Crítica de Ánxela Gracián sobre «O meu gato é un poeta», de Fran Alonso, en Protexta

30 Agosto 2011

Críticas,Infantil,Música,Poesía,Sopa de Libros

Ánxela Gracián publicou en Protexta unha recensión crítica de O meu gato é un poeta, de Fran Alonso, libro do que estes días sae á luz a 2ª edición.

Aloumiño de esperanza
Versos que convidan ás crianzas a enredar e gozar con novas formas de dicir poético

Nova achega poética do polifacético escritor vigués que supón a maduración dunha voz tan orixinal coma a súa no difícil xénero da boa poesía infantil, esa que foxe dos ripios e do estilo moralizante ou mexeriqueiro e aposta pola imaxinación e os intelixentes xogos de palabras e imaxes, convidando aos máis novos a rir e a xogar.
O meu gato é un poeta está formado por pequenas creacións que mianan laios contra a poesía grandilocuente e vacua ou o egoísmo, violencia e agresividade dun mundo sen poesía, e rosma alouminos de esperanza ante a posibilidade dun mundo máis xusto se está habitado pola poesía cuxo poder, sempre invisible e pouco efectivo, é tan necesario como indispensable.

O libro, igual que outro dos seus poemarios anteriores (referímonos ao xuvenil Cidades, sen dúbida un dos mellores libros de poemas para rapaces que se tenen publicado en Galicia, premio Ranolas ao mellor libro infantil e xuvenil do ano en 1997 e accésit do Premio Lazarillo), é o resultado dunha viaxe á infancia, para reencontrar o neno que aflora no home que hoxe é Fran Alonso. Ese viaxeiro marcado pola experiencia de aprehender o outro, deixando constancia en ambos os libros da derrota saudosa daquel eu que, en Cidades, se perdeu en “territorios de mar, con cheiro a sal” e que agora se transmuta en doméstico felino que desautomatiza o sentido primario das palabras para dar conta da necesidade da palabra estética ao servizo dos máis novos.

A obra caracterízase pola combinación intelixente de humor e ludismo cunha proposta minimalista onde o verbal e o icónico converxen nunha forma de síntese. Poesía para ser vista e recitada, reinterpretada e xogada, reinventada e recreada, xa que todos os elementos tenen esa función, véxase a tipografía, a organización da cor, a disposición dos espazos, o estrato fonético, sinéstico, sonoro e rítmico, recursos todos tomados da linguaxe publicitaria así como as recorrencias, a utilización da arquitectura das grafías ou a creación de palíndromos e caligramas, que acusan influencias do surrealismo, do simbolismo e dun certo dadaísmo naïf, moi axeitados para este tramo de idade, porque salientan a palabra como un valor eminentemente plástico, afastado do poder semántico que sempre se lle atribúe, sendo neste rexistro experimental onde o poeta atopa a súa verdadeira posición ética.

A pesar da aparente naturalidade dos versos, hai un esmerado e difícil traballo de precisión deste complexo sistema semiótico que xera significados superpostos, partindo de imaxes e metáforas que se desvisten da súa roupaxe retórica para indagar os límites da linguaxe e da imaxinación renovando deste xeito o canon da boa poesía para nenos. Son, sen dúbida, novas formas de dicir poético que implican a participación activa do receptor con ocos textuais que este debe encher. O libro complétase con enlaces web de ciberpoesía ou poesía electrónica con recursos paratextuais que enriquecen esta proposta de poesía en liberdade que agroma directamente do corazón dun gato sentimental e doméstico que invoca cos seus versos a difícil arte do xogo infantil.

Ánxela Gracián

Artigo de Iolanda Martínez Suárez en torno María Xosé Queizán: «A voz e os seus ecos»

29 Agosto 2011

Autores,Críticas,Ensaio

Iolanda Martínez Suárez publica no último número de Protexta unha longa  recensión crítica sobre o libro de homenaxe a María Xosé Queizán, Cara a unha poética feminista, así como sobre o último ensaio da mesma autora, Mary Wollstonecraft Shelley e a súa criatura artificial.

