Finalistas dos Premios Xerais 2012

1 Xuño 2012

Noticias,Premios_Xerais,Xerais

Os xurados dos Premios Xerais de Novela e Merlín de Literatura Infantil 2012, reunidos no Castelo de Soutomaior durante a tarde do 1 de xuño, declararon as obras finalistas.

O xurado da XXVII edición do Premio Merlín de Literatura Infantil, dotado con 10.000 euros, formado por Ledicia Costas (escritora e secretaria de GALIX), Anxo Fariña (escritor, ilustrador e gañador do Premio Merlín 2011), Cristina Fernández Ameal (profesora), Silvestre Gómez Xurxo (escritor e mestre), Ánxeles Saco López (profesora) e Helena Pérez Fernández (secretaria do xurado), en representación de Xerais, con voz e sen voto, entre as corenta e unha obras participantes, acordou declarar como finalistas as presentadas baixo os lemas «Chaeira», «Iris Hull» e «Palabras de auga».

O xurado da XXIX edición do Premio Xerais de Novela, dotado con 15.000 euros, formado por Xaime da Pena Ceide (avogado), Ernesto Sánchez Pombo (xornalista), María Xosé Porteiro (xornalista), Begoña Rodríguez Outeiro (profesora), Xoán Cruz (profesor) e Fran Alonso (secretario do xurado), en representación de Xerais, con voz e sen voto, entre as trinta e dúas obras participantes, acordou declarar como finalistas as presentadas baixo os lemas «Faneca brava», «Ketos» e «Pouso da Arcai».

Ambos os dous xurados determinarán as obras gañadoras, na segunda reunión, a celebrar o sábado 9 de xuño. A festa de fallo dos premios terá lugar no serán dese día na illa de San Simón. No acto literario participarán como mantedora a escritora Marilar Aleixandre e como músico convidado Xurxo Souto.

«A expedición do Pacífico», de Marilar Aleixandre: a enriquecedora experiencia do descubrimento científico

15 Marzo 2012

Críticas,Fóra de Xogo,Opinións_lectores/as

O profesor Manuel Antón Mosteiro, do Colexio Sek Atlántico-Poio, fainos chegar esta recensión sobre A expedición do pacífico, de Marilar Aleixandre, realizada por José Rodríguez Tobío, de 4º da ESO, alumna do centro.

 

 

A expedición do Pacífico

Emilia Goianes, unha rapaza de Fisterra de doce anos, quere ir nunha expedición científica, pero ao ser muller, non pode. Decide argallar un plan para meterse no barco. Uns días despois, o seu irmán Andrés, un dos zoólogos que formaba parte da expedición, descóbrea, pero ao fin, déixaa que se quede, pero disfrazándoa de home e presentándoa como o seu irmán, co nome de Marcos.

A expedición está formada por tres barcos nos que viaxaban douscentos homes, entre os que se atopaban oito naturalistas e un debuxante e fotógrafo.

A expedición tiña como obxectivo mellorar as relacións entre España e Iberoamérica. Resulta enriquecedora en descubrimentos científicos, pero tamén moi perigosa. Destacan os moitos animais curiosos que descobren ao seu paso por Cabo Verde, Chile, Perú, Guatemala e Panamá, onde non poden continuar no barco debido ás tensións diplomáticas entre España e Iberoamérica. Seguen entón polo Amazonas ata chegar á cidade brasileira de Belem, onde o segredo de Emilia é descuberto.

Voltan en decembro de 1871, tres anos despois da súa partida e fan unha exposición en Madrid, cos materiais recadados, que conta coa colaboración imprescindible da protagonista.

Para min, este foi un libro entretido, pero non moi sinxelo de ler, xa que a primeira parte contén demasiada información a cerca das personaxes da historia e das cidades visitadas pola expedición. Pero a medida que a trama vai transcorrendo, a lectura vaise facendo máis amena, e é por iso polo que o final do libro é a parte máis interesante.

No seu conxunto, podo dicir que a obra me resultou enriquecedora, xa que os temas que se esconden tras a historia, como por exemplo:

-Os descubrimentos científicos. -O contexto histórico. -A reivindicación do feminismo.

parecéronme moi interesantes e que merecen ser tratados na sociedade actual.

Tamén me chamou moito a atención que o libro tivera dous prólogos:

-No primeiro, a autora explícanos que a novela está baseada nunha expedición real, que tivo lugar entre 1862 e 1866. E na obra, reflexa certas semellanzas coa realidade, como son algúns personaxes, os lugares visitados e as penalidades ás que tiveron que facer fronte.

-No segundo, explica a relación que estableceu entre personaxes da obra e personalidades polas que a autora sinte admiración:

Emilia representa a dúas mulleres: Emilia Pardo Bazán, defensora da educación das mulleres e Emilia Docet, quen loitou a favor do Estatuto Galego.

Diego Vargas, amigo de Emilia, fai referencia ao avó da autora. Por último, gustaríame destacar dúas cousas:

Penso que na actualidade, a expedición non estaría ben vista, debido aos métodos empregados na captura de animais e nas experimentacións con eles. Pero sei que grazas á súa contribución, hoxe en día mellorou moito o coñecemento científico sobre estes temas.

A autora, fai protagonista a unha rapaza, reivindicando así o seu papel de feminista, xa que daquela, as mulleres estaban encasilladas nunha vida da que poucas veces podían saír ou escapar, e só unha rapaza como Emilia, podía ter a valentía de enfrontarse a súa realidade e interesarse por temas que a ela lle interesaban, aínda que non estivesen ben vistos pola sociedade na que vivía.

Narradora, poeta e tradutora, Marilar Aleixandre usa o galego como lingua literaria e afirma que ten a lingua partida, pero que non todos os bichos con lingua bífida son perversos. En canto aos libros, di que no fondo son mensaxes escritas con tinta, chuspe ou sangue que guindamos ao baleiro coa esperanza de que alguén os reciba. Afeccionada a recoller palabras descarreiradas, gárdaas entre as liñas de relatos ou poemas. Traballa nunha das empresas máis antigas (500 anos) de Galicia.

Vive en Santiago de Compostela, onde ensina Didáctica da Bioloxía e Educación Ambiental na Universidade, e escribe.

Algúns temas recorrentes nos seus libros son as traizóns, sobre todo as traizóns a un mesmo, a unha mesma e as tortuosas relacións familiares.

José Rodríguez Tobío

«A expedición do Pacífico»: novela de aventuras

15 Novembro 2011

Fóra de Xogo,Xuvenil

El Correo Gallego publica hoxe unha pequena anotación de Geovana Gentili sobre a novela xuvenil de aventuras e A expedición do Pacífico, de Marilar Aleixandre.

Literatura Xuvenil. Novelas de aventuras exóticas

Esta modalidade literaria caracterízase polo predominio da acción, con superación de probas e desafíos, en detrimento da reflexión ou da introspección; a trama céntrase nas accións realizadas polo heroe; presenta unha amplitude xeográfica, debido a que as aventuras se desenvolven en diversos espazos, sendo estes, maiormente, ultramar. Robinson Crusoe (publicada no ano 1719) é un exemplo de narrativa desta modalidade que co decorrer do tempo se con- verteu nunha obra canonizada do subsistema litera- rio xuvenil. Seguindo esa vertente, a escritora Marilar Aleixandre ofrece ao lectorado mozo en lingua galega A expedición do Pacífico (editada por Xerais no ano 1994), Premio Merlín 1994, Premio da Crítica 1995. Trátase da historia dunha adolescente de 12 anos que embarca xunto co seu irmán, un zoólogo, nunha longa viaxe polo Océano Pacífico. Nese traxecto realízanse moitas descobertas e vivéncianse moitas aventuras inusitadas. O espazo é diverso e conta coa pasaxe por varios países, como Cabo Verde, Amazo- nia, Cabo de Fornos, Chile, Perú, Guatemala, etc. Ao longo da historia, a protagonista, alén das experiencias xunto á natureza, vive as modificacións internas características da súa idade, tornando unha moza máis madura.

Geovana Gentili

As 10 mellores novelas de 2010 para Xosé Manuel Eyré

6 Outubro 2011

Blogs,Narrativa,Noticias

O crítico Xosé Manuel Eyré publica un post no que escolle as que, ao seu xuízo, son as 10 mellores novelas de 2010. Reproducimos aquí as que corresponden a Xerais. O listado enteiro pode consultarse no seu blog.

1. O coitelo en novembro, Marilar Aleixandre

3. Periferia , Iolanda Zúñiga

4. Todo é silencio, Manuel Rivas

6. Denso recendo a salgado, Manuel Portas

10. Asasinato no Consello Nacional, Diego Ameixeiras

Finalistas dos Premios AELG 2011

4 Marzo 2011

Ensaio,Fóra de Xogo,Narrativa,Noticias,Poesía,Premios,Teatro,Traducións,Xerais,Xornalismo,Xuvenil

A Asociación de Escritores en Lingua Galega (AELG) fixo público hoxe os finalistas dos seus premios anuais. Tras unha votación dos seus asociados anunciou os finalistas tanto nas categorías de libros editados como de blogs e xornalismo. A gala de entrega dos premios será o 30 de abril en Santiago. Os membros da AELG serán tamén quen escollan de entre os finalistas os galardoados.

Blog Literario

1. Ferradura en tránsito, de Xosé Manuel Eyré.

2. O levantador de minas, de Alfredo Ferreiro.

3. Trafegando ronseis, de Gracia Santorum e Xosé Anxo Fernández Alonso.

Ensaio

1. A man que caligrafando pensa: do plástico-escritural e da manuscrita novoneyriana, de Carlos Paulo Martínez Pereiro.

2. Elucidacións na sombra. Análise e interpretación de dúas pezas de Carvalho Calero, de Manuel Castelao.

3. O clamor da rebeldía. Rosalía de Castro: ensaio e feminismo, de María Pilar García Negro.

Literatura Infantil e xuvenil ( coa colaboración da Gálix)

1. Contos para nenos que dormen deseguida, de Pinto & Chinto.

2. O pintor do sombreiro de malvas (Xerais), de Marcos Calveiro.

3. O segredo de Marco Polo, de Francisco Castro.

4. Suso Espada. “Nota Roja”, de Francisco X. Fernández Naval.

Mellor traxectoria en xornalismo cultural 2010 (AELG-Colexio de Xornalistas)

1. Anxo Tarrío.

2. Daniel Salgado.

3. Fran P. Lorenzo.

4. Iago Martínez.

5. Ramón Nicolás.

Narrativa

1. O coitelo en novembro (Xerais) de Marilar Aleixandre.

2. Obediencia, de Antón Lopo.

3. Periferia (Xerais) de Iolanda Zúñiga.

4. Settecento (Xerais) de Marcos Calveiro.

5. Todo é silencio (Xerais) de Manuel Rivas.

6. Xuvia-Neda (Xerais) de Vicente Araguas.

Poesía

1. Bater de sombras, de Francisco X. Fernández Naval.

2. Estremas, de Ana Romaní.

3. Retro(visor) (Xerais)  de Antía Otero.

Teatro

1. Canibalismo, de Marcos Abalde Covelo.

2. Cínicas, de Teresa Moure.

3. Flores de Dunsiname (Xerais) de Manuel Lourenzo.

Tradución

1. Bilbao-New York-Bilbao (Kirmen Uribe) (Xerais), na versión de Isaac Xubín.

2. Lóbrego Romance. Pálida Pantasma. As Lendas Espectrais de Malvadia (Jack Mircala), por Isabel Soto.

3. Randea do alento (Herta Müller) (Xerais), de Marga do Val.

Crítica de Xosé Manuel Eyré sobre «O coitelo en novembro», de Marilar Aleixandre

31 Xaneiro 2011

Críticas,Narrativa

O crítico Xosé Manuel Eyré publica en A Nosa Terra unha recensión sobre O coitelo en novembro, de Marilar Aleixandre. A recensión pode lerse completa en A Nosa Terra. Reproducimos, a continuación, algúns dos principais parágrafos:

Non incomode se adianto resposta. É novela e non é novela. En todo caso, o último título de Marilar Aleixandre que os trinques de novidades nos ofecen, é un soberbio exemplo de literatura maiúscula, de metaliteratura e inclusive de protoliteratura e postliteratura. Deses que, malia o esquezo inmediato penalizar calquera tentativa de retención memorística, unha vez lidos e mentres se le, un ten vontade de gravar indelébel nas teas testemuñais internas, como lector e como crítico.

