A Libreira celebra un Encontro de Fin de ano literario-musical, o día 23, con Manuel Rivas e «O máis estraño»

20 Decembro 2011

Narrativa,Presentacións,Sinatura

A Libreira (Rúa Luís Seoane 2, O Temple) organiza para o próximo venres 23 de decembro, a partir das 20 horas, un Encontro de Fin de ano con acompañamento musical en torno ao libro O máis estraño, de Manuel Rivas. O autor será o convidado especial e asinará exemplares do seus libros ao rematar o acto.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Do Premio Xerais de Novela 2011 ao nacionalismo de Luís Soto, pasando polas tradicións galegas do Nadal. Repaso de novidades de D. Vilavedra

16 Decembro 2011

Críticas,Crónica,Narrativa,Novidades

Dolores Vilavedra realiza no suplemento Luces de El País o seu periódico repaso de novidades. Reproducimos os textos referidos aos libros de Xerais.

Extramunde, de Xavier Queipo

Tamén en capa dura chega a nós Extramunde de Xavier Queipo, un merecidísimo -xulgando sen saber cales foron as outras obras concursantes- Premio Xerais 2011. Con esta novela o autor demostra que a vontade de estilo non está rifada coa eficacia narrativa. Queipo é quen de enfiar unha historia que nos atrapa ata o final, que nos leva da Galicia inquisitorial ata Macao nunha viaxe marítima polos océanos Atlántico e Índico percorrendo terras remotas. Sendo como é unha novela de viaxes e de aventuras, Extramunde ofrécenos tamén un convite a tentar entender a nosa condición humana, a pescudar no que somos e en porque o somos, e a aceptar con humildade e afouteza o que hai nas nosas vidas de azar e continxencia. Organizada en catro partes, é na primeira delas, O santuario dos embruxados, onde Queipo acada as máis altas cotas de expresividade grazas a un singular e sobrio rexistro que agocha moitas horas de traballo na procura da palabra precisa. A partir de aí, a viaxe na nau dos tolos cobra outro ritmo, máis moroso, o da cotidianeidade dos periplos oceánicos, pero tanto ten: a lectora está xa entregada a personaxes e historia, e non hai volta atrás: avanza canda eles disposta a compartir o seu destino final, sexa este cal for.

O máis estraño, de Manuel Rivas

A edición en capa dura, cunha emocionante fotografía na portada, da contística completa de Manuel Rivas, baixo o suxestivo título de O máis estraño, é unha ocasión de ouro para obter unha visión de conxunto da produción de quen é xa un dos grandes contistas da historia da literatura galega. Organizada pola orde cronolóxica de aparición dos libros, bótase en falla unha maior minuciosidade editorial á hora de citar cando e onde se publicaron por vez primeira relatos como O partido de Reis, ou de explicar por que se despraza A barra de pan do seu lugar orixinal (formaba parte da primeira edición de Ela, maldita alma) a outra sección da colectánea. Estou a falar de miúnzas filolóxicas que non lle apoñen nada á obra para os lectores do común, pero que suporían un valor engadido pois cómpre non esquecer que Rivas é xa un clásico, aquén e alén nós, e como tal cómpre tratalo (polo menos de cando en vez….).

Historias de Oregón, de Diego Ameixeiras

Para o público incondicional do policial, Diego Ameixeiras é un valor seguro, aínda que ás súas Historias de Oregón saiban a pouco, limitadas como están pola súa condición orixinal de seren pensadas como unha narración por entregas, que lle valería ao autor o Premio que La Voz de Galicia concede a este tipo de textos. Certa confusión no desenlace dalgunhas das tramas, e unha menor presenza dos achados que caracterizan adoito o estilo de Ameixeiras son os danos colaterais menores que o formato lle impón a este texto.

Trece noites, trece lúas. Libro das marabillas do Nadal, de Antonio Reigosa

Nadal é tempo de tradicións pero, como acontece noutras culturas, precisamos consolidar prácticas laicas que poidamos ir, ano a ano, convertendo en rituais. Unha das máis fermosas pode ser a lectura ou agasallo de libros navideños, deses tan ben editados que mesmo serven para decorar, e que podemos reler ano tras ano cos máis pequenos (ou non…) da casa. As editoras abren o camiño con dúas xoais: as Trece noites, trece lúas. Libro das marabillas do Nadal de Antonio Reigosa afonda nas orixes deste tempo mítico para ir achegándose aos costumes festivos de nós e poñer en evidencia, como lles dicía, que algunhas tradicións non o son tanto como cremos.

Luís Soto. A xeira pola unidade galega, de Xurxo Martínez González

E dende a nosa memoria colectiva, sepultada por tantas décadas de opresión e alienación, reaparece outra figura ben dispar, a de Luís Soto, sindicalista e figura destacada do nacionalismo galego de posguerra estudada por Xurxo Martínez González (outro xove investigador, deses que son presente certo e alentadora promesa de futuro) nunha documentadísima biografía (Luís Soto. A xeira pola unidade galega) chamada a ser dende xa unha obra de consulta imprescindible para o estudo da nosa historia máis recente.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«O máis estraño», de Manuel Rivas: un cuarto de século abrindo camiños narrativos. Crítica de Armando Requeixo

9 Decembro 2011

Críticas,Narrativa

O suplemento Faro da Cultura, de Faro de Vigo, publicou unha recensión crítica de Armando Requeixo sobre O máis estraño, de Manuel Rivas.

 

 

O Rivas máis estraño

Logo de máis dun cuarto de século abrindo camiños narrativos e explorando territorios da escrita, Manuel Rivas ten gañado, por dereito propio, un posto de honra na escudería de clásicos modernos da nosa literatura.

Daquela, coido desnecesario xustificar aquí o interese da lectura dun volume compilatorio da súa contística, pois cae de seu. O que non quere dicir, xaora, que a poderoso muíño da súa imaxinación moa sempre coa mesma forza, mais non hai muiñeiro no mundo que non teña días de baleiro.

E digo todo isto a propósito da recente aparición do volume O máis estraño. Contos reunidos, onde o autor puxo por xunto, na que é a súa casa dende sempre, Xerais, a práctica totalidade dos relatos que foi dando a coñecer nestes anos.

Escribo a práctica totalidade á mantenta, pois nas case cincocentas páxinas de que consta o libro acubilláronse todo Un millón de vacas, Que me queres, amor?, Ela, maldita alma, As chamadas perdidas, Contos de nadal e aínda o plus dun tríade de relatos baixo o rótulo “Tres historias”, dous deles, por certo, inseridos xa na última edición de Ela, maldita alma. Porén, no se incorporaron a esta summa narrativa os textos da obra A man dos paíños, co que ficaron fóra o “longo relato de ficción” que dá título a aquel libro, o “relato fotográfico” titulado “O álbum furtivo” (talvez este non sen razón, pois o seu carácter de documental fotográfico afástao do resto da súa produción) e mais o “relato xornalístico” intitulado “Os náufragos” (os cualificativos que figuran entre aspas son os dados polos seus editores).

Por tanto, das oitenta e unha historias do volume unicamente a derradeira, “A sombra dun soño”, permanecía inédita, se ben as oitenta restantes foron sometidas polo autor a un proceso de “revisión estilística” que as anovou para a presente edición.

“A sombra dun soño” é, dalgunha maneira, o epítome da procura incesante que Rivas abriu hai case tres décadas. Todo aquilo que identificamos como propio da súa escrita aparece aquí, en maior ou menor medida, codificado: a esculca nos reactivos sentimentais, a viaxe psicanalizadora polas rexións escuras do individuo, o reberete emotivo de finísima filigrana, as pulsións ingobernables que empurran o ser e aínda a complexa instalación social dese cazador solitario que o humano é, con todas as tensións que o intento de domesticación do corazón lobo supón.

