Un poema infográfico de «transmuta», de Xabier Cordal. Por Xosé Manuel Eyré

14 Maio 2012

Blogs,Críticas,Poesía

O crítico Xosé Manuel Eyré publica no seu blog Ferradura en tránsito unha anotación sobre un poema infográfico de de Xabier Cordal en transmuta.

 

Descrición animada dun poema infográfico de Xabier Cordal

Vén na páxina 57, do Transmuta. Porque antes de nada ten que ir a localización; dicía un amigo de meu: seriedade pouca, mais que dure.

Concretamente, nun recadro, delimitado por liña fina. ( Diríase que coma o dunha necrolóxica, mais hai que animar)

Trátase do  organigrama da Cidade da Cultura de Compostela, aínda que na realidade enténdese mellor como plano do enxendro arquitectónico-culturaloide.

Hai dúas entradas, unha pola esquerda ( situada na parte superior) e outra pola dereita ( en tres cuartos do recadro, máis ou menos).

Animarse,  e entremos:

Se accedemos pola esquerda ( que un sempre debe saber de onde procede), o que atopamos, nada máis entrar, é o NICHO Nº 1 , continente da etnografía e os oficios do pasado; á fronte temos o NICHO Nº2, continente do cadáver de Castelao, mais un sinal de prohibido pasar impide o acceso; entre este nicho nº 2 e os número 7  e 3, continentes da Guerrilla Urbana (Ç) e o Centro Ramón Piñeiro ( xa no 7) acompañado de panteón e restaurante, entre eses dous nichos, sitúase o Posto da Garda Civil e un PUB indicado en diferentes tamaños e tipos de letra; xusto por debaixo destes dous nichos (7 e 3) está a entrada pola dereita; xusto por debaixo do NICHO Nº 1 está a Praza do Pacto ( antigo Campo da Malla) e ao seu carón a ZONA DE MANIFESTACIÓN, que é o primeiro que se atopa entrando pola dereita; debaixo da ZONA DE MANIFESTACIÓN está o NICHO Nº 4,  recibe o nome de Psicofonías e lugar para unah Residencia da Terceira Idade; ao seu carón, e para rematar, o NICHO Nº 5,  continente da Cultura Gallega, onde se anuncian conferencias en sesión continua:

08,30: La participación cultural

09,00: La cultura, cosa de todos

09,30: Por una sesión continua de conferencias en gallego

10,30: El gallego también vende

11,00: La participación cultural

11,30: La cultura, cosa de todos

12,00: Almuerzo

English version available

E non hai máis nada.

Conste que eu animeivos, eh…

É un poema actual, así que actuade, meus, queda moito futuro que conquistar

Chuzame! A Facebook A Twitter

Quen é quen. Os personxes de «Os fillos do mar», de Pedro Feijoo, por Xosé Manuel Eyré

2 Maio 2012

Blogs,Críticas,Narrativa

O critico Xosé Manuel Eyré publica no seu blog Ferradura en tránsito unha anotación sobre quen é quen na novela Os fillos do mar de Pedro Feijoo.

 

Quen é quen en «Os fillos do mar»

Non pretendo ofrecer un dramatis personae, non é unha listaxe exhausitiva, mais, a falta de personaxes secundarias, velaquí teñen a fariña coa que Pedro amasou unha novela que está dando moito que falar/ler

* Simón: arquitecto vigués, que sobrevive como pode, encárganlle un traballo no que ten que actuar sobre unha fonte nun pazo de Canido.

*Mariña: filla de Isabel LLovet, quen encargou o traballo a Simón: Mariña é unha muller  belida e esperta, non se leva o ceu irmán. Ela e Simón son os dous protagonistas centrais.

* Isabel LLovet: muller de forte personalidade e moi planificadora. Morre, axiña, en circunstancias pouco claras, e no seu testamento tamén cita a Simón. Esposa de Eneas Dafonte.

* Eneas Dafonte: empresario vigués que se levou moi ben co franquismo, casado con Isabel LLovet e pai agarimoso que non se corresponde coas sospeitas criminosas que a a historia deixa del. Xa morrera cando comeza a novela.

* Xulio Ascanio: fillo de Isabel e Eneas, irmán de Mariña, mafioso vigués.

* Ernest Rovira : avogado e secretario persoal de Isabel LLovet.

* Fausto Wessler: comandante da expedición alemá na procura do tesouro que dorme nas augas de Rande para axudar o Reich hitleriano.

* Otto Wessler: fillo de Fausto, tamén quererá o tesouro.

* Daniel Beiroa: mariñeiro, mozo espelido que guiará a expedición alemá deica o tesouro.

* Bruno Rodés: policía amigo de Simón ( sempre lle chama «malparit»).

* Hugo Brauner: alemán axudante de Fausto Wessler

* Jakob Neumann: anticuario vigués, será unha das fontes reveladoras imprescindíbeis no desenvolvemento da trama.

* Carlito: traballador arxentino que contratas con frecuencia Simón, só aparece no comezo da novela.

* Blanco: habilidoso piloto de planadoras

* Yago Ray: percebeiro da illa de Ons, de orixe non galega, com o nome indica.

* Troia: empresa de Eneas, actualización do clásico cabalo de Troia ( por certo, non é casualidade que pertenza a Eneas, heroe mitilóxico)

* Buraco do Inferno: unha das portas do inferno, gruta onde permanece agochado o tesouro de Rande.

* Santo Cristo de Maracaibo: un do sbarcos que transportaba o tesouro

* Vigo: esta é novela viguesa por excelencia

* A necesidade de xustiza social

* A sensibilidade contra os inxustos

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Cita en Fisterra», de Luís Rei Núñez: un xogo espectacular, significativo e arriscado

24 Febreiro 2012

Blogs,Narrativa

O crítico Xosé Manuel Eyré publica no seu blog unha anotación onde anuncia o seu interese por Cita en Fisterra, de Luís Rei Núñez.