Édita como foi no 2010, ano de Periferia –é ben sabida a miña estima pola de Iolanda Zúñiga–, esta de O coitelo en novembro vén confirmar un extraordinario ano para unha editora que ademais deu a luz outras obras moi comentadas e valoradas tanto de autores consagrados (a de Manuel Rivas) como debutantes (Ánxel de la Cruz). E tamén cuestionarme inmisericordemente: cal é a mellor novela de 2010?

(…)

Desde a óptica puramente técnica, O coitelo en novembro obríganos a falar, como adiantamos, de literatura, de metaliteratura, de protoliteratura e postliteratura.

Literatura? Sen dúbida. Coma un traxe confeccionado non con remendos senón con anacos gardados/rescatados, que agora entran no fiado dunha nova peza que os cose e redimensiona á vez, pois a estratexia protexe e retroalimenta en tanto configura/crea un macro(con)texto ou biosistema literario que explican e os explica. En maiúsculas? Si, poucos, moi poucos títulos poden presumir de tanta literatura e tan fonda.

Metaliteratura? A destrución (mentres se constrúe, ollo) das compoñentes clásicas que conforman que vimos chamando novela é sistemática e constante.  Comezando pola da propia autoría, que se difumina en personaxe á vez que a personaxe reivindica e asume o seu propio papel narrativo. Marilar é Mairal, como Mairal é Aleksandra ou Mila ou Marjane, sen Marilar deixar de ser Marila e sen as demais deixaren de ser quen son. Por suposto, isto leva consigo a destrución/construción da propia personaxe. Non parando aí, pois tamén se dinamitan as coordenadas espazotemporais.

(…)

Protoliteratura? Tanto por ser recolleita de textos antigos (procedentes non só de plataforma libresca), algo así como retroliteratura, como por ser texto novo que suscita na mente do lector un discurso novo (do que estas liñas só son exemplo único e á vez múltiplo, pois único é o de cada lector e tamén múltiplo pois resulta evolutivo e cada fase da súa construción pode considerarse outro discurso) é á vez pre-texto. É dicir: protoliteratura que é, por xunto, pre-/post- texto

Non é tese nin disucurso, é tese-discurso ou discurso-tese.

Como se consegue tal prodixio? Cun abraiante dominio da escrita narrativa, que sabe integrar moi ben rexistros que van desde o horror da fame dunha nai á tenrura do amor, a denuncia social, a poesía ou os microcontos, procurando esculcar tanto dentro do propio relato como da identidade humana, que non ten por que ser distinto de indagar sobre a autoría, o rol da personaxe e o estatuto da propia literatura como continuum. Sabendo ser conservadora da tradición, e á vez anovadora.

(…)

Xosé Manuel Eyré

«O coitelo en Novembro» de Marilar Aleixandre e «Luz de Tebra» de Vázquez de la Cruz, recomendadas

11 Xaneiro 2011

Críticas,Narrativa

O Nadal trouxo a recomendación de lectura de varios libros de Xerais.

Entre eles, nas páxinas de La Voz de Galicia, recomendouse a lectura de O coitelo en Novembro, de Marilar Aleixandre, recensionado por Ana Abelenda, así como de Luz de Tebra, de Ánxel Vázquez de la Cruz, recensionada por Sandra Faginas.

Sobre o libro de relatos de Marilar Aleixandre, Ana Abelenda asegura que é «unha obra de difícil clasificación na que a emoción é un suspense que non só resiste os mil contos que salvaban noites e as metamorfoses do eu, senón que é un lume que se aviva con forza ao comezo e ao fi nal de cada relato do libro».

Sobre o libro de relatos de Ánxel Vázquez de la Cruz, Sandra Faginas preséntao como «a gran sorpresa deste ano» e di que «afabilidade tan galega que une na mesma frase vida e morte, luz e tebra sen facer tremer a verosimilitude do relato. Un mesmo universo de dúas faces que o autor manexa coa precisión humorística dun médico que sabe curar tamén coa palabra».

Ambas as dúas recensións, poden baixarse en pdf, tanto a de O coitelo en Novembro como a de Luz de Tebra.

A soberbia mestría narrativa de «O coitelo en novembro», de Marilar Aleixandre

11 Novembro 2010

Críticas,Narrativa

Baixo o título «A soberbia mestría narrativa de Marilar Aleixandre», os xornais El Ideal Gallego, Diario de Ferrol e Diario de Arousa publican unha recensión crítica sobre O coitelo en novembro. Entre outras cousas dise:

A mestría de Aleixandre está en dar unidade a un mangado de relatos aparentemente inconexos –aínda que excelentes–, nun mecanismo narrativo que xoga (dialoga diríase hoxe) con antecentes literaios, basicamente con As mil e unha noites, leit motiv da unión narrativa. Invención e realidade bailan xuntas nesta sobrebia arquitectura por onde desfilan Darwin e Karl Marx, Xoana de Arco e Alí Babá, fuxidos da Guerra Civil e un Franco agoniante, Dafne ou unha serea. Todo xunto con outros seres desvalidos en que a inxustiza atopou acubillo.

A recensión enteira pode lerse aquí.

Ademais, a edición de Carballo de La Voz de Galicia, inclúe unha crónica sobre Marilar Aleixandre que pode lerse aquí.

«O coitelo en novembro», de Marilar Aleixandre, presentación o próximo xoves en Santiago

29 Outubro 2010

Autores,Narrativa,Noticias,Presentacións

O coitelo en novembro, a última novela de Marilar Aleixandre, será presentada o vindeiro xoves na libraría Couceiro de Santiago de Compostela.

O acto, que contará coa intervención de Víctor Freixanes, Manuel Bragado e a propia autora, terá lugar ás 20,00 horas, nas instalacións da librería Couceiro (Praza de Cervantes, 6, Santiago de Compostela).

Crítica de Dolores Martínez Torres sobre «O coitelo en novembro», de Marilar Aleixandre

14 Outubro 2010

Autores,Críticas,Narrativa

«Con roupaxes míticas» é o título da recensión crítica que Dolores Martínez Torres publica no Faro da Cultura sobre o libro O coitelo en novembro, de Marilar Aleixandre.

Con roupaxes míticas

Relatos dentro do relato

Son corenta contos e un máis: contos que presentan distintas extensións e tamén desiguais niveis de sofisticación literaria,comunicados entre si coma os compartimentos dunha caixa chinesa, arredor danatureza intrínseca do feito de contar.

Sete deles teñen como protagonista unha moza que habita nunha época na que as presións das sociedades de autores e as telefónicas conseguiron acabar co paraíso da información libre e gratuíta na rede; polo tanto,para poder levar a cabo o seu traballo de investigación sobre as editoriais galegas no exilio, ela vese na obriga de recorrer aos desordenados fondos dunha biblioteca, aínda que o que de verdade preferiría sería dedicar o tempo a rematar a súa tese, centrada, precisamente, en dúas obras que, xunto co Quixote, constitúen indiscutibles catedrais do relato dentro do relato: as Metamorfoses e as Mil e unha noites. A rapaza chámase Mila Dreixal; as súas aventuras comparten espazo con esoutras narracións incrustadas que presentan variados exemplos de temas,estilos e recursos. E como todo narrador posúe unha biografía e unha bagaxe de valores que necesariamente inflúen na construción da mensaxe, estas historias (falsas?) que revelan a Historia (certa?) defenden unha ideoloxía que remite á ética da esquerda,en ocasións revestida con roupaxes case míticas.

Unha obra esta que destella con relampos de alfaia no seu concepto e de bixutería nos seus argumentos -destacaría, porén, o formulario apóstata de Xoana de Arco-,pero que,como unha interesante antoloxía da creación, semella ideal para ser diseccionada nas aulas ou nos obradoiros literarios.

Dolores Martínez Torres

«O coitelo en novembro» de Marilar Aleixandre, crítica de Ramón Nicolás

7 Setembro 2010

Críticas,Narrativa,Xerais_nos_medios

INCÓGNITAS DA CONDICIÓN HUMANA
MARILAR ALEIXANDRE PUBLICA UN CATIVADOR LIBRO INTEGRADO POR MULTITUDE DE HISTORIAS QUE CONFORMAN UN VIZOSO UNIVERSO LITERARIO E HUMANO

Recoñecer que Marilar Aleixandre é unha das nosas narradoras máis esixentes poida que estea de máis, pero son dos que pensa que é de xustiza afirmalo. A constancia do seu talento espéllase con claridade neste O coitelo en novembro, un libro que se pode ver como un monllo de relatos mais, ao tempo, tamén como unha novela, sendo talvez o de menos o que se refira á súa adscrición xenérica.

O volume, non é difícil conxecturalo, semella que naceu cunha intención que compilase relatos curtos de diferente extensión, mesmo hai polas súas páxinas algún microrrelato disperso que así parece confirmalo. Con todo, a autora ideou unha estrutura na que todo se interrelaciona e que, deste xeito, deixa a posibilidade aberta de poder considerarse como un discurso integral, compacto e sempre aberto, cun eixo que representa a presenza de sete fragmentos narrativos nos que unha estudante se achega a uns textos atopados, en principio anónimos, e que tamén se reproducen aquí, o que permite achegarse a un motivo moi recorrente neste libro como é o concepto de autoría, de outredade ou mesmo de rebelión textual cando estes se volven en conta do que imaxinou o propio autor, nun asunto moi suxestivo que vai máis alá do literario.

Por outro lado o libro pódese contemplar como un exercicio que plasma, diafanamente, unha multiplicidade de recursos narrativos, puntos de vista, perspectivas e orientacións realmente pouco común se queremos atopalos nun único libro. Ademais, esa multiplicidade de recursos autoriais vese tamén refrendada por outra multitude de asuntos recreados nos que salienta unha ollada comprensiva, cando cumpre, que contempla a condición humana, as súas contradiccións e os seus abismos, espellados naqueles textos máis abeirados á intriga ou o misterio, pasando polos que se achegan ao peso da historia e da memoria –a través de personaxes como Darwin, Marx, Xoana de Arco ou Franco ou dun tempo como o da posguerra–, ata chegar aos ecos de propostas máis vangardistas ou as clásicos como As mil e unha noites, As metaformoses ou o Quixote.

