«Vigo a 80 revolucións por minuto», de Emilio Alonso: Que punkis eramos hai trinta anos!

14 Maio 2012

Crónica,Reportaxes

O xornal El Progreso publicou unha reportaxe de Marta Veiga sobre de Vigo a 80 revolucións por minuto, de Emilio Alonso.

 

Que punkis eramos hai trinta anos!!!

Houbo un antes e un despois no planeta pop galego. Nalgún momento, a principios dos oitenta, Vigo focalizou o grande estertor. Foi o tempo da música feliz e de resistir no sector naval. De urxencia punk e da necesidade de contar cousas desde unha óptica que non tiña por que coincidir coa madrileñocentrista. Trinta anos despois de todo aquilo, os protagonistas da movida galega, da vía autóctona á música dos modernos, regresan aos titulares. Aerolíneas Federales vén de propiciar unha xuntanza «un poco casual», di desde Escairón Miguel Costas, un dos fundadores, e será un dos pratos fortes da música no Festival de Cans, o sábado 26 de maio; na cita de Porriño, por certo, estará tamén outro vigués da movida, Germán Coppini. E máis. Os Resentidos xuntan unha tribo multitudinaria mañá en Ourense (21.00 horas, Expourense) para festexar que vai para trinta anos desde que a palabra carallo moveu os marcos do telón de grelos e chegou aos grandes medios nun retrouso irrepetible. Javier Soto, que foi resentido, recoñece que fóra de Galicia a banda foi practicamente un grupo de ‘one hit wonder’, un único éxito marabilloso.O ‘Galicia caníbal’ viaxou de Monforte ao Nepal e fíxoo en galego, algo que non pasaba -e non é comparable- desde Andrés Dobarro. O de «fai un sol de carallo», co tempo, ten gañado mística de himno fundacional e identitario. Case nada. Do Padornelo para acó, Os Resentidos cantáronlle a cousas tan de andar pola casa naquela altura coma a economía sumerxida, os mediopensionistas ou rillar no churrasco e puxeron a pólvora para os centos de músicos que hoxe fan pop ou rock, en todas as súas familias, e en galego. Soto, lonxe da posición de dinosaurio do rock, reafírmase: «Agora tócase moitísimo mellor do que tocabamos nós nos oitenta». E é que eran tempos onde a actitude ía sempre por diante do virtuosismo instrumental. Isto xa o advertiu Antón Reixa, líder de Os Resentidos e que desde Nación Reixa leva uns anos lonxe dos micros, efemérides e datas de gardar mediante. «Sigo a cantar igual de mal que hai trinta anos e estou en moito peor forma».
E logo, volven os oitenta?
Miguel Costas, que ademais de en Aerolíneas estivo en Siniestro, apresúrase a dicir que el nunca marchou. «Yo he seguido haciendo música, con mis proyectos en solitario después de Siniestro». Hai case un ano que sacou un disco de duetos e está a preparar un «mucho más punki». Ademais, meteuse a produtor desde o seu estudo de Escairón, onde chegan bandas da Ribiera Sacra luguesa e de Galicia toda.Costas estará tamén mañá en Ourense na homenaxe a Os Resentidos. Fará ‘Alcólica de supermercado’, pero engade que a súa presenza no dos aniversarios é tanxencial. «Los del aniversario son Siniestro, el año pasado, y ahora Os Resentidos. Aerolíneas no celebramos ningún aniversario; es una reunión. También estarán algunas de mis canciones en el musical que prepara Reixa sobre la movida viguesa». Outro dos que non marchou é Javier Soto, que pasou a Siniestro Total, banda que compatibiliza con Transilvanians, ska de factura clásica para ‘rudeboys’. Está agora a ultimar o repertorio resentido para tocar mañá a carón de Rubén Losada e Antón Reixa. Soto ten por certo que agora hai «máis e moita mellor música en Galicia» que a principios dos oitenta. «Non era para tanto», afirma. «Eramos uns poucos grupos e había tres garitos para tocar, o Kremlin, o Ruralex, o Satchmo…». E é inevitable que saian os nomes de Golpes Bajos, de Pablo Novoa, de Teo Cardalda, de Semen Up ou de Los Cafres, «un grupazo que, por certo, tamén volve agora», avanza o vigués Soto, quen tamén reivindica os coruñeses Radio Océano. «Peinador y Alvedro, unidos por la autopista», que dicía a tonada.
Segundo Grandío, lugués reclutado por Siniestro Total en 1988 e agora xefe do estudo Casa de Tolos de Gondomar, cre que a música galega dos oitenta «ben merece unha homenaxe». El gravará o concerto de Os Resentidos en Ourense para a plataforma R e a operación repítese con Aerolíneas e Siniestro. «É estar no banquiño, de adestrador», engade. «É moi interesante que uns vexestorios volvan reivindicar algo que foi vangarda; ao mellor alimenta a falta de enxeño destes últimos anos e abre unha porta para os novos», incide. Mentres Vigo -a cidade máis nova e quizais a máis desclasada de Galicia, en plena reconversión industrial- vivía o seu momento, Grandío soñaba en Lugo con ser músico. «Empezara tres carreiras. Estaba en Veterinaria ao tempo que traballaba pola noite no Clavi…». No Lugo daquel tempo foron Los Contentos a banda local con máis tirón e o vigués Alberto Comesaña, antes de Amistades Peligrosas, fundara Semen Up, o grupo do inesquecible ‘Lo estás haciendo muy bien’. A Grandío chamouno un día Julián Hernández e tocou o baixo en Siniestro Total 14 anos. «A miña nai chamaba a Julián para que el me dixera que debía rematar a carreira», chancea. Pero a Segundo Grandío tocoulle «o máis gordo» de Siniestro. O primeiro disco de ouro con ‘En beneficio de todos’, o exitazo do recopilatorio ‘Ante todo mucha calma’, pero xa estamos nos noventa e esa é outra historia. O lugués coincide cos seus coetáneos Costas e Soto en que os rapaces que hoxe anceian facer música téñeno moi difícil, pero ve futuro en lembrar a movida galega: «Ao mellor axuda a quen non se atreve a dar o paso. Temos as ferramentas dende hai 30 anos e tócanos atopar a versión 2.0».
Do concerto do cine Salesianos ao teatro musical

Emilio Alonso publicou hai uns meses a súa crónica ‘Vigo a 80 revolucións por minuto’ (Xerais), que sitúa o acto fundacional da movida no concerto que ofreceu Siniestro Total no cine Salesianos da cidade olívica o 27 de decembro de 1981. Dos siniestros orixinais permanece unicamente na banda Julián Hernández, quen, segundo Javier Soto, incorporado algo máis adiante, «dálle continuidade ao grupo como principal responsable das letras».Foi tamén no primeiro ano da década dos 80 cando Miguel Costas xuntou os Aerolíneas Federales, banda que adquiriu a formación chamada «clásica» en 1984, coa incorporación de Rosa e Coral, responsables duns coros sen os que é imposible concibir ‘Soy una punk’ ou ‘No me beses en los labios’. Nese ano, rexistraron Os Resentidos as súas primeiras músicas no mítico EP ‘Surfin’ CCCP’, compartido con Siniestro. Estes días acaba de saír á venda o dobre CD tributo ‘A tribo toda baila’, con versións dos clásicos resentidos por bandas galegas do momento.

Mañá, en Ourense, 21.00 horas; moi organizado

Os vigueses retornan á orixe en Ourense e mañá Expourense acollerá «a reunión de vellos alumnos» de Os Resentidos, con máis de trinta convidados, coetáneos e non tanto. Estarán, por exemplo, os lugueses Luis Tosar e Piti Sanz, Xosé Manuel Pereiro, Tonhito de Poi, Uxía, Xurxo Souto ou Xosé Manuel Budiño, con Carlos Blanco como mestre de cerimonias.

‘Galicia caníbal’, o musical

Vigo estreará en xullo o musical ‘Galicia caníbal’, unha idea de Antón Reixa para reivindicar a movida galega. Máis de 250 persoas fixeron onte as probas en Santiago para integrar o elenco deste espectáculo, que terá como director de escea ao dramaturgo Quico Cadaval.Serán trinta cancións que escolmarán o que foi a música galega e, di Cadaval, «é un espectáculo interxeracional, e non unha operación nostalxia». O musical está producido por Filmanova e Estrella de Galicia e conta coa achega do Centro Dramático Galego. Logo da estrea en Vigo, o musical iniciará unha xira por escenarios de cidades galegas, para chegar en setembro ao Nuevo Teatro Alcalá de Madrid, e xa no ano 2013 visitar Barcelona, Zaragoza, Bilbao ou Santander.

 Muchos músicos de la movida gallega de los 80 siguen al pie del cañón y aprovechan la efeméride para reunir aquellas bandas míticas. Este 12 de mayo, Os Resentidos, la banda que lidera el flamante presidente de la SGAE, tocan en Ourense.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Vigo, a explosión dos ’80», de Víctor de las Heras: a crónica fotográfica dunha década, en Ultrasónica

19 Marzo 2012

Álbums,Crónica,Fotografía

A webzine Ultrasónica publica unha información sobre Vigo. A explosión dos ´80, de Víctor de las Heras, así como sobre Vigo a 80 revolucións por minuto, de Emilio Alonso.

 

En el momento de escribir estas líneas, un libro sobre la movida de los 80 en Vigo (Vigo a 80 revolucións por minuto), comentado hace bien poco en Ruta 66, es el más vendido en Galicia. Casi al mismo tiempo se editó este Vigo, a explosión dos ’80, que bien se puede considerar su hermano, su complemento.

Si en el otro volumen su autor, Emilio Alonso, recreaba con palabras aquella época de aparente esplendor musical (sí, había creatividad, pero los conciertos se podían contar con los dedos de una mano), en este es la imagen la que toma el protagonismo. Víctor de las Heras, tras dedicarse a la hostelería en Ibiza, vuelve a Vigo en 1982 y empieza a retratar todo aquello que se mueve en su ciudad.

Eran tiempos de reconversión naval y movilizaciones. La foto de “Sandokán”, un conocido obrero del metal, enfrentándose desarmado a la policía sea, tal vez, el mejor retrato de la época. Aquella crónica política y social y las fotografías relacionadas con la explosión rock se reparten a partes iguales: los inicios de Siniestro Total, Os Resentidos, Los Buzos, Bromea o qué? o aquella extraña hermandad que llamaron “Madrid se escribe con V de Vigo” quedan aquí inmortalizados fielmente para la posteridad.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Presentación de «Vigo a 80 revolucións por minuto», de Emilio Alonso, en Gondomar

22 Febreiro 2012

Crónica,Presentacións

O xornal Valmiñor.info informa da presentación en Gondomar de Vigo a 80 revolucións por minuto, de Emilio Alonso.

 

O escritor Emilio Alonso presenta o seu libro “Vigo a 80 revolucións por minuto” en Gondomar

Gondomar será unha vez máis escenario da presentación dunha nova obra literaria galega. Neste caso trátase de Vigo a 80 revolucións por minuto (Edicións Xerais, 2011), do escritor Emilio Alonso. O acto terá lugar o vindeiro venres 24 na libraría Libraida (Rúa Rosalía de Castro, nº13)ás 20.30 horas.

Vigo a 80 revolucións por minuto foi editada en novembro do ano pasado. Trátase dunha crónica da movida viguesa da década dos 80. Nesta obra, cunha extensa e variada documentación gráfica e xornalística, ademais de falar da música, parte esencial da movida, concédeselle a relevancia que merece a outras disciplinas como a poesía, a pintura, a moda, a fotografia e o cine.

O autor

Emilio Alonso (Madrid, 1958). Durante a década dos 80 realizou os programas de radio Montaje Curioso , A Trincheira (Radiocadena Española-Vigo e RNE-Radio 4-Galicia); foi coordinador da revista Tintimán, correspondente en Galicia de Rock de Lux e guionista e copresentador do concurso musical Racha coas Ondas (TVE-Galicia); elaborou unha páxina semanal de información musical en Diario 16 de Galicia e colaborou con outras publicacións, como Faro de Vigo, Atlántico Diario, La Naval, Valiundiez, Escupe.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Emilio Alonso: «O gran legado histórico da movida de Vigo foi Siniestro Total». Entrevista de Lourdes Varela

16 Febreiro 2012

Crónica,Entrevistas,Música

Lourdes Varela publica no suplemento Faro da Cultura, de Faro de Vigo, unha entrevista con Emilio Alonso sobre Vigo a 80 revolucións por minuto.

 

Emilio Alonso – Crítico musical

AUTOR DE «VIGO A 80 REVOLUCIÓNS POR MINUTO»

«O gran legado histórico da movida de Vigo foi Siniestro Total»

Testemuña directa e, pola súa condición de crítico musical, privilexiada da movida dos 80 en Vigo, Emilio Alonso Pimentel probabelmente sexa unha das persoas máis axeitadas para contar o que de certo pasou naquela década de prodixios. Tal fai, pois, no seu libro Vigo a 80 revolucións por minuto (Xerais).

—Idealizar unha época é unha tentación na que adoita caer quen escribe sobre o pasado máis ou menos recente. Cal foi a súa fórmula para fuxir desa idealización e contar o que realmente pasou naqueles anos?

—Recoñezo que me custou atopar a fórmula, pero penso que, ao cabo, dei con ela. O que pretendín foi que a xente de hoxe puidese achegarse a aquel tempo a través dos testemuños desa mesma cronoloxía. Olibro está cheo de informacións, artigos e críticas escritas naqueles anos para que,cos datos, cada lector poida formarse unha opinión sobre o que significou todo aquilo: logo, se quere idealizalo, de acordo: e, se pensa que foi unha mera anécdota, pois tamén está ben.

—A prensa e a radio locais tamén xogaron o seu papel na movida. A partir de cando ou de que feitos a movida se incorpora aos medios de comunicación “oficiais” da cidade?

—Sen dúbida, foi FARO DE VIGO o medio que máis cedo comezou a dar noticias do que se estaba a“cocer”. Daquela, hai que mencionar o labor que neste senso realizou Pilar Comesaña, que era redactora do xornal e que empezou a escribir de cando en vez sobre a movida cáseque dende os seus inicios, e estou a falarche do ano 1981. Pero, dende o 84, FARO xa entende que a movida é algo importante e non só inclúe noticias e entrevistas dentro da información local, senón que, chegado un momento, incluso incorpora ás súas páxinas un suplemento integramente dedicado a ela: o PharoThe Be Go. Das emisoras locais de radio, a que primeiro ofreceu espazo foi a Cope, e nomeadamente o locutor Alfonso López,e posteriormente, tamén no 84, en Radio Cadena Española, a propia Pilar,Antón Cancelas e mais eu fundamos un programa que tería continuidade, xa na FM da emisora, e que se chamaba“ATrincheira”, do que quen che fala tivo a honra de ser o director.

—Vostede di no seu libro que o concerto de Siniestro Total no cine Salesianos, en decembro de 1981, pode considerarse como o acto fundacional da movida

—A verdade é que dalgún feito significativo tiña que partir o libro, e eu decidín ubicar ese principio, de xeito simbólico, nese concerto. Pero iso é algo anécdotico, porque máis que un principio,houbo varios principios; por iso tamén hai xente que di que a movida comezou nas actividades que se facían no “Satchmo”, que pasou de ser un club de jazz aun local de pope mais a esceario das“falcatruadas” poéticas de Rompente. Ou tamén naqueloutro concerto do 82 que deron Siniestro, Aerolíneas Federales, Batallón Disciplinario e TrenVigo, os catro grupos vigueses, no Pavillón Deportivo das Travesas.De feito,o libro está cheo de flashbacks que coido que reflicten todos eses focos fundacionais da movida.

—Que aquela eclosión deixou pegada no eido da música, non cabe ningunha dúbida. Pero se falamos doutras artes (pintura, fotografía, literatura…), non cre que, máis que pola movida en si, aqueles rapaces artistas xurdiron simplemente porque Galicia, como o resto de España, estaba cambiando non só ética, senón tamén esteticamente?

—Si, pero a música formaba parte de todo iso: dunha España, dunha Galicia,e dun Vigo que estaban cambiando. Tratábase, en todos os eidos, de renovarse, de deixar atrás a loita antifranquista e a construcción da democracia, para dedicarse a outras actividades un pouco máis relaxadas, o cal non quere dicir que fosen cousas sen sentido ou frívolas, porque, a fin de contas, facer cultura sempre formou parte dunha actitude e dunha concienza de esquerdas.

—Como xa pasou o suficiente tempo, agora pode falarse con sinceridade: que diferenzas reais había entre a movida viguesa e a madrileña?

—Pois, ante todo,que a movida madrileña digamos que era unha movida de verdade, estaba moi visualizada,moi metida no corpo social. En Madrid, aparte de música, había cine, había pintores, fotógrafos e debuxantes que, a diferenza dos vigueses, facían un traballo que transcendía, porque tiñan apoios ou a capacidade de xestionar o seu labor para facelo visible. En cambio, enVigo, agás os músicos -e, para iso, con moitas dificultades-, o resto dos xoves artistas tíñano moi duro á hora de poder difundir as súas obras, soamente podían facelo en canles marxinais ou minoritarios. A verdade é que enVigo todo era moi humilde, por non dicir cutre, mais o que pasou foi que, nun momento determinado, fixemos graza nos medios de comunicación madrileños e, a partir de aí, puxéronnos de moda. Persoalmente, teño que confesar que,co paso dos anos, coa perspectiva que dá o tempo, valoro moito máis todo aquilo do que o que o valorei cando estaba acontecendo, cando me atopaba no centro do furacán,e coido que todo o que se fixo tivo un mérito incrible tendo en conta que apenas había medios.

—Por que a movida de Vigo non tivo unha réplica na Coruña ou, se a tivo, pasou desapercibida?

—Si que a tivo. Se falamos domusical, A Coruña tivo un movemento tan importante como foi o deVigo: alí estaban magníficos grupos como Radio Océano,Viuda de Gómez e Hijos, Los Dramáticos, Colorado… E, noutras artes, hai que dicir que na Coruña publicábanse moitos máis fanzines que enVigo, editábase La Naval e había artistas plásticosmoi bós…. Que pasou? Pois que aos medios de comunicación do resto de España o da Coruña non lles fixo tanta graza,non lles caeu tan ben como si lles caía o que se facía enVigo. Que por qué? Pois non o sei: seguramente porque, daquela,o único que se coñecía de Vigo en España era que aquí había moitos barcos descargando peixe…Iso, e as mobilizacións do sector naval.

—Cal poderiamos dicir que foi a principal aportación da movida á historia de Vigo?

—Seguramente, Siniestro Total. En primeiro lugar, porque hai que lembrarse de que o grupo Siniestro foi o principal responsable de que as poucas,ou moitas, cousas que se estaban a facer enVigo acadasen transcendencia no resto do Estado; e, en segundo termo, porque lle demostrou a toda aquela xeración de xente nova que vivía en España que se podía facer música sen saber de música; e iso, claro, animou a moita xente a subir a un escenario.

—Qué e o que queda no Vigo do 2012 daquel Vigo dos 80?

—Espero que nada (risos).Digo isto porquementres daquela todo se facía con moito esforzo e dun xeito moi cutre, hoxe por hoxe,Vigo é unha cidade estupenda para calquera tipo de creador: Temos máis de medio cento de grupos musicais funcionando, salas nas que representar teatro e espazos onde poden expoñer as súas obras todas clase de creadores. Eu, dende logo, non quero volver a aquel tempo para nada.

—O marco socioeconómico no que xurdiu a movida viña ser moi similar ao de hoxe: crise, asteleiros pechados, pesca afundida… Estamos nas vésperas do xurdimento doutra movida?

—Se acaso, que non se lle chame movida, pero o certo é que as crises adoitan avivar o enxeño e iso pode dar motivo a que xurda algo especial…Dende logo,o que non se debe facer é quedar de brazos cruzados.