 

Mais quero escribir tamén sobre Luís Rei Núñez. Acabo de encetar a súa última novela. Luís Rei é xente que ten enfrontado retos narrativos de moito fuste, lembremos Montelouro ou O señor Lugrís. E esta parece máis modesta. E nin moito menos é así. A veciñanza entre realidade e ficción faina especialmente atraente, establece un xogo espectacular, significativo e arriscado. Na miña opinión quizá sexa o proxecto narrativo máis arriscado deste autor. Veremos se non se torce.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Avivece a lenda do misterioso Dr. Saa, o Conde de Waldemar. No blog de Xosé Manuel Eyré

22 Febreiro 2012

Blogs,Críticas,Crónica

O crítico Xosé Manuel Eyré publica no seu blog unha anotación sobre O misterioso Dr. Saa, libro subtitulado A historia do Conde de Waldemar, ilusionista, prestidixitador e telépata, de Xosé Díaz Díaz e Belén Fernández Guzmán.

 

 

Noticia do Conde de Waldemar

Trátase, sen dúbida, dunha das personalidades máis importantes e suxestivas de Galiza no século XX. Tanto como destendida no panorama cultural galego, que agás para Trapero Pardo, o Mago Antón e o mundo da maxia lucense permanece case descoñecido. Velaí, logo, que o libro de Xosé Díaz Díaz e Belén Fernández Guzman sexa fundamental á hora de botar luz e reivindicar a figura de Manuel Rodríguez Saa, Mago de Reis e Rei de Magos, que paseou a súa extraordinaria habilidade no mundo da maxia e do ilusionismo polos máis importantes escenarios do orbe, incluíndo representacións para varias casas reais, entre elas a de Hiro Hito ( nunca antes un mago, e moi poucas persoas en xera ultrapasaran os muros da divinidade entre os que vivía o emperador nipón), e que frecuentou personalidades de primeira magnitude que agasallaron coa súa admiración e favor. E, o que é máis importante, nunca deixou de obsequiar a súa maxia á xente de a pé, na cefetaría, nas festas, ou na parada do coche de liña sempre estaba pronto a efectuar algunha prestidixitación asombrosa. Porén casou lonxe ( Filipinas), cunha das mulleres máis ricas e influentes  do entón, botou case toda a vida fóra, e quizá iso marcou le marcou un destino no esquezo.

É hora de recuperalo. É de xustiza.

Xosé Manuel Eyré

Chuzame! A Facebook A Twitter

Unha lectura agradable. Anotación de Xosé Manuel Eyré sobre «Historias de Oregón», de Diego Ameixeiras

13 Xaneiro 2012

Blogs,Críticas,Narrativa

O crítico Xosé Manuel Eyré publica no seu blog unha anotación sobre Historias de Oregón, de Diego Ameixeiras, Premio La Voz de Galicia de Novela por Entregas.

Oregón e a emoción maior

Unha das lecturas que estou facendo esta semana, a última de Diego Ameixeiras.

Historias de Oregón é un cruzamento de camiños, de camiños que son vida. Non rematei de lela, polo que teño que matizar esa a afirmación. Polo momento, Historias de Oregón  é a exposición de varias historias que aparentemente teñen en común o espazo de Oregón como nexo. Polo momento aínda non se cruzaron agás dese xeito. Mais eu manteño o dito, aínda que non cheguen uns a afectar a vida dos outros, porque hai un espazo onde si se cruzaron xa, desde o inicio. A mente do  lector, iso tan esquecido, durante tanto tempo, como territorio literario, e fundamental, engado.

E a mente do lector ( sobre todo a do lector avezado, aínda que o circunstancial non é incapaz de facelo e mesmo pode, na miña opinión é seguro, que lle efecte igual aínda que non o recoñeza), esa mente do lector, xa no  primeiro capítulo recoñece que alí hai literatura da boa. Por como conxuga a primeira persoa e a terceira, por como o narrador domina todas as instancias narrativas para deixar un texto breve máis completo, breve mais sematicamente denso e ben contado.

E é magoa que ese narrador despois se faga a un lado, se convencionalice como instrumento das personaxes, que son quen realmente dominan. En parte é lóxico. Porque? Porque é o primeiro capítulo, a trama esta principiando a se desenvolver. E cando se estea desenvolvendo xa non hai outro interese que lle poida.

Lese con agrado, este Premio de Novela por Entregas de LVG, tamén porque as personaxes, esas ficcións ficticias, son doadamente asimilábeis a esoutras ficcións reais que camiñan á nosa beira mais das que descoñecemos case todo, agás que están alí, canda nós. É a literatura a devolver vida, e poucos alicientes mellores hai para fixar a  mente do lector ás páxinas, porque…que emoción hai maior?

Xosé Manuel Eyré

Chuzame! A Facebook A Twitter

A aforística cinematográfica de «Fantasmas de luz», de Agustín Fernández Paz. No blog de Xosé Manuel Eyré

14 Decembro 2011

Cine,Infantil

O crítico Xosé Manuel Eyré publica no seu blog, Ferradura en tránsito, a aforística cinematográfica da novela Fantasmas de luz, de Agustín Fernández Paz.

 

Velaquí a aforística cinematográfica na novela de Agustín Fernández Paz. E procedencia.

Un consello, antes. Estes textos foron extirpados doutros máis longos, adquirindo novo contexto. Pois ben, deixen que estes textos revivan na súa vida, procúrenlles o novo contexto da súa vida.

Vai:

«Se a cabeza che di unha cousa, e  a túa vida che di outra, a cabeza sempre perde». De  Caio Longo (31)

……………………………..

«O home que non vive coa súa familia non pode ser un home». De O Padriño ( 31)

……………………………………

«Hai cousas que o pobo non pode enmendar, aquelas que nos feren moi dentro e deixan cicatriz» O señor dos aneis

………………………………………….

«A verdade é ás veces tan amarga que parece fel». Coa morte nos talóns

……………………………………………………..