Aquelas e aqueles que, polo que for, aínda non conseguiran o repóker narrativo que Rivas foi deitando en libro ao longo dos anos, teñen nesta recompilación actualizada, con bonus incluído, unha inmellorable ocasión para se desquitar, engadindo á súa biblioteca un peza senlleira.

Armando Requeixo

Chuzame! A Facebook A Twitter

Manuel Rivas, entrevistado no programa «Sin rodeos» de Localia

8 Decembro 2011

Autores,Entrevistas,Narrativa,Vídeos,Xornalismo

Con motivo da aparición d’ O máis estraño. Contos reunidos, Manuel Rivas o mércores 7 de decembro foi convidado a participar no programa «Sin rodeos» de Localia A Coruña, no que conversou cos xornalistas Mónica Martínez e José Luis Gómez.

Chuzame! A Facebook A Twitter

O lirismo e a retranca dos contos de Manuel Rivas en «O máis estraño». Crítica de Manuel Rodríguez Alonso

7 Decembro 2011

Blogs,Críticas,Natureza

Manuel Rodríguez Alonso publica no seu blog, Bouvard e Pécuchet, unha recensión crítica sobre O máis estraño, de Manuel Rivas.

 

A narrativa breve de Rivas

Xerais ofrécenos neste volume a maior parte da narrativa breve de Rivas. Rivas é xa un clásico da literatura galega e mesmo un dos autores máis lidos en España grazas á tradución ao castelán das súas obras, fundamentalmente no grupo Prisa, polo que hai que darlle a benvida a este volume, pois non debemos esquecer que a consagración definitiva Rivas produciuse cun volume de contos, Un millón de vacas, Premio da Crítica Española de 1989. Outro volume de contos, ¿Que me queres amor?, foi Premio Torrente Ballester de 1995 e, posteriormente, Premio Nacional de Narrativa. Esta obra é unha das que figuran como clásicos da literatura galega de todos os tempos no volume III do Diccionario da literatura galega de Galaxia (2000), que é, hoxe por hoxe, un dos instrumentos canonizadores da literatura galega.

Rivas, xunto con Suso de Toro, é un dos escritores de máis éxito de público, tanto dentro como fóra de Galicia. As súas traducións ao castelán, así como as colaboracións de ambos os dous, en castelán, con El País, a SER ou outras empresas do grupo Prisa danlles unha ampla resonancia. Non esquezamos que El País é o xornal de ámbito estatal máis vendido en Galicia e tanto Rivas como De Toro son habituais nas súas páxinas. Rivas, como De Toro, pertence ao que nalgún lugar chamamos a xeración dos oitenta, grupo de escritores nados no remate da década dos corenta ou ao longo dos cincuenta, que comezan a publicar as súas obras e a ter éxito na década dos oitenta. É a década de ilusión para a literatura galega pois acaba de aprobarse o Estatuto de Autonomía e o galego vai ocupar legalmente espazos que antes tiña vedados. É tamén a década dos premios. O ano 83 é o da Lei de Normalización Lingüística. Nesta década e nos comezos da seguinte a literatura galega acada unha difusión editorial que nunca antes acadara.

Mais, sen desmerecer a súa calidade literaria, o éxito de Rivas ou o de Suso de Toro tamén se debe a que se inclúen no grupo de intelectuais e escritores adscritos ao grupo Prisa, o que lles dá un markéting e unha proxección da que carecen outros escritores. Alguén tan pouco sospeitoso de sectarismo como José Carlos Mainer ten sinalado que o poder cultural centralista do franquismo foi substituído en todo o Estado español por El País e o grupo mediático e editorial ligado a Prisa. Alguén designou os escritores de El País como os Funcionarios Ideolóxicos de Clase, que defenden a situación política creada pola Transición. A súa literatura, cun certo ton de protesta e esquerdismo, realmente deixa a impresión de que no fondo non hai outra organización social posible ca a que nos trouxo a Transición e vellas ideas progresistas de toda a esquerda como a república, o ensino laico, a bandeira tricolor, a igualdade económica… vense como ideais que non foi posible acadar e agora só queda a idealización dos tempos da República, no que Mainer denomina naufragio generalizado de la tradición de la izquierda.

Xa que logo, sen negarlle a Rivas a súa categoría innegable como escritor, hai que situar o seu éxito e a súa produción dentro desta liña. Non esquezamos que El País segue a ser o xornal de ámbito estatal máis lido en Galicia e que todos os venres publica o especial Luzes de Galicia onde son figuras destacadas os Rivas, de Toro, Monteagudo ou Vilavedra, é dicir, o Instituto da Lingua Galega, o Consello de Cultura Galega ou o grupo Galaxia. En definitiva intelectuais orgánicos. A propia política lingüística do suplemento de El País é expresiva deste organicismo: está en castelán e só os artigos culturais se publican os venres en galego. É a forma de diglosia que consagrou a Constitución do 78, que fai que só sexa obrigatorio o coñecemento do castelán, mais non o das outras linguas do Estado.

Dito isto, Rivas nos seu relato breve ten unha indubidable calidade literaria. Como xa dixemos a verdadeira consagración de Rivas produciuse co primeiro volume de contos Un millón de vacas (1989), que abre esta reunión de relatos breves. O conto que dá título a todo o volume é xa un clásico do relato breve galego actual. Tense sinalado neste libro a mestura de varias tradicións e temas: a combinación entre o rural e o urbano na actual sociedade galega, o realismo sucio, a pegada das técnicas do conto tradicional ou de narradores como Cunqueiro ou Fole, a interpretación da cultura galega como mestura de culturas, a épica dos oficios desprezados como os de mariñeiro ou emigrante, a aparición do suburbio das cidades galegas…

O segundo volume de contos que se nos ofrece é Que me queres, amor? (1996). Nel figura un dos relatos breves emblemáticos da última literatura galega, o célebre “A lingua das bolboretas”. Quizais sexa un dos textos onde mellor se representa o tema da memoria histórica e a forma en que a trata a xeración de Rivas e mais os intelectuais orgánicos de El País. O vello ideal progresista da República e do ensino público e laico non foi posible na Transición. Por iso, o autor trata o tema coa melancolía da derrota. O lector das páxinas de El País le o texto e consólase e di que non houbo máis remedio que aceptar a monarquía ou que o ensino privado estea a acabar co público e laico, precisamente grazas á Constitución que eles tanto defenden… Mais non se podía facer máis. O ler o texto consólanos… É a melancolía da derrota. A este tema únense os característicos de Rivas, que xa vimos máis arriba.

O terceiro volume recollido é As chamadas perdidas, de 2002. Aparecen de novo tratados con solvencia os temas típicos de Rivas xa sinalados: o cambio dos costumes e a modernización de Galicia aparece ben tratado en “A mirona”, o tardofranquismo e máis a pervivencia deste franquismo está en “O heroe” ou “A duración do golpe”. Tamén aparecen os temas típicos de Rivas como a épica da emigración ou dos mariñeiros ou o mundo novo do suburbio urbano ou mesmo esa mestura de rural e urbano da cultura galega dos oitenta e noventa. Tampouco faltan as referencias a Galicia como cultura aberta e asimiladora de todas as innovacións e influencias foráneas como se dá na música popular das orquestras e dos grupos de rock ou no galinglish dos mairiñeiros.