A voz e os seus ecos
O volume en homenaxe a María Xosé Queizán dá conta dun compromiso feminista rexo ao longo de varias décadas de escrita, o mesmo que cruza o seu último ensaio

Lonxe quedaron os tempos nos que María Xosé Queizán se laiaba con razón do silenciamento da crítica ao que se vían abocadas a súas obras literarias ou de pensamento. Xerais acaba de publicar Cara a unha poética feminista, un libro homenaxe á escritora viguesa, no que unha coral de voces autorizadas por longas traxectorias profesionais analizan as diferentes caras dunha obra poliédrica.

Este ensaio polifónico debulla o discurso feminista e nacionalista da autora para presentarlla ao lectorado como unha escritora comprometida co seu tempo, feminista racionalista e nacionalista –por esta orde–. O resultado é un rico diálogo coa obra poética, narrativa, discursiva e co pensamento racionalista optimista e independente dunha autora pioneira e feminista representativa, outrora pouco reconecida. A proba do éxito dialóxico é a abundante intertextualidade presente nas diferentes contribucións teórico-críticas das autoras e autores, nomeadamente estudosas da literatura galega e/ou da teoría feminista, como María Xosé Agra, Mónica Bar, Olga Castro, Helena González, Marga Rodriguez Marcuno, etc., que componen o volume.
Estamos perante un texto que vén facer as funcións de crítica bibliográfica e discursiva, así como a saldar en parte a débeda pendente do sistema literario galego para coa autora, pola súa contribución á “creación dun espazo propio para a escrita das mulleres en Galiza”–en termos de Carme Adán e Mercedes Oliveira–, un mérito cada paso máis reconecido.

Cara a unha poética feminista mostra a evolución literaria e discursiva de MXQ dende a publicación da súa primeira novela no 1965, A orella no buraco –primeira mostra galega da nova narrativa– ata a publicación do seu penúltimo ensaio, Antinatura (2008). Fóra do percorrido histórico que abarca o libro homenaxe, dende os 60 ata o 2010, queda o último ensaio de MXQ, tamén publicado por Xerais, e que recibe o título de Mary Wollstonecraft e a súa criatura artificial. A propia autora, na única referencia ao texto no volume da homenaxe –durante unha entrevista con Marga do Val– afirma: “No meu próximo ensaio [...] o fundamental é tratar todos os elementos: persoais, científicos, familiares, culturais, íntimos, públicos… que deron como resultado a xenial creación de Frankenstein de Mary Wollstonecraft Shelley”. MXQ consciente da importancia da escrita como ferramenta de “resistencia cultural” achégase ao universo literario da autora británica decimonónica, filla da feminista homónina autora da Vindicación dos dereitos das mulleres, para dar conta do debate entre razón e emoción que definiu a vida e obra de Mary Shelley, como tamén lle acontecera a súa nai. Queizán, sabedora de que “as escritoras poden acabar coas estruturas imaxinarias de dominadas e elaborar novos universos simbólicos xeradores de identidade” continúa no seu último ensaio o labor de visibilizar sinaturas de mulleres feministas, como vén facendo coa dirección da colección “As Literatas”, de Xerais, dende 1999, así como á fronte da revista Festa da Palabra Silenciada, dende 1983, coas traducións de varias autoras, etc. “Parir a liberdade” é o acto que máis contribúe a humanizar e desnaturalizar as mulleres segundo MXQ, e nesa medida escribir e difundir a escrita sonactos de rebeldía dunha autora que se sente cómoda tratando os temas da sexualidade e o erotismo, consciente da súa forza política transformadora.

