Finou Sérgio Klein

21 Xullo 2010

Autores,Fóra de Xogo,Noticias,Traducións,Xuvenil

Soubemos hoxe do falecemento de Sérgio Klein, o autor brasileiro da serie «Poderosa», da que levamos editadas dúas entregas e da que preparamos a terceira, novelas traducidas todas as tres por Mercedes Pacheco. O personaxe de Joana Dalva, esa rapaza que tiña o mundo na man, que facía realidade todo o que escribía coa súa man esquerda nos eu diario, popularizou a Klein no Brasil, onde conta con milleiros e milleiros de lectores e lectoras. Dende Xerais, durante a edición do primeiro volume de Poderosa, mantivemos correspondencia electrónica con el, na que amosou a súa satisfacción por contar cunha edición en galego da súa serie. As nosas condolencias para os seus editores de Fundamento por tan prematura perda.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Montse Pena Presas escribe en «lg3» sobre «Poderosa 2» de Sèrgio Klein

30 Abril 2010

Críticas,Fóra de Xogo,Traducións,Xerais_nos_medios,Xuvenil

ESCRIBIR PARA TRANSFORMAR, ESCRIBIR PARA ATOPARSE

Cando en novembro de 2008 saudei xubilosa, neste mesmo espazo, a chegada ao mundo editorial galego de Poderosa de Sérgio Klein, non me equivoquei. Púideno comprobar agora que veño de rematar Poderosa 2, o regreso das aventuras de Joana Dalva que se vén de tirar na colección “Fóra de Xogo” de Xerais. A protagonista, conteilles no seu día, é unha rapaza de trece anos disposta a cambiar o mundo no sentido máis literal do termo, pois nas súas mans ten o prodixio que consegue transformalo todo. Con só escribir unha frase, esta modifica a realidade adaptándoa aos desexos de Joana. A ela arrodéaa un elenco de carácteres típicos na novela xuvenil entendida da maneira máis clásica (e tamén máis convencional) que segue funcionando e que o autor enche de forza e significación: a nai independente e decidida, que ás veces se ama e con quen ás veces xorden confrontacións; o pai semi-ausente que adora á filla; Xandi, o irmán pequeno pillabán e riseiro; Nina, a avoa encantadora que se venera e a quen se quere imitar; Leninha, mellor amiga e apoio incondicional; e João, mozo primeiro, compañeiro de diversas e novas aventuras.

Se na primeira entrega da serie asistiamos sorprendidos á revelación do poder de Joana –que era mesturado cun humor exquisito-, este segundo volume ten un carácter máis serio: a querida avoa morre e Joana, aínda impactada pola pena, verase envolta –xunto cos seus compañeiros da clase- en desvelar os misteriosos e sucios asuntos que se agochan tras a residencia de anciáns da cidade. Porén, este Poderosa 2 quizais teña tamén un significado máis profundo, dado que Klein confírelle voz aos caracteres que normalmente se escoitan menos, os anciáns e as adolescentes, reiventándoos a un tempo. A enxurrada verbal da protagonista reveloume a constante intención autorial de crear unha voz feminina verídica, real e profunda, tamén independente e con consciencia da propia mirada, da súa autonomía e do seu –permítanme o calco do inglés- “empoderamento”. Unha voz que normalmente aparece coa escrita desordenada que o troca todo: “Escribo en esquinas de cadernos, marxes de libros, cadernos de apuntamentos, panos de mesa de papel, papeis de regalo, bolsiñas de pan e folletos de propaganda” (páx. 15), máis que consegue ordenar o mundo e con el as existencias de aqueles que ten máis cerca. Porque nesta historia asistimos ao soño que todas algunha vez tivemos: a reaparición de alguén que marchara para sempre con tan só trazar unhas palabras nun papel. Así, o poder transformador de Joana transcéndea a ela mesma, xerando unha xinea que a emparenta con figuras femininas históricas–non esquezamos que o seu nome se debe xa a Xoana de Arco, a quen librou da fogueira reeinventando a súa vida. Mais ese poder tamén a vencella á súa realidade próxima, neste caso a través dunha avoa a quen revive sen procuralo primeiramente, pero á que lle outorga a posibilidade de elixir e coñecerse mellor. Amais, ambas ligazóns conéctana, por unha banda, coa historia en letras maiúsculas e coa súa intrahistoria persoal, elementos claves para comprender e xustificar a madureza que vai acadando.