Lourdes Varela

Chuzame! A Facebook A Twitter

As pegadas da revolución ideolóxica, artística e cultural viguesa. Artigo de Carla Faginas sobre «Vigo a 80 revolucións por minuto» de Emilio Alonso

3 Febreiro 2012

Artigos literarios,Crónica,Música

A revista Dot Magazine nº 41 (febreiro 2012) publica un artigo de Carla Faginas Cerezo sobre Vigo a 80 revolucións por minuto de Emilio Alonso.

 

Un Vigo que dejó huella

POR CARLA FAGINAS CEREZO

Si hace unos días nuestro compañero Juanma Lodo hablaba sobre la movida viguesa vista a través de un cómic, hoy retomamos el tema conmotivo de la publicación, en noviembre del añopasado, del libro Vigo a 80 revolucións por minuto. El autor, Emilio Alonso Pimentel, no nos resulta desconocido. Entre otras cosas, su nombre comenzó a hacerse habitual en el panorama cultural gallego a raíz de su trabajo como guionista, colaborador en periódicos como Faro de Vigo, Atlántico Diario o La Naval y escritor de las obras ¡Po! Diario de un viaje a Palestina (Fundación Araguaney, 2003) y Mercurio (Xerais, 2009). Ahora, este madrileño con corazón de gallego(aunque nació en la capital, sus padres se mudaron a Galicia poco después de su nacimiento) nos ofrece en su último libro una crónica del Vigo de los años 80. La visión que nos ofrece Emilio Alonso en Vigo a 80 revolucións por minuto no es una mera labor de investigación plasmada en papel. Al contrario, el autor habla en este libro publicado por Edicións Xerais de un tema que no solo conoce bien, sino que vivió en primera persona. Todo empezó hace más de 30 años, cuando Siniestro Total ofreció su primer concierto en el cine del Colegio Salesianos de Vigo. A partir de ese momento, la música de esta banda, así como la de Golpes Bajos, Os Resentidos o Aerolíneas Federales, comenzó a sonar por toda España, y lo que empezaba a conocerse como la movida viguesa se hacía casi tan conocida como la de Madrid. Sin embargo, y tal y como expresa

Alonso, este movimiento no supuso solamente un importante acontecimiento en el plano musical, sino que contemplaba muchas otras disciplinas, como la poesía, la fotografía, la pintura, el cine,el teatro, etc. Lo que no nos deja de sorprender, al igual que ocurre con el propio autor, es la escasez de obras documentales que versan sobre este tema. De hecho, Vigo a 80 revolucións por minuto es el primer libro que se centra en la ciudad olívica como punto neurálgico de la movida. De este modo, Alonso se convierte en pionero y permite que el lector se introduzca en una obra que supone un pormenorizado repaso documental del Vigo de los 80, y en la que los propios protagonistas tienen la palabra. Entrevistas, artículos y fotografías son solo una parte de las muchísimas…

 Se hai uns días o noso compañeiro Juanma Lodo falaba sobre a movida viguesa vista a través dun cómic, hoxe retomamos o tema con motivo da publicación, en novembro do ano pasado, do libro Vigo a 80 revolucións por minuto. O autor, Emilio Alonso Pimentel, non nos resulta descoñecido. Entre outras cousas, o seu nome comezou a facerse habitual no panorama cultural galego a raíz do seu traballo como guionista, colaborador en xornais coma Faro de Vigo, Atlántico Diario ou La Naval e escritor das obras ¡Po! Diario de un viaje a Palestina (Fundación Araguaney, 2003) e Mercurio (Xerais, 2009). Agora, este madrileño con corazón de galego (aínda que naceu na capital, os seus pais mudáronse a Galicia ao pouco do seu nacemento) ofrécenos no seu último libro unha crónica do Vigo dos anos 80. A visión que nos ofrece Emilio Alonso en Vigo a 80 revolucións por minuto non é unha mera labor de investigación plasmada en papel. Ao contrario, o autor fala neste libro publicado por Edicións Xerais dun tema que non só coñece ben, senón que viviu en primeira persoa. Todo comezou hai máis de 30 anos, cando Siniestro Total ofreceu o seu primeiro concerto no cine do Colexio Salesianos de Vigo. A partires dese momento, a música desta banda, así coma a de Golpes Bajos, Os Resentidos ou Aerolíneas Federales, comezou a soar en toda España, e o que empezaba a coñecerse como a movida viguesa facíase case tan coñecida coma a de Madrid. Con todo, e tal e como expresa Alonso, este movemento non soamente supuxo un importante

acontecemento no plano musical, senón que abrangueu moitas outras disciplinas, coma a poesía, a moda, a fotografía, a pintura, o cine, o teatro, etc. O que non nos deixa de sorprender, ao igual que ocorre co propio autor, é a escaseza de obras documentais que versan s

obre este tema. De feito, Vigo a 80 revolucións por minuto é o primeiro libro que se centra na cidade olívica como punto neurálxico da movida. Deste xeito, Alonso convértese en pioneiro e permite que o lector se introduza nunha obra que supón un pormenorizado repaso documental do Vigo dos 80, e na que os propios protagonistas teñen a palabra. Entrevistas, artigos e fotografías son só unha parte das moitísimas …

… que uno puede encontrar entre las páginas de una obra que habla de un ciento de bandas, así como de la importancia que tuvieron para este movimiento los locales, la farándula, los fanzines y los cómics de la época. Con su presentación en La Casa del Libro a finales de 2011, seguida de una fiesta concierto en La Iguana Club de Vigo, se dio por comenzada la andanza de un libro que, esperamos, será todo un éxito. Pero eso no es todo, Vigo a 80 revolucións por minuto no termina con esta publicación, sino que tiene su continuación en un blog homónimo que el propio Alonso creó para que el lector tuviese acceso a la documentación que no se incluyó en la versión impresa. Si queréis conocer un poco más de un movimiento que dejó huella a nivel nacional y que supuso una auténtica revolución ideológica, artística y cultural, no dejéis de visitar www.vigo80rpm.blogaliza.org .

… cousas que un pode atopar entre as páxinas dunha obra que fala dun cento de bandas, así como da importancia que tiveron para este  movemento os locais, a farándula, os fanzines e os cómics da época. Coa súa presentación en La Casa del Libro a finais de 2011, seguida dunha festa concerto en La Iguana Club de Vigo, deuse por comezada a andanza dun libro que, esperamos, será todo un éxito. Pero isto non é todo. Vigo a 80 revolucións por minuto non remata con esta publicación, senón que ten a súa continuación nun blog homónimo que o propio Alonso creou para que o lector tivese acceso á documentación que non se engadiu na versión impresa. Se queredes coñecer un pouco máis dun movemento que deixou pegada a nivel nacional e que supuxo unha auténtica revolución ideolóxica, artística e cultural, non deixedes de visitar www.vigo80rpm.blogaliza.org

[Imaxes: 1. Cartel del festival de Castrelos de 1984, dieñado por Pedro Sardiña y Geno; 2.- Termitas:- Grupo liderado por Flechi en el que participaban ex-miembros de Los Culpables y los hermanos Suso y Pablo Ramallo.); 3.- Publicidad del pub Ruralex]

Chuzame! A Facebook A Twitter

Vigo, historia recente: autoestima e memoria da cidade

Álbums,Críticas,Crónica,Fotografía

O panorama de repaso de novidades de Dolores Vilavedra aborda Vigo, na súa historia recente, referíndose aos libros Vigo a 80 revolucións por minuto de Emilio Alonso e Vigo. A explosión dos ´80, de Víctor de las Heras.

 

Vigo segue a ser fonte de inspiración de novas interpretacións da nosa historia recente, e é boa cousa, tan necesitados como andamos de erguer a autoestima, que descubramos na nosa memoria que somos algo máis que o cemiterio do león de Vilalba. Se Emilio Alonso en Vigo a 80 revolucións por minuto dá argumentos que amosan o protagonismo da cidade na incorporación de Galicia ao discurso da posmodernidade, o libro de fotos Vigo, a explosión dos 80 de Víctor de las Heras revélanos outras caras desa década, como a proletaria ou a futboleira, se cadra menos epatantes pero imprescindibles para completar a imaxe dunha urbe convulsa que ás veces se asemellaba a Beirut (e róubolle a feliz imaxe a Fran Alonso).

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Vigo a 80 revolucións por minuto», de Emilo Alonso: a profusa investigación da movida dos 80

24 Xaneiro 2012

Críticas,Crónica

Xavier Valiño dá conta, na revista musical Ultrasónica, do libro Vigo a 80 revolucións por minuto, de Emilio Alonso.

 

Hace ahora 30 años, Siniestro Total daba su primer concierto en su ciudad. Poco después, su primera maqueta empezaba a sonora en toda España gracias a otro gallego, Jesús Ordovás. Poco a poco surgieron otras bandas en Vigo, lideradas por los propios Sinestro, Golpes Bajos, Os Resentidos y Aerolíneas Federales. A mediados de la década se hablaba casi tanto de la movida de Vigo como de la de Madrid.

¿Qué había pasado? Parece mentira, pero en estas tres décadas a nadie se le ha ocurrido documentarlo. Hasta ahora. Emilio Alonso estuvo allí, pinchando maquetas, escribiendo sobre ello en varios medios y siguiendo a los grupos. Aunque en su momento se mantuvo crítico frente a la dimensión que se le daba (refrendándolo con datos como que en uno de los años de esplendor solo llegó a haber 40 conciertos en la ciudad), ahora ha investigado profusa y amenamente aquellos años recogiendo todo tipo de información de los medios de entonces para desmenuzar cómo fue.

 Escrito en gallego, Alonso recuerda a casi 100 bandas, parándose en los locales, los fanzines, la farándula, las artes e incluso “aquella estupidez” que se llamó “Madrid se escribe con V de Vigo”, seguramente el principio de su final.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Cuestionando o mito da Movida. Anotación de David Rodríguez a partir de «Vigo a 80 revolucións por minuto», de Emilio Alonso.

17 Xaneiro 2012

Blogs,Críticas,Crónica,Música

David Rodríguez publica no seu blog O Funambulista Coxo unha anotación, titulada «Fraga, Díaz Pardo, Transición  e outros fracasos», sobre a Movida viguesa a raíz do libro Vigo a 80 revolucións por minuto, de Emilio Alonso.

[Vén de aquí]

(…) Se extrapolamos todo o dito até o momento sobre a contracultura ianqui ao periodo coñecido como a Transición da ditadura á democracia (un período no que as oligarquías do Estado tamén se adaptarían ao novo capitalismo consumista), vital para a comprensión do presente no Estado Español, poderiámonos cuestionar, agora que semella haber un certo revival dos anos 80 coa publicación por Xerais de dous libros sobre esa década (Vigo a 80 revolucións por minuto de Emilio Alonso e Vigo a explosión dos 80 do fotógrafo Víctor de las Heras), se toda a cultura xerada arredor da Movida non foi, máis ca a espontánea e xenial fructificación das prácticas culturais dunha xuventude farta dos corsés franquistas, o diamante en bruto que as elites político-mediáticas da época souberon elevar até conseguiren a narración perfecta do espírito xeracional domesticado que precisaban, e se non actúaba, tamén ela, como a gran sublimación das ideas de liberdade, hedonismo e transgresión que necesitaban aquelas elites que pilotaron a “ruptura-pactada” para conter o “desencanto” que logo se percibiu entre o que a democracia prometía e o que finalmente deu de si, un desencanto que hoxe que o mito da democracia española (Non-Real para boa parte da xuventude) está en aberta descomposición toma cada vez máis a forma de cuestionamento puro e duro. En relación con isto, un autodenominado Comité Robespierre escribía non hai moito, nun acedo artigo a propósito da Movida madrileña, que:

O primeiro do que debemos cerciorármonos ao abordar dito monstro cultural é que xunto á famosa transición democrática, é un dos poucos feitos ou períodos que gozan dunha visión positiva e incuestionable por parte dos media, existe unha unanimidade máis que sospeitosa á hora de valorar a movida. [...] A movida é canda á transición e a monarquía, un dos mitos mellor asentados no imaxinario colectivo español, moi poucas voces se atreven a cuestionala.

Ao cal engadían:

En España e como soe ser costume, subimos tarde e mal ao carro do posmoderno, salto ao baleiro que se percibía moi complexo tras corenta anos de escurantismo cultural e represión aberta. Guindarse ao pozo da fragmentación e o frívolo, mergullarse no lameiro nihilista do todo vale e cofarse co lema Non hai alternativa sen luxar as mans de merda e sangue, convertíase nunha tarefa difícil, pero fíxose, vaia se se fixo, da noite á mañán e ademais a golpe de subvención.

E isto é algo que nós, ao analizarmos a sucursal da movida madrileña que tivo sobre todo epicentro en Vigo, tamén deberiamos pensar. Cando un bota un ollo ao fantástico libro de de las Heras logo se decata de que aí hai dúas sociedades. Por unha banda estaba o Vigo traballador coas súas mobilizacións na rúa facendo fronte ás reconversións que a entrada na hoxe putrefacta UE exixía ao PSOE. Pola outra os rapaces, catro gatos segundo se desprende do libro do propio Emilio Alonso, epidermicamente transgresores, que vivían totalmente alleos á realidade circundante e que pululaban arredor duns cargos socialistas (ou estes arredor deles, tanto ten) desexosos por vencellárense a certa idea paifoca de modernidade.
Esta descripción parece ser corroborada polo propio Emilio Alonso, autor de Vigo a 80 revolucións por minuto, cando, nunha das múltiples entrevistas concedidas co gallo do libro, afirma:

Viñamos dunha época escura, estabamos cansados da loita antifranquista, dunha decepcionante construción da democracia e precisábase algo novo e fresco. Certo é que os problemas económicos e sociais seguían aí, pero ser conscientes diso e tentar solucionalos non era óbice para que tamén nos puidesemos divertir e tentásemos desenvolver unha actividade cultural nova ou diferente, posto que Vigo, nese aspecto, era un deserto. Aqueles tempos considerábase frívolo tocar rock and roll, facer fanzines ou debuxar cómics. O que exixían certos sectores a todo o mundo era a súa dedicación exclusiva á loita político-social, demonizando así a actividade cultural e consagrando a protesta na rúa como máximo expoñente de compromiso.

E nalgún punto do seu libro cando, cunha honestidade —por outra banda presente en todo ese traballo— que o honra, alerta contra calquera tentación de maquillar a historia para facela máis presentable agora que esa simbiose PSOE-Movida resulta tan evidente e vergonzante:

Hai quen insiste en considerar aquel patético desencontro “Madrid se escribe con V de Vigo” como o momento en que a movida pasou a mellor vida porque foi fagocitada polas institucións pero, como xa dixen, non estou de acordo con esa percepción. Desde os seus primeiros momentos de existencia, as institucións, o poder político, estivo moi preocupado por aproveitarse da movida. E parécenme absolutamente hipócritas os que din que foi esa intervención a que lle fixo perder os seus sinais de identidade.

Facendo un estudo sociolingüístico logo se obtería unha fotografía ben nítida do asunto. O que se daba no Vigo da época era a coincidencia nunha cidade dunha masa de proletarios como quen di recén chegados das aldeas expresándose en galego con —é unha hipótese miña non comprobada empíricamente que se apoia no sinxelo dato de que pouca xente nova no Vigo dos oitenta podía permitirse a compra de instrumentos musicais e que Emilio Alonso parece corroborar cando asegura que os chamados daquela PNN (Profesores non numerarios) eran maioritarios na noite chic viguesa— as vellas e as incipientes clases medias castelán-falantes cuxa visión provinciana (con todas as excepcións que queiramos) acabarán por seren hexemónicas no Vigo actual, pois desde entón o groso desas clases medias viguesas, e en xeral galegas por máis que sexa dunha parte dese estrato social do que se nutre maioritariamente o nacionalismo galego, nunca foron capaces de se desprenderen dun madrileñismo ideolóxico do máis pailarote (madrileñismo pailán, por certo, que aínda goza de moita saúde en certos ambientes musicais vigueses). Esta lectura sociolóxica da Movida viguesa tamén é corroborada por un documento da época —un artigo anónimo publicado, penso que non por casualidade en galego, na revista El Coyote— recollido no libro de Emilio Alonso que di cousas como esta:

O posmoderno non se caracteriza por tomar unha actitude crítica fronte ós problemas alleos: que haxa paro ou que vivamos nunha sociedade inxusta é algo que non lle interesa a “LA MOVIDA”. [...] O posmoderno é un burgués non pior sentido da palabra: a súa máxima é ter máis cartos e despreciar aos que teñen menos. Non é de extrañar que o Posmodernismo sexa o movimento máis apoiado polas institucións establecidas. Un exemplo claro estamos a vivilo na nosa cidade coa dichosa “movida”.

Pero existía realmente naquel contexto de loita obreira animadversión á loita cultural? O Comité Robespierre volve ser moi pertinente e a súa conclusión encaixa perfectamente co exposto máis arriba arredor da persistencia dunha esquerda viva e rupturista no País Vasco:

O máis gracioso do proceso é que, mentres a golpe de subvención se colocaba no mapa a artistiñas nenos de papá (a comezar por Berlanga, fillo dun famoso director de cine) que celebraban a frivolidade máis dantesca como símbolo inequívoco dunha xeración, noutro lugar xestábase unha verdadeira revolución músico-cultural, realmente urbana, transgresora e contracultural e de corte eminentemente independente: o rock radical vasco.

O cal parece contradicir a Emilio Alonso e probar que unha cultura fresca, transgresora e novidosa si era posible no Estado Español da época sen desprezar ao país no que se vivía e sen desentenderse dos seus problemas. O rock radical vasco, contemporáneo das diversas movidas, resultou un movemento que aínda hoxe nutre ás xeracións máis novas de músicos vascos sen ter sido asimilado en ningún momento, e foi, ademais, un referente que tamén habería exercer gran influencia no Vigo do punk politizado que arrincaría a finais dos oitenta e que terá o seu propio lugar de confluencia na vella Asociación de Veciños Val do Fragoso. Desvirgheitors, unha das primeiras bandas de punk alternativo de Vigo, cantaban sobre a Movida xa na súa maqueta de 1987 coa falta de circunloquios propia do estilo:

Pegatinas y carteles llenan toda la ciudad con el nombre de movida a todos engañarán, gente que se viene aquí buscando lo que no hay todo esto es un montaje que Bibiano pagará. [Refírense a Bibiano Morón un dos donos do mítico local Kremlin]

Neste sentido, se ben é posible trazar un paralelismo entre a lectura que fai Thomas Frank da contracultura americana dos sesenta e a Movida dos oitenta, máis difícil é meter nese mesmo saco a un movemento de raigaña auténticamente popular como foi o rock radical vasco pouco preocupado por lexitimar moralmente o cambio de réxime e que tamén nesta terra habería crear a súa pequena e pouco publicitada escola.

David Rodríguez

Chuzame! A Facebook A Twitter

Desencanto e creación cultural en «Vigo a 80 revolucións por minuto», de Emilio Alonso. Crítica de Manuel Rodríguez Alonso

16 Xaneiro 2012

Críticas,Crónica,Música

Manuel Rodríguez Alonso publica no seu blog, Bouvard e Pécuchet, unha recensión crítica sobre Vigo a 80 revolucións por minuto de Emilio Alonso.

 

 

Panorama dos oitenta

  Ao longo das cerca de catrocentos páxinas deste libro Emilio Alonso dános a historia da movida viguesa dos oitenta. Pero o libro é algo máis. É sobre todo unha socioloxía da década dos oitenta e dos cambios que, especialmente na xuventude, se produciron nestes anos e de como o compromiso político ou as formas de entretemento dos mozos dos sesenta e dos setenta xa non seguen vixentes na xeración dos oitenta. En certo xeito, Emilio Alonso actúa de cronista da chegada e triunfo do que por aqueles anos deu en chamarse a contracultura e o desencanto.