Quen se achegue a este volume seralle difícil antologar algún pois os máis deles, sobre todo aqueles de maior extensión, confirman a potencialidade como narradora que Marilar Aleixandre atesoura trenzando realidade e ficción de tal xeito que fai gañar a complicidade do lector aínda nos casos máis extremos. Algo que me parece especialmente salientable nalgúns dos relatos máis extensos onde a autora amosa unha tensión realmente inesquecible, como o titulado “A Fera no Metro”, onde se recrea a fame dun xeito case transparente.

Un rexistro lingüístico, vizoso e riquísimo como poucos, que mesmo ten o mérito de reconstituír voces patrimoniais –“palabras descarreiradas” chámaas a autora-, condúcenos por un libro de altura máis que notable.

Ramón Nicolás

Texto de Ramón Nicolás publicado no suplemento «Culturas» de La Voz de Galicia o sábado 4 de setembro de 2010.

Praia, montaña ou pluma?

25 Agosto 2010

Autores,Entrevistas,Narrativa,Xerais_nos_medios

Ao longo deste mes de agosto, Adrián Gondar ven publicando no xornal Galicia hoxe unha serie de entrevistas con escritores e escritoras galegos baixo a denominación de «Praia, montaña ou pluma?» Eis os enlaces dalgunhas das máis recentes de tan magnífica xeira:

As hifas no corazón, artigo de Xavier Queipo

24 Agosto 2010

Artigos literarios,Críticas,Narrativa

Xavier Queipo

Marilar Alexandre non precisa presentación. Nas notas biográficas non é infrecuente sinalar o seu nacemento fóra de Galicia e considerala unha escritora alófona, termo contra o que ela reaxe senón con virulencia, si con desagrado. E ten motivos para eses desagrado, pois as hifas da lingua galega teñen acadado o seu corazón de nereida rebelde e, daquela, lingua e corazón viven desde hai anos en perfecta simbiose, de xeito que non se pode entender unha sen a outra.

No libro que me ocupa, O coitelo en novembro, unha novela articulada en relatos ou un mando de relatos que se len cunha certa continuidade, Marilar fai un encaixe coas pezas narrativas, non tanto como unha boneca rusa (unha narración no interior de outra), senón máis ben como unha serie de vasos comunicantes, un sistema circulatorio coas súas veas, arterias e capilares nos que circula un galego vizoso e vivo, inzado do que ela denomina con precisión “verbas descarreiradas”. Verbas que tiveron unha vida propia e que andan un pouco perdidas, por ausencia de uso, nomeadamente no medio literario, e ás que ela reconduce polo camiño certo.

Eu xa tivera a sorte de ler algúns destes textos, espallados pola xenerosa contribución de Marilar Alexandre a moitas obras colectivas cando así é requirida, como “Stafilococus aureus”, “Convoco ás avésporas” ou “Eu era a fame” e daquela o meu interese estaba en comprobar como ela ía engarzar todas aquelas historias nun texto de continuidade.

Dende o inicio, onde nos presenta en “A morte na arca” unha narración que poderiamos cualificar de tradición anxelfoliana, até o remate con “Deseño”, relato que eu entendo de tensión e suspense, van pasando un total de corenta e un relatos onde Marilar ofrece toda unha serie de estilos e temáticas. Entre eles sete fragmentos baixo o epígrafe “Alf Laila Wa-Laila” que falan dos avatares das diferentes versións de “As mil e unha noites”, entendida como o libro de contos máis completo e ao tempo máis enigmático na súa autoría da literatura universal.

Destacaría, pola proximidade e a simpatía que en min fai acordar, unha especie de fondo ideolóxico que configura unha ética de esquerdas ou que, cando menos, semella herdeira directa do materialismo dialéctico. Hai nese sentido algúns fragmentos narrativos particularmente “touchantes” como “Na pel da troita”, “Eu era a fame” ou “A fera no Metro”, que presentan unha tensión emocional excepcional, tres situacións onde a fame (esa fera terríbel que asolou o noso pequeno país en varias xeiras da nosa historia común) ten unha presenza especial. A fame e a dignidade. A miseria e a defensa da prole como fíos condutores.

Pasan tamén personaxes históricos como Karl Marx e Charles Darwin nun pub do Soho londiniense que dá lugar a “Karl e Charles no Red Lion”, ou como o Xeneral Franco, ditador masacrado no quirófano polos seus propios partisanos nesa narración que dá título ao libro, “O coitelo en novembro”.

O meu gusto particular polo “final twist”, ese xiro final, ás veces coa subtilidade dunha frase, esta garantido en varios contos, como por exemplo en “Desaforados muños”, onde logo de que alguén conte a morte dun home diante da súa nai, que escoita abraiada o relato, esta o corrixe nas últimas liñas dicindo; “hai unha cousa na que está enganado” (…) “Os ollos. Non os ten verdes, son negros”.

Hai espazo tamén para a prosa experimental ou se se quere unha serie de xogos de palabras como en “Listas”, “Os nomes dos que pasaron o río Negro” ou mesmo nese relato realmente impactante que é “Xoana de Arco remite formulario de apostasía”. Aquí actúa, como aquel pintor dun dos seus contos incluídos neste libro -“O ollo do dragón”- que atou a man dereita ao lombo é só pintaba coa man esquerda, pois unicamente se interesaba por novos desafíos.

Neste país de Penélopes –viúvas de vivos, mulleres de mariños que tardan meses en regresar ao porto de refuxio– Marilar actúa tamén en certo sentido como unha Penélope libérrima cando vai ennobelando relatos cos materiais escoitados nunha serie de narracións para dar o mellor de sí, como no texto “A redeira”, onde unha Penélope autónoma enguedella, coa rede tecida na soidade do seu cuarto, ao seu Odiseo para partir logo co can Argos, xa libre de esperar polo rei de Ítaca.

Un libro escrito coa consciencia de que se está construíndo un texto único, un mundo paralelo a xeito de macrotexto que contén as querenzas e a esencia de Marilar, esas hifas que do humus da terra e da lingua fan agromar este circo de bruxas de fantásticos cogomelos. Quedo na esperanza de que Marilar continúe o seu traballo cotián (que dalgún xeito imaxino cotinocturno) de engadir cada noite unha puntada ao seu bordado secreto. Xavier Queipo

Bruxelas, Agosto 2010

«O coitelo en novembro» de Marilar Aleixandre, presentación na Feira do Libro da Coruña, sábado, 7 de agosto, ás 19:30 horas

6 Agosto 2010

Feiras_do_libro,Narrativa,Noticias,Presentacións

O coitelo en novembro de Marilar Aleixandre será presentado o sábado, 7 de agosto, ás 19:30 horas na Feira do Libro da Coruña. O libro será presentado polo escritor Xavier Seoane.

Xerais no Festigal 2010

16 Xullo 2010

Autores,Crónica,Narrativa,Noticias,Presentacións

XERAIS participa no FESTIGAL 2010 coas seguintes presentacións:

DÍA 24 de xullo
18:30 h.: Presentación de Sol de Inverno de Rosa Aneiros con Manuel Bragado e a autora.
19:15 h.: Presentación do libro En castellano no hay problema de Carlos Callón con Alba Nogueira, Caetano Díaz, Manuel Bragado  e o autor.

DÍA 25 de xullo
18:30 h.: Presentación de O coitelo en novembro de Marilar Aleixandre con Dolores Vilavedra, Manuel Bragado e a autora.
20:00 h.: Presentación do libro A Intervención de Teresa Moure con Manuel Bragado e a autora.  No acto proxectarase unha videointervención creada por Teresa Moure.

Xerais na Feira do Libro da Coruña

8 Xullo 2010

Asinatura,Autores,Crónica,Infantil,Merlín,Narrativa,Noticias,Premios_Xerais,Presentacións

Xerais xa ten pechado o programa dos actos que realizará na Feira do Libro da Coruña, que terá lugar do 1 ao 10 de agosto no paseo dos xardíns de Méndez Núñez.

Día 2 luns
19:00 h.: Rosa Aneiros asinará exemplares dos seus libros de Sol de Inverno, Premio Xerais de Novela 2009,  Ás de bolboreta, Premio Fundación Caixa Galicia 2009 e do resto da súa obra.
19:30 h.: Francisco Fernández Naval, Camilo Franco e o pintor Alfonso Costa, autores do libro Níxer, asinarán exemplares do Libro solidario promovido por Acción Contra a Fame.

Día 3 martes
19:00 h.: Ánxel Vázquez de la Cruz asinará exemplares do seu libro Luz de Tebra.
20:00 h.: Presentación do libro Luz de Tebra de Ánxel Vázquez de la Cruz.  Intervirán: Manuel Rivas, Manuel Salorio, Manuel Bragado e o autor.
21:00 h.: Presentación do libro Settecento de Marcos Calveiro.  Intervirán Óscar Sánchez, Manuel Bragado e o autor.

Día 4 mércores
18:30 h.: Xosé Neira Vilas asinará exemplares do seu último libro Presenza galega en Cuba e do resto da súa obra.
19:00 h.: Presentación do libro Xenaro e a hucha do Indiano de Mar Guerra.  Intervirán Manuel Bragado e a autora.
20:00 h.: Presentación do libro Presenza galega en Cuba de Xosé Neira Vilas. Intervirán: Manuel Bragado e o autor.

Día 5 xoves
19:00 h.: Manuel Rivas asinará exemplares de Todo ben e do resto da súa obra.

Día 6 venres
19:30 h.: Suso de Toro asinará exemplares de Sete palabras e do resto da súa obra.
20:00 h.: Presentación do libro Xuvia-Neda de Vicente Araguas. Intervirán: Manuel Bragado e Vicente Araguas.

Día 7 sábado
19:30 h.: Presentación do libro de relatos O coitelo en novembro de Marilar Aleixandre.  Intervirán: Xavier Seoane, Manuel Bragado e a autora.

Día 9 luns
20:00 h.: Presentación da novela Denso recendo a salgado de Manuel Portas. Intervirán: Manuel Bragado e o autor.

«Narradoras para o século XXI» por Teresa Cuíñas

25 Xuño 2010

Autores,Narrativa,Reportaxes,Xerais_nos_medios

A LITERATURA SAÚDA A UNHA NOVA XERACIÓN DE MULLERES PROSISTAS

Dezaoito anos despois da súa creación, en 2001 o Premio Xerais de Novela, o de maior dotación económica en lingua galega, distinguiu, por vez primeira, unha obra escrita por unha muller. A Marilar Aleixandre, con Teoría do caos, tocoulle estrear un palmarés cuxa lectura diacrónica indica a invisibilidade das producións de autoría feminina e a escasa nómina de narradoras. Desde a inauguración do marcador até hai quince días, cando se resolveu a XXVII edición do certame a favor de Periferia, de Iolanda Zúñiga, as premiadas son seis. Este feito natural e predecíbel é aínda rechamante, por inédito, para os mediadores (editoriais, crítica e prensa) do sistema literario, e así llelo comunican aos lectores a través das canles de difusión. A perspectiva histórica ten a encarga de ofrecer as ferramentas axeitadas para a análise das traxetorias, das vixencias e das repercusións desde o futuro cara ao contexto actual.