Só ao soñar temos liberdade, sempre foi así, e sempre será así. O Club dos poetas mortos.

……………………………………………………………

Ás veces o mundo dos vivos mestúrase co dos fantasmas. Os outros

……………………………………………………………………..

O odio é un lastre; a vida é curta demais para estar sempre cabreado. American History X

………………………………………………………………………………

«Se non tivese tanto carto, podería ter sido un bo home». Cidadán Kane

………………………………………………………………………………………..

«Nunca coñeces realmente unha persoa ata que non levaches os seus zapatos e  camiñaches con eles.»  Matar un reiseñor.

………………………………………………………………………………………………….

Hai momnentos en que un home ten que loitar, e hai momentos en que debe aceptar que perdeu o seu destino, que o barco partíu, que só un iluso seguiría a insistir.» Big Fish

…………………………………………………………………………………..

«É curiosa a vida. Cando es neno o tempo non acaba de pasar. E logo, sen te decatares, tes cincuenta anos e da infancia o único que che queda colle nunha caixa enferruxada». Amélie

……………………………………………………………………….

«O amor: un ano de lume e paixón e trinta de cinsas». O  Gatopardo

………………………………………………………

» O amor non obedece ás nosas esperanzas. O seu misterio é puro e absoluto». De As pontes de Madison

………………………………………….

«Prefiro ulir  unha vez o seu cabelo, un bico dos seus beizos, un aloumiño da súa man, que toda unha eternidade sen ela» City of Angels

…………………

«Que pacífica sería a vida sen amor. Que segura. Que tranquila. E que insulsa.» O nome da rosa

…………………………

«Entrades cada noite nun estado de coma e soñades; mais de que vos serven os soños se nunca se realizan?» Terminator

…………………………………..

«Un home invisible pode gobernar o mundo! Coñecerei todos os segredos! Roubarei e matarei.» O home invisible.

…………………………………………

«É incrible o que un home pode chegar a facer  cando non ten que se mirar nunca máis no espello» O home sen sombra

………………………………………………….

«A vida dun home non vale nada se non vive de acordo coa súa conciencia» A gran proba

……………………………………………………….

«Os vellos soños eran bos soños. Non se cumpriron, mais alégrame saber que algún día os tiven» As pontes de Madison

……………………………………………………………..

«Non esquezan que, a pesar de todo o que lles digan,  as palabras e as ideas poden cambiar o mundo». O club dos poetas mortos

……………………………………………………………………..

«O pasado é algo que podemos lembrar pero non tocar, e todo o que se lembra é borroso e vago» Desexando amar.

……………………………………………………………………………….

«Todas as lembranzas son sucos de bágoas»  De 2046

………………………………………………………………………………………………

«Ata a persoa máis insignificante pode cambiar o curso do futuro» O señor dos aneis

………………………………………………………………………………..

«Nunca poderán acabar con nós nin esmagarnos. Sempre sairemos adiante porque nosoutros somos o pobo» As uvas da ira

……………………………………………………………..

«-Todo o mundo adora as súas ilusións

 -Que as adoran? Necesítanas igual que necesitan o aire!». De Sombras e néboa

Chuzame! A Facebook A Twitter

Anotación de Xosé Manuel Eyré sobre «Fantasmas de luz», de Agustín Fernández Paz

12 Decembro 2011

Críticas,Infantil

O crítico Xosé Manuel Eyré publica no seu blog, Ferradura en tránsito, unha anotación sobre Fantasmas de luz, de Agustín Fernández Paz.

 

Fantasmas de luz, Miguelanxo Prado e a vida como exemplo

Comecei a lelo nun intre ponte entre dous compromisos, ese tempo morto que ás veces che se presenta sen que teñas nada planificado. E xa non dou parado, xa case o teño mediado. A nova novela de don Agustín Fernández Paz chega tamén ilustrada polos deseños de don Miguelanxo Prado. Velaí dous primeiros espadas, un contando historias con palabras e outro con liñas e cores, xuntos. E o cinema, de fondo. Difícil de resistir. Vénme a cabeza aqueles Narradores de cine. Tamén os Cinepoemas de Claudio Rodríguez Fer. Esta é outra homenaxe ao cinema, non son poucas as que na literatura galega se lle teñen dado. Nin inmerecidas senón lóxicas, que a fascinación a que induce é moita. En definitiva, a fascinación polas historias é común ao cinema, á literatura e á banda deseñada. As súas historias indúcennos unha fascinación, embébennos de tal xeito, que non resulta doado desapegarnos delas.

Agustín Fernández Paz, o Gran Comentador, desde O único que queda é o amor en proceso de achegamento ao lector adulto, a súa narrativa resulta tan próxima porque posúe a habilidade de que os naradores de convirten en comentadores, perdendo esa frialdade incial e prendendo ao lector polos colares da confidencia.

Miguel Anxo Prado, as súas historias en banda deseñada casan moi ben coas historias de Agustín. Moi ben. Porque, neste caso en particular mais tamén se pode xeralizar, os deseños de Miguelanxo teñen o poder de lembrarnos que se está a falar da vida real, que é o que interesa, a vida real e os problemas dos seus habitantes, eses conflitos que fan de calquera peón un heroe, non porque os resolva senón máis ben porque malia a problemática consegue seguir adiante.Á vez que presta moito coidado en lembrarnos que o que vemos/lemos non é a realidade, senón unha fantasía sobre o real.

A vida como exemplo.

As historias como reivindicación de que o ser humano garda un tesouro dentro, un misterioso tesouro.

E o lector de histroias para certificalo, descubrilo, descubrir aquilo non que non repararía de non ser porque llo contan.

Xosé Manuel Eyré

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Suso de Toro e os destrutores de mitos»: anotación de Xosé Manuel Eyré

29 Novembro 2011

Uncategorized

Xosé Manuel Eyré publicou no seu blog, Ferradura en tránsito, a anotación «Suso de Toro e os destrutores de mitos».