Sérgio Klein descóbrese a si mesmo nas palabras que pon en boca de Joana: “Coido que a literatura ten o papel de combater os clixés, os retrousos, as palabras anticuadas, as frases feitas e de efecto; evitar en resumo, que a lingua sexa corroída polas repeticións e que se transforme nun bruído de vaquiñas de corte” (páx. 35). A súa novela cumpre todas estas funcións, moitas veces transgredíndoas, sorprendéndonos a cada paso e explicando así o éxito acadado xa en Brasil, Arxentina e México. Poderosa 2 encaixa perfectamente no que para Roberta Trites é unha novela feminista xuvenil: un texto en que o personaxe principal conta con capacidade autónoma de decisión a pesar do seu xénero. Unha idea clave nesa definición é “a pesar”: na novela feminista xuvenil o xénero da protagonista nunca é un obstáculo para o seu crecemento e desenvolvemento. E abofé que aquí non o é. Por algo esta serie chámase Poderosa. Montse Pena Presas

Texto de Montse Pena Presas publicado nas páxinas de lg3. o 26 de abril de 2010.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«No labirinto do vento», novos contos de fadas

16 Novembro 2008

Infantil,Noticias,Traducións

xg00142101No labirinto do vento é un volume de contos de fadas, reis, princesas e unicornios nos que a autora brasileira, Marina Colasanti, crea un diálogo entre a súa imaxinación e os sentimentos propios do ser humano: o medo, o desexo e o amor. Este libro, ilustrado por Carmen Segovia e traducido por Mercedes Pacheco, reúne dous títulos da autora publicados en 1978 Unha idea completamente azul e Doce reis e a moza no labirinto do vento, ambos os dous escritos nunha fermosa linguaxe poética, onde o lector de hoxe se atopará cos contos marabillosos de sempre.

Chuzame! A Facebook A Twitter

"Poderosa", diario dunha rapaza que tiña o mundo na man

31 Agosto 2008

Fóra de Xogo,Narrativa,Noticias,Traducións,Xuvenil

Poderosa de Sèrgio Klein é un dos maiores éxitos da literatura xuvenil recente no Brasil. Traducida por Mercedes Pacheco Vázquez aparece esta semana en Fóra de Xogo para conquistar milleiros de lectores en galego. Poderosa constitúe a primeira entrega dunha serie (da que ata agora no Brasil a editora Fundamento leva publicados tres títulos e da que se publicará un cuarto en 2009) que tamén editará Xerais e da que xa se está preparando unha adaptación cinematográfica.

Joana Dalva vive cos seus pais, cun irmán pequeno, que é o neno máis pesado do mundo, e coa súa avoa, que pasa os días na cama sacando a pintura da parede coas unllas e que non se decata do que pasa ao seu redor. Este é o ambiente no que vive unha rapaza que soña con ser escritora.

Un día fai unha redacción sobre Xoana de Arco e provoca unha reviravolta na historia e nela mesma. Se unha simple redacción podía cambiar o pasado, por que non usar a literatura para cambiar o presente? Joana Dalva non dubida en converter a ficción en realidade. O problema é que cada texto que ela escribe coa man esquerda provoca consecuencias imprevistas, orixinando outros textos que traen novos problemas. É o xogo do gato e do rato que acaba escapando do seu control. Para participar nese xogo non é preciso ter a idade de Joana Dalva, nin sentir na pel os conflitos e as espiñas da adolescencia.

Esta novela de Sérgio Klein, que obtivo enorme éxito no Brasil, é para todos os lectores e lectoras que cren no poder transformador das palabras.

Chuzame! A Facebook A Twitter