Como ben sinala o autor, na década dos oitenta prodúcese un certo esgotamento da xuventude, caracterizada nos anos sesenta e setenta, en gran medida, polo compromiso político e pola militancia antifranquista. O autor fala do cansazo que se produciu nesta loita polo que daquela se denominaba o Desencanto perante as expectativas que frustrou a Transición. O desengano libérase na expresión de gozo, individualismo e mesmo afán lúdico que amosa a movida, segundo acertadamente sinala Emilio Alonso.

Con todo, un proceso similar viviuse no noso contorno cultural. A mocidade inmediatamente posterior ao maio do sesenta e oito e á protesta dos campus estadounidenses experimentou unha evolución parella á da xuventude viguesa que nos retrata este documentado libro. Unha serie de pensadores que van desde Norman Brown a Marcuse, pasando por Paul Goodman, Abraham Maslow ou o propio Octavio Paz, sinalan nestes novos movementos xuvenís, como o da movida, unha recuperación do homo ludens. Fronte á sociedade capitalista ou socialista tan distintas, mais tan iguais ao condicionaren todo á eficiencia e ao rendemento, de tal xeito que ata o pracer sexual valía en canto posibilita ser máis produtivo, agora imponse a vida como gozo, como xogo. Mesmo a estética é parte dese xogo. Fronte á represión ou á pseudoliberdade que disfraza a represión dos órganos rectores da sociedade, estes mozos propoñen o ocio, o xogo, o relaxamento, o pracer. Ben é certo, como acertadamente sinalou Marcuse, que iso só é posible nunha sociedade avanzada e nos estratos que gozan dun certo nivel de privilexio. Os protagonistas da movida viguesa pertencen a esa sociedade avanzada e por iso é un movemento fundamentalmente urbano e mais en castelán. A presenza do galego na movida non é máis ca anecdótica.

Os mozos da movida non realizan ningunha revolución de tipo social, pero si  realizan, como moitos dos seus coetáneos do noso contorno cultural e económico, unha revolución individual e vitalista. Os principios do maior francés do 68 ou dos campus universitarios americanos do remate dos sesenta de ser felices e superar calquera tipo de represión son o obxectivo destes mozos, que buscan de xeito dionisíaco o pracer, o ocio, o xogo, en definitiva, non suxeitan a súa vida aos criterios de produtividade e rendemento económico. O espírito lúdico triunfa sobre a tecnocracia e mais sobre a economía. A liberdade e a realización persoal privan sobre o que ditan os aparatos ideolóxicos, sexan do signo que sexan.

Por outra banda, desaparece agora nestes mozos o característico espírito de sacrificio, tan propio tanto do capitalismo calvinista como da revolución socialista-comunista. As revolucións han de facerse, pero sen sacrificios. A verdadeira revolución é o gozo e a felicidade individuais, cada un a súa. Hai que gozar e divertirse tal e como pide o corpo de cada quen. Xa que logo, o espírito lúdico e de exaltación do gozo, dionisíaco e individualista da movida cómpre entendelo como un triunfo a nivel individual, que non social, de moitos dos principios do maio do 68.

Claro é que a movida vai ser instrumentalizada por un poder político que subliña o seu carácter desmobilizador, especialmente dos máis novos, como acontece coa utilización que da movida viguesa fai o PSOE, en plena reconversión naval e económica, como ben sinala Emilio Alonso ao estudar o encontro Vigo-Madrid do 86 auspiciado por Leguina e Soto.

Xa que logo, a movida supón unha nova forma de entender a vida onde prima o homo ludens e o gozo. O individualismo imponse a calquera dirixismo.

Emilio Alonso estuda polo miúdo como se produciu isto no Vigo dos oitenta e por extensión en toda Galicia e con referencia ao acontecido no resto de España, así como a súa incidencia non só na música, senón tamén na moda, no audiovisual e ata as súas implicacións coa literatura, con grupos como os sucesores de Rompente.

Especialmente acertado está o autor cando sinala que a movida non desapareceu, senón que o que aconteceu é que a forma de vida que comezou por ser propia de duns dous centos de persoas en Vigo, hoxe rematou por ser unha forma máis de diversión. O que era duns poucos, converteuse nunha opción máis de diversión para moitos.

O estudo amosa moi ben non só como os políticos, supostamente progresistas e de esquerdas, tratan de apropiarse da movida, como xa dixemos polo que ten de desmobilizador e de volta ao individualismo. Tamén acerta Emilio cando di que a movida existe no momento en que é sacralizada polo xornal madrileño El País, verdadeiro BOE da progresía oficial e filosocialista, que mesmo conta cos seus intelectuais, escritores e xornalistas orgánicos. A reprodución de artigos xornalísticos que realiza sobre o fenómeno da movida é impagable e axuda a comprender moi ben a evolución da nosa sociedade desde a Transición ata hoxe mesmo, así como o poder de órganos como El País.

O autor non cae na instrumentalización que da movida fixeron algúns políticos cando nas páxinas finais do libro sinala cal é a verdadeira movida destes nosos tempos: a insubmisión do movemento 15-M.

Para os interesados pola música, fanzines e demais aspectos da movida dos oitenta o libro é un verdadeiro tesouro de datos, ata cun índice alfabético dos grupos musicais dese momento.

En canto á lingua o autor opta por un rexistro xornalístico acaído para o tema, con parágrafos que non adoitan pasar das cen palabras significativas e onde non faltan a ironía nin moitas veces a meditación de fondo. Consegue un galego capaz para expresar o mundo da música ou do audiovisual co emprego de neoloxismos tan acertados como abreconcertos, picadiscos, xeracións postalfabéticas… Xa que logo, parabéns así mesmo para o tipo de lingua conseguido.

Manuel Rodríguez Alonso

Chuzame! A Facebook A Twitter

Unha ollada á movida vigues dos felices 80. Crítica de Vicente Araguas sobre «Vigo a 80 revolucións por minuto» de Emilio Alonso

11 Xaneiro 2012

Críticas,Crónica

Vicente Araguas publicou unha recensión crítica de Vigo a 80 revolucións por minuto de Emilio Alonso xornais El Ideal Gallego, Diario de Ferrol, Diario de Arousa e Diario de Bergantiños.

 

A fume de carozo

Unha ollada á movida vigues dos felices 80

Paseino moi ben (foime moi útil, ademais, agora que estou artellando un volume de conversas con Bibiano Morón, un dos protagonistas dos anos lembrados por Emilio Alonso) co libro deste, “Vigo a 80 revolucións por minuto” (Edicións Xerais, Vigo 2011). Prestoume, digo, porque san eu ter vivido máis que moi tanxencialmente a chamada “movida” viguesa, aínda que cheguei publicar na mítica revista “Tintimán’, da que Alonso dá noticia polo miúdo, coñecín a moitos dos seus argalleiros, e admirei o que o movemento de marras tivera de transgresor, na música, na pintura, na moda ou en aspectos tan humildes (“ma non troppo”) como os relativos ao arranxo do cabelo.

E non esquezamos que “Tintimán” saeu precisamente deste sector. Emilio Alonso, quan andivera por el como xornalista de batalla e dimanizadocr ultural, colle con afouteza ben documentada o choio, e fai del apoteose de rigor e sensibilidade. De maneira que da súa man imos cofiecer a fondo os entobos dun panorama aberto e anovador, cando Vigo proxectaba o seu aire moderno (de sempre) en xermolo de moitas batallas aínda por librar. E é que neses anos Vigo foi a capital de Galicia, xogando un pouco o papel que Barcelona representara fronte a Madrid nos anos do tardofranquismo (e mesmoa ntes).

Loxicamente no caso vigués non era a proximidade de Portugal (no barcelonés a vecifianza francesa sei que semellaba decisiva) definitoria. Con todo o lema canoro de “Menos mal que nos queda Portugal’, de Siniestro Total, foi moito máis que unha “boutade”.

E neste aspecto tamén toma posición Emilio Alonso, para contamos o trato coa xente da cultura lusa implicada nos aires que vifian de Vigo. Máis a descripción, en clave irónica, dos que ían mercar a Valença as consabidas chilindradas.

O estudo de Emilio é tan exhaustivo que nel poucos dan liscado da ollada comprensiva, mais con certa retranca, por definición, distanciadora deste nachifio, nado en Madrid en 1958, mais tan vencellado a Vigo como a dona que vende ostras en “La Piedra”, onde me levara Bibiano Morón o último verán.

No que coñecín a Emilio Alonso a pé do concerto de James Blunt. E é que Alonso está ao prato e máis ás talladas, cun dominio do medio da que dá testemuña o aparato gráfico-testemuñal, completísimo e rigoroso. Xa non tanto o Utulo en inglés macarrónico do capítulo séptimo: “Vídeo doesn’t killed the radio star’. “Pataca minuta” que diría Caneda, outro clásico contemporáneo, porque aquí os acetros son moitos. De entrada o de adicar todo un libro a semellante fedello ou enxeño como aquel foi. Cando Vigo liberara a súa capacidade de furia urbana (dinme os que saben do tema que a “cidade olívica” é unha das máis agresivas de España no que se retire ao tráfico rodado) a prol da beleza posmoderna que dera callado eses anos riba do seu asfalto. Con aquel alcalde, Soto (que aquí está, como tamén o mítico Leri), alternando con Joaquín Leguina, cando este chegara a Vigo presidindo unha excursión da “movída” madrileña. Emilio Alonso conta esta historia con moita intención. Relatorio intenso o seu no que xa postos, tan soamente falta Karina Flanagan. Mágoa.

Vicente Araguas

Chuzame! A Facebook A Twitter

A movida dunha mocidade que se gardaba da chuvia. Crítica sobre «Vigo a 80 revolucións por minuto» de Emilio Alonso

10 Xaneiro 2012

Críticas,Crónica,Música

A Revista Lecturas publica unha recensión crítica de Miguel Carreira sobre Vigo a 80 revolucións por minuto de Emilio Alonso.

 

Una advertencia previa, algunos apuntes de esta reseña seguramente resulten innecesarios, por obvios, para el lector español, pero presumo que sí serán necesarios para los demás. Decir qué es la movida por ejemplo, será, en España, poco menos que redundante. Quizás no lo sea tanto explicar qué es la movida viguesa, sobre la que trata este libro de Emilio Alonso, e incluso quizás no sea del todo improcedente intentar contextualizar algunos puntos acerca de la propia ciudad y sus, digamos, particularidades dentro de Galicia.

Empezemos por la movida. Antes, otra advertencia: vamos a empezar a definir la movida viguesa por donde seguramente no deberíamos empezar jamás, por la movida madrileña. Esperamos que al final de este artículo se admita que había una cierta necesidad de ello.

A principios de los ochenta España vivía algo así como un segundo despertar. El primero, claro, había sido la llegada de la democracia. Después del franquismo, después de las luchas callejeras, las manifestaciones, la esperanza democrática, la incertidumbre; después de la democracia, España y, sobre todo, los miembros más jóvenes del país, empezaban a cuestionarse a dónde habían llegado. Pasado un lustro del final de la dictadura, en medio de una crisis económica creciente y desconcertante (por qué les pasan crisis malas los países buenos) alguien se dio cuenta de que aquella juventud estaba creando unas nuevas formas de arte, más conectado con las corrientes internacionales, más superficial, más consumista.

A esta sensación de desencanto juvenil hay que sumarle el hecho de que el arte se sentía liberado después de la dictadura. Con el final de la censura los artistas se encontraron, para su pasmo, con que todo era posible y la estética evolucionó de forma explosiva desde el “todo es posible” al “todo es valioso”. Si algo se podía hacer se debía hacer. El arte se tomaba su revancha y, sobre todo a nivel popular, se transformó en un arte alambicado, menos comprometido que el arte político de los setenta, también más divertido. Era un arte que apelaba al consumismo y al hedonismo, que se encontró, de sopetón, con toda una avalancha de influencias llegadas del exterior: el rock, el pop, el glam… lo que en Europa se había ido asimilando y a veces desechando en dos décadas se convirtió dentro de España en una copa rebosante que había que apurar.

En Madrid alguien consideró que estas coordenadas eran parámetros comunes, que se podía hablar de una generación. Se empezó a hablar de la movida madrileña y, casi en seguida, algunos empezaron a poner la etiqueta en cuestión. No estaba claro si la movida era realmente un movimiento y, si lo era, no estaba claro que fuese realmente un movimiento artístico y no un movimiento sincronizado, preparado. Los principales sospechosos, las clases políticas, interesadas en olvidar o, al menos, disimular la primera gran crisis democrática del país, la crisis de la reconversión industrial en la que los españoles vieron, por primera vez, cómo la izquierda se plegaba a las directrices del mercantilismo económico.

La movida también tuvo sus defensores, aunque, como idea, poco a poco empezó a ser abandonada precisamente por aquellos que eran considerados sus cabecillas. La mecha se quemaba por los dos extremos. A un lado, los que estaban fuera, los que no habían entrado en el epicentro del movimiento y que, por resentimiento o por convicción, lo atacaban como una mera superchería. Al otro extremo, desde el centro mismo del movimiento, quienes consideraban el término movida una etiqueta reduccionista, simplificadora, domesticadora de la efervescencia que reivindicaban.

Y a setecientos Km de todo Madrid, Vigo.

Volvemos a hacer notar que algunos comentarios aquí serán innecesarios para el lector español, que ya sabe que Vigo es una ciudad de Galicia, en la frontera misma con Portugal. Vigo es la ciudad más populosa de Galicia, aunque apenas llega a 300.000 habitantes. A pesar de su población Vigo no es la capital de Galicia (lo es Santiago) ni siquera la de su provincia (lo es Pontevedra). Vigo es una ciudad nacida y criada en torno a la actividad económica, en torno al puerto, lo que la convierte en toda una curiosidad dentro de Galicia donde las ciudades, son antiguas y, durante mucho tiempo, sobrevivieron como centros administrativos, religiosos o de articulación del entorno rural.

Dentro de la particularidad que Galicia supone para el estado español, Vigo supone una particularidad para Galicia. En primer lugar, por su situación geográfica. Limítrofe con Portugal, esta situación fronteriza siempre ha sido resaltada, tanto por los vigueses como por los habitantes de otras ciudades de Galicia en las habituales disputas internas. En una entrevista los integrantes del grupo vigués Siniestro Total declararon:

Portugal es laúnica reserva intelectual que le queda a Vigo, es lo único que tenemos firme como conciencia viguesa. Probablemente los portugueses nos rechace, al fin y al cabo ellos ya colonizaron Brasil, pero nosotros seguiremos luchando por la anexión.

No es que haya que tomar en serio todo lo que dicen los integrantes de Siniestro Total. En otra de las entrevistas aportadas por Emilio Alonso en su Vigo a 80 revolucións por minuto estos afirman que son percebes que han aprendido a tocar un poco la guitarra.

En cualquier caso, la situación geográfica es sólo uno de los elementos que da originalidad a Vigo. Otro, quizás más decisivo, es el hecho de que, por su origen y por su desarrollo es probablemente la única ciudad gallega de raíz capitalista. El crecimiento real de Vigo empezó gracias a su situación privilegiada de cara al océano atlántico y su gran catalizador moderno fue la instauración de la fábrica de Citroen.

A diferencia de Santiago, que se entiende a sí misma como una ciudad histórica, como una reserva espiritual de la galleguidad, o de Lugo, que se entiende a sí misma ligada a su tradición rural, Vigo se ve a sí misma menos como una ciudad que “ha sido” y más como una ciudad que “es”. Vigo es, seguramente, la ciudad de Galicia que vive menos en su pasado y más en su presente. Sin perder su chauvinismo -un sentimiento por lo general bastante arraigado en Galicia- los vigueses son los habitante de Galicia más abiertamente dispuestos a criticar su propia ciudad.

Todo esto sirve sólo para caracterizar la ciudad en la que, por alguna razón que al final es inasible, una serie de grupos musicales empezaron a despuntar a principios de los ochenta. Se trataba de jóvenes que, como en Madrid, habían sufrido una exposición súbita a todo tipo de influencias exteriores y un sentimiento acusado de liberación. Jóvenes que montaban grupos fugaces, que tocaban en varias formaciones a la vez, que escuchaban música anglosajona y descubrían las virtudes pseudoartísticas de la moda o la peluquería. A diferencia de otros grupos intelectuales de Galicia no estaban excesivamente influenciados por el galleguismo, pero tampoco reaccionaban contra él. Vigo sufría una reestructuración económica particularmente agresiva. En la ciudad empezaron a abrirse bares en los que se fraguaba una actividad inusual y, en algún momento, alguien pronunció la palabra. Había nacido la movida.

Si en Madrid el término era discutible, en Vigo no lo podía ser menos. Al contrario, no faltó quien vio en el apelativo una mera táctica para vincular de forma artificial dos movimientos que habían partido de condicionantes similares pero se habían desarrollado de forma independiente. ¿Hasta qué punto utilizar el mismo nombre no implicaba únicamente una vinculación, sino también un cierto vasallaje respecto a la capital?

Emilio Alonso acierta al no intentar buscar en su libro unas bases programáticas o un sustrato ideológico que cimentase la producción musical que se dio en Vigo por aquellos años. Se centra en lo que pasaba, en la efervescencia, en grupos que aparecían y desaparecían. En el mejor sentido de la palabra, el libro se centra en el periodismo y no en la historia. No intenta recomponer el rompecabezas, porque, sospechamos, sabe que al final no hay una figura reconocible. No merece la pena forzar las piezas para que encajen cuando se han montado por separado. Entre la galerna de actividades que se desataba una frase puede ser esclarecedora para entender lo que era aquella movida:

Llovía bastante cursi sobre la vanguardia y pusimos un ejemplar sobre nuestras cabezas para evitar la radioactividad de una época que se había convertido en un hipermercado.

Aquella movida seguramente fue, sobre todo, eso, jóvenes resguardándose de la lluvia. Los lectores españoles ya lo sabrán, pero, para los demás, puede ser necesaria una puntualización: en Galicia la lluvia no arrecia nunca.

Siniestro total
http://www.youtube.com/watch?v=xQCIU9Kp3Vc

Os resentidos
http://www.youtube.com/watch?v=pEB4XYXiSzs

Golpes Bajos
http://www.youtube.com/watch?v=RrqX7V6GOYY

Aerolineas Federales
http://www.youtube.com/watch?v=t_WF_AqK_Yc&feature=related

Bromea o qué?
http://www.youtube.com/watch?v=4TfaRtPQkCM&feature=related

Def con dos
http://www.youtube.com/watch?v=JC55_uUcWQM

Semen up
http://www.youtube.com/watch?v=s5J5QGP28ng

Los cafres
http://www.youtube.com/watch?v=u7PRo-Fu0DM

Moncho e mailos sapoconchos:
http://www.youtube.com/watch?v=awKVKIq2H6I

 

 

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Vigo a 80 revolucións por minuto» de Emilio Alonso en “LH Mgazine”

9 Xaneiro 2012

Uncategorized

A revista musical LH Mgazine, que non se distribúe en Galicia, publica unha recensión de Vigo a 80 revolucións por minuto de Emilio Alonso.

 

Chuzame! A Facebook A Twitter

Movida escríbese con V de Vigo. Recensión de Gustavo Hervella sobre «Vigo a 80 revolucións por minuto» de Emilio Alonso

4 Xaneiro 2012

Críticas,Crónica,Música

O soportal de literatura do Consello da Cultura Galega, LG3, publica unha recensión crítica de Gustavo Hervella sobre o libro Vigo a 80 revolucións por minuto de Emilio Alonso.
 

Movida escríbese con V, de Vigo

Crónica da movida viguesa da década de 1980 realizada por Emilio Alonso, colaborador activo deses acontecementos que supuxeron unha renovación conceptual das artes nunha época convulsa en Vigo. Un movemento cultural que tivo na música a súa bandeira, aínda que tamén destacaron as artes visuais, o cine e a vídeo creación, o teatro, a banda deseñada, a arquitectura, o deseño ou a moda.