Suso de Toro e os destrutores de mitos

Dúranme aínda os ecos da velada que en Codeseda (A Estrada) nos xuntou  a debater en conversa a  redor do mito. Temo e agardo que tampouco se apaguen agora.

Agora lembro que un dos meirandes destrutores de mitos da actualidade é Suso de Toro. Nunca cesou nese afán. E del se recollen algúns dos mellores froitos que a escrita de Suso de Toro deixou. Sé botamos unha ollada ao seu corpus narrativo resulta doado ver como hai un antes e un despois da Sombra cazadora- e non quero renunciar ao comentario que o título provoca: sombra, prsenza intanxíbel, tal que os mitos; cazadora, que, como se verá, remata por nos conquistar. Antes Suso de Toro movíase polas terras pouco exploradas aínda ( a narrativa galega estaba aínda no labor vertebrase e acadar dinamismo histórico fóra das gadoupas que historicamente a afogaron…desde o seu medieval nacemento), polas pouco exploradas terras da destrución dos  mitos, polas atraentes terras da liberdade que reclama o poder do agromar novo indicador de que non só existe unha corrente de auga. E lese, despois, un autor que tenta acomodar o seu discurso ao canon da novela clásica, onde deixa reaparecer ecos do primeiro Suso de Toro ( Círculo).

Hoxe Sartre é calquera. O papel do intelectual está ao alcance de todos e a figura do intelectual perdeu toda autoridade, o que diga non só é discutíbel é que vai ser discutido, negado, sometido a burla. Iso non hai autoridade que o resista. Internet cuestiona toda autoridade, mais iso non garante por si mesmo que o poder pase a toda a xente.

Estas palabras súas son ben claras. E veñen moi a conto, se do mito estamos tratando. Fala do intelectual, tanto dos que crean mitos como dos que nos in-ducen (ducere) coñecemento a partir do mesmo mito, á vez porque veñen sendo figuras residentes na mesma identidade. E rescato, delas, unha: autoridade. Non resulta lóxico o seu emprego. Nunca, o intelectual, pretendeu autoridade sobre nada, absolutamente nunca; iso é unha cousa e que os demais lles concedamos ascendencia na configuración da nosa maneira de pensar ( de ser, de existir)…iso é outra ben diferente.

Lembro outro artigo recente, que ben ilustra a actitude que sempre guiou a Suso de Toro.

Porén, nin o mesmo Suso de Toro é quen de vivir á marxe do mito. Poden comprobalo aquí, xa no mesmo título, e, se queren, deánlle un repaso á súa narrativa ( Calzados Lola, Non volvas, Trece badaladas…).

Vivimos nun tempo onde os cazadores de mitos se espallan e estercan por todos lados. O ser humano leva no seu sangue ese instinto cazador, e non se dá desfeito del senón que chega a coverterse no seu vórtice vital.

Neste noso mundo desacralizado e laico triunfan os esqueletos, as momias, os zombies. E os máis fermosos protagonistas son os vampiros, esa promesa de maxia, misterio da morte, eternidade. É ben razonábel, é o máis sensato, que esta mocidade romántica procure historias de vampiros.

Mais ha ser por algo que, malia tanto cazador de mitos, este revive e recobra forzas até cazar ou colonizar o imaxinario de ficcións consumidas. Ficcións: narracións: mitos.

A vida é así, unha sombra cazadora. Nin nos deixa ser só cazadores de mitos, nin tampouco construtores de mitos, e está a reclamar que tampouco haxa condutores no mito ( iso foi cousa da modernidade, cando o seu humano reclamaba que o seu intelecto era quen de gobernar o mundo e a súa vida).

A vida é así, mito permanente. Sempre foi así.

A diferenza, que agora, xa adestrados ou tempo tivemos diso, agora o mito reclama que sexamos nós quen nos adentremos, que o comprendamos, que o vivamos.

Sempre haberá maís mitos a cazar. Sempre haberá máis mitos a construír. Sempre nos quedarán máis mitos a coñecer, sempre nos quedará máis coñecemento a extraer dos mitos. Matalos antes de os coñecer só nos condena, como a Sísifo, á esterilidade reiterada.

Xosé Manuel Eyré

Chuzame! A Facebook A Twitter

A literatura libre de Xavier Queipo en «Extramunde», anotación de Xosé Manuel Eyré

18 Novembro 2011

Blogs,Críticas,Narrativa,Premios_Xerais

O crítico Xosé Manuel Eyré publica no seu blog unha nova anotación da lectura de Extramunde, de Xavier Queipo.


Literatura libre de Xavier Queipo

Quero adiantarlles algúns puntos que vou tratar na miña crítica de Extramunde, premio Xerais 2011, pódeme a paixón.

Hai, en primeiro lugar, unha moi clara haomenaxe ao Sinbad de Cunqueiro, nese Cego de Zas, traficante de ventos, e contador de historias, unhas historias ás que se lles pode ver certo parecido coas de Cunqueiro na triloxía que pon cabo á súa obra. Iso é o de menos, o parecido, que comeza xa pola extensión, o importante é que sexa contador de historias e o valor que estas historias teñen á hora de manter o ánimo da tripulación libertaria. Adianto que pensar nunha función bárdica igual é excesivo, mais tamén lóxico, pensalo.

Tamén, e xa non podo que sexa propositado, atopo un punto de contacto co Rinocerontes e Quimeras de Marcos Calveiro. Eu dixera que me sabía a pouco, como se rematara antes de tempo, apetecíame ler como aqueles seres, deformes pola diferenza, desenvolvían a súa loita libertaria. Pois ben, isto é o que fai Queipo, xunta un bo mangado de seres diferentes, condenados pola iquisición, e regálanos este apaixonante periplo libertario.