Por fin Contos de Nadal (2003) relacionan todos estes temas dun xeito moi orixinal co Nadal, na tradición dos contos de Nadal. Os tres relatos curtos que pechan o libro non desentoan da calidade dos libros anteriores.

Xa que logo, a adscrición de Rivas ao grupo de El País, non é óbice para recoñecerlle á súa narrativa curta a categoría de clásico da literatura galega, pois mestura de xeito acertado as técnicas do relato breve tradicional galego ou mesmo da narrativa breve galega desde o Rexurdimento a novas técnicas como as do realismo sucio ou as do novo xornalismo. Por outra banda, como ben sinala no mellor estudo que se lle ten dedicado á obra de Rivas no seu conxunto, Reexisntencia. A obra de Manuel Rivas, de Isabel Castro Vázquez, a obra de Rivas é toda ela unha lección de reexistencia ou exaltación da cultura galega, que sabe modernizarse e adaptarse aos novos tempos para así pervivir reinventándose continuamente. Por outra banda, Rivas ensínalle ao pobo galego a épica de ser mariñeiro ou emigrante, a nosa capacidade de apertura e asimilación da novas culturas é técnicas, facendo que os galegos desbotemos os tópicos que algúns medios fan correr sobre a nosa pechazón, atraso ou falta de capacidade para nos adaptarmos ao mundo moderno e globalizado.

Pero ademais Rivas é un gran mestre da lingua e manexa como ninguén o lirismo ou a retranca. Mostras deste lirismo son oracións como O medo, como un rato, roíame os adentros (páx. 102), os coellos teñen orellas tesas como follas de eucalipto… (páx. 120). Este lirismo da prosa narrativa de Rivas é un dos seus engados. Cómpre sinalar así mesmo, como xa fixemos a propósito de Polaroid hai poucos días, que Rivas dá co rexistro adecuado do galego urbano que sen transgredir a norma, se ve como verosímil. En fin, non menos encanto ten a súa presentación da Coruña como a cidade liberal e progresista herdeira do vello liberalismo progresista do XIX ou do galeguismo progresista e republicano das Irmandades da Fala. Se amais disto, se conta co apoio de El País e o seu grupo, pois o éxito está asegurado. E ben merecido este éxito.

Xa que logo, o libro non só debe ser adquirido polos admiradores de Rivas, senón tamén por todos aqueles que gusten do relato breve que ofreza amenidade e calidade. É un bo galano para estas festas do Nadal, pois ademais a brevidade dos relatos, algúns microrrelatos, permite ir lendo aos poucos sen perder ningunha liña argumental. Por iso, lectura ou relectura moi boa para estas vacacións do Nadal, máxime cando un dos libros é Contos de Nadal.

Manuel Rodríguez Alonso

Chuzame! A Facebook A Twitter

O abalo das emocións en «O máis estraño», de Manuel Rivas. Crítica de Francisco Martínez Bouzas

18 Novembro 2011

Blogs,Críticas,Narrativa

O crítico Francisco Martínez Bouzas publica no seu blog Novenoites unha recensión crítica sobre O máis estraño, de Manuel Rivas.

«O máis estraño», a narrativa breve de Manuel Rivas

Cun esforzo loable sen ningunha dúbida Edicións Xerais reúne neste volume practicamente toda a narrativa breve de Manuel Rivas. Desde 1989, o ano no que viu luz Un millón de vacas ata hai uns meses cando na  terceira edición, corrixida e ampliada de  Ela, maldita alma aparecen dous novos relatos, “O espertar da criada” e “O misterio de Uz”, que completaban a edición. Nesta xeografía da alma -“psicoxeografía” é o termo que emprega a presentación editorial- M. Rivas esculca e pon a proba todos os rexistros, tanto da narrativa breve como de ese ser estraño, á vez sabio e demente, arrolado pola razón e a paixón, polo mito e a maxia e á vez polo “logos”, un ser polifónico e hipercomplexo. Todo iso, o máis estraño e o máis cotián, o riso e as bágoas, o erro e a desmesura, a ledicia e a tristeza é o que o lector atopará neste groso monllo de contos do máis coñecido escritor galego.

En efecto, con Un millón de vacas deu comezo o “fenómeno Rivas”, esa particular viaxe do escritor cara á fama e á universalidade dunha obra traducida a máis de vinde idiomas. Aquí están os dezaoito contos da primeira edición, ampliada con engadido do relato “O Sir” que tampouco aparecía na reedición de 2001. Relatos amables, politicamente correctos que seguen reflectindo a maxia da vida cotiá, o humanismo, as emocións, o urbanismo, a retranca, o xorne aventureiro e utópico, a nostalxia coa que os cativos enfían os seus soños. Inxenuidade, optimismo, ironía, escrita áxil que reflicte a épica do cotián dunha Galicia  que no ano 1989 vivía  á carón das vacas.

E aquí atopamos tamén “A lingua das bolboretas” da escolma Que me queres amor?, seguramente o máis célebre  dos contos de Rivas, no que o narrador, con mestría e sinxeleza, nos enfronta coa épica dos humildes e coa natureza fráxil da condición humana. Outros, porén, eses contiños de cinco ou seis páxinas non soportan o criterio primario e elemental de tirar con forza da atención lectora, porque son fracas as historias que argalla o narrador, malia esa orixinalidade ao presentarnos o mundo coa luminosidade e os feitizos da ollada pictórica e mesmo os finais abertos que permiten e demandan lectores activos.

Están igualmente presentes na antoloxía doce dos trece relatos da primeira edición de Ela, maldita alma. Contos unificados polo título dun deles e por esa persistente e témera pescuda da zona secreta á que lle chamamos alma. Relatos de desigual calidade, que nada lle engaden á narrativa do autor, aínda que no seu conxunto danlle corpo e forma  a unha colección digna e, por veces, engaiolante, na que se aposta polos valores, pola ambrosía do amor, mesturando ficción e realidade. Salientaría, por riba dos demais, o que no seu día rotulou o libro. Un relato ateigado de forza e tremor, como se a alma se fixese visible en certos momentos para pedirlle contas á protagonista e no que, de lonxe, semella que ecoan  a marea carnal e os pesadelos da narrativa de Julien Green.

Da ampla escolma de As chamadas perdidas tampouco están presentes nesta edición dous relatos que foron publicados en Contos de Nadal e aparecen baixo ese rótulo. Nos relatos de As chamadas perdidas, Manuel Rivas mantense na canle da ficción realista e sutura as súas prosas con eses fíos que suxire o título: a existencia humana concibida como un encadeamento de chamadas, destinadas moitas veces a se perderen no aire. E, máis unha vez, unha aliaxe de voces amables, variadas doses de traxedia e de épica que nos chegan da man de personaxes humildes que a forza do destino converte en pequenos heroes da vida cotiá.

Na achega de Manuel Rivas á literatura natalicia, o autor racha cos estereotipos da literatura de Nadal, alicerzada no folclore e na tradición. Os relatos dese fermoso libro que é Contos de Nadal afástanse de contornas fantásticas e marabillosas, tópicos da narrativa de tema natalicio, e agasállanos con historias profundas e á vez cotiás, que teñen en común o feito de aconteceren nos días de Nadal. A estampa sentimental acostuma colonizar a temática do Nadal. Porén, M. Rivas, malia que escribe coa tinta das emocións, elude sentimentalismos exquisitos  e introdúcenos na esencia do Nadal con prosas que agachan tras a súa face boas doses de épica e tamén de traxedia. Mágoa que a natureza desta edición prive ao lector das engaiolantes ilustracións de Miguelanxo Prado que recrean de xeito visual os relatos de M. Rivas na edición orixinal.