“Temos canteira”, aseverou o director da editorial Xerais, Manuel Bragado, na noite dos premios. A expresión aludía á renovación xeracional da cultura galega, que posibilita a continuidade do traballo desenvolvido por diferentes axentes en eidos diversos, e, en particular, espella a relevancia das achegas literarias asinadas por mulleres, tan diversas e diferenciadas como imprescindíbeis no camiño da normalidade sociolóxica. “Supón unha esperanza nun intre no que semella que se nos quere negar a existencia e o futuro da lingua e da cultura galegas”, reflexiona o editor.

Visibilidade, encontro cos lectores e estímulo, os premios literarios son marcadores decisivos tamén no universo literario galego que as prosistas están empregando para crearen cadansúa imaxe autorial. “Os premios, como a posibilidade de publicar en revistas, forman parte de políticas de fomento á creación en galego que, no meu caso e no de moita outra xente, supuxeron un incentivo”, explica a escritora e xornalista Rosa Aneiros. Por un galardón, ao que a presentou un dos seus profesores de instituto, empezou a publicar unha Inma López Silva aínda adolescente. “Case todas as obras que publiquei ou vou publicar foron gañadoras ou finalistas de premios. Non quero dicir que publicar á marxe dos premios sexa difícil ou fácil; simplemente non sei como é, porque para min a saída natural para o que ía escribindo foi sempre mandalo a certames”, conta Eva Moreda, gañadora do Premio Terra de Melide 2010 con A Veiga é como un tempo distinto, unha novela ambientada na emigración galega en Londres, onde a autora está a residir. “Levo anos escoitando que a emigración é un tema trillado demais na literatura galega, e cando vivía en Galicia pensaba o mesmo, pero unha vez fóra, cando ti mesma estás experimentando, aínda que desde outra perspectiva, os sentimentos e emocións que viviron os que emigraron antes ca ti, paréceche inmediato e real”, recoñece.

Xerais publicou en 2000 a compilación Narradoras, volume inaugural da colección Abismos, destinada a acoller publicacións en prosa de carácter experimental. Ao coidado do escritor Fran Alonso, o libro reúne 25 relatos inéditos de escritoras galegas, algunhas autoras novas e outras consolidadas. Na súa presentación, Narradoras constaba como a primeira antoloxía de narrativa galega escrita por mulleres coa intención declarada de reflectir a formación dun corpus literario “que sen dúbida marcará o futuro da literatura galega”. A autodefinición como “comezo posíbel”, explícita no prólogo, indica a sensación de estar traspasando portas pechadas.

“Aínda que abrangue textos de desigual calidade”, observa a crítica literaria Dolores Vilavedra, “o libro provocou un efecto de bóla de neve que demostrou a eficacia deste tipo de estratexias de planificación cultural para facer visíbeis as escritoras”. A aparición de Narradoras e o Xerais de Aleixandre son os fitos cos que Vilavedra traza a fronteira cronolóxica do que denomina “a primeira xeración de narradoras da literatura galega”, nacidas a partir da década dos 70 ou que empezan a publicar no abrente do século XXI: “Non houbo xeración anterior, escritoras como María Xosé Queizán, Marina Mayoral ou Úrsula Heinze, primeira gañadora do premio Blanco Amor en 1994, foron pioneiras, case francotiradoras. Agora si existe un corte xeracional nestas autoras: comparten un perfil biográfico, constitúen un grupo dinámico e estabelecen relacións dialécticas e fructíferas neste momento” …

Fragmentos do artigo de Teresa Cuíñas publicado nas páxinas de «Luces» de El País Galicia o 25 de xuño de 2010.

«O coitelo en novembro» de Marilar Aleixandre

Críticas,Narrativa,Xerais_nos_medios

UN LIBRO DOTADO DUNHA COHERENCIA POUCO COMÚN

Entre as novidades literarias máis recomendables salienta O coitelo en novembro de Marilar Aleixandre. O que nun principio parecía ía ser unha colectánea de relatos dispersos converteuse, grazas á fantasía e ao traballo da autora, nun labirinto metaliterario onde os soños e a realidade se confunden, onde os camiños da historia e da literatura se entrecruzan de xeito inextricable e o apócrifo pode ser estratexia de evasión e labazada de realidade. Un libro dotado dunha coherencia pouco común, malia a súa natureza centrífuga, e no que se atopan algunhas pezas antolóxicas. Dolores Vilavedra.

Fragmento do artigo publicado por Dolores Vilavedra nas páxinas de «Luces» de El País Galicia de 25 de xuño de 2010.

«Ler é sexy» por Dolores Vilavedra

Autores,Críticas,Noticias,Premios_Xerais,Xerais_nos_medios


Por se non o sabían. Ademais de moitas outras cousas, todas elas moi louvables, ler é sexy. Graciñas a Iolanda Zúñiga, gañadora do Premio Xerais de novela 2010, por lembrárnolo na camiseta que vestía cando recolleu o galardón. Unha ás veces esquece ese tipo de obviedades, sobre todo nos tempos que corren. Moitas fomos á Illa de San Simón pouco predispostas á autocompaixón choromiqueira, e con pouca vontade de mentar -nin para criticalo!- este goberno da pataqueira que nos tocou. Iso sería case unha aldraxe a lugar tan fermoso e á memoria sagrada que a illa garda. E velaí que as palabras que soaron foron outras. Iolanda Zúñiga levantounos a autoestima ao sinalarnos o roteiro que nos leva ao futuro: fe no que somos, entusiasmo polo que facemos, curiosidade para deixarmos á marxe os vieiros rozados e confianza na nosa capacidade para mudar as cousas. Ese é o caderno de bitácora das novas xeracións que están xa a tecer a rede da cultura galega de hoxe, de mañá. Alí, en San Simón, víronse este ano moitas caras novas, moitos mozos e mozas que no currículum só teñen afouteza e creatividade, pero que nos están a devolver a esperanza. Facédesnos falla para non sucumbirmos á síndrome de liliput que os nosos gobernantes teiman en nos inocular.

Que dúas mulleres gañasen o Xerais e o Merlín é un feito que non debera sorprendernos, pois espella o protagonismo que están a ter na nosa literatura, visualizado tamén no feito de que Fina Casalderrey actuase coma mantedora do acto. Pero entre Iolanda Zúñiga e Teresa González Costa hai máis coincidencias, comezando polas xeracionais. Elas son xa froitos logrados da Xeración Merlín, esa que se iniciou á lectura en galego hai vintecinco anos da man de Úrsula Heinze, de An Alfaya, de Gloria Sánchez…. Público novo do trinque, que debulla nas letras coma quen rilla chocolate e do que saíron docentes entusiastas, lectores apaixonados e escritoras coma Iolanda e Teresa. Si, se cadra, a historia da literatura, tan amiga ela de etiquetas, terá que empezar a falar da Xeración Merlín. Porque, se o futuro está na mocidade, cómpre lembrarmos que temos historia. E o 13 de xuño, en San Simón, celebramos tamén as vintecinco primaveras que cumpriu o Premio Merlín de literatura infantil.

Non sei se os aires da ría levarían ata Cangas do Morrazo as voces ledas da illa. Se así foi, seguro que os señores da Academia Galega alí reunidos para recibir ao poeta Bernardino Graña tomaron nota dos ventos que corren. A próxima vaga, para unha muller. Por se queren ideas, velaquí van algunhas: María Xosé Queizán, Marilar Aleixandre, Ana Romaní. Xa digo, só algunhas. Ah, e por se dubidan do que lles digo e pensan que iso de “ler é sexy” non é máis que márquetin, bótenlle un ollo a un libro que se titula As mulleres que len son perigosas, de Stefan Bollmann. Seguro que se convencen. Dolores Vilavedra

Fragmento do artigo publicado por Dolores Vilavedra nas páxinas de «Luces» de El País Galicia de 25 de xuño de 2010.

Rosa Aneiros: «Ás de bolboreta»

16 Xuño 2010

Animación á lectura,Autores,Fóra de Xogo,Premios_Xerais,Xerais_nos_medios,Xuvenil

Que conta?

Na cafetería de Patricia, a Luzada, conflúen cada mañá os camiños polos que transitan os personaxes d’ As de bolboreta. O de Manuel, un neno de orixe africana orfo dobremente ao morrerlle a súa nai adoptiva, que comparte varias horas do día co seu avó. O de Lola e Eusebio, un matrimonio de persoas maiores que viven soas e se deben enfrontar ás difíciles decisións que esixen a vellez e a aparición das enfermidades. O de Iqbal, un mozo de pais paquistanís que decidiu marchar de Londres despois dos atentados terroristas no metro no ano 2005. O de Aysel, unha kurda que manifesta a impotencia que sente pola indiferenza con que a comunidade internacional acolle a represión exercida contra o seu pobo por parte do Goberno turco. O dos alpinistas do monte Gurugú, dous mozos nixerianos que tentan atravesar o valado da fronteira de Melilla para poder reunirse coa súa tía, que agarda todos os días no bar unha chamada que confirme a chegada dos seus sobriños a Galicia. E tamén o de Paco e Adolfo, dous homes covardes que non aprenderon a considerar as súas mulleres como compañeiras de viaxe, e o da señora Filomena, e o de Ana, e o de Fiño… Un grande abano de historias que conforman unha novela cun segredo: é un gran crebacabezas.

O xurado do Premio Fundación Caixa Galicia 2009, que outorgou por unanimidade o premio a Rosa Aneiros, sinalou que Ás de bolboreta presenta unha estrutura non xerarquizada, dividada en breves capítulos onde calquera parte está conectada con todas as demais, un crebacabezas engarzado do mesmo xeito que se engarzan as vidas dos personaxes da novela”; salientando, ademais, que “mediante a conexión do cotián con outras historias que poden semellar máis afastadas se consegue unha intensidade narrativa reforzada polo acertado emprego dos rexistros que se van adecuando aos distintos personaxes que conforman a novela”. Para concluír que Ás de bolboreta é un relato triste e esperanzador ao mesmo tempo, fondamente humano, solidario e internacionalista”. A novela de Rosa Aneiros foi tamén galardoada co Premio The White Ravens (Internationale Jugend Bibliothek), 2010.