Libertario. Necesariamente hai que retrotraerse ao Tagen Ata de Ferrín. Lembrar O cervo na torre (Darío X. Cabana). E, por actual, a Obediencia de Antón Lopo. Trátase de literatura liberada, mais o carácter de ficción política é menor  no sentido de que non ten a angustia de Tagen Ata ou O cervo na torre, nin reclama a futuridade de Obediencia. É narrativa de aventuras, onde un mangado de seres marxinais, condenados pola inquisición, deixan unha lección de convivencia e non só de convivencia.

Velaí unha liña narrativa na que convén afondar, tampouco é casualidade que estes dous discursos libertarios conflúan no tempo, nin que os seus autores sexan quen son. Iso tamén o hai que ter en conta, para o presente e para o futuro.

Falta agora saber o que van dicir os que tanto falaban do exceso de nacionalismo na literatura galega. Iso, nesta novela de Queipo, evoluciona até ser o único lóxico.

Xosé Manuel Eyré

Chuzame! A Facebook A Twitter

Primeira impresión de «Extramunde»: Anotación de Xosé Manuel Eyré

16 Novembro 2011

Uncategorized

Xosé Manuel Eyré publica no seu blog, Ferradura en Tránsito, unha anotación sobre a súa primeira impresión na lectura de Extramunde, de Xavier Queipo.

Primeira impresión de «Extramunde»

Comecei a ler, a nova novela de Xavier Queipo, onte. Non houbo maneira de que puidera deixala até rematar a primeira parte. E agardo ansioso por continuar. Non terei moito tempo hoxe, o día máis atarefado da semana, aínda así é moi probábel que non resista volver abrila.

Sorprende, é o primeiro a dicir. Queipo non foi nunca un autor tirado á clásica maneira de de contar, porén, nesa primeira parte, acolle un discurso de clara pegada clásica. E non lle senta mal, agás algúns momentos onde cae na eacrita en liña, na escrita que aforra pausas e con cas pausas precisas delimitacións sintácticas, do resto logra un discurso ven competente.

Por certo, un clasicismo que vai moi acorde á complexidade da sociedade que retrata. Porque a finalidade é esa, o retrato dunha sociedade complexa, que lida coa vida como pode, e nesa loita está fortemente condicionada por unha relixión católica extremadamente arbitraria, deseñada para o control social mediante o apoucamento do propio ser humano, negadora afevoada e  combetente cruel de calquera que poña en perigo esa supremacía ou simplemente a conteste

Mais se iso é o que primeiro sorprende, o que te mantén preso á novela é ese ambiente tráxico, ese ambiente tráxico no que se moven un bo número de personaxes, bruxas, curas lascivos, homes dunha crueldade tan vertixinosa como epatante, enfermos… unha parte da sociedade que outra parte decide, moi arbitrariamente, tratar como inimigos da moralidade, o civismo e o progreso…cando o único que facían quelas pobres xentes era seren depositarios de cultura e saberes populares

Unhas personaxes moi ben trazadas. Un abano de personaxes moi ben trazadas, moi ben configuradas. Abano, non son dous ou tres caracteres fortes. Hainos fortes e outros que se fan fortes precisamente poal paciencia obrigada do seu carácter subalterno. Mulleres e homes. Ando na angueria de elaborar un dramatis personae.

Outro dos logros, precisamente posíbel porque as personaxes está  así de ben configuradas, é que en pouco espazo condensa un contido semático moi amplo. Ademais de que o discurso non queda fechado en si  propio, resulta moi difícil lelo sen tomar partido. Resulta moi difícil lelo sen facerse preguntas e opinar.

É dicir, trátase dun texto en permanente expansión. E esa expansión non afoga a lectura senón que a alimenta, méteche máis ganas de seguir lendo porque a túa lectura non é pasiva, non asistes a unha historia senón que a participas como lector….porque te atinxe, sénteste afectado por tan arbitraria crueldade.

Son consciente de que lin o que parece ser a primeira parte dunha novela de altura. Porque se así empezou, o lóxico é que aínda incremente o interese con que a leo, o raro sería o contrario, na república das letras o normal é o incremento. Vén a miña cabeza agora o dito sobre a importancia das primeiras páxinas. Non se pode dicir que sexa algo definitivo, porén o raro é lograr un título de altura cun comezo frouxo…

Xosé Manuel Eyré

Chuzame! A Facebook A Twitter

«A arquitectura narrativa de Fran Alonso», anotación de Xosé Manuel Eyré sobre «Ninguén»

2 Novembro 2011

Blogs,Críticas,Narrativa

O crítico Xosé Manuel Eyré publicou no seu blog unha nova anotación sobre Ninguén, de Fran Alonso.

A arquitectura narrativa de Fran Alonso

Dixen, nunha anotación anterior, que me gustaría ter tempo para facer un estudo comparado da tratamento da soidade en Males de cabeza e Ninguén. Sen esquecer a implicación que niso ten a arquitectura narrativa en ambos casos. Mais por agora ímonos contentar coa correspondente a Ninguén.

Dixen tamén que a literatura de Fran Alonso é das que contan máis do que din. Que nese particular savoir faire radica un dos engados da súa narrativa. E digo particular porque o equilibrio entre o que se conta e o que se suxire, nesta novela, é tan difícil de lograr com que non caian a o chan os obxectos malabáricos. Iso si, sen pirotecnia, sen pirotecnia ningunha, desde unha exposición que aposta pola linuguaxe clara. Porque é precisamente na arquitectura onde o autor vai poñer toda a súa atención.