Logo do lido e do andado, a conclusión é obvia: un inmenso broslado de historias de gordura, feitura e calidade desigual, transidas polo abalo das emocións e unidas pola liame dunha lingua ateigada de forza poética, de bríos expresivos ao servizo da narratividade. Literatura seguramente con minúsculas dentro da obra do autor, sacada a singularidade dalgúns deses relatos amplamente popularizados, pero que, no seu conxunto, forman un libro ben apetitoso para hedonistas ben temperados e para toda clase de lectores.

Francisco Martínez Bouzas

Chuzame! A Facebook A Twitter

Crónica sobre «O máis estraño», de Manuel Rivas, en El País

14 Novembro 2011

Críticas,Narrativa

O diario El País publica hoxe unha crónica de Tommaso Koch sobre O máis estraño, de Manuel Rivas.

Efímera antología de cerillas

Un gesto seco e instantáneo. Una chispa enciende la cabeza roja del palillo. Y de repente se hace la luz. La iluminación efímera, sin embargo, dura el tiempo que la llama tarda en devorar a la cerilla. Vuelve la oscuridad, algo se ha entrevisto, algunos misterios se han resuelto, otros acaban de nacer. Con esta imagen compara el escritor Manuel Rivas (A Coruña, 1957) los cuentos: “Al marcharse la luz, la historia no se acaba sino todo lo contrario: tienes muchas más ganas de contar y de descubrir”.

De cuentos están llenos los cuadernos de Rivas, ya que el escritor ha dedicado gran parte de su trayectoria a este género. “Es portátil, puedes leerlo en la parada del autobús, tomando un café. Y es tradicional pero a la vez muy vanguardista”, explica el autor. Además, aunque la suma de tantas pinceladas da vida a un cuadro coherente, cada trazo también tiene algo que narrar. “Los cuentos son como añicos de un cristal. En cada uno te puedes ver reflejado, aunque de una forma diferente. Eso sí, el cuento tiene nostalgia de sus compañeros”, asegura Rivas.

Quizá ese sea el motivo por el que Alfaguara publica ahora todos (salvo algún que otro relato juvenil) los cuentos de Rivas en la antología Lo más extraño. Aficionado de las citas, Rivas tira de Neil Young para definir lo que siente ante su obra reunida en un solo volumen: “Una de sus canciones se titula Words (between the lines of age) [Palabras entre las arrugas del tiempo]“.

“En la Antígona de Sófocles el coro decía que lo más extraño del universo es el ser humano. Es un concepto que me acompaña desde hace tiempo y es como si todos mis cuentos enjambraran en torno a ello”, afirma. De retratos que toman vida a partidos de fútbol entre niños, de su querida Galicia a muñecos de ventrílocuos, la brújula enloquecida que guía Lo más extraño tiene dos Nortes. “La obra arranca con cierto dolor, y sobre todo con un miedo que es común a todos: el del abandono. Pero ese dolor se traduce en energía y en una ironía a veces carnavalesca”, dice.

En provocar ambas sensaciones era maestro Charles Chaplin. Para Rivas, escribir un cuento se parece al deambular del vagabundo de Charlot en Tiempos modernos: “Avanza hacia lo desconocido, pero con un criterio, ya sea acercarse al agua, al sol, adonde haya gente”. Pasos breves, casi simultáneos, los mismos que Rivas da literalmente en el pasillo de su casa, en busca de una salida tras un atasco en su inspiración.

También por las ramas se pasea mucho el autor. Cada respuesta contiene otras 1.000, cada frase puede encontrar su conclusión al cabo de varios minutos y más digresiones. Tanto, que al pedirle tres respuestas sintéticas, Rivas parece encontrarse en apuros. Menos le costó decidir sobre la síntesis eventual de su obra. “Quería quitar algunos cuentos, pero me tropecé con la frase final de Carmiña : ‘Y no borres las huellas de un animal solitario”. El Rivas del pasado dejaba un mensaje para el de hoy.

Al pasado y a esclarecerlo se dedican los arqueólogos, protagonistas de otra metáfora del coruñés. “Excavan hasta que entienden que ya no se pueden encontrar más vestigios. Al punto en el que paran se le llama la línea de lo inaccesible”, aclara Rivas. Allá donde el arqueólogo renuncia, el escritor recoge su testigo y sigue adelante. Rivas se topó con su propia línea en los bosques gallegos: “Es un gran año para las nueces, Galicia está llenísima. Pero están cubiertas por el césped. Te agachas, palpas y te encuentras seis. Al segundo intento ya salen 12, que antes ni habías entrevisto”. Son 12 misterios resueltos, y muchos más por resolver. Con prisa o, más bien, con el tiempo que tarda una cerilla en consumirse.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Artigo de opinión de Roberto G. Méndez sobre Manuel Rivas e «O máis estraño»

2 Novembro 2011

Artigos literarios,Narrativa

Roberto G. Méndez publicou un artigo de opinión en El Correo Gallego a partir das declaracións de Manuel Rivas na presentación de O máis estraño.

«Escribir un cuento es como sostener una cerilla encendida hasta que te quema los dedos»

Y aquí es donde yo acostumbro a colocar el chiste. A marear. A decir, por ejemplo: una novela ya sería como llevar linterna. Algo así. Lo que me ocurre hoy es que querría, pero que no me sale. Que Manuel Rivas tiene razón. Escribir un cuento es como sostener una cerilla encendida hasta que te quema los dedos, pero ni un segundo más. Si no la sueltas enseguida te puede salir cualquier cosa. Una tesina. Un episodio nacional. Un tratamiento secuenciado. No vale soplar, tampoco. Si soplas sale un haiku. Esto es casi seguro. Conozco yo a personas que te hablan en haikus como Sánchez Dragó te habla en japonés: como si entendieses algo. También hay haikus y japoneses que molan, perdón por el vulgarismo, pero no serían esos.

Lo cual que Manuel Rivas no va desencaminado, creo yo, cuando dice, a Carmen Alonso, se lo dijo, el otro día, en El Ideal Gallego, que escribir un cuento es como sostener una cerilla encendida hasta que te quema los dedos, aunque a Manuel Rivas mi opinión, naturalmente, le dará lo mismo. Si uno se guiase por lo que importa por ahí su opinión sobre las cosas, se quedaría en la cama. Incluso Manuel Rivas, estaría durmiendo, a lo mejor, a estas horas. Pero uno debe levantarse como decía Truman Capote que se levanta casi todo el mundo, lo habré contado cincuenta veces en otros tantos sitios: no porque importe que lo haga, sino porque no importaría que no lo hiciese. Un poco por incordiar, o sea. Por decir lo que apetece. Que escribir un cuento es como sostener una cerilla o como sostener el mundo. Que hablar es un esconjuro o una estupidez. Que un cuento es como un círculo o como un dodecaedro. Lo que sea.

Pues bien: Manuel Rivas escoge círculo. Se lo dijo a Carmen Alonso, también el otro día. Le dijo, aprovechando que publica sus cuentos completos, Lo más extraño, O máis estraño, en Alfaguara y Xerais: “Escribir un cuento es un andar intenso en el que se entrelazan la casualidad y la causalidad, como si estuviéramos en un ring, en un ring circular. Los surrealistas decían que en el círculo es donde se dan cita los antónimos: la luz y la oscuridad, la vida y la muerte… Un cuento es como un círculo”. Un cuento es como un círculo, yo voy a aceptar barco, y un cuento perfecto su cuadratura.

