Blanca Ana Roig Rechou, profesora da USC, inaugura en El Correo Gallego a súa sección sobre Literatura Infantil e Xuvenil cun formidable artigo sobre Lúa do Senegal, a novela de Agustín Fernández Paz, recentemente gañadora do Premio AELG 2010 ao mellor libro infantil e xuvenil de 2010. Reproducimos o texto polo seu interese:

INMIGRACIÓN/EMIGRACIÓN E IDENTIDADE

É de xustiza iniciar esta sección visualizando unha obra de Agustín Fernández Paz (Vilalba, 1947) un clásico contemporáneo da LIX e autor dunha ampla listaxe de títulos gozosos.

Este vilalbés nunca deixa de sorprendernos con propostas innovadoras, tanto temáticas coma formais, transmisoras dunha poética moi persoal, inconfundible. No ano que acaba de rematar, publicou tres títulos: Valados e A dama da luz nos que reflexiona sobre a amizade, solidariedade, odio, xenreira, fraternidade, igualdade, liberdade, elementos identitarios… e Lúa do Senegal (Xerais) na que se achega, coa axuda das ilustracións de María Seoane, cruamente pero con sensibilidade, afectividade e calidade literaria, á emigración/inmigración, dependendo do lado desde o que se mire o ter que abandonar, por circunstancias varias, non por elección, a contorna xeográfica de nacencia e a identidade, para se incorporar a unha nova.

Para escribir esta obra o autor documéntase en profundidade e faino ver a través dos textos que acompañan a historia que se conta, é dicir de peritextos nos que dá noticia das fontes consultadas, das causas do nacemento da obra e do vocabulario de termos do wolof, a lingua maioritaria do Senegal. Ademais, nas dedicatorias fai chiscadelas sobre a historia que se vai contar con ecos rosalianos e outros debidos a creadores de dentro e fóra de Galicia. O tempo do discurso comeza cos preparativos de Khoedi, a nena protagonista, da nai e da irmá pequena, para deixar a súa casa do Senegal e vir a Vigo, nun mes de xuño, para se reunir co seu pai que xa leva anos emigrado. Descóbrese que o pai chegou en patera, non a París como pensaban senón a Vigo, onde, por fortuna, puido alugar unha casa e reclamar a familia para iniciar unha nova vida cargada de nostalxia e sufrimento pero cunha clara intención de se implicar na sociedade de acollida, sen renunciar á súa identidade e procurando axudar aos que, coma eles, chegan a un país alleo en busca de traballo.

Khoedi, en once capítulos, cargados de simbolismo, fala coa Lúa, elemento natural que a une ao Senegal, e vaille contando os seus problemas de adaptación, recordos da súa aldea, da avoa Feriane, dos contos que lle contaba e que ela agora actualiza segundo as necesidades do momento, ao mesmo tempo que se transmiten, en catro capítulos, os gustos literarios e vitais, os medos diante do rexeitamento que percibe, e isto antes de comezar o colexio no mes de setembro. Tamén se fala nos capítulos restantes da forza que se lle transmite para saiba vivir sen renunciar á súa identidade e dándolle azos para se adaptar e se converter en transmisora da identidade propia facéndoa madurar coa forza precisa, coma a do baobab, para con esperanza, crear un futuro máis xusto.

Recórdase explicitamente a emigración galega noutros tempos. Merece ser lida, non decepciona senón que fai recordar a importancia que ten o imaxinario socio-cultural propio pero tamén como é preciso incorporarse e comprender ao outro para convivir en paz. blanca. Ana Roig Rechou