A creación na vida e na arte atravesa o último ensaio de MXQ, Mary Wollstonecraft e a súa criatura artificial, conferíndolle unha radical actualidade ao texto. O patriarcado como pano de fondo que convén visualizar e as súas consecuencias na vida das mulleres, neste caso particular na da escritora Mary Shelley, é un dos trazos que fai reconecible o texto na bibliografía de MXQ. A temática da división dos espazos público e privado, e a transposición das mulleres ao doméstico e dos homes ao político como un dos piares ideolóxicos do patriarcado atravesa boa parte das contribucións críticas do libro homenaxe así como o último ensaio da autora.

Segundo a lóxica androcéntrica, contra a que MXQ loita en tanto feminista antiesencialista, no eido privado, as súas inquilinas, as mulleres, viven segundo os ditados da emoción, mentres que na esfera pública, os varóns se moven no eido da razón. A presentación de Mary Shelley por MXQ está feita en termos de difícil equilibrio entre a razón e as emocións, pois a escritora británica debátese entre o universo da creación que comparte co seu companeiro e os ditados sociais que a converten en filla de intelectual respectado e reputado, amante, nai solteira, etc. MXQ fai unha reconstrución da vida persoal e creativa de Mary Shelley dende a perspectiva feminista, coa creación de Frankenstein como punto de chegada. Creación de vida artificial que MXQ entende como un axuste de contas da escritora británica, como un triunfo da persoa sobre as opresións do patriarcado que a someten. Segundo a autora viguesa Mary Shelley crea vida coa súa pluma para compensar a morte da súa nai, durante o seu propio nacemento, os suicidios da súa irmá e a da esposa do seu companeiro, as mortes dos seus fetos e fillos acabados de nacer por falta de coidados. A creación literaria como acto de transformación é presentado en forma de relato histórico situado na Europa do século XIX, na pel de Mary Shelley.

Manuel Forcadela caracteriza, no volume homenaxe, a poética de MXQ co trazo do desprazamento dende o Eu ao Outro e dende o presente ao pasado. Esta mesma característica apreciámola no seu último ensaio, onde MXQ enxalza as virtudes propias –a escrita como motor transformador da sociedade patriarcal nun sistema igualitario– noutra –Mary Shelley– e vai do presente ao pasado –século XIX–. Dende os anos 80, a obra literaria e discursiva de MXQ adquire unha nova coherencia e evolución que culmina na presente obra.
Como se dunha personaxe dunha das súas novelas se tratase, Mary Shelley é presentada como unha persoa que ten que aprender a controlar os seus sentimentos e emocións, e  priorizar a súa racionalidade.

O ensaio mantén o pulso de comezo a fin, coa axuda dun recurso moi cervantino. MXQ insire na historia de vida e obra da protagonista microrelatos sobre outras personaxes históricas tales como Napoleón e Josefina, Mary Wollstonecraft e W. Godwin, Lord Byron e Augusta Ada, etc. Estas microbiografías, presentadas dende a perspectiva feminista, animan ao lectorado a turrar do fío e enriquecen o relato principal, ao conferirlle un ambiente e polo tanto unha alta dose de realismo, escorrentando a pantasma da excepción que se soe presentar para desmontar o feminismo e reforzar o sistema patriarcal.
Dúas lecturas necesarias. Por non volver ser “unha estranxeira na mina (súa) propia terra”.

Iolanda Martínez Suárez

Crítica de Montse Pena Presas sobre «O segredo da Pedra Figueira», de María Xosé Queizán

26 Agosto 2011

Críticas,Fóra de Xogo,Xuvenil

Montse Pena Presas publica no último número de Protexta unha recensión crítica sobre O segredo da Pedra Figueira, de María Xosé Queizán.