Gustavo Hervella. Santiago
Trala morte do ditador e a instauración da democracia, a sociedade española gozou dunha liberdade que outros países xa experimentaran na década de 1960: A concepción hedonista do mundo pasou a ser a filosofía vital da última xeración que naceu coa ditadura e que desenvolveu a súa adolescencia na década de 1980. Este proceso chegou con vinte anos de atraso, pero cunha forza sorprendente no noso país. Madrid, Barcelona ou Valencia apareceron no mapa cultural europeo e, xunto a elas, unha pequena cidade de provincias, nunha rexión periférica: Vigo. O libro de Emilio Alonso Vigo a 80 revolucións por minuto relátanos —coa experiencia de primeira liña do propio autor— o acontecido na cidade olívica nos anos 80 co proceso cultural que se veu en denominar como “a movida”. “O Vigo de finais dos setenta e comezos dos oitenta era un ermo cultural”, e deste deserto xurde un movemento cultural sen parangón na cidade que repercutiu en toda Galicia e cuxas últimas rabexadas aínda se notan nos inicios do século XXI.

E sobre este ermo ao que se refire Alonso, creceu un movemento cultural que tivo na música a súa bandeira, aínda que tamén destacaron as artes visuais co colectivo Atlántica, o cine e a vídeo creación con profesionais como Chano Piñeiro ou Antón Reixa, o teatro, a banda deseñada, a arquitectura, o deseño ou a moda. Mais foi a música a que abandeirou a cultura naqueles anos; de feito, se hai que buscar o momento de nacemento do que se veu chamar posteriormente “movida”, sería o concerto de Siniestro Total no colexio Salesianos en decembro de 1981. No primeiro número da revista Tintiman afírmase: “Lo de Vigo se articula en torno a la música y es casi estrictamente musical”. Aínda así, e arroupados pola música, foron moitos os creadores que comezaron a experimentar e a traballar en literatura, artes visuais, moda ou deseño. E isto foi así porque o público vigués desexaba coñecer, quería saber que era o que se estaba a facer fóra e como iso repercutía nas súas vidas. É unha urbe nova, que durante a década anterior experimentou un crecemento exponencial de poboación e foi o lugar elixido polos emigrantes retornados de Europa; traían cartos e fillos que foron crecendo na cidade chegando a ser, quizais, a primeira xeración que de verdade se sentiu viguesa. Ao tempo, a dura reconversión industrial que levou á ruína a moitas familias e que creou un espírito especial entre os novos; como afirmou a xornalista Merche Yoyoa en El País: “Ser joven en Vigo, una de las capitales de Galicia más urbana, ciudad en la que nadie es vigués, es algo grande [....] Paisaje obliga y crisis y reconversión naval acompañan”. Este é o espazo onde se desenvolve a “movida”.

A postmodernidade, onde o lema era vivir o presente, foi a filosofía de vida de toda esta xeración. Trala segunda guerra mundial en Europa occidental houbo un intento de renovación das formas tradicionais da arte, da cultura, do pensamento e das relacións sociais. A España este proceso chegou despois, e fíxoo para quedarse. A provocación é o principal leit motiv da xuventude inconformista que xa non quere saber nada do franquismo e que está cansa da mensaxe de reconciliación que se institucionalizou na transición. En Vigo un neto e sobriño de asasinados en 1936, Javier Moreda, patrocina unha galería de arte, é produtor musical e axuda economicamente a todos aqueles que teñen algo que amosar culturalmente. Isto é o que se vivía en Vigo, tal como afirma o propio Emilio Alonso, “Pero o certo é que, finalmente, a todos poderían meternos nun único saco: o dos posmodernos”. E neste xeito de ver a realidade inscríbese o movida viguesa. Baste con lembrar algúns dos nomes con que se denominaron moitos: Golpes Bajos, Semen Up, Os Resentidos, Mari Cruz Soriano y los que afinan su piano (como grupos musicais), Escupe, Tintiman ou Pharo the Bego (como publicacións alternativas) ou Kremlin e Ruralex (como lugares de encontro músico-social). Tamén a forma de vestir, de peitearse ou, simplemente, de vivir o día a día; como sinala o actor Antonio Durán Morris, “Ir a maquearse a Mara Costas te imprimía un sello de calidad” foron síntomas de diferenciación. Por que iso era o que se pretendía, amosarse no lado oposto á maioría. Deste xeito, vestir, falar ou traballar de forma distinta converteuse nun sinal de identidade dunha xeración para a que vivir o presente e rexeitar por igual o pasado e o futuro se converteu no seu principal axioma, “[...] despois da explosión dos primeiros anos da década, onde a diversión era o obxectivo primordial [...]”.

A política, aínda que era rexeitada polos que protagonizaron a movida, estivo moi presente en todas as súas facetas. Lembramos os discursos, mitins e fotografías de Tierno Galván nos concertos da movida madrileña. Vigo tampouco se quedou atrás; “Desde os seus primeiros momentos de existencia, as institucións, o poder político, estivo moi preocupado por aproveitarse da movida”. Manuel Soto, alcalde “progresista” de Vigo tamén tentou converterse no protector e fomentador de todo este movemento cultural. As instantáneas xunto a Joaquín Leguina, Alaska ou os compoñentes de Gabinete Caligari en 1986 con ocasión do evento Madrid se escribe con V de Vigo —e do que deixou testemuño gráfico, entre outros, Víctor de las Heras— dan fe do afán protagonista duns políticos que, certamente, estaban aprendendo a marchas forzadas o seu traballo. Xunto a el, Antonio Nieto Figueroa Leri, propulsor dun “viguismo” que competía co “coruñesismo” do entón alcalde da cidade herculina Francisco Vázquez.

Compre sinalar que a cultura daquel momento era en castelán. O galego quedou relegado a uns poucos, os menos, que escribían e cantaban nesta lingua. Unha xeración creceu culturalmente como monolingüe, o que, por outra parte, nos axuda a comprender a realidade actual a respecto da cultura en galego: Vigo e A Coruña, as cidades da vangarda nos oitenta tiveron como lingua vehicular de cultura o castelán.

A Galicia actual é a que se xerou na década de 1980 tanto desde o punto de vista político —o estatuto autonómico foi aprobado o 21 de decembro de 1980— como social e cultural. Vigo deixou de ser só a cidade dos que traballan, a partires dese momento tamén soubo divertirse. Galicia deixaba atrás o atraso e mergullouse de cheo na postmodernidade europea e Vigo tivo moito que ver neste feito. O traballo que nos presenta Emilio Alonso así o corrobora. Sendo fundamental no estudo a presenza da música, non se esquece das outras artes así como tampouco da política e da loita obreira. Certamente, o proceso desenvolto naquela década hai que entendelo no seu conxunto e esta visión é a que se nos ofrece neste traballo. Xunto a este libro, a publicación fotográfica Vigo. A explosión dos ’80 (Edicións Xerais, 2011) de Víctor de las Heras —o reporteiro gráfico oficioso da movida— supoñen un chanzo máis nos estudos que sobre a década dos oitenta están a aparecer nos últimos anos —lembremos, entre outros, o libro-memoria de Víctor Coyote Cruce de perras y otros relatos ou, noutras latitudes, a exposición e libro do CCCB Quinquis dels 80—.

Agardamos que non sexa o último estudo sobre esta temática e que, amais de empregar nas investigacións as arquivos persoais, se poida ir máis alá e comezar a contextualizar os acontecementos con outra documentación, aínda que isto presente notables dificultades xa que, como non podía ser doutro xeito, os posmodernos non se caracterizaron especialmente polo seu afán conservacionista.

Gustavo Hervella

Chuzame! A Facebook A Twitter

Emilio Alonso Premio Maketón Estrella de Galicia

29 Decembro 2011

2011,Autores,Crónica,Música,Noticias,Premios

Tras o éxito rotundo da publicación de Vigo a 80 revolucións por minuto, Emilio Alonso recollerá mañá, 30 de decembro, o Premio especial Maketón Estrella de Galicia, pola súa atención á música galega dos anos oitenta. O Premio será entregado nunha festa que se celebrará a partir das 10:30 horas na sala Mondo Club, na que haberá música en directo de Belöp e Phantom Club. Pódense recoller convites en Radio Vigo ((Rúa Areal 8  ) e na cervexaría Estrella de Galicia (Praza de Compostela).

Emilio Alonso asinará exemplares do seu libro, hoxe xoves, á partir das 18:30 horas, nas instalacións de El Corte Inglés de vigo (rúa Gran Vía)

Chuzame! A Facebook A Twitter

Emilio Alonso e Víctor de las Heras asinan exemplares dos seus libros en El Corte Inglés de Vigo

28 Decembro 2011

Asinatura,Autores,Crónica,Fotografía,Música

O xoves, 29 de decembro, a partir das 18:30 horas en El Corte Inglés de Vigo, Emilio Alonso asinará exemplares do seu libro Vigo a 80 revolucións por minuto e Víctor de las Heras de Vigo, a explosión dos 80.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Vigo a 80 revolucións por minuto», de Emilio Alonso, no programa La noche en Vela de RNE

22 Decembro 2011

Crónica,Entrevistas,Música,Radio

O programa La noche en Vela, de Radio Nacional, dedicoulle un programa ao libro Vigo a 80 revolucións por minuto, do xornalista vigués Emilio Alonso.

O programa pode escoitarse neste enlace.

 

La noche en vela – Vigo a ochenta revoluciones por minuto

19 dic 2011

Algunos todavía no se han enterado, pero la famosa movida, la de las lentejuelas, los peinados imposibles y las hombreras tuvo, en realidad, dos capitales. Sobre una de ellas, Madrid, se ha escrito muchísimo, pero sobre la otra, Vigo, hemos tenido que esperar hasta hoy para tener un libro. Se titula Vigo a 80 revolucións por minuto, y como de momento sólo se ha publicado en gallego, hemos contactado con su autor para que nos adelante qué se cocía en su ciudad allá por los maravillosos años ochenta.

Volvemos al presente de la mano de Mario Luna, que después de varios meses impartiéndonos un taller de seducción, nos somete a un examen final para medir nuestras habilidades en terreno amoroso.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Entrevista a Emilio Alonso (II): «O único absolutamente orixinal dos 80 foi Golpes Bajos»

21 Decembro 2011

Crónica,Entrevistas

A revista «paramusical» La Inercia, de Cataluña, publica a segunda parte da longa entrevista con Emilio Alonso con motivo da saída do libro Vigo a 80 revolucións por minuto.

 

Emilio Alonso (II): «Lo único absolutamente original de los ochenta fueron Golpes Bajos»

Por canogarfunkel

Continuamos con la segunda parte de la entrevista a Emilio Alonso, autor del libro ‘Vigo a 80 revolucións por minuto’ (Xerais 2011). Después de dejarnos en vilo con las peripecias de los magníficos miembros de la movida madrileña tras su visita lúdico-sangrante a Vigo en 1986, Alonso comete ahora la osadía de analizar el formato de su obra, la evolución de los grupos y el papel de los medios de comunicación. Asimismo, empieza una búsqueda desesperada del camino de la transgresión y la innovación musicales…

La gran mayoría de grupos de la movida viguesa no ha sobrevivido con los años, a excepción de Siniestro Total…

Siniestro Total ha sobrevivido como grupo -aunque de la formación original sólo permanezca Julián Hernández-,  pero componentes de otras bandas siguen hoy en ejercicio. Algunos ejemplos: Nicolás Pastoriza trabajó en los 80 con Stéreo, Los Buzos y Bromea o Qué?, y continuó luego con La Marabunta y Ectoplasma para desarrollar ahora carrera en solitario; Pablo Novoa, de Golpes Bajos, nunca ha dejado de tocar y producir, y ahora mismo trabaja con Mastreta;  Josele Santiago, ha sido el director musical del último disco de la en estos días polémica Bebe;  Germán Coppini, aunque sin mucha suerte, nunca ha dejado los escenarios; Teo Cardalda formó Cómplices y sigue triunfando con ese proyecto y desarrollando mil y uno más; Miguel Costas, tras su abandono de Siniestro, desarrolla carrera en solitario; Def Con Dos siguen en escena, aunque casi no se le pueda considerar un grupo vigués, y Los Currichos, un grupo creado en los 80 por músicos de diversas formaciones con la única intención de divertirse haciendo versiones, todavía siguen actuando. Y en estos últimos meses Aerolíneas Federales y Los Cafres han anunciado su vuelta a los escenarios para realizar una pequeña serie de conciertos. Y otros muchos músicos desarrollan mostos proyectos en solitario para ‘calmar’ su necesidad de escenario. Por ejemplo, Javier Soto, de Siniestro Total, y Pedro Díaz, que fue guitarrista de Moncho e mailos Sapoconchos y otras bandas, actúan todos los miércoles en el pub La pecera, tocando rock and roll.

Concierto de los zaragozanos Mas Birras en ‘El Manco’, con
CésarStrawberry (Def con dos), en el centro, en pleno éxtasis

En cambio, los locales siguen siendo, en muchas ocasiones, templos musicales…

De los ‘templos’ de los 80 no queda ni uno, al menos con su nombre original a excepción de El Manco, que cuelga en su puerta un letrero de ‘se alquila’. El resto -Ruralex, La Kama, Kremlin…- han desaparecido o se han transformado. Pero desde los 80 en Vigo han proliferado los locales que acogen música en directo. Hoy el panorama es casi abrumador y algunos fines de semana se celebran casi medio centenar de actuaciones. La diferencia es muy notable con respecto a aquella década: en 1984 hubo en Vigo, en todo el año, 42 conciertos… y se hablaba de movida. Hoy los templos son La Iguana Club, La Fábrica de Chocolate, Mondo Club, La Pecera, Contrabajo, Playmóvil… y un larguísimo etcétera.

¿Qué papel jugaron los medios de comunicación en la evolución del movimiento?

El papel de los medios fue fundamental, sobre todo de los madrileños. El hecho de que Diario Pop programase la primera grabación de Siniestro Total fue fundamental para la difusión de lo que estaba sucediendo en Vigo, poco, a nuestro parecer, pero quizá mucho si se comparaba con otros lugares. Por otra parte, creo que Siniestro Total tiene otro mérito: descubrió a miles de jóvenes de toda España que se podía salir en la radio tocando cuatro acordes y cantando unas letras absolutamente alejadas de la corrección política. No olvidemos que Miguel Ríos se llegó a lamentar diciendo algo así como ‘¡a dónde ha ido a parar la música, ahora que se pueden grabar canciones como ¡Me pica un huevo’!’ .

Aerolíneas Federales, en 1986 en los estudios Doubletronics,
durante la grabación de su primer disco, con Nino Martínez

¿Cuál era exactamente el panorama comunicativo?

En Vigo se preocuparon del fenómeno de la movida, con interés y asiduidad, el periódico existente, Faro de Vigo, y Radiocadena Española, absorbida a finales de la década por Radio Nacional. En 1986 aparece Atlántico Diario, que también dedica espacio en sus páginas al asunto, mientras que La Voz de Galicia lo hace muy puntualmente. En las emisoras citadas fue donde yo trabajé y donde realicé el programa ATrincheira, un espacio que no sólo se preocupaba de lo que sucedía en el ámbito de la movida sino de todo tipo de actividad creativa con aires nuevos. En unas declaraciones que hice al Faro decía que ‘en la radio viguesa hace falta más competitividad’. Y era cierto: el éxito de mi programa se debió a que el resto de las emisoras pasaban muy de puntillas por el fenómeno de la movida, dedicándole raquíticos espacios semanales de corta duración. La llegada de los medios públicos autonómicos, en 1985, posibilitó que la música tuviese nuevo canales para su difusión y para su potenciación, ya que tanto la radio y la televisión realizaron concursos y facilitaron la grabación de maquetas. Pero, de todas formas, la clave de todo fue el hecho de que Vigo se pusiese de moda y todos los medios de comunicación españoles hablasen de la ciudad y sus circunstancias.

Resulta curioso que nadie hasta este momento haya pensado en realizar una recopilación de historias sobre aquella época…

Sobre la movida madrileña hay cosas escritas y en ellas se habla de Vigo, muy brevemente y con datos incluso erróneos. Y sí que es extraño que hasta ahora no se haya hecho un trabajo literario amplio sobre la movida, aunque sí que se han realizado algunos documentales. Curiosamente mi libro nace tras la frustración de no haber podido hacer un programa de televisión. Se lo propuse al director de la Televisión de Galicia, Suso Iglesias, en 2005. Suso fue un hombre importante de la movida gallega como agitador de la escena coruñesa donde, entre otras cosas puso en marcha una magnífica revista llamada La Naval, además de ser el organizador de la Semana de las Fuerzas Atroces del Noroeste que se celebró en la Universidad Internacional Menéndez Pelayo de Santander en el verano de 1986. Con estos antecedentes, y también teniendo en cuenta las buenas relaciones que mantuvimos entonces, le propuse preparar una serie de programas para repasar la movida gallega de los 80 en una serie de programas para emitir en 2006, cuando se cumplirían 25 años del nacimiento de Siniestro Total.  Rechazó la idea, que yo convertí en proyecto de documental para intentar conseguir una subvención de la Xunta de Galicia. También sin suerte.

Reixa en la presentación del mítico disco ‘Fai un sol de carallo’, en 1986

¿Qué pasó finalmente?

Finalmente, como mucha gente casi me lo había pedido y mis archivos andaban revoloteando por delante de mis narices porque se los había prestado a dos amigos para distintos proyectos, me puse al trabajo. Se lo propuse a Edicións Xerais en marzo de 2010 y el 15 de junio de 2011 se lo entregué. Fue un trabajo muy intenso -muy divertido también- que no podría haber realizado si no llego a estar en paro debido a las horas de investigación que tuve que dedicarle. Porque mis archivos y mi memoria no son malos, pero no abarcaban todo lo que yo consideraba que había que contar.

En alguna ocasión, has estado a punto de deshacerte de mucho material sobre esa época…

Sí,  en cada mudanza que hice desde que en el 90 me fui a Coruña, que no fueron pocas, estuve a punto de tirar las cajas con mis papeles y mis cintas de cassette. Pero me daba rabia, pensando que quizá alguna vez tuviesen algún valor, no económico sino documental. Ahora no me arrepiento nada de haberme deshecho del material, no sólo porque pude escribir el libro sino también porque me doy cuenta de su valor documental. Es curioso que algunos grupos vigueses no hayan hecho sus propios archivos y ahora se alegran muchísimo cuando les digo que yo tengo recopilada y guardada aquella parte de su vida. Y me la piden para fotocopiar o escanear, claro.

The Bebra Brothers, una banda con miembros de
Siniestro Total, Antón Reixa i el poeta Manolo Romón

¿Por qué huyes de la narración o incluso de cierta ficción?

Sólo utilizo un estilo cercano a la ficción en el capítulo dedicado a Madrid se escribe con V de Vigo porque aquel episodio tan surrealista se merecía ese tratamiento. Por lo demás, lo que intenté –y creo que conseguí- es que cada lector pudiese sacar sus propias conclusiones d lo que fue la movida viguesa. ¿Cómo? Leyendo lo que se decía en aquel tiempo, lo que contaban los cronistas, lo que opinaban los escritores, lo que reflexionaban los intelectuales, lo que decían los protagonistas. Podría haber hecho esta crónica entrevistando a los protagonistas, con los que aún mantengo buenas relaciones, pero creo que eso habría dado un libro repetitivo y lleno de opiniones subjetivas que impedirían al lector sacar su impresión personal. Me atrevo a decir que quien lea el libro estará haciendo un auténtico viaje al pasado, viviendo en primera persona lo que entonces sucedió.

Con el paso del tiempo, ¿Qué te han aportado esos años personalmente?