Y es que yo lo he visto cuadrarse, al círculo, al menos una vez. Fue con Juan Rulfo. Con aquel cuento que empezaba: – “¡Diles que no me maten, Justino! Anda, vete a decirles…”. Etcétera. Que terminaba: “Se les afigurará que te ha comido el coyote, cuando te vean con esa cara tan llena de boquetes por tanto tiro de gracia como te dieron”. Demasiado redondo, me parecía a mí el cuento de Rulfo, para ser redondo. Por eso concluí que era cuadrado, tan circular. Que era un milagro. Claro que tenía quince años. Que la literatura está llena de cuentos así lo descubriría después, al ir leyéndolos, como que la vida iba en serio, que uno lo empieza a descubrir más tarde, si no se lo dice antes Gil de Biedma.

Si el cuento perfecto, en realidad, no existe, es para que lo escribas tú.

Con todo, hay uno que se acerca. Es de Fredric Brown, plagiado de Thomas Bailey Aldrich, seguramente. Dice: “El último hombre sobre la Tierra está sentado a solas en una habitación. Llaman a la puerta”. Y es perfecto porque empieza aquí.

Roberto G. Méndez

Chuzame! A Facebook A Twitter

Entrevista de Jaureguizar a Manuel Rivas: «O conto non é que ti queiras, vai na túa procura»

28 Outubro 2011

Autores,Entrevistas,Narrativa

El Progreso publica unha entrevista de Jaureguizar con Manuel Rivas sobre a publicación do seu libro O máis estraño.

«A Guerra de España é a guerra de Troia; a guerra de todas as guerras»

 

 

O ESCRITORES que falan pouco escriben novelas longas, Manuel Rivas escribiu moitos contos porque é falangueiro. Reuniunos en ‘O máis estraño’, volume no que verqueu os contidos de ‘Un millón de vacas’, ‘Que me queres, amor?’, ‘Ela, maldita alma’, ‘As chamadas perdidas’ e ‘Contos de Nadal’.

Hai uns días presentaba a tradución para o serbio de ‘O lapis do carpinteiro’ na feira do libro de Belgrado. Un libro moi axeitado para un lugar que padeceu recentemente unha guerra civil.
—Quería destacar que fun a esa feira como representante da literatura portuguesa. O convite inicial veu de profesores portugueses da facultade de Filoloxía en calidade de escritor da ‘lingua avoa’. Hai un recoñecemento do galegoportugués que me parece moi importante porque se fai dende a perspectiva nun lugar tan distinto de Europa.

Sen embargo, Portugal sempre se resistiu a recoñecer a ‘lingua avoa’, sempre negou ao pai.
—Hai tempo que non acontece iso. En Portugal e en Brasil hai recoñemento, o problema é de autodescoñecemento. En canto a esa feira, é a maior desa parte de Europa. Trátase dunha cultura nun proceso curativo tras outro de odio e de escachizamento. A literatura ten moito que ver na saída dese inferno porque é a vangarda dese proceso de recompoñer a relación e combatir a desmemoria.

—‘O lápis do carpinteiro’ fala do acontecido no 36 en Galicia, un tema constante na súa obra, tamén nos contos.
—A Guerra Civil é a guerra de todas as guerras. Non se trata dunha obsesión miña por un período. A guerra é o escenario da derrota da humanidade. Espero que non se tome como unha frivolidade, pero a guerra de España é a guerra de Troia. O que escribo está referido ao drama da guerra. Atopei as experiencias máis conmovedoras fóra de aquí, na aperta que me deu un mestre iraniano exiliado en Londres, que era o mestre de ‘A lingua das bolboretas’, ou nas caras dos espectadores que miraban a proxección desta película nun parque de Buenos Aires. Tiña que ver con eles. Cando un escribe quere chegar do local ao universal. O que une a condición humana a estraneza.

O título deste volume refire a perplexidade ante o mundo.
—Interesábame esa idea de que somos a sombra da sombra, ou, no meu caso, a sombra dun soño.

Un conto novo deste libro chámase así. Por que estes contos completos agora? Foi unha petición de Alfaguara? Vostede vende moitos libros e estamos en plena crise.
—Foi algo híbrido. Alfaguara comentoume que había títulos esgotados, outros que, tanto en galego como en castelán saíran en coleccións xuvenís. Había contos que eran descoñecidos para a xente… Iso cadra cun momento de balance, momento sicolóxico en que un está mudando de pel, en que está cambiando, explorando novos eidos e novos xeitos de escrita.

Non entendo. Refírese a que está máis implicado na novela?
—Non, a que cando escribes vives nun cambio permanente.

Comprendo, pero iso é continuo; non deste momento concreto.
—Era un momento axeitado para convocar todos os relatos anteriores nunha mesma constelación.

A proposta de reunir cinco libros nun só volume é moi apetecible.
—Pareceume unha proposta que respondía a certa natureza das cousas, a ver unha panorámica do hábitat que un foi creando, a enfrontarse ás propias pegadas, que poden provocar insatisfacción e tamén arrepentimento.

Recoñece o arrepentimento, pero resistiuse a cambiar os contos ou a eliminar algúns.
—A primeira reacción foi facelo, porque non hai escritor que mire atrás e poida facer cánticos gloriosos.  Hai momentos consustanciais ao propio traballo que son de insatisfacción. Os franceses falan da síndrome da escaleira, da necesidade de volver atrás cando estás arriba.

Por que non os reescribiu?
—Hai unha certa corrección, revisión estilística. Entendo normal que non me convenzan todos, pero o dilema era publicar todos ou facer unha escolma. Ao relelos, cheguei a dúas conclusións. A primeira lina nun dos relatos, cando un personaxe di que «nunca borres as pegadas dun animal solitario». A segunda foi que ás veces os mellores contos son os que che parece que coxean por algures.

Son máis frescos? Teñen maís naturalidade.
—Teñen outro aire.

Eliminar ou modificar relatos, non sería traizoarse?
—Non tanto. En todos os oficios acontece iso. Agora resulta que o cadro negro de Malevich non era tan negro, tiña cores por detrás. Este é un oficio no que buscas unha certa elevación, estás na tarefa de reexistir no máis humano. Pero, neste caso, obedecín a voz dos contos, que pedían liberdade. Como lle día Vasili Grossman ás autoridades soviéticas: «Detéñanme a min, pero deixen en liberdade o meu libro».

José Luis Cuerda está rodando a adaptación cinematográfica de ‘Todo é silencio’. Cuerda e vostede manteñen unha relación estable nese senso de que el adapte os seus textos. Escribir sabendo que o que faga será adaptado non o condiciona? Non lle resta liberdade.
—A historia de cada adaptación é diferente. No caso de ‘A lingua das bolboretas’ non pensei en que fose ser película porque non é habitual que os relatos cheguen ao cine. Foi unha sorpresa. Neste caso, foi diferente porque era algo no que estaba mergullado. Fun tentado para escribir guións, con amizade pero con insistencia. No caso de ‘Todo é silencio’ foi como un desafío, pero xa non se vai dar máis.

Non vai escribir máis guións?
—Non digo iso, pero, se o fago,será a partir dunha obra de literatura, como nesta ocasión. Ata que escribín a novela non puiden facer o guión. O meu hábitat é a escrita. Eu son animal solitario á hora de escribir.

Gústalle traballar en solitario para desenvolver vostede as súas ideas?
—Son un animal solitario á hora de escribir; logo, partillo.