Un texto pioneiro
Relato fundacional de María Xosé Queizán para a literatura xuvenil galega. Agora recupérao Xerais

O segredo da Pedra Figueira de María Xosé Queizán publicábase por primeira vez baixo o selo Tintimán –xurdido ao amparo da revista homónima– en 1985. Nese mesmo tempo, un annus mirabilis para o lectorado mozo, saíran tamén do prelo dous textos que marcarían un antes e un despois nas letras de noso: Das cousas de Ramón Lamote de Paco Martín, ese primeiro e histórico Premio Nacional de Literatura Infantil para a LIX galega, e Arnoia, Arnoia, a engaiolante e mellor demostración de como X. L. Méndez Ferrín sabe achegarse ao público mozo (moi interesante resulta a súa lectura en paralelo coa creación de Queizán, xa que ambas as dúas comparten o alento épico e o carácter de novela de aprendizaxe, focadas dende diferentes ángulos).
O libro de Queizán fora rescatado por Xerais xa en 1989 e publicado na exitosa colección Xabarín, gozando así dunha maior difusión que a acadada na súa anterior edición. Que hoxe se volva reeditar –como xa se fixera en 2003– na colección “Fóra de Xogo”, di moito da sensibilidade literaria dos responsables desa: non só porque O segredo da Pedra Figueira se considere un dos nosos primeiros textos escritos especificamente para o público xuvenil, senón tamén porque é unha das primeiras obras feministas da LIX galega. Neste sentido, Queizán segue a lina aberta por Xohana Torres, que en 1984 publicara Pericles e a balea, e fixera xa visible que as mulleres e as nenas son marineiras e navegan como a súa mítica Penélope.
O argumento conta como Lazo, unha moza da tribo dos Amala, ve o seu hábitat invadido pola perigosa tribo dos Lurpios. Como consecuencia disto, o seu pobo ten queemigrar e buscar un lugar onde asentarse. Tras pasar por diferentes perigos, conseguen facerse co seu propio espazo, preto da cidade de Findasol. A longa viaxe dará a oportunidade á protagonista de acadar a madureza e de elixir o seu propio destino, rexeitando a oportunidade de ser a custodiante da Pedra Figueira. Mais, paradoxalmente, este encontro consigo mesma e coa súa identidade feminina só é acadado cando as aspiracións societarias están conseguidas.
Se ben o texto pode ser lido coma unha épica de carácter identitario, que a autora coloque no papel protagónico tres figuras femininas de diferentes xeracións: Sensatanai (a avoa depositaria da sabedoría), Marpesia (a nai guerreira) e Lazo, a filla (que pode escoller o propio camino, co que se reivindica o seu dereito a elixir), que amais subverten os roles establecidos, desvela a intención autorial de crear unha xenealoxía feminina e feminista. O valor da obra de Queizán é, neste sentido, dobre, pois se por unha parte por primeira vez unha muller adolescente protagonizaba unha novela galega, pola outra facíao dende unha óptica claramente crítica co patriarcado, que conseguía facernos reflexionar sobre os preconceptos asociados ao xénero. Todo, a pesar de que, na novela, o longo espectro da identidade nacional siga sobreponéndose á identidade feminina.

Montse Pena Presas

Lecturas de represión, violencia e ditadura

Críticas,Crónica

Gustavo Hervella publica no último número de Protexta unha longa reportaxe baixo o título de «Lecturas de represión, violencia e ditadura», durante a que se realiza un repaso de dous libros publicados por Xerais recentemente: Loita de clases e represión franquista no mar (1864-1939), de Dionisio Pereira; e Aníbal Otero. Lingüística e política en España na Guerra Civil e no franquismo, de Xesús Alonso Montero. Reproducimos os parágrafos sobre estes dous libros:

Loita de clases e represión franquista no mar (1864-1939) non fai máis que corroborar a paralización, por medo, da poboación. Sinala Pereira como os sublevados e aqueles que os apoiaron foron capaces de destruír –mediante unha cruenta represión– unha sociedade como a galega, moderna e cívica onde os sindicatos de clase foran capaces de imponer melloras á cidadanía por riba dos intereses dos patróns. Xornadas memorables como a folga marineira dos anos trinta, os seguros marítimos ou o pago a xornal, supuxeron cambios substanciais nas economías familiares así como unha transformación no rol que até ese momento tinan os operarios, non só os do mar, tamén os doutras actividades produtivas –como ben sinala o propio autor noutros traballos publicados–.