Para mí fue una época durante la cual desarrollé, a lo largo de más tiempo consecutivo, un trabajo que me satisfacía plenamente, en la que  me divertí mucho -tengamos en cuenta que yo en 1980 tenía 22 años- y cuando conocí a más gente y a menos gentuza, gente con la que hoy en día aún mantengo una relación casi de camaradería. Pero, repito, no soy nostálgico y aquello fue bonito mientras duró.

En la Inercia creemos que de la misma forma que los ochenta han estado de moda durante los últimos años, ahora llega el turno de los noventa… ¿Significa que es imposible seguir innovando en la música?

En la música es difícil innovar, y mucho más ahora, en la era de Internet, cuando tenemos acceso inmediato a todo lo que se está haciendo en cualquier lugar del planeta. Pero precisamente esa accesibilidad está dando opciones a una serie de mezclas y de fusiones cuyos resultados hacen olvidar las fuentes de las que bebieron y las convierten en originales. Y es ley de vida la imitación sea ahora, en los 80 o en los 90. En la música, sea el año que sea, siempre habrá, para algunos, referentes eternos como, por ejemplo, los Beatles, los bluesmen o Elvis. Y otros sacralizarán a The Clash, Police o a Nirvana… y así década tras década. ¿Qué los 80 fueron originales? A mi modo de ver lo único absolutamente original que hubo en aquella década fueron Golpes Bajos, un grupo que creó su propio estilo y que nadie fue capaz de imitar.

Voces de Ultratumba, primer y único grupo unicamente
femenino que nació en el Vigo de los 80

¿Dónde andan la libertad musical y la transgresión?

Ahora hay que ser muy políticamente correcto… si se quiere triunfar. Hoy en día a nadie, ni al más neo-punk, se le ocurriría cantar ‘las tetas de mi novia / tiene cáncer de mama…’, o ‘has perdido eso, mi dulce gatita / has perdido eso, mi mala zorrita…’, o ‘me gusta ser una zorra…’. De todas formas, creo que esas y otras letras de aquellos tiempos se hacían no como manifestación de una actitud vital sino por el simple hecho de transgredir o molestar a los bien pensantes. Hoy en día ya nadie se escandalizaría al escuchar esas y  otras cosas, fundamentalmente porque los grandes medios de comunicación, sean radios o televisiones, se encargan de programar cosas absolutamente correctas que no molesten ‘a la gran mayoría de los españoles’, que diría Rajoy. Las pretendidamente transgresoras se mueven en circuitos más limitados, casi íntimos, donde no molestan a nadie. Además, hoy no se transgrede cantando determinadas canciones o haciendo performances en la calle: hoy se transgrede acudiendo a presentaciones de libros. Cuando dices que vas a asistir a una, la gente te mira como si fueras un bicho raro.

 Parece muy improbable que algo cómo la movida se vuelva a repetir actualmente…

Por supuesto… ¡y afortunadamente! Si se repitiese es que viviríamos exactamente en las mismas circunstancias. Ahora volvemos a tener una crisis tremenda o, mejor dicho, continuamos con la crisis. Pero no venimos de una época políticamente oscura. A pesar de que cada vez se maltrata más a la cultura -y a la sanidad, y a la enseñanza pública- los recursos para los creadores, sean del ámbito que sean, están a años luz de los de los 80. Creo que los que añoran los tiempos de la movida son los que entonces fueron figurantes y mirones, los que no tuvieron protagonismo y, por lo tanto, no salieron en la foto. Esperan que vuelva para ver si esta vez se pueden poner delante de la cámara.

Por último, recomienda tres canciones de la movida y otras tres de la música en general.

Voy a ser muy localista en lo que se refiere a la de la movida: ‘La piscina’, de Bromea o Qué?; ‘No mires a los ojos de la gente’, de Golpes Bajos,  y ‘Bailaré sobre tu tumba’, de Siniestro Total.  Y en cuanto al resto de la música: ‘L.A. woman’, de The Doors; ‘Houses in motion’, deTalking Heads, y el fado ‘Lágrima’, en la interpretación de Dulce Pontes.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Emilio Alonso, con «Vigo a 80 revolucións por minuto» e Suso de Toro, con «Polaroid» no Eirado da TVG

20 Decembro 2011

Crónica,Entrevistas,Narrativa,Televisión

Reproducimos o programa do Eirado, presentado por Pemón Bouzas, que contén unha entrevista con Emilio Alonso, centrada no seu libro Vigo a 80 revolucións por minuto. Na segunda parte do programa (minuto 37:12) a entrevista é con Suso de Toro, centrada nos 25 anos da publicación de Polaroid.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Emilio Alonso: «Estabamos saturados de tanta canción protesta; a movida foi un movemento de reivindicación cultural coa música como eixo vertebrador»

19 Decembro 2011

Crónica,Entrevistas

A revista «paramusical» La Inercia, de Cataluña, publica unha longa entrevista con Emilio Alonso con motivo da saída do libro Vigo a 80 revolucións por minuto.

Emilio Alonso: «Los ‘figurantes’ de la movida viguesa lucían con orgullo la etiqueta de postmoderno» (I)

Centenares de documentales y reportajes habrán visto ustedes sobre la mitificada movida madrileña. ¿Pero que pasa con aquel movimiento también denominado con éste pseudoconcepto de los ochenta, sucedido en Vigo?  Una ciudad de ‘provincias’  que se catapultó a la escena nacional de la cultura más transgresora durante esos años, gracias al empuje de unos doscientos soldados espartanos que aguantaron con esfuerzo y envite el tirón que aún producía la musica de autor y de lucha social, promocionando unas letras que hablaban de tetas cancerígenas y zorras.

Uno de éstos tótems musicales fue el periodista y crítico Emilio Alonso autor del primer libro recopilatorio de las historias más interesantes de la movida viguesa, bajo el título de Vigo a 80 revolucións por minuto (Xerais, 2011). En esta primera parte de la entrevista, Alonso teje para la Inercia una impecable lección histórica sobre el movimiento. Todo un placer acercar la oreja y disfrutar de su incesante verborrea…

Una ciudad gris, industrial y en aquellos momentos postfranquista… ¿Cómo se explica el surgimiento de la movida viguesa?

Precisamente por ser una ciudad gris y postfranquista. Veníamos de una época oscura, estábamos cansados de la lucha antifranquista, de una decepcionante construcción de la democracia y se necesitaba algo nuevo y fresco. Cierto es que los problemas económicos y sociales seguían ahí, pero ser conscientes de ello e intentar solucionarlos no era óbice para que también nos pudiésemos divertir  e intentásemos desarrollar una actividad cultural nueva o diferente, puesto que  Vigo, en ese aspecto, era un desierto. En lo musical, por ejemplo, estábamos saturados de tanta canción protesta, ya desfasada y cansina. Y ese tedio no era cosa sólo de los espectadores u oyentes sino de los propios cantautores. Tanto es así que Bibiano Morón, uno de los componentes de Voces Ceibes, movimiento semejante a la Nova Cançó catalana, quiso quitarse las telarañas y ‘fichó’ a Pablo Novoa, Teo Cardalda y Javier Martínez, miembros del grupo Druida, para formar Trenvigo, una banda absolutamente pop muy alejada de lo que había hecho hasta entonces.

¿Fue más un movimiento de reivindicación social que no musical?

 Fue un movimiento de reivindicación cultural en el que la música se convirtió en el eje vertebrador. A su alrededor se desarrollaron una serie de actividades creativas: fanzines, revistas, suplementos de periódicos nunca vistos hasta el momento, una estética nueva, llamativa y rompedora… Se renovó la dinámica cultural y creativa o, mejor dicho, se creó una dinámica cultural y creativa, porque hasta aquel momento no existía. Ese espíritu creador empapó a todos los sectores lo que provocó, por ejemplo, que el teatro -no hubo un ‘teatro de la movida’- tomase nuevos rumbos; que la renovación de los conceptos estéticos en la moda tuviese un escenario adecuado para su aceptación, aunque el fenómeno ‘Galicia Moda’ nada tuviese que ver con la movida, sólo su simultaneidad; que jóvenes pintores, figuras consagradas hoy y desde hace tiempo, encontrasen en los ambientes de la movida los espacios para desarrollar su actividad y mostrar su obra, ya que el famoso movimiento ‘Atlántica’, presuntamente abierto a las nuevas tendencias, era una especie de club privado…

Se suele criticar la movida por su falta de compromiso social…

Desde mi punto de vista, es una crítica muy injusta. En aquellos tiempos se consideraba frívolo tocar rock and roll, hacer fanzines o dibujar cómics. Lo que ‘exigían’ ciertos sectores a todo el mundo era su dedicación exclusiva a la lucha político-social, demonizando así la actividad cultural y consagrando la  protesta callejera como máximo exponente del compromiso. Curiosamente, la manifestación más numerosa que se desarrolló en Vigo, ya en los años 90 y con unas 150.000 personas tomando la calle, no fue en defensa del naval o de la pesca: fue para exigir que el Celta no bajase a 2ª B por problemas económicos. Nadie consideró frívolos a aquellos manifestantes. Y yo me pregunto: ¿qué es más frívolo, tocar rock and roll y hacer fanzines o pedir en la calle que 22 millonarios en pantalón corto puedan seguir dando patadas a un balón los domingos para continuar engrosando sus cuentas bancarias?

Esto no significa que la movida no tuviera su componente social…

Muchos de los que nos movíamos en el ámbito de la movida asistíamos a esas manifestaciones callejeras, y elementos visibles, como diversos grupos musicales, participaron en conciertos en apoyo al sector naval y para pedir el ‘no’ en el referéndum para la permanencia de España en la OTAN. Me atrevo a afirmar que la gente de la movida, aunque no fuese militante de carnet, era absolutamente progresista, y sus actitudes y sus votos eran de izquierdas… aunque llevasen el pelo pintado de colores e imperdibles y cazadoras de motero.

En 1984 y de izquierda a derecha, Ricardo Lobato (propietario de la discroteca Kremlin);
Sole Conde, su mujer; Emilio Alonso, y la periodista Pilar Comesaña

 Calidad musical o ganas de tocar… ¿Qué concepto se aproxima más a esa época?

Sin duda alguna, ganas de tocar. La inmensa mayoría de los músicos de los primeros 80 no tenían formación académica y con cuatro acordes se atrevían a componer y a tocar. Luego, poco a poco, fueron aprendiendo. Pero debemos tener en cuenta, y se puede leer en muchas entrevistas de aquellos tiempos, que la intención de los grupos era divertirse y divertir a los amigos, no profesionalizarse. A partir del 86-87, y dado el éxito de algunos precedentes, ese espíritu lúdico se va perdiendo y los grupos ya nacen con la intención de buscarse un hueco en el mercado. Lo más curioso de todo es que serán los músicos consagrados los que mantengan vivo ese espíritu inicial creando bandas para hacer versiones y cosas semejantes. Algunos ejemplos son los citados Currichos, que en su origen formaron, entre otros,  Joaquín  Morgado y Nicolás Pastoriza, de Bromea o Qué? y Pablo Novoa, de Golpes Bajos; Sonny Boy & The Williamsons, o lo que es lo mismo, Siniestro Total y algún amigo reunidos para tocar blues; Los 7 Pelmas, otra vez Siniestro con personajes como el productor Paco Trinidad -de vacaciones en Vigo- y el actor Alfonso Agra, que se reúne para tocar ska y hacer dos únicas actuaciones; Freddy Krueger y los Masters del Universo, origen de Def Con Dos, donde estaban Julián Hernández, Pepe Peón y César Strawberry -que continúan en DCD- ; Antonio Amblés, cantante de Los Cafres; el pinchadiscos de La Kama, Gonzalo López Campos; y Bernar Vázquez, cantante de The Refrescos.

 ¿Por qué nos gusta tanto la nostalgia?

Personalmente, no soy nostálgico. No creo en el dicho de ‘cualquier tiempo pasado fue mejor’. En mi opinión, cualquier tiempo pasado, ya pasó. Los 80 pasaron y lo que pasó en aquellos años sucedió porque las circunstancias históricas así lo ‘decretaron’. Cierto es que hay mucho nostálgico y es curioso que en Internet abunden las páginas dedicadas a la música de aquellos años. ¿Por qué? A mi modo de ver porque, realmente, en aquel tiempo se hizo muy buena música… y también mucha mierda que, afortunadamente, ha quedado en el olvido. Por otra parte la gente se divirtió mucho… los fines de semana. No sé cómo sería en Madrid o en otras ciudades pero, desde luego, en Vigo se trabajaba de lunes a viernes y el fin de semana se reservaba para la diversión.

 Primera actuación de Siniestro Total en el cine Salesianos (27/12/1981)

 ¿Pero la movida no era diversión continua?

Este es otro de los mitos de aquellos años, que todo era desenfreno y frenesí. ¿El motivo? Los medios de comunicación que se desplazaron a Vigo-docenas y docenas- para elaborar reportajes sobre la movida, llegaban el jueves por la noche o el viernes. Trabajaban el viernes todo el día, esa noche salían de copas; el sábado, resacosos, seguían su trabajo y volvían a conquistar la noche; y ya el domingo acababan como podían su trabajo y regresaban a sus puntos de origen, contando, claro, la locura que habían vivido. Como decimos en Galicia ‘cada quen fala da feira como lle foi nela’. Si los medios viniesen un martes o un  miércoles se encontrarían que la gente de la movida estaba trabajando o estudiando y por la noche descansando. Si se acercasen alguno de aquellos templos hosteleros se encontrarían a tres o cuatro personas tomando una copa, una y sólo una para marchar pronto a la cama y poder trabajar en condiciones al día siguiente. Vigo cabalgaba ente el mito y la realidad, lo que hizo que los fines de semana se desplazasen hasta aquí personas llegadas desde el resto de las ciudades de Galicia. E incluso hubo algo así como un ‘turismo de movida’. Una anécdota que me pasó a mí: en la calle Lepanto, junto  a la estación, dos parejas recién bajadas del tren me preguntaron dónde estaba la movida. Les dije que allí mismo, señalando a El Manco, situado en aquella misma calle. Se quedaron asombrados, debieron creer que aquello era Jauja y eso contarían al regresar a sus casas.

 Da la sensación que las movidas, especialmente la madrileña, se han mitificado demasiado con el paso de los años… ¿Fue tanto?

Desde luego la de Vigo sí que se mitificó. Entonces casi todos los que estábamos en la pomada renegábamos de ese término porque daba a entender que Vigo era como Madrid, una ciudad con mil y una posibilidades para mostrar la creatividad imperante. Y Vigo no era así: éramos pocos los que hacíamos algo interesante, ni siquiera 200 personas (en una ciudad de 200.000); no había espacios para el desarrollo cultural, de ahí que los locales de hostelería fueran nuestros ‘cuarteles de invierno’; las pocas cosas que hacíamos (fanzines, revistas…) estaban a años luz de la calidad de las que se hacían en Madrid y no contaban con apoyo institucional; no teníamos unos medios de difusión que sirviesen de escaparate a todo aquello, excepto unos pocos de ámbito local… Con esa perspectiva que da el tiempo, sigo pensando que aquello se magnificó, pero cada vez valoro más lo que se hizo. Por ejemplo, me parece absolutamente heroico que cuatro chavales publicasen durante cuatro años el fanzine Escupe y organizasen una fiesta gratuita con grupos en directo -en ocasiones portugueses y coruñeses- para presentar cada número; y todo sin apoyo institucional, dedicándole tiempo y esfuerzo y financiándolo con sus raquíticos ingresos -la paga de fin de semana de papá- y cuatro anuncios publicitarios mal pagados.

Pablo Novoa y Teo Cardalda haciendo turismo con Golpes Bajos

¿Los grupos de ésa época eran conscientes de etiquetas como postmoderno?

En aquellos tiempos a nadie le gustaban mucho las etiquetas y mucho menos que se les metiese a todos en el mismo saco. ¿Postmodernos? Creo que esa etiqueta la lucían con orgullo los que en aquellos tiempos fueron ‘figurantes’ de la movida, los que sólo tuvieron arte y parte como observadores y no fueron protagonistas de nada. Tampoco hubo tribus urbanas bien definidas, militantes, y, de hecho, éramos casi la misma gente la que íbamos a un concierto de Duncan Dhu o de La Polla Records. Creo que Siniestro Total se tomó a broma -y explotó con gracia- la etiqueta de punk que le pusieron; y a Aerolíneas Federales se les consideró, tardíamente, como inventores del pop-chicle… y también se lo tomaron con bastante guasa. Sólo Alberto Comesaña asumió aquella etiqueta por él creada de porno-pop, una etiqueta que, como era sabido, duró tres telediarios, no tuvo imitadores y desapareció en cuanto montó Amistades Peligrosas.

 ¿La  esencia de la movida son aquellas bandas menos conocidas que aprovecharon el momento de efervescencia?

Sí y no, respuesta muy gallega. En los primeros años de la movida se crearon bastantes bandas que, como ya dije, sólo nacían para pasar un buen rato y sin intenciones de hacerse profesionales. Ese espíritu lúdico, como también dije, se va perdiendo con el tiempo y los grupos que van apareciendo, muchos, nacen con intención de conquistar el mercado, cosa que nadie consiguió a excepción de los cinco ‘grandes’: Siniestro Total, Os Resentidos, Golpes Bajos, Semen Up y Aerolíneas Federales. En el camino se quedaron Moncho e mailos Sapoconchos, Los Cafres y Bromea o Qué?, los tres, en mi opinión, proyectos muy válidos. Pero lo que sucedió es que aquella efervescencia, como decís, tuvo como reflejo una proliferación de grupos enormes que dieron mucho color a la ciudad, a pesar de que, en muchos casos, la calidad de su trabajo fuese más que discutible. Fueron cinco grupos vigueses los que pasaron a la historia, pero en Vigo a 80 revolucións por minuto incluyo un apéndice con una pequeña ficha de 95 bandas que estuvieron presentes en la escena musical de aquellos años.

En primer plano, Julián y Miguel de Siniestro Total celebran el ascenso del Celta en 1985;
en segundo plano, Emilio Alonso entrevista a Alberto, otro componente del mítico grupo

En septiembre de 1986 hubo un intento de hermanamiento entre las movidas viguesa y madrileña, pero no funcionó…

Aquello fue un sinsentido, una vergüenza, algo para olvidar. Tanto es así que en los archivos del Ayuntamiento de Vigo no queda rastro de aquello: ni un papel, ni una factura, ni una nota de prensa,  ni una fotografía, ni un cartel o programa de actividades… Madrid se escribe con V de Vigo, que así se llamó el desatino, era un pretendido ‘Encuentro en la vanguardia’ consistente en la visita a Vigo de representantes de la movida madrileña que en Vigo se encontrarían con sus ‘homólogos’ locales para intercambiar información, ideas y proyectos. De esas intenciones, nada de nada. Aquello se quedó en un fin de semana de juerga alcohólica financiada -18 millones de pesetas- por el ayuntamiento vigués y la Comunidad de Madrid. Las ‘credenciales’ que nos dieron a los periodistas para participar en el evento fueron vales de copas para los locales de moda de la ciudad. El encuentro fue más bien un desencuentro, donde los vigueses andábamos por un lado y los madrileños por otro. Todo este triste episodio, que cuento pormenorizadamente en el libro, acabó con sangre: en la segunda comida de ‘hermanamiento’, una gran mariscada, Fanny McNamara/Fabio de Miguel, en pleno síndrome de abstinencia, arrojó violentamente un objeto -aún hoy se discute si fue taza o botella- que impactó en la cara de una funcionaria de la Comunidad de Madrid que formaba parte de la delegación capitalina. Como consecuencia, a la mujer hubo que darle unos puntos en la cara y Mcnamara pasó en comisaría sus últimas horas en Vigo, antes de ser escoltado por la policía hasta el tren de regreso. Estaba previsto que los vigueses fuésemos a devolver la visita a Madrid en febrero del 87, pero afortunadamente, aquella segunda parte no se realizó.

 ¿Una era la hermana mayor de la otra?