Da palabra

A profesora Concha Costas describe Fóra de Xogo, de Edicións Xerais, como unha colección que conseguiu nos seus máis de doce anos de vida e nos seus cen volumes converterse nunha compañeira facilmente recoñecible para os mozos e mozas galegos, nunha arca da que ir tirando historias que lles falan de conflitos persoais cos que se identifican, de problemas sociais que lles preocupan, de mundos fantásticos por descubrir, de aventuras para compartir, de momentos históricos que coñecen o que deben coñecer. E estes libros póñense ao seu dispor nunha etapa especialmente importante no seu camiñar lector xa que, segundo din os estudos, é na adolescencia cando máis risco hai de perdelos como lectores. A colección Fóra de Xogo ten moitas vantaxes. Entre os seus títulos hai moita diversidade de autores –galegos e non galegos– e de temas, propostas novidosas e de clásicos, de autores para descubrir a carón doutros consagrados, narrativa e poesía. Neles, os mozotes poden atopar historias realistas e fantásticas, de aventuras e de sentimentos, sociais e míticas, históricas e contemporáneas. Poden achegarse a propostas puntuais ou a series que permiten ir familiarizándose cun universo literario recorrente como o que poden atopar nas exitosas pescudas de Flanagan. E toda esta variedade de fíos garante que o tecido de lecturas sexa plural e que a formación lectora no ámbito necesario da literatura xuvenil sexa sólida e sente unha base coa que poder achegarse sen complexos e sen inseguridades a outras lecturas que vaian formando o seu hábito lector. Chegar aos cen títulos e facelo sen perder actualidade, sen esgotarse, sen diminuír a capacidade de seguir enredando os rapaces na arañeira dos fíos da lectura é un éxito de Xerais que cómpre recoñecer e celebrar, como todos aqueles que desde calquera recanto do mundo dos libros nos demostren que o noso sistema literario está vivo e ten autores e historias para seguir tecendo, coas artes máis antigas e tamén coas máis actuais, as prendas máis valiosas do noso fondo de armario lector.

[...]

Recomendado

Ademais de aconsellar Ás de bolboreta, de Rosa Aneiros tamén recomendamos A Cabeza de Medusa de Marilar Aleixandre; Illa soidade de An Alfaya; A cova das Vacas Mortas de Jaureguizar, obras todas que foron galardoadas co Premio da Fundación Caixa Galicia. Ademais na mesma colección Fóra de Xogo podedes atopar moitas máis novelas como Unha primavera para Aldara de Teresa Moure; Sansón Troleyro de Enrique Vázquez Pita ou Makinaria de Carlos Negro.

Texto de Romina Bal publicado na sección «Ler na escola»  de Galicia hoxe do 16 de xuño de 2010.

XXV Premios Merlín

13 Xuño 2010

Autores,Merlín,Premios_Xerais

Foto conmemorativa da XXVª edición do Premio Merlín. Illa de san Simón, 12 de xuño de 2010. Algúns dos autores e autoras que obtiveron o Premio Merlín. Atrás, de esquerda a dereita: Jacobo Fernández Serrano (Mil cousas poden pasar, 2009), Helena Pérez (secretaria do xurado), Gloria Sánchez (Fafarraios, 1990), An Alfaia (¡Sireno, Sireno!, 1997), Marilar Aleixandre (A expedición do Pacífico, 1994), Antonio García Teijeiro (Na fogueira dos versos, 1996), Mar Guerra (Xenaro e o misterio da mochila verde, 2008), Fina Casalderrey (Dúas báboas por Máquina, 1991), Ramón Caride (Perigo vexetal, 1995). Sentados, de esquerda a dereita: Carlos López (Minimaladas, 2007), Palmira González Boullosa (A princesa Lúa e o enigma de Kián, 1987), Agustín Fernández Paz (As flores radioactivas, 1989) e Teresa González Costa (A filla do ladrón de bicicletas, 2010).

Foto de Pilar Ponte.

Marilar Aleixandre, «Letra E» da AELG, entrevista en «Galicia hoxe»

3 Xuño 2010

Autores,Entrevistas,Homenaxes

Marilar Aleixandre é entrevistada por Galicia hoxe con motivo dos actos de homenaxe «A escritora na súa terra» do sábado, 5 de xuño, en Compostela, no que recibirá a «Letra E» da Asociación de Escritores en Lingua Galega.

A homenaxe A Escritora na súa Terra, comezará ás 11:45 horas na Avenida de Barcelona, en Compostela, coa plantación dun abruñeiro e o descubrimento dun monólito conmemorativo, un acto no que intervirán o presidente da AELG, Cesáreo Sánchez, a secretaria xeral da asociación, Mercedes Queixas e o alcalde de Santiago, Xosé S. Bugallo. A partir das 13:00 horas, o Salón Nobre do Pazo de Raxoi acollerá a entrega da “Letra E” -unha peza escultórica do artista Silverio Rivas- a Marilar Aleixandre, sobre a que Ana Romaní lerá unha laudatio. A homenaxe rematará ás 14:30 horas no restaurante do hotel Palacio del Carmen cun xantar de confraternidade.

«A Cabeza de Medusa» recomendada polas lectoras do Clube Linguason

31 Maio 2010

Fóra de Xogo,Opinións_lectores/as,Xerais nos blogs,Xuvenil

Tres lectoras do Club Linguason recomendan a novela de Marilar Aleixandre A Cabeza de Medusa

Marilar Aleixandre é Doutora en Bioloxía e Catedrática de Ciencias Naturais de Ensino Medio. Actualmente é profesora na Universidade de Santiago de Compostela. Escribe literaturatura infantil, xuvenil e para adultos e os seus son títulos, moitos deles premiados, como A formiga coxa, Agardando polos morcegos, Lobo nas illas, Teoría do Caos, A compañía clandestina da contrapublicidade ou Rúa Carbón.

Persoalmente, A Cabeza de Medusa gustoume moito. A diferenza doutras novelas, non se basea nun feito irreal que nunca pasaría, senón que conta unha historia que lle podería pasar a calquera rapaza da idade de Sofía e de Lupe e cunha vida normal, unha vida que cambia no momento en que deciden subirse ao coche duns descoñecidos. Este foi un relato que me pareceu moi entretido dende o primeiro momento, ademais de porque os protagonistas teñen máis ou menos a nosa idade, o que nos facilita entender mellor o que senten en cada monento.

A novela pon de manifesto as distintas caras da sociedade, sexan boas ou malas, ante un mesmo caso. A autora comeza contando como era un día normal antes do sucedido e vainos narrando a historia de forma que vexamos como reaccionan os personaxes ante o que senten. E, sobre todo, móstranos como pode chegar a cambiarche o resto da túa vida con tan só unha decisión tan simple como dicir si ou non. Cristina Vila Paz (3ºA)

Nesta historia, ao igual que no mito da Medusa, móstrase a culpabilidade que levan as violadas en lugar do violador. Medusa foi violada por Poseidon no templo de Atenea. A deusa enfurecida transformou o pelo de Medusa en serpes e botou sobre ela a maldición de que quen a mirara se convertiría en pedra. Neste libro de Marilar Aleixandre compárase a súa historia coa de dúas rapazas violadas unha noite ao saír dunha festa e como seguen as súas vidas despois do sucedido. Recomendo este libro pola maneira na que ve a vida e porque ten un final feliz. Antía Castelo (3º A)

A cabeza de Medusa é o libro que eu escollín para ler e gozar. Cóntanos como dúas rapazas son rexeitadas por unha parte da sociedade despois de sufrir unha agresión.  Este relato non só me gustou, tamén me fixo pensar que aínda que xa non esteamos nun país machista hai aspectos da sociedade que teñen que seguir cambiando. Sandra (3º A)

Anotación publicada no blog do Clube de Lingua do IES de Porto do Son o 31 de maio de 2010.

Marilar Aleixandre: «A escritora na súa Terra», 5 de xuño en Compostela

Autores,Homenaxes

O sábado 5 de xuño a Asociación de Escritores en Lingua Galega celebra a XVI Edición “O/A Escritor/a na súa Terra”, recaendo este ano na figura de Marilar Aleixandre, que será homenaxeada en Santiago de Compostela.

Os actos da homenaxe comezarán ás 11:45 horas coa plantación dun abruñeiro e a descuberta dun monolito preto da rúa Barcelona. Continuarán ás 13:00 horas no Salón Nobre do Pazo de Raxoi co acto de entrega da Letra E, no que intervirá Ana Romaní como mantedora literaria. Rematarán ás 14:30 horas cun xantar de confraternidade nas instalacións do Hotel Palacio del Carmen (rúa das Oblatas).

As persoas que desexen acompañar a Marilar no xantar de confraternidade deben reservar o seu cuberto até hoxe luns 31 chamando á secretaría da AELG (Tlf./Fax: 981 133 233).

Poden baixarse en pdf o programa e o cartel da homenaxe.

Trafegando Ronseis recomendan tres dos nosos álbums

27 Abril 2010

Álbums,Ilustracións,Infantil,Opinións_lectores/as,Xerais nos blogs

A casa da duna, texto de Fran Alonso; ilustracións Manuel G. Vicente

O bo de ter estes días no centro a Feira do Álbum ilustrado é que atopo libros fermosos que se me pasaran no momento da súa publicación. Este que vos traio agora aquí é de Fran Alonso con fotografías de Manuel G. Vicente, e é do ano 2002. Chama a atención, verdade? Chama a atención porque non é un o típico álbum ilustrado, senón que aquí o xogo co texto faise coa fotografía: unha nena e elementos mariños son os protagonistas das páxinas. Dunha creatividade impresionante. Din que o libro nace “dunha intensa comuñón entre texto e fotografía ao longo dun proceso de elaboración en común entre o escritor e o fotógrafo. A casa da duna, desde a forza da imaxe e desde a intensidade da palabra e da historia que se narra, pretende reforzar o álbum ilustrado nese papel de pequena obra de arte que lle é outorgado no ámbito cultural europeo”. O que si podo asegurar é que trata unha historia fermosa, cun texto cargado de simbolismo e amor que paga a pena ler.

Que medo, mamá Raquel!, texto Agustín Fernández Paz; ilsutración Fran Jaraba

Da mesma editorial, Xerais, chéganos este fermosísimo libro de Agustín Fernández Paz ilustrado por Fran Jaraba. Unha ilustración moi especial que case nos fai pensar nun principio que estamos ante unha obra de banda deseñada. Non é así: un álbum ilustrado especial onde a compenetración de texto e imaxes é total, un paseo polo mundo dos soños, dos pesadelos, dos medos, e da tranquilidade do amor e a compañía. Non hai nada como a forza do ser querido para disipar todas as intranquilidades que a soidade poida aportar. Fermoso.

Paxaros de papel, texto de Marilar Aleixandre; ilustración de Lázaro Enríquez

Terceiro e último libro da editorial Xerais que comentaremos hoxe. Paxaros de papel de Marilar Aleixandre con ilustracións de Lázaro Enríquez é un libro do ano 2001 que segue chamando a atención. As ilustracións son moi diferentes ao que normalmente estamos acostumados a ver neste tipo de álbums: abarrotadas, barrocas, escuras, cheas. Devoran o texto por si soas, planean por riba del, e aínda así este é importante, polo seu ritmo, a súa poesía, a súa historia. Unha historia que fai fincapé na imaxinación do neno e da nena lectores como recurso máis importante para a vida, para os soños, para a lectura e para os libros.

Anotacións publicadas no blog Trafegando ronseis o 26 de abril de 2010. Moitas grazas.