Cústalle compartir o seu mundo?
—Gústame o espectáculo do mundo, pero gústame andar so.

Leva tempo sen publicar un libro de contos. Vai entregar algún proximamente?
—Teño abertas varias carpetas. O conto non é que ti queiras, o conto vai na túa procura. Ás veces prendes un lume e quedas mirando para el ata que te queimas os dedos. Iso é o conto.

Jaureguizar

Chuzame! A Facebook A Twitter

Entrevista de Camilo Franco a Manuel Rivas: «Os contos son animais solitarios»

27 Outubro 2011

Autores,Entrevistas,Narrativa

La Voz de Galicia publica unha entrevista de Camilo Franco con Manuel Rivas sobre a publicación do seu libro O máis estraño.

Manuel Rivas: «Os contos son animais solitarios»

O autor agrupa nun só libro todos os seus relatos breves dende hai 20 anos, «corrixidos, pero non reescritos»

As metáforas non se deteñen nas palabras de Manuel Rivas. O escritor presentou onte O máis estraño (Edicións Xerais de Galicia), a recompilación dos seus contos tal como eran «corrixidos, pero non reescritos». Rivas asegurou que os contos son os que eran porque «eles querían estar na súa liberdade».

—Os contos poden ser os mesmos, pero o autor quizais non. ¿Que impresión tivo dos contos ao volver a enfrontarse a eles?

—Hai sempre unha reacción de que o autor mellora cos anos, como esa falsa idea de que o progreso nunca acaba. Pensei de entrada que os primeiros contos serían peores e mesmo pensei que quizais non debía telos escrito. Despois dinme conta que eran eles os que tiñan que falar e non eu, por iso deixei que fosen. Decateime de que os primeiros non eran peores e tamén que no relato algunhas imperfeccións de fábrica non son necesariamente malas. Hai algo nesas imperfeccións que humaniza o conto.

—Quere dicir que o conto debe ter certa condición poética por riba da narrativa.

—Creo que o conto non debe funcionar só como mecanismo, aínda que os mecanismos existan. Creo que nun conto non se debe ver a caixa de ferramentas. Os contos son animais solitarios e por iso hai que aceptalos, non se deben borrar as súas pegadas porque nos contos hai sempre unha indagación que xustifica a utilidade da literatura.

—¿Cal é a indagación que debe facer hoxe a literatura?

—Debe dicir o que non se pode dicir, debe achegarse aos tesouros e aos terrores. Tamén poden contrarrestar esas cifras que se utilizan para meter medo na xente. Creo que a literatura é agora máis útil que nunca contra o discurso único porque as palabras seguen sendo sensibles ao que xente precisa.

Camilo Franco

Chuzame! A Facebook A Twitter

«O máis estraño», os contos reunidos de Manuel Rivas, na prensa galega

Narrativa,Presentacións,Xerais_nos_medios

Onte presentouse na libraría Couceiro, de Santiago de Compostela, o libro que abrangue os contos reunidos de Manuel Rivas baixo o título de O máis estraño. Hoxe, varios medios publican a información:

El Mundo

La antología ‘O máis estraño’ reúne 81 relatos del ‘universo cuentístico’ de Manuel Rivas

  • El escritor y periodista gallego ve la literatura ‘más necesaria que nunca’
  • En el volumen ha incluido otros nuevos bajo el epígrafe ‘Tres historias’
  • Será publicada en castellano en noviembre por la editorial ‘Alfaguara’

El escritor y periodista gallego Manuel Rivas ha presentado este miércoles en Santiago de Compostela la antología ‘O máis estraño’ (Xerais), en la que ha recogido su “universo cuentístico” desde 1989, con un total de 81 cuentos que ha revisado para esta edición entre los que, además, ha incluido otros nuevos bajo el epígrafe ‘Tres historias’.

Así, bajo el techo de la librería Couceiro de la capital gallega, el narrador coruñés ha visto por primera vez el resultado final del volumen que la editorial Xerais ha elaborado con sus escritos. “Qué hermoso, ¿no? Parece un libro de verdad”, ha bromeado sobre esta colección de cuentos, que será publicada en castellano en noviembre por la editorial ‘Alfaguara’.

De los 81 relatos que componen el libro, el único propiamente inédito es ‘A sombra dun soño’, que versa sobre la relación que surge entre un preso de ETA y un recluso común fruto de una partida de naipes. Junto con éste, ‘O espertar da criada’ y ‘O misterio de Uz’ se presentan como la parte “novedosa” de la obra, si bien el propio escritor ha puntualizado que estos dos aparecen ya en la última edición de ‘Ela, maldita alma’.

Rivas ha explicado que, durante el proceso de gestación de ‘O máis estraño’, tuvo que enfrentarse al “dilema” de en qué medida “interferir sobre las huellas del pasado”. En este sentido, según ha revelado, su propósito ha sido llevar a cabo una “revisión” que no afectase a la estructura original.

“Jamás borres las huellas de un animal solitario”, esa frase recogida en su libro es el precepto que le ha guiado a la hora de reeditar sus cuentos, a pesar de la “permanente insatisfacción” que le produce la relectura de algunos de ellos y que, en ocasiones, le ha llevado a la “tentación” de “abandonar la criatura en el bosque”.

‘Más necesaria que nunca’

Manuel Rivas, que ha combinado desde joven su profesión de periodista con la gestación de más de una decena de obras literarias, asegura que en el actual contexto de “frustración”, en el que “se relega a los seres humanos a la categoría de ‘subprimes”, la literatura es “más necesaria que nunca”. A su juicio, sólo este género puede “decir lo que no se puede decir”.

Así las cosas, ‘O máis estraño’ reúne relatos que ya son “célebres” con otros menos conocidos y algunos inéditos, en una “zona de rescate de la memoria frente a la amnesia”. El título de la antología alude a un pasaje del coro de la tragedia griega ‘Antígona’, que afirma que “hay muchas cosas en el universo, pero lo más extraño es el ser humano”.

También el título de su nuevo relato, ‘A sombra do soño’ esconde sus raíces literarias en la literatura griega, mediante un juego de palabras que alude al verso de Píndaro y que define al hombre como “el sueño de una sombra”. “Lo peor que nos puede pasar es que de esa dualidad desaparezca el sueño y quedemos simplemente como la sombra de una sombra”, ha sentenciado Rivas.

El País

Manuel Rivas define la literatura como el “campo de los porqués”

Cinco libros y 80 relatos -uno de ellos, A sombra dun soño, inédito- resumen 22 años de escribir cuentos. Y los recoge, revisados pero no modificados, su autor, Manuel Rivas (A Coruña, 1957), bajo el título O máis estraño. Contos reunidos (Xerais). “La literatura es el campo de los porqués”, resumió el escritor al final de la presentación del libro, ayer en la librería Couceiro de Santiago.

Pese al horario matutino, la puesta de largo de O máis estraño fue notablemente concurrida. Sirvió para que el escritor se extendiese sobre el mecanismo oculto del cuento y sobre lo que supone volver a enfrentarse a obra publicada y con vida en sucesivas ediciones. “Cada cuento es un animal solitario”, ha aprendido el escritor durante el proceso de elaboración del volumen, “y a pesar de que la permanente creación es la pemanente insatisfacción, decidí no entrar en la trama de los relatos”.