Yo creo que fueron distintas, aunque la viguesa pudo ‘beber’ algo de la madrileña. Tengamos en cuenta que Vigo era un desierto comparado con Madrid, ciudad que, por lo tanto, era un referente, como lo eran también Londres o Nueva York. Si hacemos símiles familiares, yo diría que eran ‘hermanastras’, e incluso que Vigo era un poco ‘Cenicienta’. De todas formas, yo creo que  la gente tuvo a Vigo como referente precisamente como muestra de rechazo a Madrid, que siempre monopolizó todo hasta aquel momento. Que en ‘provincias’ se estuviesen haciendo cosas tan impactantes- al menos según los medios de comunicación- como en la capital, era un ejemplo a seguir por todos aquellos que estaban hartos del ‘centralismo’ capitalino.

Continuará…

Chuzame! A Facebook A Twitter

Os días dunha axitada Movida. Reportaxe de Teresa Cuíñas a partir dos libros «Vigo. A explosión dos ’80» e «Vigo a 80 revolucións por minuto»

12 Decembro 2011

Crónica,Fotografía,Reportaxes,Xornalismo

A xornalista Teresa Cuíñas publica en El País unha reportaxe titulada «Todas las movidas de Vigo» centrada nos dous libros que publicou Xerais recentemente: Vigo a 80 revolucións por minuto de Emilio Alonso e Vigo. A explosión dos ´80, de Víctor de las Heras.

 

Todas las movidas de Vigo

El fotógrafo Víctor de las Heras recopila 300 instantáneas de la ciudad en la década de los ochenta

Una de las fotos más famosas de la historia reciente de la ciudad tuvo una gestación muy sencilla. Los fotógrafos estaban reunidos en el aeropuerto de Peinador esperando la llegada de la estrella italiana del porno Cicciolina, invitada por el dueño de un local de alterne para celebrar el quinto aniversario de su, por aquel entonces, boyante negocio. Entre ellos, Víctor de las Heras, corresponsal de Tiempo y colaborador de revistas locales como El Pope e Informe Gallego. El joven fotógrafo le sugirió al empresario que la actriz hiciese el recorrido hasta el centro de Vigo en un descapotable, para facilitar el trabajo de los reporteros. Y pasó lo que era previsible. Ahí están las instantáneas de Ilona Staller paseándose orgullosa con sus pechos al aire para regocijo general, perseguida por una nube de caras sonrientes y una caravana de coches.

Muchos vigueses todavía hoy se echan a reír cuando rememoran aquella bizarra procesión de 1987, ahora incluida en el libro Vigo, a explosión dos 80 (Xerais), que reúne más de 300 fotografías de De las Heras (Vigo, 1953). “Aquello sería impensable hoy en día”, reconoce. “En ciertos aspectos vamos para atrás y la censura que hay en este momento creo que es peor que la otra, la que íbamos trapicheando”. Después de estudiar Publicidad y Periodismo en Madrid, De Las Heras regresó a Vigo en los primeros años del posfranquismo. Comenzaban los ochenta y se vio con una cámara a su lado de la mañana a la noche, retratándolo todo. “La calle fue mi facultad”, reconoce. “Cumplía con los encargos de los medios y hacía fotos de lo que a mí me llamaba la atención, como las primeras comunidades terapéuticas y la cárcel de Vigo”.

Eran los años de la Movida y al fotógrafo le pilló en medio. El voluminoso capítulo, que ocupa casi la mitad del libro, dedicado a aquella efervescencia musical, cultural y estética dan testimonio de que De las Heras no se perdía una. “Las salidas nocturnas solo eran de fin de semana, en contra de lo que la gente se piensa. De lunes a viernes por la calle no había una rata después de las diez de la noche y apenas un puñado de cafeterías”. Tal intensidad de sábado noche provocó un frenesí en la ciudad que el periodista Fernando Franco describe en uno de los textos del libro: “Por el día, en la ciudad estaba la sede de la operación que ponía Galicia de moda revitalizando el sector textil e inyectándole la nueva fibra del valor añadido. Por la noche, Vigo era una ciudad rayada, atropellada, cachonda y canalla, con una producción intensa de bandas, la mayoría de vida efímera. Una explosión de pelambreras y vestimentas con la música como expresión catártica”.

“La Movida fue sexo, drogas y poco rock and roll”, dice De las Heras, a quien los efluvios pop de aquel sonido siempre le supieron a poco. Sin nostalgias ni mitomanías, le atribuye algunos méritos: “Lo más positivo fue la revolución individual que propició: quien quiso fue algo, músico o artista. Eso se proyectó hacia fuera y a partir de entonces, de ser considerados unos provincianos pasamos a convertirnos en referente cultural”. No solo en garitos como Kremlin o El Manco se refugiaban aquellos modernos. La Movida también estaba en las corbatas y camisas del alcalde Manoel Soto, vestido de Gene Cabaleiro, y se subió al escenario del Parque de Castrelos, donde tocaron Bromea o Qué?, Os Resentidos y Golpes Bajos. Incluso llegó a pisar la hierba de Balaídos. Siniestro Total actuó en el Estadio Municipal en el cierre de la temporada 84-85, para celebrar el ascenso del Celta a la Primera División, y toda la grada acabó coreando los himnos de la banda.

“Por una parte, veníamos de una época muy negra, de la dictadura, y la victoria socialista del 82 creó cierto clima de euforia que propició una explosión de color. La otra cara de la moneda, la reconversión naval y el paro, hicieron que la gente tomase la calle”, reflexiona el periodista Emilio Alonso, autor de la primera crónica acerca de la Movida, Vigo a 80 revolucións por minuto (Xerais), que fue presentado el pasado domingo junto a De las Heras en la feria Culturgal de Pontevedra.

En 1984 y con todos los astilleros en situación de inactividad, la comarca registró niveles de paro por encima del 33%. Lo cuentan las manifestaciones que retrató De las Heras, y que enseñan unas calles en las que no cabía un alfiler más. Las cargas policiales, los líderes sindicales, las pancartas reivindicativas sobre el ya desaparecido Scalextric, una estructura por la que la autopista llegaba hasta la Gran Vía… De entre todas, el fotógrafo escoge la mirada desafiante de Sandokán, un conocido obrero del metal: “Está plantado frente a un policía, desarmado y sin protección, y, sin embargo, su mirada es la de un vencedor”.

Teresa Cuíñas

Chuzame! A Facebook A Twitter

Que movida! Crítica de Rocío Moar sobre «Vigo a 80 revolucións por minuto» de Emilio Alonso

9 Decembro 2011

Críticas,Crónica

O suplemento Faro da Cultura, de Faro de Vigo publicou unha recensión de Rocío Moar Quintela sobre o libro Vigo a 80 revolucións por minuto de Emilio Alonso.

 

Que movida!

Prodixiosa Vigo

Por que a cidade de Vigo se puxo de moda durante os anos 80? Como foi que chegou a trascender o ámbito nacional? Que houbo de verdade e que houbo de lenda na súa posmodernidade? Era real a imaxe de culturalidade que transmitían algúns medios? Como viviron de veras os seus protagonistas esta“década prodixiosa”? Contaron co apoio das institucións? Velaí algunhas das, moitas,preguntas que se deseñan ao longo das páxinas e ás que dá cumplida resposta o volume do que é autor o xornalista e escritor Emilio Alonso (Madrid,1958) mediante unha mirada crítica e global.

Fronte a un pasado disciplinario e mais a crise, Vigo viviu nos 80 unha época de transgresión, pero tamén de hedonismo e consumismo, de máis estética ca ética. A carón dun grupo de persoas que realizaban interesantes actividades, houbo tamén moito figurante e propagandista. E do mesmo xeito que xurdiu foise diluíndo ata desaparecer.

O volume complétase cunha listaxe do mellor da banda sonora da década e cun repaso aos principais sucesos e eventos a nivel nacional e internacional. Sen tratar de ser exhaustivo nin plantexar unha tese definitiva, o autor deixa o campo aberto á discusión e a novas aportacións.

Unha visión interesante do Vigo dos 80, coa lúcida perspectiva que dá o paso do tempo.

Rocío Moar Quintela

 

Chuzame! A Facebook A Twitter

Os libros de Víctor de las Heras e Emilio Alonso centran o artigo de Manuel Bragado «Vigo a explosión dos 80»

5 Decembro 2011

Artigos literarios,Crónica,Fotografía

Manuel Bragado, director de Xerais, publica en Faro de Vigo un artigo de opinión centrado en Vigo a partir de dous libros publicados recentemente por Xerais: Vigo. A explosión dos ´80, de Víctor de las Heras e Vigo a 80 revolucións por minuto.

O 27 de decembro de 1981 o cine Salesianos, que rexía Salvador Penín, acolleu un dos concertos do Nadal Rock, organizados pola Concellaría de Cultura do Concello de Vigo, que rexía Francisco Santomé. Ao escenario subiron catro grupos: os portugueses Arte e Oficio, os madrileños Nacha Pop e dous vigueses, Trenvigo e Siniestro Total. O primeiro formado polo cantautor Bibiano Morón, que decidiu mudar de estilar e fichar aos membros do grupo Druída, Teo Cardalda, Pablo Novoa e Javier Martínez. O segundo, unha formación que se estreaba aquela noite formada polos membros de Mari Cruz Soriano y los que afinan su piano, Alberto Torrado, Miguel Costas e Julián Hernández, ao que se engadía como cantante Germán Coppini. Para Emilio Alonso, responsable do programa de información cultural A Trincheira, de Radio Cadena Española en Vigo, aquel festival constituíu a epifanía do movemento cultural e social que se desenvolveu en Vigo ao longo da década dos 80, bautizado, quizais non do xeito máis afortunado, como “a movida”.
Dous libros recentes de Xerais, Vigo a 80 revolucións por minuto, do citado Emilio Alonso e Vigo a explosión dos ´80, do fotógrafo Víctor de las Heras, retratan dende perspectivas complementarias un fenómeno cultural e social, unha euforia creativa moderna, de interpretación complexa que tendo o seu eixo vertebrador na música (un centenar de grupos de pop-rock) desenvolveuse tamén noutras disciplinas das artes (poesía, teatro ou plástica), da moda, do comercio, da hostelería ou da comunicación. Unha axitación artística que se produciu probablemente máis de noite ca de día. Unha sorpresa que convertíu a unha cidade de tradición industrial e portuaria nun referente de modernidade capaz de atuar a aquel Madrid de “la movida” e de “la nueva ola” de Alaska do que fachendeaban o alcalde Enrique Tierno Galván e o presidente da comunidade Joaquín Leguina, políticos que chegaron a visitar ambos os dous a nosa cidade.
Aquel Vigo foi tamén o da reconversión naval, anos dunha durísima pelexa sindical para salvar o futuro de Ascón e logo de Vulcano, no que a cidade tirou todo o seu carácter revolcado e os metalúrxicos toda a súa afouteza para defender na rúa con impresionantes manifestacións (como se ve nas fotos de Víctor de las Heras) o carácter de cidade industrial e identidade obreira. Anos nos que as feministas saíron a rúa para pelexar polos dereitos da muller e polo aborto libre na Seguridade Social e as mobilizacións contra os verquidos nucleares na fosa atlántica e as manifestacións anti OTAN, diante do xiro atlantista de Felipe González, forxaron os alicerces do movemento pacifista, ecoloxista e de educación para a paz. Anos nos que os estudantes de BUP e COU dos institutos vigueses se mobilizaron de forma contundente, como se facía case todo naquel tempo, esixindo pases para o Vitrasa. Década na que a heroína e a aparición da sida comezou a facer estragos sobre unha xeración de mozos desencantada tras anos de mobilización antifranquista dos seus maiores e de expectativas non satisfeitas no proceso de Transición e Reforma Política.
Os oitenta foron, tamén, os do “compañeiro” Manoel Soto como alcalde, gobernando en fráxil minoría, nalgún caso co apoio daquela elegante Esquerda Galega de Camilo Nogueira, sempre cun compromiso firme coa lingua galega e co protagonismo de Vigo no proceso de modernización iniciado pola Autonomía. Foi o tempo de maior protagonismo de Antonio Nieto Figueroa “Leri” na corporación, mais tamén dos seus campionatos de praias e dos seus “felices en Vigo”. Foron os da inauguración da ponte de Rande e da loita polo derrube do escalestri (a icona dos 80), os da colmatación urbana da aba do Castro cara ao Val do Fragoso e do polígono de Coia, convertido na sexta cidade de Galicia, sen contar apenas con servizos sociocomunitarios. Foi a década de dous ascensos a primeira do Celta e daquel mundial de Balaídos no que xogaron Italia, Polonia, Perú e Camerún. Tamén a da inauguración do Teatro e do Auditorio García Barbón da Caixa de Aforros (1984), a do primeiro Festival Internacional do Mundo Celta en Castrelos, a da apertura da Universidade Popular de Vigo na Escola de Artes e Oficios, a do Museo Laxeiro. Como tamén da publicación de Tintimán (a revista obxecto), do suplemento Pharo the Bego de “Faro”, da primeira concesión do Premio Xerais de Novela no Hotel Bahía ou do comezo da publicación de “Atlántico diario”.
Probablemente, aquela explosión dos 80, como ten sinalado o xornalista Fernando Franco, “aquel cóctel de política, deporte, cultura e sociedade”, contribuísen a conformar o Vigo que agora somos, esa cidade que, a pesar de crises brutais de emprego (como a que agora vivimos) e da febleza das súas élites económicas e políticas, non desiste no seu dinamismo e na súa vontade disruptiva.

Manuel Bragado

Chuzame! A Facebook A Twitter

A movida resucita con «Vigo a 80 revolucións por minuto» de Emilio Alonso e «Vigo. A explosión dos 80», de Víctor de las Heras

28 Novembro 2011

Álbums,Crónica,Fotografía

Luís Pousa publicou en La Voz de Galicia unha crónica a partir da publicación dos libros Vigo a 80 revolucións por minuto de Emilio Alonso e Vigo. A explosión dos ´80, de Víctor de las Heras,

 

Los ochenta y su movida

TREINTA AÑOS DESPUÉS, DOS LIBROS DE XERAIS RESUCITAN EL ESPÍRITU DE LA ÉPOCA: «VIGO A 80 REVOLUCIÓNS POR MINUTO», DE EMILIO ALONSO, Y «A EXPLOSIÓN DOS 80», CON FOTOS DE VÍCTOR DE LAS HERAS. DOS PUERTAS QUE SE ABREN PARA UN HERMOSO (Y NOSTÁLGICO) VIAJE EN EL TIEMPO

La música que oíamos a los 14 años nos gusta de por vida no porque sea la mejor que escuchamos a lo largo de nuestra existencia, sino porque, sencillamente, esa música era la banda sonora de un fragmento de nuestra vida en el que éramos felices a tumba abierta. Por eso llevamos los ochenta incrustados en alguna recámara del cerebro. La Galicia de los ochenta no era el Manchester de The Smiths ni el Dublín de U2. Nin falta que fai, rezaba un lema de la época.

La movida, como cantaban Os Resentidos en Fai un sol de carallo, hizo que mucho yeyé usase gafas de sol de noche y de día. Incluso había lentes ahumadas dentro de los bares y pubs que, a fi n de cuentas, eran los epicentros de aquella forma lúdica e irreverente de entender la renovación cultural. Uno de aquellos locales estaba en Vigo y se llamaba nada menos que Kremlin. Todavía no se había desplomado el muro de Berlín. El sano e histórico pique entre Norte y Sur (ahora resucitado sobre el césped), en cuestión de movida musical no tuvo color. Goleó Vigo, cantera inagotable de bandas y solistas de eso que se llama, a vista de pájaro, rock. En aquella década A Coruña tuvo Radio Océano, un Noroeste Pop Rock memorable, la poesía de Lois Pereiro y el pub O Patacón. Al sur, todo arrancó en diciembre de 1981 con el concierto de Siniestro Total en el Cine Salesianos. Y ahí sigue Julián Hernández, al pie de la batería, treinta años después. Pero no todo se redujo a Siniestro. Coppini dejó la banda para fundar Golpes Bajos, exquisita formación siempre algo incomprendida. Otro cisma, el de Miguel Costas, derivó en Aerolíneas Federales.

Como la movida era una cosa muy de compartir, se inventó incluso un intercambio cultural con la capital bautizado Madrid se escribe con V de Vigo. Todos los alcaldes querían ser Tierno Galván. Eran los ochenta. Ya no volverán. Y ahora ni siquiera nos queda Portugal.

Luís Pousa

Chuzame! A Facebook A Twitter

A movida sen movida, crónica da presentación de «Vigo a 80 revolucións por minuto», de Emilio Alonso

24 Novembro 2011

Crónica,Noticias,Presentacións

Atlántico Diario publica unha crónica de Ana Baena sobre a presentación onte, en Vigo, do libro Vigo a 80 revolucións por minuto de Emilio Alonso.

La movida, «sin movida»

“Vigo a 80 revolucións por minuto” es la década vista por Emilio Alonso
Periodista radiofónico en la década de los 80 en Vigo, Emilio Alonso, emitía un programa musical, lo que le permitió hacerse con documentación de primera mano de los principales grupos de la época y con el tiempo se convirtió en el cronista de la Movida viguesa: “A lo largo de esos años me junté con un montón de dossieres sobre las bandas que sonaban entonces y con fanzines de la época; todo fue a parar a una caja junto con varias cintas de maquetas; me acompañó en mi trayectoria laboral, siempre a punto de acabar en la basura, pero me daba rabia porque estaba convencido de que tenía algún valor”.

Emilio Alonso, ayer, en la Casa del Libro. foto: Veronica

Emilio Alonso, ayer, en la Casa del Libro. foto: veronica.Y su día llegó con la publicación, por Edicións Xerais, de este repaso personal por la década más célebre de la ciudad en el siglo pasado. Lo que para muchos fue la Movida con mayúsculas, para Alonso no fue más que una reacción ante una época de censura ya superada: “Aportó una visión muy subjetiva de esos años que para mí fueron los mejores de mi vida laboral, por su intensidad y variedad”.
Sin embargo, el autor quiere acabar con algunos tópicos sobre la época: “Es cierto que nos divertíamos, pero lo hacíamos los fines de semana; aquí de lunes a jueves estaba todo muerto; era una ciudad donde se trabajaba por el día y se dormía por la noche”. Como ejemplo cuenta la anécdota de Afonso Eiré, que vino de Santiago para “A Nosa Terra” y un amigo que “se horrorizaron al conocer la noche semanal viguesa y salían con un cartel que ponía algo así ‘Vigueses de merda, onde vos metedes? Saíde se sodes valentes’.
Reconoce que se hicieron cosas interesantes en música, fanzines, moda , y tuvo lugar la renovación del teatro, pero “quizás se sobrevaloró desde fuera, porque los que estábamos aquí no lo vivimos”.
Con respecto a la herencia de la Movida, es tajante: “Hay quien me pregunta si resucitará; ¡no, por favor!; ahora dan 40 conciertos a la semana, los mismos que en todo 1986; hay exposiciones, en los 80, los hoy renombrados, colgaban en bares; hay ópera, conferencias; de todo”.

Una portada del ilustrador de los 80: Pedro Sardiña

“Vigo a 80 revolucións por minuto” cuenta con una portada de lujo: la visión de la ciudad de Pedro Sardiña, “fue el ilustrador oficial de la época, conocido por todos al diseñar el logotipo del Kremlim, que permanece en la memoria de todos los que vivimos esos tiempos”. Además, Emilio Alonso quiso rodearse por otros protagonistas de los 80 para la presentación de su libro. Así, participaron en el acto que tuvo lugar ayer en la Casa del Libro, Mario Arbones y Xulio Gómez, implicados en el proyecto “A Trincheira”; y posteriormente, en la fiesta de presentación, en La Iguana Club, acudieron el intérprete Nicolás Pastoriza y los grupos que pegaron fuerte en la época como Inculpados y Los Cafres, que volvieron a los escenarios.