A novela ( vexan que xa non teño dúbidas en adscribila xenericamente ) componse de 10 relatos entrecurados con outros tantos hoax. Aparentemente non teñen nada que ver, ou moi pouco, aínda que, de cando en vez, si é posíbel establecer esa relación, e por se alguén caeu na tentación de considerar o conxunto como unha simple sucesión de relatos e microrrelatos, no de remate déixase claro o motivo da súa inclusión . Como tampouco o título tería nada que ver co contido a menos que os lectores establezamos esa pertinencia. É dicir, Fran Alonso, moi conscientemente, procura lectores activos, lectores que teñan o texto como lago máis, moito máis, que un espectáculo de palabras, lectores reflexivos, lectores que queiran ir máis alá do texto. Lectores rebeldes, insubmisos. Porque hai moito contra o que se rebelar. Submisión é delito, delito contra o progreso, contra a mesma humanidade se algo dela aniña aínda en nós

Mais se por unha banda se esixe esa actitude, de inicio e con toda a delicadeza do mundo, segundo se vai lendo lémbrasenos ( tamén con moita delicadeza, pola actitude narrativa e non con palabras) que estamos a ler un libro, que lle poñamos atención. E mesmo asistimos a amagos de querer chegar a unha estrutura envolvente, onde as personaxes de interrelacionen de relato en relato, que finalmentre quedarán niso, en suxestións.

Seguindo este xogo Fran Alonso inclusive é quen de proxectar a figura autorial sobre o texto, e outra volta volvemos falar de delicadeza, ou de pericia no manexo sa suxestión. De xeito que o produto libresco que se está a ler sexa tido como parte integrante do mundo, que a esfera literaria non é outro planeta, un planeta de seres curiosos que se adican a inventar historias. E para proba velaquí esta Ninguén. Ata que punto é froito ficticio? Acaso non é traslación do que vemos/vivimos todos os días.

Antes adscribín Ninguén á novela. Permítaseme agora definila. Ninguén: colmea sen raíña.

Escollo colmea, e non outro termo, porque tamén fai referencia ao habitáculo. Tamén porque lembra a novela de CJ Cela. Iso si, Fran Alonso vai bastante máis alá de Cela. Bastante. En menos espazo fai o mesmo, mesmo, outro tour de force, malia o estilo antes comentado, logra crear diferentes climas, diferentes ambientes, e, por suposto, a novela de Fran Alonso responde a un estudo, a unha observación e posterior estudo da sociedade bastante máis notábel. Dito con outras palabras: porque Fran Alonso séntese, sábese, integrante desa sociedade, da sociedade tanto real como ficticia, e indiscutibelmente toma partido pola evolución fronte á submisión.

Xosé Manuel Eyré

Chuzame! A Facebook A Twitter

Anotación de Xosé Manuel Eyré sobre «Ninguén», de Fran Alonso

26 Outubro 2011

Blogs,Críticas,Narrativa

O crítico Xosé Manuel Eyré publica no seu blog unha nova anotación sobre Ninguén, de Fran Alonso.

Fran Alonso, na Ninguén, pinta unha sociedade composta por individualismos solitarios. Fuxir dese cancro está nas nosas mans. Aquí aparéceseme a necesidade de contrastar Ninguén con Males de cabeza. Ver unha como evolución da outra. Que distingue a tolemia de Males de cabeza das soidades, dos mundos restrinxidos de Ninguén? Sen pensalo máis, o grao de elaboración do padecemento. Desde esa perspectiva, Ninguén pode ser lido adcrito ao xénero do terror. Por outra banda está a alta complexidade interna dunha narrativa, a de Fran Alonso, aparentemente sinxela no apartado formal. É, coma se dixeramos, o antídoto anti-Prous ( para que gastaches tanta tinta se cun soneto dabas conta do tema?), porque, en definitiva a obra de Proust non se alonxa nadiña da de Balzac nin a dos dous da de Fran Alonso, como retratistas sociais. Eles permítennos contrastar as sociedades, mais temos que facelo nós. Comprobar os distintos graos e maneiras en que temos que ser lectores activos, en Balzac, Prous e Fran Alonso, eis outra perspectiva crítica que me seduce moito.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«A narrativa inversa de Fran Alonso», por Xosé Manuel Eyré

20 Outubro 2011

Blogs,Críticas,Narrativa

Xosé Manuel Eyré publica no seu blog unha anotación sobre Ninguén, de Fran Alonso.

A narrativa inversa de Fran Alonso

Comecei onte a lectura de Ninguén, título co que Fran Alonso regresa aos trinques.

Non sei aínda se definila como novela ou non. En todo caso, o xénero é o de menos, se a literatura é boa, e eu non dou resistido a tentación de escribir esta anotación, así de entrada. O propio Fran Alonso, no epílogo, comenta a relación que este Ninguén ten coa súa obra anterior, en prosa ou poesía. É a súa lectura, ademais da dos primeiros relatos, o que orixina estas palabras, que tampouco deixan de ser un horizonte de expectativas peculiar, mais que á vez queren caracterizar o corpus do autor.

Hai, na narrativa de Fran Alonso, un aspecto que, a meu ver salienta sobre calquera outra cousa. A naturalidade coa que é quen de escribir sobre o que non escribe. Parece sinxelo, mais diso ten moi pouco. A primeira vista, a narrativa de Fran Alonso ( sobre todo os últimos títulos) semellan espellos da realidade; é, Fran Alonso, autor que non lle foxe á realidade senón todo o contrario. E, dentro desa realidade na quere, na que necesita sentirse partícipe ( o outro sería un suicidio, covarde e ilusorio), dentro desa realidade manifesta especial preocupación polo ser humano, polo ser humano e as súa soidades, os seus silencios, traumas dos que ás veces nin se decata…e que o inmobilizan. Cando escribo isto teño na mente, como dixen e sobre todo, os últimos títulos. Quere isto dicir que se trata dunha evolución, dunha evolución que ten este estadio, polo momento, como chegada.

Claro que, dito o dito, en poderiamos estar falando de calquera narrador realista. Realismo do que tampouco renega, nin moito menos. O segredo da narrativa deste autor é outro, reside na capacidade polisémica dos seus textos. Uns textos que, curiosamente e de primeiras, non parecen apuntar a nada diso. Mais as cousas son sempre como rematan e non como comezan. Porén, ese retrato social e individual que Fran realiza en cada discurso, ten a virtude de focalizar todo o que non se di nel. De xeito que, escribindo sobre o que escribe, tamén escribe sobre o que deixa fóra, sobre a realidade complementaria. Sendo así que a súa escrita é inversa e este xuízo tamén aplicábel á poesía.