Entre Un millón de vacas (1989) y los Contos de Nadal (2003), Rivas aseguró “merodear, vadiar, como dicen los portugueses” y, en mención a uno de sus héroes recurrentes, habló del “andar de vagabundo de Chaplin”. “He descubierto que los mejores cuentos son los cojos, con ese caminar especial”, añadió, “y también que ellos tienen días; unos días brillan unos, otros días, otros”. Libro a modo de “piezas de una dorna” y con nombre robado al coro de Antígona, por el dicurso de su autor ddesfilan Vassily Grossman, Steiner o Píndaro.

Pero no solo habló de literatura. A preguntas de los oyentes, recetó para esta época “un periodismo comprometido con la realidad”. “Es mejor el peor periódico que ningún periódico”, advirtió, “porque siempre hai información invisible”. Y remató con una apelación a favor de las verdades concretas y contra “las abstracciones del poder”.

D. Salgado

LG3 / Cultura galega.org

O VOLUME RECOLLE A SúA PRODUCIóN DE CONTOS EN GALEGOS E MAIS UN RELATO INéDITO

Manuel Rivas presenta O máis estraño

Un total de 81 relatos repartidos en cinco títulos é o que achega O máis estraño, a colectánea de contos que presentaba esta mañá Manuel Rivas na libraría Couceiro de Santiago. A obra, que ve a luz da man de Xerais, inclúe ademais tres relatos, O espertar da criada, O misterio de Uz e A sombra dun soño, dos cales os dous primeiro saíran incluídos na última edición do libro Ela, maldita alma e o último é totalmente inédito.

Segundo explicou Manuel Bragado, editor de Xerais, o volume, encadernado en tapa dura, ten “intención de perdurar”, e sinalou que ten un carácter “fulcral no catálogo da editorial” e que “será unha das alfaias de Xerais”, ao tempo que apuntou que “é unha obra que ficará para a posteridade”.
Pola súa banda, Rivas sinalou as dificultades que lle supuxo enfrontarse a esta edición. “Está o dilema de se intervir moito nas pegadas do pasado”, pero recoñeceu que finalmente, aínda que someteu ao libro a unha unificación estilística “a revisión fíxose sen alterar as estruturas e as tramas, quero pensar que como o canteiro que esculpe no tempo”. Ademais, o escritor tivo a tentación de realizar unha escolma e de eliminar algúns dos relatos que finalemente aparecen no volume. “Na escrita hai unha sensación de insatisfacción permanente, e mesmo arrepentimento, entón esta é unha tentación natural”, recoñeceu. Ademais, apuntou que “os contos teñen días e vense con máis ou menos brillo, como os escaravellos e os ollares. E precisamente algúns dos mellores contos so os que coxean”.
Encol do título do volume, apuntou que está relacionado coa idea do ser humano “como o máis estraño do universo”, e da escrita “como un proceso de esclarecemento que tamén funciona ao inverso. A literatura achégase a un segredo pero ao tempo vai enigmatizando”.
A obra está tamén editada en castelán da man de Alfaguara.

Atlántico Diario

Rivas afirma que la literatura es lo apropiado contra el ‘arsénico del poder’

El escritor Manuel Rivas ha arremetido hoy contra los responsables de haber creado en la sociedad mundial la sensación que ha denominado ‘sustracción de futuro’, y ha abogado por leer y echar mano de la literatura como mejor antídoto contra ‘el arsénico del poder’.
‘En la actual situación de sustracción de futuro, donde a los seres humanos se les da el trato de bonos basura o subprime, la resistencia de las palabras es más necesaria que nunca’, ha asegurado el autor coruñés.
Rivas ha presentado hoy en una librería del casco histórico compostelano la edición en gallego de su obra ‘Lo más extraño’, editada por Xerais y que recopila 81 de sus cuentos escritos en las dos últimas décadas.
Durante su intervención, Manuel Rivas ha aconsejado a los asistentes que lean, ‘porque es más necesario que nunca’.
‘Creo que es más necesario que nunca la literatura, porque es la boca que puede decir lo que no se debe ni puede decir; lo que expresa justamente el enigma humano y también lo que puede poner en evidencia este proceso de robo de las palabras’, ha indicado.
En esta línea, ha considerado conveniente apostar por ‘la resistencia de las palabras’.
‘Justamente vemos que lo que más daño hace al discurso único es que existan otras palabras no contaminadas, que no contienen el arsénico del poder’, ha aseverado.
El autor ha criticado que ‘un trazo característico de este tiempo es el continuo bombardeo de crear una realidad en base a grandes cifras, para establecer una dinámica continua de shock y pánico’.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«O máis estraño», os contos reunidos de Manuel Rivas, xa nas librerías

26 Outubro 2011

Narrativa,Novidades

O máis estraño, os contos reunidos de Manuel Rivas, que é unha das novidades do mes de outubro, xa está nas librerías.

Dise no coro de Antígona que hai moitas cousas estrañas no universo, pero que o máis estraño é o ser humano. A boca da literatura naceu para expresar iso que é o máis estraño. Manuel Rivas reúne todos os seus relatos nesta obra, que é tamén unha psicoxeografía, unha zona de rescate da memoria fronte á amnesia, onde o desexo loita contra a morte e a imaxinación levanta o voo. Así, emerxe un mundo que parecería estar á espreita da súa invención. En O máis estraño aparecen relatos xa célebres como «A barra de pan» ou «A lingua das bolboretas», contos extraordinarios por descubrir como «A chegada de Ingrid», e inéditos sorprendentes como «A sombra do soño». Os medos, as paixóns, a emigración, a guerra, os naufraxios, a relixión, a culpa, a depredación da natureza, a arte e a vida, o humor insurxente, o poder e as súas máscaras, a incomunicación, as fronteiras, a resistencia das voces baixas, o andar vagabundo do ser e as palabras á procura dunha segunda existencia… O máis estraño pescuda no enigma humano, cunha linguaxe incandescente e indócil.


Chuzame! A Facebook A Twitter

Roda de prensa presentación de “O máis estraño. Contos reunidos” de Manuel Rivas

25 Outubro 2011

Narrativa,Presentacións

Mañá, mércores, 26 de outubro, ás 12:00 horas na Libraría Couceiro, Praza de Cervantes, 6 de Santiago, terá lugar a roda de prensa-presentación do libro O máis estraño. Contos reunidos de Manuel Rivas.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Entrevista a Manuel Rivas: «O ser humano non ocupa o centro de interese das institucións»

24 Outubro 2011

Autores,Entrevistas,Narrativa

El Ideal Gallego publicou unha entrevista de Carmen Alonso con Manuel Rivas a raíz da próxima publicación de O máis estraño, o volume que recompila os seus contos.

Se cadra, o segredo da súa obra atópase na súa mirada de rapaz. Ese alzar os ollos para verlles á cara nos seus personaxes. Porque semella que o Rivas narrador, a meirande parte das veces, mira dende abano cunha curiosidade natural propia das crianzas, que deriva en admiración unhas veces, en complicidade outras e Don poucas, en receo, mesmo en medo. Unha mirada directa a alma, galega e universal como universais son os libros que Manuel Rivas escribe en galego con personaxes e espazos

“O ser humano non ocupa o centro de interese das institucións”

O mércores presentará en Santiago unha recompilación dos seus contos baixo o título O máis estraño (Xerais, 2011), que xi tefien unha versión castelá publicada por Alfaguara, que o escritor coruñés presentou en Madrid o pasado xoves.

—Por que se sente tan cómodo na narrativa breve e no conto?

—Eu penso que é un xeito de escribir e non sei se de vivir, Escribir un conto é como manter un misto prendido na man ata que queima os dedos. É un andar intenso no que se entrelazan casualidade e causalidade, como se estivésemos nun ring, nun ring circular. Os surrealistas dicían que no círculo é onde se dan cita os antónimos: a luz e a escuridade, a vida e a morte… Un contoé como un círculo.