Ana Baena

Chuzame! A Facebook A Twitter

Marià Arbonés: «Nos 80 en Cataluña, Vigo era o noso referente a seguir». O catalán participa hoxe na presentación de «Vigo a 80 revolucións por minuto»

23 Novembro 2011

Crónica,Entrevistas,Presentacións

Faro de Vigo publica unha entrevista de Mar Mato con Marià Arbonés, que participará hoxe na presentación de Vigo a 80 revolucións por minuto, sobre a movida viguesa e o libro de de Emilio Alonso Pimentel.

“En los años 80, en Cataluña, Vigo era nuestro referente a seguir”

El catalán presenta con Emilio Alonso “Vigo a 80 revolucións por minuto”

Esta tarde y noche, hay una cita con la movida viguesa de los 80.A partir de las 19.00 horas en la Casa del Libro,Manuel Bragado, Xulio Gómez y Marià Arbonés presentan Vigo a 80 revolucións por minuto (Xerais), de Emilio Alonso, que también acudirá. La fiesta proseguirá a las 21.00 horas en La Iguana con sorpresas. Desde Reus (Tarragona),el periodista Marià Arbonés vuelve atrás en el tiempo para FARO.

–¿Qué imagen había de la movida viguesa fuera?

–Acabo de oír una entrevista a Emilio Alonso para una emisora de Reus en la que mostraba modestia, diciendo que la movida viguesa no fue tan buena.Yo tengo una impresión al revés. Para nosotros, Vigo era una referencia a seguir como lo eran Madrid y Barcelona, por su agitación cultural. Vigo me atraía por ser una movida más irreverente, cachonda. Además las letras de las canciones también reflejaban los problemas laborales que había en aquellos años.

–Usted no solo conocía la movida desde la lejanía sino que la vivió varias veces.

–La viví directamente un par de ocasiones. La primera, había en el Parque de Castrelos actuaciones de música folk y rock. Era impresionante. También recuerdo salir por la zona de vinos y pubs. Era más joven, entonces me dejaba llevar por la vida lúdica.

–Pero también contribuyó a expandir el eco de esa fiesta en Cataluña…

–Yo hacía un programa de radio independiente.Cada 15 días, por correo,enviaba música a Emilio Alonso y él, que también tenía un programa de radio, me enviaba cintas de grupos gallegos y de Portugal.Esa fue la conexión.

–Mucha gente joven desconoce aquellos tiempos.

–Algunos tienen una impresión confusa, piensan que fue una cosa desfasada cuando había dos conceptos unidos: la diversión y la creatividad.

–¿Echa en falta algo en el libro Vigo, a 80 revolucións por minuto?

–Es una biblia del fenómeno. Encuentro bien que libros como el de Emilio Alonso hablen de aquella época que nos dejó una huella.Yo vivo con nostalgia de aquello. Con este libro, aprendí, además,cosas que no sabía.

–Usted dirige el periódico diario digital www.reusdigital.cat. ¿Considera que internet frena hoy en día manifestaciones culturales como las de antaño?

–Internet tiene muchas ventajas. Yo la tengo que defender. La Red conecta muy bien a la gente. Quizás haya mucha conexión y menos comunicación además de una sobreinformación brutal. Los 80 eran otros tiempos, salíamos del franquismo,de una transición mal hecha, queríamos llenar un vacío pasándolo bien, siendo felices de forma conjunta. Ahora, quizás es más individualista.

Mar Mato

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Vigo, a 80 revolucións por minuto», de Emilio Alonso: A movida tarde trinta anos en ter a súa primeira crónica

Crónica,Noticias,Presentacións

B. R. Sotelino publica en  La Voz de Galicia unha crónica sobre o libro Vigo a 80 revolucións por minuto de Emilio Alonso, que se presenta esta tarde, ás 19.00 horas na Casa do Libro da cidade olívica.

La movida de Vigo tarda treinta años en tener su primera crónica

Emilio Alonso publica en Xerais «Vigo a 80 revolucións por minuto»

La movida de Vigo ya es historia. El primer concierto de Siniestro Total en el cine Salesianos, en diciembre de 1981, se considera su fecha fundacional. Sobre los años en los que la ciudad gallega cuya actividad cultural, nocturna y musical llegó a todos los rincones del país en los años ochenta se escribieron cientos de páginas, pero hasta ahora nadie se había atrevido a condensar en un libro la crónica razonada de los acontecimientos que convirtieron a Vigo en continua noticia de portada, y no por conflictos laborales ni por sucesos luctuosos.

El periodista, escritor y guionista Emilio Alonso fue testigo directo de la época. Vivió la movida en primera persona, y no solo como joven que la disfrutó, sino como profesional de la radio y colaborador en distintas publicaciones. Xerais edita ahora Vigo a 80 revolucións por minuto, que se presenta hoy en una fiesta que se celebra en La Iguana Club a partir de las 21 horas con la actuación de algunos de sus protagonistas, como Los Cafres, que se reúnen de nuevo para el evento, o Nicolás Pastoriza.

En su cabeza Emilio Alonso guardaba numerosos y agudos recuerdos y en su casa, abundante material que en sus muchas mudanzas a punto estuvo de acabar en la basura. Según cuenta, la obra, acompañada de fotos y otro material gráfico, es un repaso documental. «No hago una reflexión profunda, dejo que hablen los protagonistas, los cronistas y los observadores de la época», dice. El libro se articula en capítulos sobre música, los grupos y los locales donde se cocieron; los conciertos fundamentales, sobre todo en Castrelos, los fanzines, publicaciones y cómics; la radio; la moda y los peluqueros; la farándula, la videocreación, la plástica y también «aquella estupidez que se llamó Madrid se escribe con V de Vigo», indica el autor.

B. R. Sotelino

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Vigo a 80 revolucións por minuto» de Emilio Alonso: a movida viguesa a modo de crónica revolucionaria

21 Novembro 2011

Crónica,Noticias

O Diario de Pontevedra publicou unha información sobre Vigo a 80 revolucións por minuto de Emilio Alonso.

Emilio Alonso reconstrúe a movida viguesa dos 80 modo de crónica revolucionaria

O 27 de decembro de 1981, no cine Salesianos de Vigo, celebrouse o primeiro concerto de Siniestro Total, nun festival denominado ‘Nadal Rock’. ”Se quixesemos establecer un evento como ‘acto fundacional’ da movida poderiamos sinalar ese”, escribe Emilio Alonso en ‘Vigo a 80 revolucións por minuto’, unha crónica daqueles anos que vén de editar Xerais.

No libro inclúese ata unha fotografía dese concerto de Siniestro, cedida por Manolo Romón, na que se pode ver a uns rapaciños traxeados co telón do cine de fondo. Alonso repasa todo o que foi sucedendo a nivel cultural en Vigo dende ese intre ata o derradeiro concerto de Aerolíneas Federales en La Iguana, en 1992. Polo camiño vanse descubrindo acontecementos fundamentais do que se deu en chamar a ‘movida’ en Galicia (os concertos no Salesianos, a fundación da Asociación Colectiva de Músicos de Vigo, o papel dos pubs, os fancines e revistas) e vaise poñéndolles nomes e apelidos a personaxes fundamentais da época (de María Xosé Porteiro a Antón Reixa). Por riba de todos aparecen os denominados ‘cinco magníficos’, os grupos máis representativos do movemento: Siniestro Total, Golpes Bajos, Os Resentidos, Aerolíneas Federales e Semen Up.

PONTEVEDRA. Pontevedra xoga un papel secundario, pero interesante, na crónica de Emilio Alonso. Fálase da capital da provincia cando se identifica a orixe dalgúns dos seus protagonistas. É o caso do cantante Antonio Amblés e o guitarrista Antonio Rosales ‘Lápidas’, un alcume (que indica claramente que gaña os cartos traballando nunha marmorería), di Alonso.

Son, segundo explica o autor, (dous pontevedreses que pronto emigrarán a Vigo fuxindo das escuras perspectivas que lles ofrece a capital do Lérez). Fundan o grupo Sucursal Urbana.

Outro grupo pontevedrés, Mínima Expresión, protagoniza unha das anécdotas máis divertidas de ‘Vigo a ‘” revolucións por minuto’. A banda abriu un concerto no Ruralex cun tema chamado ‘Ni Vigo, ni Portugal, Pontevedra capital’. Alonso recolle a letra da canción *(Ni Vigo, ni Portugal, Pontevedra capital./ Yo no vivo en las Traviesas, /yo no conozco a Antón Reixa./ Yo no soy de Portugal,/ yo soy de la capital…), pero non explica como acabou a actuación.

FOTOS. Coincidindo coa saída á rúa do libro de Emilio Alonso, a editorial Xerais tamén publicou ‘Vigo, a explosión dos ’80, un álbum fotográfico de Víctor de las Heras, ‘Vitín’, o gran retratista da década en Vigo, que tamén inclúe algunhas imaxes en ‘Vigo a ‘” revolucións por minuto’.

O volume de De las Heras está dividido en catro apartados: ‘Crónica’, que fai un repaso á vida política e social viguesa; ‘Mobilizacións’, centrada nas manifestacións e episodios de enfrontamentos do sector naval; e ‘A movida’, que recompila as mellores imaxes do fotógrafo sobre os músicos e a actividade nocturna da década.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Presentación en Vigo de “Vigo a 80 revolucións por minuto” de Emilio Alonso

18 Novembro 2011

Crónica,Presentacións

O mércores, 23 de novembro, ás 19:00 horas, terá lugar, na Casa do Libro, rúa Velázquez Moreno, 27 de Vigo, a presentación do libro Vigo a 80 revolucións por minuto de Emilio Alonso, no acto participarán, Xulio Gómez (Colectivo Sinsal), Marià Arbonés (Director de www.reusdigital.cat), Manuel Bragado e Emilio Alonso.

A partir das 21:00 horas, seguirá a festa con música en directo de novos e vellos músicos en LA IGUANA CLUB, rúa Churruca, 14

Vigo a 80 revolucións por minuto é unha crónica da movida viguesa da década de 1980 realizada por Emilio Alonso, colaborador activo deses acontecementos que supuxeron unha renovación conceptual das artes nunha época convulsa en Vigo, acabada a sociedade de saír dunha ditadura de corenta anos, con mobilizacións continuas de traballadores contra a reconversión do sector naval, con protestas estudantís en defensa dos seus dereitos, coa proliferación das drogas e as súas consecuencias…

O 27 de decembro de 1981, no cine do Colexio Salesianos, celebrouse o que se pode considerar “acto fundacional” da movida viguesa: o primeiro concerto de Siniestro Total (con Julián Hernández, Miguel Costas, Alberto Torrado e Germán Coppini) prendeu a chama deste fenómeno que deixou unha forte pegada no desenvolvemento cultural de sucesivas xeracións.

Nesta obra, cunha extensa e variada documentación gráfica e xornalística, ademais de falar da música, parte esencial da movida, concédeselle a relevancia que merecen a outras disciplinas como a poesía, a pintura, a moda e a estética, o teatro, a fotografía, o cine… E tamén ao xornalismo radiofónico e aos fanzines que difundían todo o que abrollaba na cidade atlántica que se chegou a converter por uns anos na referencia cultural da mocidade de toda a Península.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Un blog de Emilio Alonso Pimentel para «Vigo a 80 revolucións por minuto» que aporta nova información gráfica

16 Novembro 2011

Blogs,Crónica,Noticias

Centrado na propia información do libro, o blog Vigo a 80 revolucións por minuto, que acaba de poñer en marcha Emilio Alonso Pimentel, amplía as informacións do propio libro sobre os anos 80 e a movida en Vigo, moi especialmente aquelas de carácter gráfico ou videografico, aglutinando, ademais, toda a información pública sobre o libro.

En palabras de Emilio Alonso Pimentel: «Este blog é un complemento a ese volume, unha crónica da movida viguesa dos anos oitenta, e acollerá material literario e gráfico que non se incluiu no libro. Tamén se poderán atopar nel vídeos e audios que, obviamente, o volume non recolleu. Non pretende ser este un blog nostálxico, senón unha fonte de información e de documentación para @s que teñan interese nos sucesos daquela “década prodixiosa” viguesa, ben sexa por razóns académicas, ben sexa por simple curiosidade».

Chuzame! A Facebook A Twitter

Os anos en que Vigo fervía: «Vigo a 80 revolucións por minuto e Vigo», de Emilio Alonso, e «Vigo. A explosión dos 80»

14 Novembro 2011

Álbums,Crónica,Fotografía,Monografías,Música,Reportaxes,Xornalismo

A xornalista Mar Mato publicou en Faro de Vigo unha reportaxe sobre Vigo a 80 revolucións por minuto, de Emilio Alonso Pimentel, e Vigo. A explosión dos 80, de Víctor de las Heras.

Cuando Vigo vivía en el Kremlin

Dos libros rememoran la crónica de la movida viguesa de los 80 en el 25 aniversario del hermanamiento con la capital y el lema “Madrid se escribe con V de Vigo”

Hace 25 años, un tren llegado de Madrid paraba en Vigo con una comitiva en la que se encontraban Alaska y otros posmodernos. Era el hermanamiento de las movidas de Vigo y Madrid. Como celebración de aquel hito en una ciudad que luchaba contra el gris, dos libros están a punto de llegar a las librerías para rescatar la crónica de una época. Buques insignias como el Ruralex, Kremlin o Satchmo ya no existen pero “Vigo a 80 revolucións por minuto” y “Vigo. A explosión dos 80″ los rescatan para comprender una etapa a la que la urbe actual debe gran parte de lo que hoy es.

MAR MATO – VIGO En La era del vacío, el sociólogo Lipovetsky señala que “a cada generación le gusta reconocerse y encontrar su identidad en una gran figura mitológica o legendaria”. Para los vividores de la noche viguesa de los 80, quizás Prometeo rondase su cabeza, ya que como él, ellas y ellos intentaron arrebatar a los dioses el fuego de la libertad, la pasión y el divertimento a costa, muchos, de un castigo.
Las generaciones postmovida viguesa –más abrazadas a Narciso y su sensación de vacío interior– han crecido escuchando leyendas de una época con la banda sonora de cualquier tiempo pasado fue mejor. Algunos nostálgicos incluso instan a rescatar aquella otra movida de los 80 en la crisis del actual siglo cibertribalista.
“Vin en internet algún debate sobre a posibilidade de resucitar a movida de Vigo (escribe el periodista Emilio Alonso). Sinceramente, paréceme unha parvada. O Vigo de hoxe vive un momento lúdico-cultural que está a anos luz daqueles tempos escuros e heroicos da movida. Volver a eles creo que é unha insensatez”. El fotógrafo Víctor De Las Heras (que se inició en la fotografía en 1983 tras estudiar Periodismo y Publicidad en Madrid) tampoco se muestra proclive a la magnificencia. “La movida de Vigo se ha idealizado. Fue, como la moda, un producto efímero”.
Tanto De Las Heras como Alonso demuestran a través de palabras e imágenes que eran tiempos diferentes. Lo prueban en sus libros Vigo. A explosión dos 80 (con imágenes de Víctor De Las Heras y textos de Fernando Franco) y Vigo a 80 revolucións por minuto (una crónica escrita por Emilio Alonso) que está a punto de publicar Edicións Xerais y con los que se ofrece una mirada profunda a aquellos años, sus gentes y sus locuras.
Vigo a 80 revolucións por minuto se inicia con el comienzo mismo de la movida estableciendo el “acto fundacional” en el primer concierto de Siniestro Total el 27 de diciembre de 1981 en el Teatro Salesianos, dentro del festival Nadal Rock, organizado por el excantautor Bibiano Morón (productor ahora de conciertos de Santana, Mika, James Blunt o Leonard Cohen en la ciudad).
Entre los asistentes, el propio Emilio Alonso. “O concerto foi en decembro e eu marchaba á mili en xaneiro. Quería vivir os meus últimos días de liberdade”, recuerda quien sería posteriormente la voz y pensamiento del programa de radio “A trincheira” por donde todos los grupos de la época pasaban para mostrar sus maquetas. Todos, incluso Siniestro Total que rompía a su manera el pacto de estrenar cada single en Los 40 Principales.
Los chicos de Siniestro, recuerda Alonso, acudían un día antes a la radio de A Trincheira para adelantar sus canciones que eran cortadas con una entrevista “para así non incumprir o contrato”.
Eran aquellos unos tiempos en los que Vigo no era la sombra de lo que es ahora contando con solo media docena de cafeterías y un desierto a partir de las diez de la noche. “De luns a venres (recuerda el autor de Vigo a 80 revolucións por minuto) traballaba todo o mundo, incluso os da movida que saían os venres e sábados”, añade.
La movida se limitaba a los fines de semana y en ella capitaneaba la música con una referencia inicial inexcusable para los grupos, el local de jazz Satchmo. Alonso recuerda lo difícil que lo tenían los artistas jóvenes para exponer, ante la carencia de galerías, solo apoyados por bares o cafeterías que les cedían su espacio. En el campo de la moda, los avances fueron en un inicio tímido para después expandirse la inquietud de la mano de nombres como Cosme Schwartz, Cortemans, Stylmark o María Moreira; sin olvidar a la estilista Mara Costas (por cuya peluquería pasaron los pelos de la movida viguesa) o Begoña Gómez, creadora de la agencia de modelos Elduayen.
Las bandas de música, por su parte, se sumaban al carro ansiosas más de pasarlo bien que de aspirar a vivir de los discos. Al menos, al principio de la movida. Las facilidades para que los grupos grabaran eran nulas hasta que a mediados de los ochenta se creó el Aula de Música Electrónica en la actual Universidade Popular; y abrió Estudios Musicales en el barrio de Teis ofreciendo locales de ensayo también.
No hay que olvidar que los grupos se buscaban la vida como podían. Los miembros de Aerolíneas Federales, por ejemplo, aún recuerdan con gratitud como Mara Costas les dejaba ensayar en su casa.
En Vigo a 80 revolucións por minuto tampoco se olvidan de la irreverencia de artistas y músicos en aquellos días. Una de tantas anécdotas performativas la ofrecieron Alberto Comesaña, Cholo Soto, Renato Cebado, María Costa y Jorge Beltrán en tres locales de la ciudad. Alonso lo tilda en su libro de “experimento” cuando en realidad se trataba de una “zarzuela-after-pachanga depresiva” consistente en narrar la experiencia amorosa de principio a fin a lo largo de 30 minutos.
Alberto Comesaña, voz de Semen Up, pronto se colgó el escapulario de pornoartista explotando esta faceta no solo en las letras sino incluso en un mítico concierto en el Auditorio de Castrelos en 1986 donde dejó caer sobre el escenario su traje de corbata para ofrecer un striptease que inmortalizó paso a paso Víctor De Las Heras y que muestra en su libro “Vigo. A explosión dos 80″.
Un año antes, 1985, tenía lugar en la ciudad olívica un hito cuyas consecuencias aún se disfrutan ahora: la celebración del primer concierto con una figura internacional (Eric Burdon) y el mandato del pop rock en los conciertos del verano, esta última una huella perdida en años posteriores según la dirección del viento en la concejalía de Cultura del Ayuntamiento.
Fue el gobierno del entonces alcalde, Manoel Soto, el que impulsó a su manera la aureola de movida viguesa logrando un hermanamiento de las movidas de ambas ciudades bajo el lema de “Madrid se escribe con V de Vigo” que trajo a la ciudad un tren cargado de desconocidos así como de estrellas posmodernas como Alaska, el fotógrafo Alberto García Alix, Jesús Ordovás y Gabinete Caligari, entre otros, que trajeron consigo también una nube de periodistas de la capital y otras provincias para vivir, beber, fumar y colocar in situ las vivencias de la noche viguesa.
“Nos tres primeiros anos da década –escribe Emilio Alonso– o que estaba ocorrendo en Vigo non tiña apenas repercusión nos medios de comunicación nacionais, salvo a constante presenza de Siniestro Total, primeiro, e Golpes Bajos, despois, en RNE-Radio 2. Pero de súpeto, Vigo converteuse nun lugar de referencia e os medios de comunicación nacionais comezan a achegarse á cidade (…) Chegara o momento de que a capital de España non fose, unha vez máis, a única protagonista”. Ese protagonismo se logró arrancar a raíz de un reportaje de la periodista María Xosé Porteiro en El País bajo el título “La posmodernidad toma el poder en Vigo”.
Tras la campanada de “Madrid se escribe con V de Vigo”, la eclosión de la movida viguesa fue poco a poco perdiendo vigor. “Non se pode poñer unha data de desaparición”, explica Emilio Alonso, “como tampouco de arranque. A movida foise globalizando. A mediados dos 80 era dun núcleo reducido de xente cun espíritu moi lúdico. Era un puro divertimento. A partir do 86, os grupos empezaron a ver que podían gañar algo de diñeiro, gravaban maquetas, falaban coas discográficas…”. Víctor De Las Heras añade: “Yo creo que el hermanamiento con la movida de Madrid fue el final de la movida viguesa”, con botellazo incluido a una de las personas de la delegación madrileña en una comida de “confraternización” en Vigo. La euforia lúdica sin freno fue evolucionando hacia nuestros días, hacia una nueva movida (quizás no tan sonora como antaño) que anhela modificar la base del sistema social.