Aníbal Otero. Lingüística e política en España na Guerra Civil e no franquismo. Aníbal Otero era un mozo, fillo de labregos ben establecidos de Meira, que estaba a desenvolver a súa profesión de lingüista cando acontece o golpe de estado. De ser un prometedor discípulo de Menéndez Pidal e Navarro Tomás, ten que volver, tras pasar anos na cadea, á súa aldea luguesa onde se dedicará a traballar a terra como un labrego máis. A empresa intelectual na que xunto a outros especialistas estaba traballando queda paralizada e só se retomará moi en parte en 1962.

«Sol de inverno», crítica de Oriana Méndez en «Protexta»

15 Decembro 2009

Críticas,Narrativa,Premios_Xerais,Xerais_nos_medios

Baixo o título «A magnitude do inverno» e o subtítulo «Epopea romántica con feitos históricos como fío», Oriana Méndez publica en Protexta 12 unha extensa crítica de Sol de Inverno, a novela de Rosa Aneiros gañadora do premio Xerais 2009. Oriana Méndez salienta que o conxunto deste relato «é unha loita incondicional pola conitnuidade: a supervivencia é o único camiño. Con esa bandeira a autora ergue, ao longo de algo máis de 500 páxinas, un edificio sólido que resiste sucesivas guerras ou éxodos e que, finalmente, está construído para a defensa da liberdade, da vida ousada dos seus hóspedes.»

A páxina onde aparece o texto da crítica pode lerse ou baixarse en pdf aquí.

«Sete palabras» de Suso de Toro ou a oración do escravo, crítica de Iago Martínez en «Protexta»

14 Decembro 2009

Críticas,Narrativa,Xerais_nos_medios

Baixo o título «A oración do escravo», Iago Martínez publica no «Protexta» nº 12, o suplemento de libros de Tempos Novos, unha extensa crítica sobre Sete palabras, a máis recente novela de Suso de Toro.

O texto, do que recomendamos moi vivamente a súa lectura, pode baixarse en pdf aquí.

«Ás de bolboreta» mensaxe nunha botella

Críticas,Fóra de Xogo,Premios_Xerais,Xerais_nos_medios,Xuvenil

A edición 2009 dos Premios Xerais viña con sorpresa, e grande: a dobre condición de gañadora de Rosa Aneiros en dúas categorías, a de novela con Sol de Inverno e o Fundación Caixa Galicia de Literatura Xuvenil con Ás de bolboreta. Visto coa perspectiva dos meses o que máis chama a atención é que neste último vencese co acordo unánime do xurado, que destacou a súa obra con claridade por riba das outras cun nivel de consenso que non se producira en edicións anteriores.

Boa parte da maxia do texto de Rosa Aneiros para cativar coa mesma eficacia a adultos e mozos reside no seu carácter caleidoscópico e plural. O escenario principal é unha cafetería de Santiago de Compostela, o Luzada, rexentado por Patricia, unha muller que se fixo cargo do local nun momento no que vía inviábel proseguir coa súa formación académica. No Luzada conflúen unha morea de personaxes cuxas vidas iremos descubrindo ou máis ben intuíndo a través de estampas impresionistas e conversas collidas ao voo que revelan verdades entre liñas. Coñeceremos así a Eusebio e Lola, os anteriores donos do bar, que loitan en soidade contra as dificultades que se derivan da vellez e da perda progresiva de saúde e mobilidade. A Iqbal, un mozo inglés de orixe paquistaní que marchou de Londres tralos atentados no metro en xullo de 2005 e que bota horas e horas no Luzada conectado a Internet, no mesmo ordenador que Mohamed mira de cando en cando con medo de que as palabras se convirtan en ferramentas de transmisión do odio. Saberemos da señora Filomena, cuxo fillo está en misión humanitaria co exército en Darfur e que sofre ao ver nos xornais os froitos da violencia e da guerra. De Manuel, un neno africano que non superou a morte da súa nai adoptiva e que ten no seu avó a súa principal compañía. Tamén dunha muller que agarda por unha chamada que non chega, a dos sobriños que intentan entrar en España cruzando o valado da vergoña que separa mundos en Melilla, ou de Aysel, vítima do amor e da indiferenza que Occidente amosa ante a represión do pobo kurdo polo goberno turco.