Xosé Manuel Eyré

Chuzame! A Facebook A Twitter

Apuntes críticos de Xosé Manuel Eyré sobre «Despois da medianoite», de Salma

19 Setembro 2011

Críticas,Narrativa,Traducións

Xosé Manuel Eyré publica no seu blog, Ferradura en tránsito, diversos apuntes críticos sobre Despois da medianoite, da escritora india Salma.

As mulleres da noite esgazada tamil

Nomes de muller: Madina, Zhora, Nafiza, Wahida, Firdaus, Saura, Sherifa, Fatima, Rabia, Amina, Sabia, Mumtaz, Sainu, Kairunissa, Maimoon

Situacións:

-Acaba de ter a primeira menstruación, polo tanto debe abandonar a escola e non saír da casa até casar, casará con Sikander ( depois marcha emigrado) e sentirase violada, o seu sogro non para de mirala con lascivia, ela non sabe ser afectuosa co marido nin o marido con ela, a casa dos sogros afógaa ( a sogra non para de rifarlle) e axiña descubrirá que tamén a súa propia casa é capaz diso.

-Dúas nenas, van á escola, pregúntanse porque un home pode casar varias veces e unha muller non, no ceo haberá virxes para servir ás mulleres igual cós homes?, porque non poden seguir estudando e lendo despois da primeira menstruación?, pouco saben do sexo e vansa informando como poden.

-Muller que foxe cun home, deixa un fillo. A problemática creada á comunidade é enorme pois toda a comunidade queda estigmatizada por isto. A comunidade redúcelles ás mulleres as escasas liberdades que xa tiñan, especialmente ir ao cine. A aventura dura un ano aproximadamente, e ela morrerá atropelada. Na comunidade ven niso un acto de xustiza, a man de Alá.

-Cásana cun home ao que non quere, prodúcelle repulsión, e divórciase del. Píllaa, outra muller, co seu amante. Aféalle a conduta e acúsaa á nai. A nai pídelle á filla que se suicide, ou se suicida a filla ou se suicida  nai, finalmente é a filla quen se suicida.

-Muller malcasada, que, por riba, fica viúva. Se casada tiña mala vida, de viúva é peor, unha morta en vida

-Unha prostituta, feminista.

-Outra acabada de divorciar, esta vese na de ter que abortar ou creará unha situción insostíbel

-Todas estas mulleres botan o día traballando na casa. Elas levan a casa. Non poden comer, por moita fame que teñan, antes de que chegue o home. Nin levarlle a contraria ou falar mal del. Nin entrar na mesquita

Poisbilidades combinatorias: As que se queiran

Ubicación temporal: Pouco importa mais é agora

Ubicación xeográfica: No rural de Támil Nadu, India. Mais non só é cousa deles.

Certezas: O drama. A traxedia. A noite esgazada.

Xosé Manuel Eyré

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Salma e a delicadeza contundente»: valoración de Xosé Manuel Eyré sobre a novela «Despois da medianoite»

31 Agosto 2011

Blogs,Críticas,Narrativa,Traducións

Baixo o título «Salma e a delicadeza contundente», Xosé Manuel Eyré publica no seu blog algunhas consideracións en torno a Despois da medianoite , a novela de Salma.

Salma e a delicadeza contundente

Son moitas as cousas que me atraen do Despois da medianoite de Salma. Unha delas, como indica o título destas liñas é a delicadeza contundente da súa escrita nesta novela. Segue unha estratexia narrativa que no século pasado gozou de grande fortuna, e consistente na simple xustaposición de secuencias narrativas desde a cal se procura a complicidade do lector ao esixirlle que implemente el as xunturas e contiguidades precisas para lograr o todo desde as partes. Mais a noticia non está niso, a neu ver. Senón na delicadeza da súa denuncia. Unha delicadeza desde a cal non se observa nin o máis mínimo aceno de control autorial intencionado. Unha delicadeza que nace do respeto, do respeto discrepante. E que leva a unha decidida tentativa de comprensión da sociedade que retrata. Isto fai que me pegue, aínda máis, ás paxinas da novela posta en galego por María Reimóndez.

Para os occidentais, que pouco sabemos da vida e sociedade nun lugar tan afastado como a India ( mentres outras sociedade, penso, por exemplo, na dos USA, nos invade até a obscenidade), a novela de Salma constitúe unha engaiolante maneira de nola aproximar, de familiarizárnola. Impagábel.

E para os orientais, para a mesma sociedade retratada, esa delicadeza non é menor.

E aos meus ollos ocidentais choca formetente que Salma fora obxecto de críticas destrutivas polo uso da sexualidade nas súas obras. Teño poucas referencias disto, e as que teño son de segunda man. E penso que o que encobren é a necesidade de condenar ou desfacerse dunha escritora molesta, incómoda simplemente por poñer ao ar aspectos moralmente pouco sostíbeis en pleno século XXI.

Aliás, como xa anunciei, vou empregar esta novela no ensino. Unha das tarefas inmediatas e urxentes consiste en familiarizar os alumnos nos diversos tipos de lectura. E, para comezar, na lectura que esixe colaboración lectora. Esta pode ser, é, un exemplo acaído.

Xosé Manuel Eyré

Chuzame! A Facebook A Twitter

Crítica de Xosé Manuel Eyré sobre «Chegamos despois a unha terra gris», de Raúl Dans

23 Agosto 2011

Biblioteca Dramática Galega,Blogs,Críticas,Teatro

Xosé Manuel Eyré publica no seu blog unha recensión crítica sobre sobre Chegamos despois a unha terra gris, de Raúl Dans.

OS AFECTOS, A VIDA E A POESÍA: TEATRO PARA HOXE

Imos falar do texto vencedor do  Álvaro Cunqueiro para textos teatrais 2010.