—Poderíase dicir que o Rivas narrador absorbe no Rivas poeta?

—O poeta alimenta no narrador, entendendo que a poesía é manter o sentido das palabras e facer que escintilen. Para min a poesía está máis asociada a un xeito de ver que a unha métrica ou a un formato. Hai poemas sen poesía e hai novelas con moitísima poesía.

—Un dos últimos xéneros que ven de cultivar é o guión cinematográfico. Como viviu a experiencia de escribir nnha película?

—Eu estaba a traballar nunha novela e no medio dese traballo chegoume a proposta de escribir un guión, entón comecei a facer un traballo híbrido ata que me decatei de que non podería confeccionar o guión mantres non rematase a novela. Son da mesma opinión que Graham Greene, que dicía que primeiro ten que haber un libro e despois xorde a película. Para mín supuxo un esforzo de precisión moi interesante; hai cousas que a cámara vai narrar por si mesma e iso por moito que escribas non o vas sustituir. En “Esperando a Godot”, de Samuel Beckett, toda a escenografía, todo o espazo está descrito tan só con cinco palabras.

—Foi a súa primeira experiencia como guionista?

—Non, xa fixera dous guións para á televisión e algunha curta, pero si que foi o primeiro para un filme. Sempre fuxín disto por respecto, pero agota fíxeno polo desafio que supuña. É interesante e eu non o vexo esgazado da literatura, para min é unha pola da literatura. Literatura e cine manteñen

unha relación de fertilidade, moi fecunda.

—Vostede é académico da Real Academia Galega dende hai un par de anos, acaban de nomealo doctor honoris causa pola Universidade

da Coruña… Cando a un autor comezan a pasarlle estas cousas, muda algo?

—No meu caso fai que estea máis atento á realidade. Vou ás xuntanzas da Academia, pero non son académico todo o día, como tampouco vou ser doutor todo o día; eu son escritor. A min o que me gustaría é volver a ser estudante e selo na Universidade da Coruña, anque xa vou un pouco vello para iso.

—Como académico, qu pensa do manifesto O xogo das cadeiras” contra a discriminación da muller por parte da RAG?

—Penso que a composición da Academia non é xusta e apoio o sentido dese texto. Non o digo aquí porque estea nunha entrevista; alí expresei o mesmo. Na RAG fai falta unha actitude activa, un plan de futuro para romper ese desequilibrio inxusto. Pero eu non a considero unha institución machista, xa que iso implicaría unha actitude activa, ideolóxica a prol da supremacía do macho, unha circunstancia que alí non se dá.

—Vostede é un escritor que escribe coa alma. É alma o que está a faltar no mundo de hoxe?

—Totalmente. “Alma” é unha palabra que expresa moi ben o que se quere dicir con ela. Cando se di que unha cousa ten alma ou tamén cando se di que algo é desalmado está moi claro o que se transmite… 0 gran problema no mundo actual é que o ser humano non ocupa o centro de interese das institucións. A referencia no ser humano mesmo desaparece da linguaxe. Eu non escoito a ninguén do FMI nin dos bancos centrais, ni de ningún Goberno falar da barra de pan nin do litro de leíte.

Todo son magnitudes, cifras irreais que acaban por volver irreal a propia realidade.

—Foi á manifestación do 15 O?

—Si. Estiven na da Coruña.

—Cre que remataremos asistindo a unha revolución global?

—Algo así ten que pasar. Pareceume moi importante que houbera unha resposta da mocidade cando se falaba dunha xeración perdida, indiferente. O poder mantén unha postura hipócrita; no fondo prefiren que os rapaces estean no botellón que tanto critican a que saían á rúa a esixir dereitos. Dicir que “non” é moi importante e moi difícil. Esixe certa coraxe para o enfrontamento. Había tempo que non se producía unha resposta planetaria e hoxe as respostas teñen que ser así, globais e planetarias.

Carmen Alonso

Chuzame! A Facebook A Twitter

«O máis estraño», de Manuel Rivas, reune todos os seus contos nun volume

21 Outubro 2011

Narrativa,Noticias

La Voz de Galicia publica unha información de Camilo Franco sobre O máis entraño, o libro que reune os relatos completos de Manuel Rivas que Xerais enviará ás librerías a finais de vindeira semana.

Manuel Rivas reúne no libro «O máis estraño» relatos coñecidos e outros inéditos

Segundo o autor, os contos incorporados a esta recompilación de textos non están «reescritos», pero si que se presentan aos lectores «cunha revisión estilística»

Manuel Rivas reúne en O máis estraño (Xerais), o seu novo libro, unha colección de contos nos que inclúen algúns dos relatos que acadaron identidade fóra dos libros, como A lingua das bolboretas, e outros textos que aínda non viran a luz dos lectores. Rivas presentou onte en Madrid a tradución ao castelán deste mesmo volume (Lo más extraño, publicado por Alfaguara) e presentará o vindeiro mércores en Santiago a súa edición en galego.

Segundo o autor, os contos incorporados a esta recompilación de textos non están «reescritos», pero si que se presentan aos lectores «cunha revisión estilística» para que vaian cos tempos. En calquera caso, Rivas, segundo explica, non quixo volver escribilos. «Tamén resistín a tentación de deixar de lado aqueles que xa non me gustan como cando os escribín», afirmou o escritor.

Recoñecementos

O relato breve é un dos xéneros que Rivas ten practicado de xeito cotidiano e polo que ten obtido recoñecementos dos lectores con libros como Un millón de vacas ou Que me queres amor. A este novo volume incorpóranse algúns deses textos que foron marcando a traxectoria como narrador de Rivas.
O escritor, nomeado recentemente doctor honoris causa pola Universidade da Coruña, acaba de regresar de Serbia, onde presentou a versión para ese idioma da súa premiada novela O lapis do carpinteiro, sinalou en Madrid que os relatos «son a sombra dos soños e por iso o último dos relatos que inclúe este novo libro leva ese título».

É un dos tres inéditos que ofrece o volume, xunto co O espertar da criada e O misterio de Uz.

Tras a presentación Madrid, o vindeiro mércores en Compostela Rivas presentará na librería Couceiro a edición en galego de O máis estraño, un acto no que estará acompañado polo director de Edicións Xerais, Manuel Bragado.

Rivas sinalou onte en Madrid que a política actual da «unhas cifras tan grandes que parecen irreais», recomendando a quen participa da política activa que se tomen un tempo para ler. O escritor asegura que na lectura literaria «aprenderán máis que seguindo as axencias de calificación».

Camilo Franco

Chuzame! A Facebook A Twitter

Manuel Rivas e Marcos Calveiro abren blogs

5 Abril 2010

Autores,Blogs,Fóra de Xogo,Narrativa,Premios,Xerais nos blogs

Iníciase a primavera literaria coa apertura de novos blogs literarios. O escritor Manuel Rivas, coincidindo co proceso de redacción final da súa nova novela que publicaremos despois do verán, abriu blog co título «O máis estraño» e o subtítulo «A boca da literatura». Pola súa banda, Marcos Calveiro abriu blog para cadansúa das novelas que publica neste mes de abril: Settecento en Xerais Narrativa e O pintor do sombreiro de malvas, premio Lazarillo de Literatura Xuvenil 2009 en Fóra de Xogo. Os nosos parabéns para ambos os dous.

Chuzame! A Facebook A Twitter