Rosa Aneiros constrúe con eles un puzzle que pode reordenarse de diferentes maneiras. Estrutura o libro en capítulos breves que admiten unha lectura independente, pero que se reforzan os uns aos outros e gañan en complexidade igual que están conectadas entre si as vidas das persoas. Na sociedade global na que vivimos calquera historia quédanos a uns poucos graos de separación e os grandes sucesos que ocupan a atención dos medios acaban por ter repercusións concretas na experiencia cotiá daqueles cos que compartimos a hora do café; de aí o urxente que é desbotarmos os prexuízos e a desconfianza e a necesidade de comprender o outro. A escritora manexa con oficio distintos rexistros, do naturalismo dos diálogos entre un avó e o seu neto ao apaixonado lirismo que asoma en moitas páxinas; como na canción brasileira, é consciente de que a tristeza non ten fin mais a felicidade si, e por iso o ton xeral vén marcado por unha certa amargura, aínda sen negarlle espazo á esperanza. Rosa Aneiros fixo un libro con mensaxe, dito sexa sen ánimo pexorativo: unha mensaxe de solidariedade e amor polo ser humano. Desas aínda temos moita falta. Martín Pawley

Publicado en PROTEXTA, Suplemento de libros da revista TEMPOS NOVOS, nº 12, outono 2009. Descarga os números anteriores aquí.

«A corpo aberto», crítica en «Protexta»

14 Abril 2009

Críticas,Ensaio,Xerais_nos_medios

rivas_protextaXiana Arias publicou no Protexta 09 unha crítica sobre o máis recente libro de xornalismo literario de Manuel Rivas publicado en Xerais Crónica, A corpo aberto.

«A Cabeza de Medusa», crítica en «Protexta»

8 Abril 2009

Críticas,Fóra de Xogo,Narrativa,Xerais_nos_medios,Xuvenil

marilar_protextaBelén Puñal publica en Protexta 09 unha crítica d’ A Cabeza de Medusa, a novela de Marilar Aleixandre gañadora do premio Fundación Caixa Galicia de Literatura xuvenil.

«Nachtmahr», crítica en «Protexta»

7 Abril 2009

Críticas,Teatro,Xerais_nos_medios

dans_protextaInma López Silva publica no Protexta 09 unha crítica sobre Nachtmahr o texto dramático de Raúl Dans publicado dentro da Biblioteca Dramática Galega.

Monzó en galego

6 Abril 2009

Críticas,Narrativa,Traducións,Xerais_nos_medios

monzo_protextaSamuel Solleiro publica unha crítica sobre as traducións recentes de Quim Monzó ao galego, entre as que está Mil cretinos, preparada por Helena González e publicada en Xerais Narrativa.

«Non son de aquí», crítica en «Protexta»

2 Abril 2009

Críticas,Poesía,Xerais_nos_medios

cebreiro_protexta1Xabier Cordal publica no Protexta 09 unha crítica sobre os poemarios máis recentes de María do Cebreiro, entre os que está Non son de aquí.

«A batalla do paraíso triste», crítica en «Protexta»

29 Marzo 2009

Críticas,Narrativa,Xerais_nos_medios

pena_protextaArmando Requeixo publica unha crítica en Protexta 09 d’ A batalla do paraíso triste, a novela de Xosé Ramón Pena.

«O xardín das pedras flotantes», crítica en «Protexta»

Críticas,Narrativa,Xerais_nos_medios

xardin_protextaLara Rozados publicou unha crítica en Protexta 09 d’ O xardín das pedras flotantes, a novela de Manuel Lourenzo González, gañadora do Premio Xerais 2008.