Xerais obtén tres dos Premios Frei Martín Sarmiento

26 Abril 2010

Autores,Fóra de Xogo,Merlín,Noticias,Premios

Tres obras infantís e xuvenís de Xerais foron gañadoras do Premio Frei Martín Sarmiento na súa sexta edición fallado esta fin de semana. Organizados polos Equipos de Normalización Lingüística da FERE en Galicia, estes premios son outorgados por máis de cinco milleiros de lectores de Primaria, ESO e Bacharelato.

Na 2ª categoría de 3º a 5º de Primaria resultou gañadora a obra de María Reimóndez Lía e as zapatillas de deporte, ilustrada por Iván Sende, publicada na colección Merlín e recomendada para lectores e lectoras de 9 anos en diante.

Na 3ª categoría de 6º de Primaria a 2º de ESO resultou gañadora a obra de Xosé Rivadulla Corcón Os piratas da illa da esperanza, iustrada por Adrián Solleiro, publicada na colección Merlín e recomendada para lectores e lectoras de 11 anos en diante.

Na 4ª categoría de 3º de ESO e Bacharelato resultou gañadora a obra de Marilar Aleixandre A Cabeza de Medusa, publicada na colección Fóra de Xogo e que xa obtivera, con anterioridade, o Premio Fundación Caixa Galicia de literatura xuvenil 2008 e o Premio The White Ravéns 2009.

A obra premiada na categoría de adultos, onde está como finalista a novela de Manuel Lourenzo González, O xardín das pedras flotantes, será dada a coñecer o vindeiro 28 de maio.

Os nosos parabéns para Reimóndez, Aleixandre e Corcón por tan merecidos galardóns, ademais do noso recoñecemento para os organizadores e para os xoves lectores e lectoras, auténticos protagonistas deste modélico concurso de animación lectora.

Dous contos na Casa da Lectura

9 Marzo 2010

Animación á lectura,Clubs_de_lectura,Infantil,Sopa de Libros

Esta semana, na actividade de dinamización lectora da Casa da Lectura de Espazo Lectura contaranse dous contos editados por Xerais: A aventura sorprendente dun homiño moi valente, o fascinante e disparatado libro escrito e ilustrado por Hans Traxler, e Dez abellas na laranxeira, de Marilar Aleixandre. A partir destes contos, os dous rimados, os participantes xogarán co ritmo, porán a proba a súa memoria visual e, finalmente, converteranse en poetas, xa quereconstruirán poemas imcompletos. A actividade será o mércores 10 na Casa da Lecura a partir das 18.00 horas.

Marilar Aleixandre hoxe no Liceo de Ourense

26 Xaneiro 2010

Autores,Fóra de Xogo,Noticias,Presentacións

A escritora Marilar Aleixandre, autora da novela A Cabeza de Medusa, premio Fundación Caixa Galicia 2008 de literatura xuvenil, participará hoxe ás 17:00 horas nun encontro con lectores e lectoras no Liceo de Ourense.

«Pirata», presentación en Compostela

12 Outubro 2009

Narrativa,Noticias,Presentacións

O vindeiro mércores, 14 de outubro, ás 20:00 horas, na Libraría Couceiro de Santiago presentarase Pirata, a máis recente novela de María Reimóndez. Acompañarán á autora o músico Xabier Díaz e a escritora Marilar Aleixandre.

Marilar Aleixandre, homenaxeada no Día Internacional da Tradución

4 Outubro 2009

Autores,Entrevistas,Homenaxes,Noticias,Poesía,Traducións

Marilar Aleixandre foi homenaxeada o pasado día 30 de setembro polo seu labor como tradutora literaria. Esta homenaxe formou parte dos actos do Día Internacional da Tradución, organizados pola Facultade de Filoloxía e Tradución da Universidade de Vigo, a Asociación de Tradutores Galegos e Asociación Galega de Profesionales da Tradución e da Interpretación, coa colaboración da Consellaría de Cultura e Turismo. Marilar Aleixandre realizou para o catálogo de Xerais algunhas das máis logradas traducións literarias á lingua galega como foron A caza do carbairán de Lewis Carroll para a colección Xabarín e Muller ceiba de Sandra Cisneros para a colección Ablativo Absoluto de poesía. Os nosos parabéns a Marilar Aleixandre por este importante recoñecemento a súa traxectoria como tradutora.

Foto: O.Lojo. Xornal de Galicia.

Literatura e muller

21 Xuño 2009

Autores,Debates,Xerais_nos_medios

2009062100225852338Aconsellamos o interesantísimo debate publicado nas páxinas de Xornal de Galicia que protagonizan as escritoras Marilar Aleixandre, María Reimóndez e Marta Dacosta.

"A expedición do Pacífico" no Club de Lectura de Gálix

2 Xuño 2009

Clubs_de_lectura,Noticias

XG00025302Organizado polo Club de Lectura Tendendo Redes de Gálix, mañá mércores, 3 de xuño, entre as 17:00 e as 19:00 horas, nas instalacións do Consello da Cultura Galega en Santiago terá lugar a primeira sesión de traballo arredor d’ A expedición do Pacífico a novela coa que Marilar Aleixandre obtivera o Premio Merlín en 1994. O día 16 de xuño, Marilar participará nunha sesión cos membros do Club para abordar o proceso de creación da novela e outros detalles.

«A Cabeza de Medusa», crítica en «Protexta»

8 Abril 2009

Críticas,Fóra de Xogo,Narrativa,Xerais_nos_medios,Xuvenil

marilar_protextaBelén Puñal publica en Protexta 09 unha crítica d’ A Cabeza de Medusa, a novela de Marilar Aleixandre gañadora do premio Fundación Caixa Galicia de Literatura xuvenil.

«A cabeza de Medusa», crítica en «Culturas»

30 Marzo 2009

Críticas,Fóra de Xogo,Narrativa,Premios_Xerais,Xerais_nos_medios

a-cabeza-de-medusa-culturas-28-3-09Ramón Nicolás publicou no suplemento «Culturas« de La Voz de Galicia do pasado sábado unha crítica d’ A cabeza de Medusa, a novela de Marilar Aleixandre, premio Fundación Caixa Galicia de literatura xuvenil.

Finalistas premios AELG2008

18 Marzo 2009

Ensaio,Narrativa,Noticias,Poesía,Premios

Déronse a coñecer hoxe as obras finalistas dos premios AELG as mellores obras literarias do pasado ano 2008. En case todas as categorías son numerosas as obras editadas pola editorial.  Os membros da AELG poderán emitir o seu voto ata o 5 de maio.

Literatura infanto-xuvenil (Aelg-Gálix):
1. A Cabeza de Medusa, Marilar Aleixandre
2. Caderno de animalista, Antón Fortes Torres
3. Fume, Antón Fortes Torres
4. O libro das viaxes imaxinarias, Xabier P. DoCampo
5. PAlAbrAs brAncAs, Elvira Riveiro

Poesía:
1. A melancolía dos corpos, Xulio López Valcárcel
2. Acendede as almenaras: cántigas de amor, de amigo e de escarnio, Bernardino Graña
3. Amor Amén, Iolanda Zúñiga
4. Construcións, Eduardo Estévez
5. Cultivos transxénicos, Carlos Negro
6. Hordas de escritura, Chus Pato
7. Látego de algas, Antón Reixa
8. Libro de Alicia, Olalla Cociña
9. Migracións. Rafa Villar
10. Non son de aquí, María do Cebreiro
11. O xeito de Freud, Carlos Lema
12. Reversos: días adiados, Ramiro Fonte

Teatro:
1. Fume / Insomnio, Rubén Ruibal Armesto e Carlos Losada Galiñáns
2. Historia da chuvia que cae todos os días, Roberto Salgueiro
3. Nachtmahr, Raúl Dans
4. Unha primavera para Aldara, Teresa Moure

Ensaio:
1. Anti Natura, María Xosé Queizán
2. Caderno de notas, Jenaro Marinhas del Valle
3. Fendas abertas: seis ensaios sobre a cuestión nacional, Carlos Taibo
4. Fin de século en Palestina, Miguel Anxo Murado
5. Historia de Ourense, Marcos Valcárcel
6. Miro Casabella e a nova canción galega, Xan Fraga
7. O espírito da letra. Nove achegas filosóficas a textos literarios, Luís G. Soto
8. O natural é político, Teresa Moure
9. Por unha Galiza liberada e novos ensaios, Xosé Manuel Beiras

Tradución:
1. A conxura dos necios (John Kennedy Toole), Eva María Almazán García
2. As flores do mal (Charles Baudelaire), Gonzalo Navaza
3. Cantos e fragmentos (Safo), Raúl Gómez Pato
4. O xiro postal (Sembène Ousmane), María Isabel García Fernández
5. Un home na escuridade (Paul Auster), Eva María Almazán García

Narrativa:
1. A choiva do mundo, Xosé Manuel Pacho Blanco
2. A verdade como mal menor, X. Luís Martínez Pereiro
3. Costa Norte/ZFK, Xurxo Borrazás
4. Festina lente, Marcos S. Calveiro
5. Memoria de cidades sen luz, Inma López Silva
6. O libro das viaxes imaxinarias, Xabier P. DoCampo
7. O profesor de vegliota, Manuel Veiga
8. O xardín das pedras flotantes, Manuel Lourenzo
9. Os nomes do traidor, Xurxo Sierra Veloso
10. Shakespeare destilado, Xesús Constela

«A Cabeza de Medusa» seleccionada para a exposición The White Ravens 2009

Fóra de Xogo,Premios,Xuvenil

a-cabeza-de-medusa-111Dende 1996 a Internationale Jugend Bibliothek de München selecciona, de entre os milleiros de libros publicados cada ano, 250 libros infantiles e xuveniles en 32 idiomas e de 47 países para organizar a exposición The White Ravens que cada ano se inaugura na Fiera del Libro per Ragazzi de Bologna. Esta exposición acompáñase coa edición dun catálogo, en lingua inglesa, que contén as información bibliográficas e reseñas dos libros seleccionados.

A Cabeza de Medusa de Marilar Aleixandre, Premio Fundación Caixa Galicia 2008, foi unha das obras galegas seleccionadas este ano para participar no The White Ravens 2009. Os nosos parabéns a Marilar por tan importante recoñecemento internacional.

Actualización (19-03-2009): a noticia nos medios impresos, La Voz de Galicia, Faro de Vigo, Galicia hoxe, La Opinión da Coruña.

«A Cabeza de Medusa», crítica no «Cartafol»

22 Decembro 2008

Críticas,Fóra de Xogo,Premios_Xerais,Xerais_nos_medios,Xuvenil

Manuel Rodríguez Alonso publica unha crítica no Cartafol de libros da novela de Marilar Aleixandre A Cabeza de Medusa, gañadora do premio Fundación Caixa Galicia de Literatura Xuvenil.

xg00140901A historia da violación das dúas rapazas aparece, como xa dixemos, desenvolvida ao xeito dunha reportaxe e ata con certo didactismo e ensinanza moral que desbota tópicos machistas, que seguen a estar presentes nun tema tan doloroso como é sempre unha violación. Neste sentido a autora deu no albo. Mesmo parece oportuno e non resulta postizo o didactismo. Son un acerto as citas que preceden cada capítulo e que inscriben a violación dentro dunha tradición cultural machista e cruel, sen excluír o noso impresentable Pondal, neste aspecto, por moi autor que fose do himno galego e fundador da escola formalista e non sei cantas cousas máis.