Mar Mato

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Vigo a 80 revolucións por minuto», de Emilio Alonso, unha crónica da movida, xa nas librerías

Crónica,Novidades

Vigo a 80 revolucións por minuto, de Emilio Alonso, subtitulado «Unha crónica da movida», é unha das novidades do mes de novembro.

Vigo a 80 revolucións por minuto é unha crónica da movida viguesa da década de 1980 realizada por Emilio Alonso, colaborador activo deses acontecementos que supuxeron unha renovación conceptual das artes nunha época convulsa en Vigo, acabada a sociedade de saír dunha ditadura de corenta anos, con mobilizacións continuas de traballadores contra a reconversión do sector naval, con protestas estudantís en defensa dos seus dereitos, coa proliferación das drogas e as súas consecuencias… O 27 de decembro de 1981, no cine do Colexio Salesianos, celebrouse o que se pode considerar “acto fundacional” da movida viguesa: o primeiro concerto de Siniestro Total (con Julián Hernández, Miguel Costas, Alberto Torrado e Germán Coppini) prendeu a chama deste fenómeno que deixou unha forte pegada no desenvolvemento cultural de sucesivas xeracións. Nesta obra, cunha extensa e variada documentación gráfica e xornalística, ademais de falar da música, parte esencial da movida, concédeselle a relevancia que merecen a outras disciplinas como a poesía, a pintura, a moda e a estética, o teatro, a fotografía, o cine… E tamén ao xornalismo radiofónico e aos fanzines que difundían todo o que abrollaba na cidade atlántica que se chegou a converter por uns anos na referencia cultural da mocidade de toda a Península.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Eduardo Rolland: A Movida está de moda. Artigo sobre «Vigo, a 80 revolucións por minuto», de Emilio Alonso

4 Novembro 2011

Artigos literarios,Crónica

O xornalista Eduardo Rolland publica en La Voz de Galicia un artigo de opinión no que fala da publicación de Vigo a 80 revolucións por minuto, de Emilio Alonso, e do retorno da Movida.

(…)

Por eso no es extraño que se haya puesto de moda la Movida. El escritor y guionista Emilio Alonso acaba de publicar en Xerais un libro capital, el compendio definitivo para entender aquel fenómeno: Vigo, a 80 revoluciones por minuto. Con rigor, dejando hablar a los protagonistas, Alonso nos recuerda aquellos años nebulosos. Y se pone él mismo como ejemplo de que la crisis y la cultura se llevan bien: «Lo escribí porque tenía el material y, ahora que soy un pobre parado, tenía tiempo». Además de ser brillante, este tipo tiene coña, lo que le hace doblemente bueno.

La Movida está de moda porque todos sospechamos que los tiempos que vienen se parecen a aquellos. Vamos camino de un colapso económico y de una crisis de modelo como los que se vivieron en aquellos años de pobreza e incipiente democracia.

Así que no es raro que haya vuelto a editarse Tintimán, el lujoso fanzine que publicaba Javier Moreda. O que el realizador Luís Montenegro haya triunfado esta semana en Barcelona, en el festival In-Edit, con su documental Galicia Caníbal, sobre la movida viguesa. Y tampoco extraña que se hayan vuelto a reunir Aerolíneas Federales y que mañana sábado ofrezcan un concierto en la sala Razmatazz, en la ciudad condal.

En realidad, no es que recordar la Movida se haya puesto de moda. Sino que incluso parece que vivamos dentro de la Movida misma. Que, por un extraño fenómeno cuántico, los temporales de estos días sea el huracán Hortensia, que ha venido como un viento del Oeste a devolvernos al pasado. Viajamos hacia los años ochenta, en libro, en documental, en grupo y en fanzine. Y puede que sea esa época, de hace treinta años, donde nos dejará la actual crisis. Eso si no volvemos derechos a la Edad de Piedra.

Eduardo Rolland

Chuzame! A Facebook A Twitter

A movida viguesa chega ás bibliotecas: reportaxe sobre «Vigo a 80 revolucións por minuto», de Emilio Alonso

3 Novembro 2011

Crónica,Novidades,Reportaxes

Silvia R. Pontevedra publicou onte en El País unha reportaxe sobre o libro Vigo a 80 revolucións por minuto, de Emilio Alonso, que Xerais poñerá á venda nos próximos días dentro da colección Crónica.

La Movida llega a las bibliotecas

Xerais publica, pasados 30 años, el primer libro sobre el movimiento cultural vigués

En el Vigo de los 80, los músicos no se podían pagar los modelos que diseñaban los fundadores de Galicia Moda. Iban a comprar a la feria de Valença y a Zara, que no hacía mucho había abierto tienda en la calle Progreso. Se peinaban con imaginación y como podían, mostrando alguna foto de revista en las mismas peluquerías que cardaban y marcaban cabezas de respetables señoras. En Portugal también surgían grupos, y su “cultura musical era muy superior”, pero aquí “había un cierto racismo con respecto a ellos”. Y más que con las drogas, en los locales de moda se traficaba con maquetas cutremente grabadas, carátulas montadas con Letraset y fotocopias de canciones y fanzines. “Un gramo de coca costaba lo mismo que ahora, 10.000 pesetas; 60 euros”, recuerda Emilio Alonso Pimentel, autor del primer libro, aunque parezca mentira, que se publica sobre la movida viguesa. “Se consumía mucha más en O Areal, la zona del pijerío, que era donde había dinero”. En las calles de la Movida, los bares “estaban petados de gente, pero era una marcha de viernes y sábados, y el resto de los días se trabajaba para poder pagar las copas. Un gramo de coca se compraba, con suerte, en Fin de Año para repartir entre toda la pandilla”.

Vigo a 80 revolucións por minuto, unha crónica da movida saldrá a la venta a mediados del mes de Difuntos para desmontar unos cuantos mitos alimentados durante tres décadas. Porque ha pasado ya todo ese tiempo desde la que se considera “fecha fundacional” de un movimiento que no tenía conciencia de serlo. El 27 de diciembre de 1981, Siniestro tocaba en el escenario del cine Salesianos, allá donde la rúa Venezuela perdía su nombre para transformarse en División Azul, dando paso a la Cruz de los Caídos y la polémica casa consistorial promovida por el alcalde Ramilo.

Podía haberle tocado la fama, el golpe de éxito a A Coruña tanto como a Vigo, pero la ciudad del norte (con grupos emergentes como la del sur, de los que solo sobrevivió “el nombre de Radio Océano”) había “salido mucho” en la prensa y en el Nodo “durante el Franquismo” y había quedado marcada su imagen, explica el autor del libro que va a publicar Xerais. “Vigo era raro, gris, sucio”, andaba noqueado por la reconversión, y eso, en aquellos tiempos de hartazgo y huída de un pasado disciplinado, “atraía mucho”. La trascendencia más allá del llamado telón de grelos, a Vigo le llegó de la olivetti de María Xosé Porteiro, que con el tiempo se convertiría en edil de Cultura pero a la sazón ejercía de jefa de prensa en el Ayuntamiento. En abril de 1984, la asesora de Manuel Soto (un alcalde encaramado a la modernidad de aquellos días) publicó un artículo en EL PAÍS que se leyó en toda España.

El trabajo llevaba fotos de un desfile de moda en el Kremlin, cuartel de la Movida en la parroquia de Coruxo y sala heredera de aquel Satchmo primigenio que cerró por falta de espacio para tantos que querían estar. A partir de ahí, unos pocos entre el centenar de grupos que nacieron aquellos años se hicieron famosos, venía mucha gente de fuera a salir de noche y la movida de Vigo se tuteó sin traumas con la madrileña.

“Vigo era una mierda. En todo el año 84, en plena Movida, entre la ciudad y su comarca se celebraron 42 conciertos. Hoy, 40 los hay cualquier fin de semana”, comenta Alonso Pimentel. Pero entonces se produjo eso que no sucede casi nunca a lo largo de un siglo, una explosión de “espontaneidad” que en este caso, según el autor, tuvo más que ver con el túnel largo y oscuro del que se salía que con la recesión del momento. Hoy, sumidos en otra crisis, en opinión del escritor, articulista, presentador radiofónico, testigo y cronista de aquellos días no cabe esperar una nueva Movida. Los músicos van al conservatorio y saben muchos más acordes, los pintores estudian Bellas Artes y en Vigo hay Escuela Superior de Arte Dramático. La oferta cultural y estética es inmensa comparada con aquella, pero ya no hay nada tan nuevo bajo el sol.

Quizás, también, es que más que el sol era la sombra del Scalextric la que daba cobijo a tanta osadía. Aquel viaducto disparatado que atravesaba en vuelo rasante la calle Lepanto, casi rozando los edificios, refugiaba a los jóvenes que hoy pasan del medio siglo las noches de lluvia. “Era el icono” de la ciudad, defiende el escritor. “A un lado estaba El Manco [otro local mítico de la Movida] y al otro El Varón, una casa de citas. Con lo que costó demolerlo [en 1986], tendrían que haberlo dejado para hacer conciertos y desfiles”.

La Movida apareció porque tenía que aparecer y se desvaneció en los aledaños del 88 porque tenía que desvanecerse, por “aburrimiento de los medios” que venían todas las semanas a hacer reportajes y “porque todo se termina”. “También el Románico derivó en el Gótico y el Renacimiento acabó cuando acabó”, concluye Alonso. Entre los mejores grupos, elige tres que no tuvieron mucha suerte pero se la merecían: “Moncho e mailos Sapoconchos, Los Cafres y Bromea o qué?”.

Silva R. Pontevedra

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Vigo a 80 revolucións por minuto», de Emilio Alonso, en El Maketón

2 Novembro 2011

Crónica,Noticias,Novidades

O programa El Maketón da SER publica unha noticia sobre o libro libro Vigo a 80 revolucións por minuto, de Emilio Alonso, que Xerais publicará proximamente na colección Crónica.

La iniciativa del escritor y periodista vigués EMILIO ALONSO, apoyada por Edicións XERAIS, nos presenta “VIGO A 80 REVOLUCIÓNS POR MINUTO”

Desde el proyecto MAKETON podemos decir que hemos vivido aunque solo fuese durante su parte final, todo lo que ha sido la gran “movida” cultural de Vigo. La figura que desde los medios radiofónicos y telivisivos de los 80´s, ha sido EMILIO ALONSO PIMENTEL, un periodista que le tomaba el pulso a toda la efervescente y dinámica escena gallega de los ochenta, desde su programa de radio “A Trincheira”, que se emitia en ámbito local a través de R.C.E. (Radio Cadena Española) y posteriormente desde RADIO 4 (Radio Nacional de España en Galicia), con una cobertura autonómica. Paralelamente editaba el programa “Racha coas ondas”, en TVE-G (Televisión Española en Galicia). Por sus programas pasaron artistas y grupos que protagonizaron la década dorada, la más conocida y reconocida de la historia cultural de la ciudad de Vigo y por extensión de Galicia. VIGO A 80 REVOLUCIÓNS POR MINUTO, es un libro que verá la luz este mes de Noviembre de 2011. Una crónica de la “movida viguesa”, que incluye lo que los propios artistas mostraban en aquellos años. Paralelamente, Emilio ha creado un blog específico de VIGO A 80 REVOLUCIÓNS POR MINUTO, en el que se reflejará todo el material literario y gráfico que no se ha podido incluir en el la edición impresa y que como el mismo indica, no pretende ser un blog nostálgico, sino que el concepto es que sea una fuente de información y documentación para que todos aquellos interesados en aquella “década prigiosa” viguesa, bien por razones académicas o bien por curiosidad, puedan ser partícipes.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Artigo de Emilio Alonso sobre o seu libro «Vigo a 80 revolucións por minuto», de próxima saída

27 Outubro 2011

Artigos literarios,Crónica

Emilio Alonso publica en Fanzine León un artigo onde explica as orixes e contidos do seu libro Vigo a 80 revolucións por minuto, de próxima saída en Xerais.

Una crónica de la movida viguesa

Vigo a 80 revolucións por minutos es un extenso trabajo -casi 400 páginas- que repasa todos los aspectos que dieron forma a la famosa movida viguesa de los años 80. Su autor es Emilio Alonso que, en aquellos años, estuvo muy implicado en aquellos “sucesos” por su trabajo como director de programas de radio, coordinador de la famosa revista Tintimán, corresponsal en Galicia de Rock de Lux, colaborador en prensa “oficial” y alternativa, etc. El libro viene a cubrir un hueco importante ya que, hasta el momento, las pocas cosas publicadas sobre la movida de Vigo son pequeñas referencias en textos referidos a la movida madrileña y siempre referidos a su aspecto musical. Este libro nos descubre que en la movida viguesa hubo mucho más que música, aunque esta fuese su eje vertebrador. Como no podía ser menos, la música tiene especial protagonismo en el libro, que dedica un amplio capítulo a relatar el surgimiento de los grupos, a partir de los primeros happenings musicales que se realizaron en el pub Satchmo, llegando hasta el año 87, momento en que la proliferación de bandas es enorme. Aunque para la historia han quedado cinco grupos vigueses -Siniestro Total, Aerolíneas Federales, Golpes Bajos, Os Resentidos y Semen Up- el autor incluye un apéndice con fichas relativas a 95 grupos que estuvieron activos en aquellos años en la escena viguesa. La música también protagoniza otro capítulo dedicado a los grandes eventos que se celebraron a lo largo de los años: los festivales de Castrelos -auténtico termómetro de la vida musical de la ciudad-, los concursos de pop-rock, los festivales provocados por los hermanamientos con otras ciudades, la Semana de las Fuerzas Atroces del noroeste celebrada en la UIMP de Santander, etc. Tratamiento especial, un capítulo entero, le merece al autor Madrid se escribe con V de Vigo, un “encuentro de las vanguardias” organizado por el Ayuntamiento de Vigo y la Comunidad de Madrid y celebrado el 21 y 22 de septiembre de 1986, hace exactamente 25 años. Aquel hermanamiento entre las movida de Madrid y Vigo -un encuentro en el que corrieron ríos de alcohol pagado por los organizadores- fue uno de los despropósitos más grandes de la historia de Vigo, tanto es así que, como señala el autor, en los archivos del Ayuntamiento no se encuentra ningún documento relativo a aquellos “sucesos”. Otros aspectos que trata el libro, y que conformaron la movida viguesa, son los templos de la modernidad, los fanzines y otras publicaciones alternativas, la videocreación, la moda y la peluquería, la radio, la plástica y la fotografía. En suma, un gran repaso a la movida viguesa de aquellos años en el que cada lector, aunque la viviese en primera persona, encontrará abundantes datos que desconocía. El libro contiene también 123 ilustraciones: fotografías, carteles, cómics, fanzines, entradas de conciertos, dibujos, etc.

Emilio Alonso

Chuzame! A Facebook A Twitter

Entrevista con Emilio Alonso, autor de «Vigo a 80 revolucións por minuto», próxima novidade

26 Outubro 2011

Crónica,Entrevistas

B.R. Sotelino publica en La Voz de Galicia unha entrevista con Emilio Alonso, autor de Vigo a 80 revolucións por minuto, un libro sobre a movida viguesa que Xerais publicará en breve. Nunha noticia anexa, titulada «A memoria gráfica», faise alusión ao libro que tamén publicará Xerais en breve, Vigo, a explosión dos oitenta, unha crónica fotográfica da que é autor Víctor de las Heras.

«A movida morreu polo aburrimento dos medios»

O autor está a piques de publicar con Xerais unha crónica sobre a época

O xornalista, escritor e guionista Emilio Alonso foi testemuña directa da movida de Vigo. Durante aqueles anos viviuna en primeira persoa, xa non só como nova envolvido nos acontecementos da época senón como profesional, condutor de programas de radio e colaborador en distintas publicacións. Falouse moito da movida, pero as palabras lévallas o vento. A mediados de novembro Edicións Xerais publicará o novo libro de Alonso: Vigo a 80 revolucións por minuto.

-¿É unha crónica novelada, un repaso documental histórico?

-É un repaso documental e moi documental, pero non fago ningunha reflexión profunda. O que fago é que falen os protagonistas, os cronistas e os observadores da época. No libro hai fragmentos de artigos e entrevistas escritos naquel momento para que o lector fágase unha idea do que foi para que cada un saque a súa propia conclusión.

-O raro é que haxa tan escasa literatura posterior sobre este tema, ¿non?

-Si. Realmente non hai nada, só pequenas referencias en libros sobre a movida madrileña, escasas e bastante frouxas. Tamén hai tres documentais, eu vin dous e tamén me pareceron bastante malos. Para min escribir este libro foi cubrir ese oco. Ata en Internet non hai nada, só referencias mínimas e tópicas, algunhas escritas por un impostor que di ser o portavoz da movida de Vigo, que di que o Satchmo estaba na rúa Carral, que San Luís foi o pintor da movida ou que esta naceu no Lanterna Vermella.

-O libro inclúe moita documentación gráfica ¿De onde saíu e por que tardou tanto en decidirse a contar esta crónica?

-Bo, teño que confesar que son un pouco vago e entre a vagancia e a falta de tempo, nunca me puña. Eu conservei os arquivos durante todo este tempo. Estiveron a piques de irse ao lixo en varias ocasións. En cada mudanza de casa que fixen, que non foron poucas. Pero ao final conserveinos. Teño unha chea de cartafol, un centenar de maquetas de grupos e moitísimo material gráfico, carteis, fotos… Ao final tamén me decidín porque mos pediron para facer outros estudos e xa que estaban diante dos meus narices e como son un pobre parado, púxenme a iso. Unha das vantaxes do desemprego é que empregas o tempo moi ao teu xeito. Levoume máis dun ano.

-¿Como se articula a obra?

-A música é gran protagonista pero non exclusivamente. Hai capítulos dedicado aos concertos, sobre todo de Castrelos, que era o termómetro da vida musical; aos locais que foron importantes naqueles anos; a aquela estupidez que se chamou Madrid escríbese con V de Vigo, aos fanzines, publicacións e cómics, que non só estaba o Tintimán; á radio;: á moda e os perruqueiros; a farándula e videocreación e outro á plástica. Vincúlase erroneamente a Atlántica coa movida, pero non tiveron nada que ver. Na miña opinión eran unha mafia que falaban moito de integrar a novos valores pero estaban pechados en banda.

-¿Como se morreu a movida?

-Por aburrimento. Foi esmorecendo cando os medios de comunicación estatais e centrais, que estaban aquí constantemente, cansáronse de vir.

B. R. Sotelino

Chuzame! A Facebook A Twitter
Olark Livehelp