«O libro das viaxes imaxinarias», primeira crítica

10 Novembro 2008

Críticas,Presentacións,Xerais_nos_medios

Martín Pawley acaba de publicar no recente número de Protexta (distribuído nos xornais desta fin de semana) unha gabanciosa crítica d’ O libro das viaxes imaxinarias de Xabier P. DoCampo e Xosé Cobas. Libro que será presentado esta semana, o vindeiro xoves, ás 20:00 horas na Biblioteca Miguel González Garcés da Coruña. Reproducimos o texto na súa integridade:

3009459485_287dddf86e_oSon tantos e tan bos os froitos da colaboración entre o escritor Xabier P. DoCampo e o ilustrador Xosé Cobas que custa crer que a súa maneira de facer libros non sexa a máis común. Desde hai unha morea de anos, vai xa para vinte, DoCampo e Cobas traballan man con man fabricando textos e imaxes que se alimentan mutuamente nun proceso activo e continuo, unha sorte de interferencia construtiva que produce como resultado unha obra cuxo brillo é aínda maior do que cabería agardar pola simple suma da súa incuestionábel arte individual. O seu labor conxunto, capital para a historia recente da nosa literatura, acadou un fito notábel coa publicación en 2004 de Bolboretas, un libro medido e fermoso que falaba do nacemento do amor. Aquel prodixio case semella agora unha obriña menor trala aparición d’O libro das viaxes imaxinarias, un asombroso volume que marca un antes e un despois na traxectoria dos autores.

A magnífica edición de Xerais (en galego) e Anaya (en español) salienta o seu carácter de libro singular e outórgalle unha merecida condición de obxecto de desexo onde todo está milimetricamente estudado, da capa ás sobrecubertas, da tipografía á caixa do texto. A esa evidente beleza contribúen as ilustracións de Xosé Cobas, que desta volta multiplica o seu talento ao longo de sesenta páxinas esplendorosas. A súa evolución como artista é digna de análise e de recoñecemento. Dono dun oficio insuperábel, Xosé Cobas consegue imaxes cheas de forza cun número mínimo de elementos. Os seus lenzos amosan amplas superficies de cores pardos e ocres sobre as cales unhas veces se albiscan formas apenas bosquexadas, e noutras aparecen detalles de incríbel precisión hiperrealista. Ben lonxe do debuxo redundante de intencións simplemente figurativas, Xosé Cobas avanza por un vieiro de depuración que exixe un lector non pasivo, atento á multitude de ecos e sensacións que agachan os seus deseños.

Sería inxusto, porén, que o lexítimo entusiasmo diante dun libro visualmente abraiante acabase ocultando a altísima calidade da prosa de Xabier P. DoCampo. Explicitamente inspirado pola obra As cidades invisíbeis de Italo Calvino, O libro das viaxes imaxinarias transcribe o contido duns cadernos de viaxe nos cales o seu autor, que se chama a si mesmo “o Viaxeiro”, describe as cidades e reinos que visita. Entre eses textos aparecen outros moi distintos, apuntamentos feitos durante o camiño que falan das persoas encontradas, mais tamén listaxes de aforismos e refráns, apócemas para curar enfermidades ou os costumes das terras nas que deixou a súa pegada, nun xogo literario que admite ademais a presenza dun conto e unha carta, un bando e unha canción, unha receita de cociña e mesmo unha partitura.

“Todas as viaxes son un regreso”. Guiado por ese precepto, pola idea de que é preciso volver para contar, “para facer da viaxe relato”, Xabier P. DoCampo escribiu un libro de inmensa potencia narrativa, que evoca por igual a Homero e a Cunqueiro na procura dunha prosa que é poética sen caer xamais na inutilidade de certos artificios pirotécnicos. Antes polo contrario, a escrita de DoCampo é inequivocamente social e política, posúe fondura épica e ten visión clara de país, e por iso entre as terras polas que pasa o Viaxeiro hai unha, Aiznire, que se converteu en illa pola vontade das súas xentes, e outra, Adnilo, invadida pola tristura por teren esquecido os seus habitantes o pasado. O camiño fai diferente ao Viaxeiro, que coñecerá ao chegar a Aruasi o verdadeiro significado da xustiza e aprenderá logo en Amri que a cobiza pode destruír o máis harmonioso dos paraísos.