O bo ton da novela mantense en partes, como é o caso da violación en si mesma ou o abandono das rapazas de noite en descampado. Así mesmo no referente á denuncia, rumores machistas, volta á clase despois da violación ou ás presións que os pais do violador exercen sobre Sofía e os seus pais para que retiren a denuncia. A reportaxe e mesmo o didactismo encaixan perfectamente dentro da trama. Son apropiadas tamén as dúbidas que ten Lupe e que a fan retirar a denuncia.

Xerais no Culturgal, actos do sábado e domingo

5 Decembro 2008

Crónica,Narrativa,Noticias,Presentacións

b87a7965514201e0edddce5158d3ea2314a2bc63

Xerais está presente en Culturgal no estand nº 45. Durante o sábado, 6, e o domingo 7 de decembro, organizamos as seguintes actividades:

  • Sábado, 6 ás 18,00 horas no stand de Xerais:

Firma de exemplares de O xardín das pedras flotantes de Manuel Lourenzo González (Premio Xerais de Novela, 2008), A Cabeza de Medusa de Marilar Aleixandre (Premio Fundación Caixa Galicia de Literatura Xuvenil, 2008) e Xenaro e o misterio da mochila verde de Mar Guerra (Premio Merlín de Literatura Infantil, 2008)

  • Sábado, 6 ás 19,00 horas no stand de Xerais:

Firma de exemplares de A venus de cristal de Chelo Suárez

e As mellores intencións de Begoña Paz.

  • Sábado, 6 ás 20,00 horas no espazo de presentacións:

Presentación de A corpo aberto de Manuel Rivas.

Participarán: Manuel Rivas e Manuel Bragado

  • Domingo, 7 ás 18,00 horas no stand de Xerais:

Firma de exemplares de Guía dos camiños do Eume de Chano Eiroa, Festina lente de Marcos Calveiro e Limpeza de sangue de Rubén Ruibal, (Premio Nacional de Literatura Dramática, 2007).

«A Cabeza de Medusa», presentación en Vigo

27 Novembro 2008

Fóra de Xogo,Noticias,Premios_Xerais,Presentacións

xg001409011Mañá, venres 29 de novembro, ás 20:00 horas na Fundación Caixa Galicia de Vigo presentarase A Cabeza de Medusa, a novela de Marilar Aleixandre, gañadora do Premio Fundación Caixa Galicia de Literatura xuvenil 2008. No acto, acompañarán á autora Marta Dacosta, Gloria Rodríguez e Manuel Bragado.

Entrevista aos tres premiados nos Xerais 2008

23 Novembro 2008

Entrevistas,Fóra de Xogo,Infantil,Merlín,Narrativa,Premios_Xerais,Presentacións,Xerais_nos_medios,Xuvenil

g17p30f1

Camilo Franco publica en La Voz de Galicia unha entrevista cos tres premiados nos Xerais 2008, Mar Guerra, gañadora do Premio Merlín de literatura infantil, Marilar Aleixandre do Premio Fundación Caixa Galicia de literatura xuvenil e Manuel Lourenzo González do Premio Xerais de novela. Recollemos algúns dos parágrafos do texto:

Os tres consideran que os premios seguen sendo imprescindibles e que a motivación principal é «conseguir que a historia chegue aos lectores», como explica Mar Guerra, autora de Xenaro e ou misterio da mochila verde. Lourenzo apunta na conversa que «hai un efecto de reforzo para o traballo do escritor cando un xurado escolle un libro seu». Para Marilar Alexandre, autora d’ A cabeza de Medusa, «esa escolla significa que alguén gustou do texto, por máis que sabemos que con outro xurado ou resultado podería ser outro».

Os tres son gañadores de premios a libros inéditos, pero preferirían que houbese máis galardóns á obra publicada. Asegura Lourenzo González que «é máis gratificante o premio ao que non preséntache, pero tamén é certo que neste tipo de convocatorias hai vicios de funcionamento que invalidan en parte a súa función». Para Mar Guerra, os premios a libros publicados deberían darse «en condicións de laboratorio para evitar as suspicacias e que a súa referencia sexa válida».

Os tres gañadores dos Premios Xerais 2008 presentarán as súas obras a vindeira semana: Manuel Lourenzo González, o luns 24 en Pontevedra; Mar Guerra, o mércores 26 na Libraría Arenas da Coruña e Marilar Aleixandre, o venres 28 na Fundación Caixa Galicia de Vigo. Todos os actos comezarán as 20:00 horas.

«A Cabeza de Medusa», crítica en Culturagalega.org

17 Novembro 2008

Críticas,Fóra de Xogo,Xerais_nos_medios,Xuvenil

Isabel Soto ven de publicar no Lg3 de Culturagalega.org unha crítica de A Cabeza de Medusa de Marilar Aleixandre, premio Fundación Caixa Galicia de Literatura Xuvenil, 2008. Recollemos un fragmento:

xg0014090112Con esta obra galardoada co Premio Fundación Caixa Galicia de Literatura Xuvenil, a autora introdúcese nun tema pouco ou nada tratado na LIX galega cal é a violación. Un conflito extraído da realidade, enfocado dende a psicoloxía adolescente que ten ante si un universo de interrogantes, dúbidas e adversidades que acontecen no seu contorno. A construción formal da narración ofrece unha intelixente estrutura e a narración compleméntase coa introdución de elementos informativos, fundamentais para o desenvolvemento e os verdadeiros intereses da historia, que inciden na violación social que sucede á física, cun amplo retrato das diferentes presións ás que están sometidas as rapazas, obrigadas a mastigar o acontecido e a superar un complicado camiño de obstáculos.

Marilar Aleixandre, entrevistada por «A Nosa Terra»

15 Novembro 2008

Entrevistas,Fóra de Xogo,Premios_Xerais,Xerais_nos_medios,Xuvenil

3a40708f05ffc64df8c5ca67b9814d732f51f658

Lara Rozados entrevista a Marilar Aleixandre, autora d’ A Cabeza de Medusa, Premio Fundación Caixa Galicia de literatura xuvenil, na edición desta semana d’ A Nosa Terra. Recollemos varios parágrafos:

A novela comeza “O día en que ía ser violada…” anticipando xa a base do conflito, pero despois vai moito máis alá do que se presenta como o drama inicial.

As verdadeiras aventuras son as que parten dun conflito: xa o fixen noutras novelas como A banda sen futuro, Rúa Carbón… Foi unha decisión moi consciente: non me interesaba centrar a novela na violación física, na máis obvia, que acontece ao comezo de todo. O que está por baixo é a contraposición entre a visión do patriarcado e a visión feminista dun conflito, e desta última tamén participan homes. Non quixen tampouco que fose maniquea, senón que na novela os rapaces tivesen tamén esa actitude feminista. O caso é que non é posíbel unha visión neutra: ou pensas que as mulleres “están en disposición de ser usadas”, como di a sentenza da Audiencia Provincial de Pontevedra, ou que teñen os mesmos dereitos cós homes, non existe neutralidade posíbel.

As protagonistas da novela, de feito, son dúas rapazas moi loitadoras. Faltan referentes xa non femininos, senón feministas, na literatura xuvenil?

Máis que as rapazas, é a profesora que discute na clase sobre as Metamorfoses de Ovidio: por que as mulleres violadas eran convertidas en oso, en xabarín, en porco, e Neptuno, Xúpiter e demais quedaban impunes? Ela suscita esa reflexión, achega un novo xeito de interpretar o mundo. Eu noto un cambio: eu son profesora na Universidade, e comprobei que nos últimos tempos están a cambiar as cousas. Pero acontece, tanto na narrativa como nos libros de texto, ás veces van por detrás da realidade.

«A Cabeza de Medusa», presentación en Compostela

28 Outubro 2008

Noticias,Premios_Xerais,Xuvenil

Mañá mércores, 29 de outubro, ás 18:30 horas, presentarase A Cabeza de Medusa, a novela de Marilar Aleixandre, obra gañadora da IIIª edición do Premio Fundación Caixa Galicia de Literatura Xuvenil. No acto, que se realizará na Biblioteca da Fundación Caixa Galicia (Frei Rosendo Salvado, 14-16) de Santiago de Compostela, participarán a autora,  Xavier Senín, Manuel Bragado e Verónica Rego.

Unha festa de disfraces acaba de madrugada nun camiño afastado onde Sofía e Lupe son violadas. Durante os días que seguen descubrirán que, como a Medusa, moitos non se atreven a miralas en fite. Son elas quen deben avergoñarse? Iso non ocorrería se non levasen minisaia? É mellor non denunciar, non procurar complicacións? Inspirada no mito de Medusa, castigada despois de ser violada a levar serpes por cabeleira. Dende a mesma noite da agresión vai comezar para as dúas mozas o pedregoso camiño da busca da xustiza. Debateranse entre sucumbir e cargar coa lousa que algúns queren pousar sobre elas ou aferrarse a aqueles que as alentan a seguir na procura da propia dignidade e do dereito a superar o sucedido. Narrada en terceira persoa, A Cabeza de Medusa, a novela de Marilar Aleixandre, gañadora do Premio Fundación Caixa Galicia de literatura xuvenil 2008, conxuga a descrición, a narración e o diálogo, así como o xénero xornalístico, para conseguir, en palabras do xurado, “unha prosa áxil e dinámica que avanza con maxistral fluidez dende o comezo en que se coñece o acontecemento que desata a trama, ata a última páxina en que se resolve”. A amplificación social da violación e tamén a procura dos amor(ot)es ventureiros, o papel do amor e a amizade na resistencia ao medo e á vergoña son temas abordados nesta magnífica novela con valentía, claridade e tenrura.

"A cabeza de Medusa" de Marilar Aleixandre, adianto

10 Xuño 2008

Adiantos_para_ler,Descargas,Fóra de Xogo,Premios_Xerais,Xuvenil

Xa se pode ler o capítulo 9, que leva por título “Mordendo as uñas”, d’ A cabeza de Medusa de Marilar Aleixandre, novela gañadora do III Premio Fundación Caixa Galicia de Literatura Xuvenil.

Entrevistas en culturagalega.org cos premiados nos Xerais 2008

9 Xuño 2008

Entrevistas,Premios,Premios_Xerais,Xerais_nos_medios

Moito agradecemos os documentos sonoros que publica hoxe culturagalega.org. Poden escoitarse as tres entrevistas cos autores premiados nos Xerais 2008.

Premios Xerais 2008, primeiras entrevistas

Entrevistas,Premios,Premios_Xerais,Xerais_nos_medios

Aparecen as primeiras entrevistas cos gañadores dos premios Xerais 2008.