Por máis que se delongue con desvíos non previstos, o sentido da viaxe é sempre o de retorno. Na derradeira etapa a viaxe faise libro, faise literatura que nos explica o mundo. E nós, coma o Viaxeiro, sairemos dela transformados.

"Atracción total", crítica en Protexta

25 Agosto 2008

Críticas,Narrativa,Xerais_nos_medios

"O profesor de vegliota", crítica en Protexta

Críticas,Narrativa,Xerais_nos_medios

"Festina lente", crítica en Protexta

Críticas,Narrativa,Xerais_nos_medios

"Mil cretinos", críticas

15 Xuño 2008

Críticas,Narrativa,Traducións,Xerais_nos_medios

María Xesús Lama publica en Protexta unha crítica de Mil cretins, o libro de relatos de Quim Monzó que publicaremos en galego nos vindeiros meses, traducido pola profesora Helena González.

Premer na imaxe para ler o texto.

"O segundo sexo", crítica

Críticas,Ensaio,Traducións,Xerais_nos_medios

Helena Miguélez Carballeira publica en Protexta unha crítica da tradución galega, preparada por Marga Rodríguez Marcuño, do primeiro tomo d’ O segundo sexo de Simone de Beauvoir.

"Cardume", crítica

14 Xuño 2008

Críticas,Narrativa,Premios_Xerais,Xerais_nos_medios

Xiana Arias Rego publica en Protexta unha crítica de Cardume, a novela de Rexina Vega, merecedora do Premio Xerais de novela 2007.

Premer na imaxe para ler a crítica.

"As pontes no ceo", nova crítica

13 Xuño 2008

Críticas,Narrativa,Xerais_nos_medios

Delfín Caseiro publica en Protexta unha crítica sobre As pontes no ceo, a derradeira entrega da triloxía Vidas exemplares de Ramiro Fonte.

"Vestio", crítica

12 Xuño 2008

Críticas,Fóra de Xogo,Xerais_nos_medios,Xuvenil

Anxos García Fonte publica en Protexta unha crítica sobre os dous máis recentes títulos de Xosé Miranda na colección Fóra de Xogo: Vestio e As mans do medo.

Críticas dos últimos libros de Fernández Paz

11 Xuño 2008

Críticas,Narrativa,Xerais_nos_medios,Xuvenil

No Protexta da primavera, Isabel Soto publica unha crítica sobre os dous máis recentes libros de Agustín Fernández Paz: O único que queda é o amor e a 21ª edición, revisada e definitiva, de Cartas de inverno.

Premer na imaxe para ler.

Crítica "A venus de cristal"

20 Maio 2008

Críticas,Narrativa,Xerais_nos_medios

O blogueiro Óscar Sánchez publica no novo número de Protexta unha crítica sobre A venus de cristal, a novela de Chelo Suárez. Recollemos o seu primeiro parágrafo:

“Pietro Puliani é un afamado vidreiro veneciano que posúe grandes coñecementos sobre alquimia e poderes adivinatorios aprendidos en Exipto”. A primeira frase da contracapa coa que a editorial promociona A venus de cristal parece deixar clara unha saudábel intención de serie B, con ese protagonista enigmático que vive nun maxestoso palacio, oculta o rostro baixo unha máscara carnavalesca e traballa “con métodos que están fóra da comprensión humana”. Ingredientes coma estes debían facer que o prato tivese un agradábel arrecendo a folletín, pero a prosa requintada da autora quere apuntar nunha liña ben diferente: o libro ten unha certa vontade de transcendencia e agacha baixo a súa recargada imaxinería unha reflexión sobre a procura da beleza, co mito da inmortalidade e a perfección da xuventude asomando ao fondo.