  • Manuel Lourenzo: “Temos que acabar co complexo de inferioridade do galego” (Faro de Vigo); “Unha novela sobre ‘amores adolescentes’ e con dúas escritas” (La Voz de Galicia); “A causalidade ineludible” (Galicia Hoxe); “O mundo cambiou para un mundo que non é literatura; é moi complicado gañar lectores” (Vieiros); “Se o Xerais tivese a mesma dotación doutros anos, presentaríame igual” (La Voz de Galicia); “As miñas novelas longas son como conxuntos de relatos breves” (Praza das letras); “Fago literatura sen concesións para un lector intelixente” (El País).
  • Marilar Aleixandre: “Personaxes ficticios e circunstancias naciadas do real” (La Voz de Galicia); “É importante crear un mundo no que a xente nova poida refuxiarse” (Faro de Vigo); “Os mozos galegos si que len” (Galicia Hoxe); “Hai xente que non quere chamarlle ás cousas polo seu nome” (La Voz de Galicia).
  • Mar Guerra: “Un rapaz ‘sabichón’ e que xoga coas palabras (La Voz de Galicia); “Ser distinto non é ser estrano, é ser especial” (Faro de Vigo); “Un relato sobre os valores esquecidos” (Galicia Hoxe); “Non todas as aventuras de rapaces teñen que ter magos” (La Voz de Galicia),

"A cabeza de Medusa", premio Fundación Caixa Galicia 2008

8 Xuño 2008

Fóra de Xogo,Noticias,Premios,Premios_Xerais,Xuvenil

O xurado da 3ª edición do Premio Fundación Caixa Galicia de Literatura Xuvenil dotado con 10.000 euros, formado por: Isabel Bilbao Freire (responsable de acción externa da Fundación Caixagalicia), Xabier Senín Fernández (profesor e tradutor), Andrea Maceiras Lafuente (estudante de Filoloxía), Antonio Piñeiro Rodríguez (estudante de 3º da ESO, CEIP Alfonso VII de Caldas de Reis), Einés Monteagudo Vilavedra (estudante de 3º da ESO do IES de Ames) e Xosé Manuel Moó Pedrosa (editor), en representación de Xerais, con voz e sen voto, entre as vinte e oito obras participantes, declarou finalistas as presentadas baixo os lemas: “Eu son ti”, “O derradeiro inverno” e “Tusitala”.

Despois da súa última deliberación, acordou por unanimidade declarar como gañadora a presentada baixo o lema “Eu son ti” que, despois de aberta a plica, resultou ser de Marilar Aleixandre e corresponde ao título A cabeza de Medusa.

A novela gañadora do Premio Fundación Caixa Galicia 2008 arrinca con enorme contundencia: “O venres en que ía ser violada amenceu bochornoso”. Esta é unha obra que dende o principio nos sitúa de cheo e sen ambaxes na historia de Sofía, unha estudante de bacharelato que, xunto coa súa amiga Lupe, vai ser violada por un descoñecido ao saír dunha festa de Entroido. Violada, como as mulleres dos mitos clásicos que estudan na clase de Latín; como Medusa, a máis fermosa das Górgonas, forzada por Neptuno polo simple feito de ser bela. E se na mitoloxía a deusa Minerva, no canto de castigar o violador, castiga a Medusa transformándolle a cabeleira nun niño de serpes e condenándoa a converter en pedra a quen a mire, Sofía e Lupe tamén sentirán o castigo desa parte da sociedade que pensa que “as rapazas en minisaia están pedindo a berros que as violen”.

Dende a mesma noite da agresión vai comezar para as dúas mozas o pedregoso camiño da busca da xustiza. Debateranse entre sucumbir e cargar coa lousa que algúns queren pousar sobre elas ou aferrarse a aqueles que as alentan a seguir na procura da propia dignidade e do dereito a superar o sucedido. Narrada en terceira persoa, A cabeza de Medusa conxuga a descrición, a narración e o diálogo, así como o xénero xornalístico, para conseguir, en palabras do xurado, “unha prosa áxil e dinámica que avanza con maxistral fluidez dende o comezo en que se coñece o acontecemento que desata a trama, ata a última páxina en que se resolve”. Os personaxes, en maior medida adolescentes, cun papel significativo no desenvolvemento da acción, son tratados cunha elaborada caracterización que os identifica coa mocidade actual, o cal lle imprime verosimilitude á narración. A verosimilitude verase tamén apoiada por unha localización espacial concreta. A amizade, a solidariedade e a esperanza enchen as páxinas dunha obra comprometida que aborda con rigor e coñecemento un tema difícil, o da violencia, neste caso sexual, exercida contra as mulleres. Un tema que cómpre abordar coa valentía, a claridade e a tenrura con que se aborda nesta obra.

Marilar Aleixandre declarou, no momento de recibir o premio Fundación Caixa Galicia, que “Este libro fala de como vencer ao medo e á vergoña. Crese que é valente quen mata un tigre, mais eu considero que fai falta moito máis valor para enfrontar a vergoña e o medo. Escribir é entrar nun diálogo con outros, con outras. Con quen escribiu antes ca nós, con quen agora len e pode que escriban máis tarde. A cabeza de Medusa dialoga co poeta latino Ovidio, con quen convivín varios anos mentres escribía Mudanzas. Aínda que ás veces eu lle leve a contraria, foi Ovidio quen me ensinou que Medusa, antes de ser unha terríbel cabeza con serpes por cabelos, foi unha rapaza fermosísima, e que a súa transformación era un castigo por ser violada”.

Continuou a gañadora do Premio Fundación Caixa Galicia dicindo que “esta novela non transcorre nos tempos mitolóxicos (aínda que nela aparecen sandalias aladas e ollos en empréstimo), senón nos nosos. Dialoga tamén coas mulleres que, logo de seren violadas (ou maltratadas) fisicamente, son violadas socialmente por segunda vez. Como a Medusa, ninguén as mira aos ollos por medo a converterse en pedra, por medo a compartir a súa vergoña. Como Medusa, que se converteu nun poderoso talismán, Sofía, a protagonista da novela, négase a comportarse como unha vítima, a agocharse, a calar. Neste proceso de vencer ao medo e á vergoña, o amor xoga un importante papel. O amor, simbolizado na novela polos amorotes ventureiros (á fin, ‘amorote’ debe derivar dun cruzamento entre ‘amor’ e ‘ámote’). Eu estou segura: Perseo namorouse de Medusa”. Marilar Aleixandre rematou a súa intervención expresando que “esta novela tamén é un diálogo cunhas rapazas, alumnas dun instituto onde eu ensinaba, que foron violadas primeiro fisicamente, despois simbolicamente. É unha historia que levei dentro durante moito tempo, sabendo que a escribiría algún día”.

Manuel Lourenzo, Marilar Aleixandre e Mar Guerra, Premios Xerais 2008

Fóra de Xogo,Infantil,Merlín,Narrativa,Noticias,Premios,Premios_Xerais,Xerais_nos_medios

Na illa de San Simón, no concello de Redondela, o sábado, 7 de xuño, ditamináronse a XXVª edición do Premio Xerais de Novela, dotado con 25.000 euros, a XXIIIª edición do Premio Merlín de Literatura Infantil, dotado con 10.000 euros, e a IIIª edición do Premio Fundación Caixa Galicia de Literatura Xuvenil, dotado con 10.000 euros.

Esta festa literaria consistiu nun acto literario-musical, celebrado no Edificio Multiusos da illa de San Simón, ao que seguiu unha cea ao aire libre nos xardíns da illa. Á velada asistiron máis de trescentas persoas dos diversos ámbitos da sociedade galega, entre os que se atopaba Ramón Villares, presidente do Consello da Cultura Galega; Luís Bará, director xeral de Creación e Promoción Cultural da Consellaría de Cultura de Deporte; Carme Adán, secretaria xeral de Igualdade; Xabier Méndez, director xerente da Fundación Illa de San Simón, o concelleiro de cultura do concello de Redondela; o presidente da Federación de Libreiros de Galicia, Xaime Corral; representantes do mundo da política e un importante número de escritores, editores, libreiros e colaboradores da editorial.

No acto, presentado por Celia Torres, directora de promoción da editorial e coordinadora dos premios, participou Tino Baz, o cantautor miñoto, que interpretou ao comezo o tema “Volvín á terra pero perdín o amor”, sobre un poema de Bernardino Graña (presente no acto e moi aplaudido polos asistentes) e rematou con “Romance da Maruxa…In memorian”.

Despois da actuación de Baz e intervención de Carlos G. Reigosa, que actuou como mantedor literario, déronse a coñecer os fallos dos xurados. A gañadora da XXIIIº edición do Premio Merlín de literatura infantil foi a xornalista madrileña Mar Guerra Cid pola súa novela Xenaro e o misterio da mochilota verde, presentada baixo o lema “… Cómpre botar unhas palabriñas máxicas”. Marilar Aleixandre foi a gañadora do IIIº Premio Fundación Caixa Galicia de literatura xuvenil pola súa novela A cabeza de Medusa, presentada baixo o lema “Eu son ti”. O XXVº Premio Xerais de novela foi para Manuel Lourenzo González pola novela O Xardín das Pedras Flotantes, presentada baixo o pseudónimo “Manalva” e o lema “Flora da xunqueira”.

Pechou o acto Manuel Bragado, director da editorial, que valorou a traxectoria dos premios ao longo as súas vinte e cinco edicións, o que considerou unha mostra da madurez do sistema literario galego e da novela como xénero privilexiado polas lectoras galegas. Por último agradeceu a axuda proporcionada pola Fundación Illa de San Simón, a Consellaría de Cultura e Deporte, a conellaría de Cultura do Concello de Redondela, a Fundación Caixa Galicia e Ámbito Cultural El Corte Inglés, entidades que apoiaron a celebración destes premios.

Recollemos as primeiras referencias sobre o fallo dos premios aparecidas hoxe domingo na prensa electrónica:

  • Faro de Vigo: “Xerais premia a Manuel Lourenzo, Marilar Aleixandre e Mar Guerra”.
  • La Voz de Galicia: “Manuel Lourenzo gaña o Xerais cunha novela de amor”.
  • La Opinión A Coruña: “Manuel Lourenzo obtiene el Xerais con ‘O Xardín das pedras flotantes’”.
  • El País Galicia: Lourenzo González gana el Xerais con una historia de amor adolescente”.
  • El Correo Gallego: “Manuel Lourenzo, premiado co Xerais de Novela”.
  • Galicia hoxe: “O talento recoñecido”.
  • El Progreso: “Manuel Lourenzo, Marilar Aleixandre e Mar Guerra, Premios Xerais”.
  • Europa Press: “Los escritores Manuel Lourenzo, Marilar Aleixandre y Mar Guerra reciben los premios Xerais de literatura 2008″.
  • Vieiros: “Manuel Lourenzo, Premio Xerais de Novela 2008″.
  • A Nosa Terra: “Manuel Lourenzo gaña o Xerais de Novela”.
  • Chuza: “Manuel Lourenzo gaña o Xerais de Novela 2008″.
  • Praza das letras: “Manuel Lourenzo González, Premio Xerais 08″
  • Gznación: “Manuel Lourenzo, Marilar Aleixandre e Mar Guerra fanse cos premios xerais 2008″.
  • Xornal.com: “Manuel Lourenzo gañou o Xerais con ‘O Xardín das Pedras Flotantes’”.
  • MundoGaliza: “Premio Xerais de Novela 2008″.