Un texto que propón unha vigorosa posta en esecena, pois é unha traxedia envolvente da que o espectador/lector non pode fuxir. Sempre se cuestionará até que punto o que está lendo/vendo é  só un caso exemplificante e hipotético. Porque o espectador/lector entra na obra, nesta representación da vida, desde os primeiros diálogos, malia estes non seren nada amábeis senón todo o contrario, pois achegan unha realidade dura, repleta de enfrontamentos. Onde máis que o que din as personaxes, máis que o que fan, importa a razón, o porqué do que fan e din. E velaí xeito de estimular a participación do espectador/lector, unha estimulación que resulta moi efectiva á par de que é imprescindíbel para un texto teatral cosolidar o seu achegamento á vida, de inserirse xa non só como interlocutor ( que é algo máis que espello) da vida senón como parte súa. A vida, único escenario onde pasa todo, o que se ve, o que se sente, o que se pensa, e o que non se ve mais fai sentir, mais fai ( ou debe facer) pensar

A peza presenta dúas, unha urbana e outra rural, partes baixo un único título. Volveremos despois sobre iso. E non é anecdótico este repartimento aínda que, digámolo xa, tampouco resulta decisivo. Na primeira aparece unha Helena nada amábel nin con quen con ela o é, nin con estranos nin con familiares ( marido, filla, neta), unha personaxe envolta nun caparazón de dureza, de imexpugnabilidade e dolor, unha personaxe que padece cancro, esa enfermidade terminal, que che pon diante a derradeira estación, esa que non podes evitar e te obriga a repensar o mundo, un mundo onde non estás cómodo. Significativamentem esta parte remata cunha conversa con Antón, vello amigo de Helena, pintor ( a pintura era unha das ansias motrices da vida anterior de Helena), onde a arte aparece ao lado da vida, como prolongación súa, facendo parte do mundo dos afectos das perosas, o mundo relacional das persoas non se esgota na inter-relación entre elas senón que a arte tamém forma parte.

Logo, na segunda parte, Helena aparece en ambiente rural. É como unha volta ás orixes…tentando ir cara adiante, indo cara adiante. Dous ambientes para a universalidade, o urbano e o rural, nesta orde. O rural como retorno. E esta Helena da segunda parte tampouco logra conxeniar nin coa nai, nin cos vecinos.

Helena é unha personaxe que leva o conflito consigo, notoriamente, desde o inicio.Mais non é única. O conflito está instalado tamén nas demais personaxes, na do marido (Andrés, realmente namorado doutra muller), na de Luísa ( filla, que deixou atrás un amor frustrado), na da nai (Pura, que viviu unhavida dura, e nela os desafectos da segunda nai), na de Raquel ( que sufriu un abandono e ten ánimo de venganza xustificativa), na de Martín ( veciño, obxecto de desexo do que pouco se coñecen os desexos, misterioso), sendo Iván e Antón que mellor parados ( mais que tampouco se libran, tamén son atinxidos).

Deste xeito a peza organízase a redor dunha serie de conceptos temáticos. A vida, o amor, as oportunidades e asfixia, a liberdade e a arte. Que están sempre presentes, e non ten  porque ser obrigatoriamente nesa orde. Os conceptos desde os que se logra, ou non, a realización persoal.

Xerardo Couto, no limiar, lembra The Road Not Taken, e Robert Frost. Unha cousa é imoprtante, xa o dixemos, a capacidade de porlongación que o lector/espectador sexa quen de proxectar/sentir a proxección. Porque é, en definitiva, o que distingue aqueles textos que valen a pena. E que xa está, no texto de Raúl Dans, desde o mesmo comezo. No título. Un título que non se refire a parte da trama senón que a englona toda e ten sentido metafórico. Igual que toda a proposta en si, e sendo desnecesario recuncar, polos recovecos do texto, nela.

Unha cousa máis a mencionar. O remate. Non hai un remate conclusivo. Non hai unha mensaxe definíbel, enunciábel, fóra de reclamar reflexión sobre o que facemos e dicimos, porque iso, a fin de contas, é o que somos, o que abre os camiños que somos.

Teatro para hoxe. Para sempre o teatro. Ás veces hai máis vida no teatro que na rúa.

Xosé Manuel Eyré

Chuzame! A Facebook A Twitter

Anotacións de Xosé Manuel Eyré sobre «A Veiga é como un tempo distinto», de Eva Moreda

14 Xullo 2011

Blogs,Críticas

Xosé Manuel Eyré publica no seu blog diversas anotacións sobre A Veiga é como un tempo distinto, de Eva Moreda.

Se a anterior novela que lin , a de Manuel Portas, Un dedo manchado de tinta, vai medrando co pouso das páxinas, e ao remate ( xa se nota ultrpasada a metade) resulta discurso moito máis complexo e rico do que se podía ler anunciado nas palabras preliminares de Gonzalo Salgueiro, esta que teño agora entre as mans, A veiga é como un tempo distinto, de Eva Moreda, resulta todo o contrario: dcesde o comezo anúnciase gran discurso narrativo.

Xa o mesmo título deixa ver ese contido, o contido que nace dunha visión poética. Cousa que corroboran as palabras preliminares, que en si son un preciso microconto, o cal remite a que narrativamente falando non vai ser un totum revolutum senón que, pola contra, narrativamente falando vai ser moi consistente, moi consistente. .

Así se me manifesta no primeiro contacto. Naturalmente pode cambiar, mais non creo, non creo.

Outra cousa quero sinalar, Tal comezo dirixe a lectura cara unha esfera na que os sentimentos teñen unha grande importancia. Os sentimentos, ese motor que move o mundo. E engadirei unha cousa máis: os entimentos, esa cousa pequena, á que doitamos conceder pouca importancia. Pequena mais imprescindible, imprescindible se queremos seguir considerándonos humnos.

E conisto advertir que na súa lectura hai que estar moi atentos aos pequenos pormenores. Hai que estalo sempre, mais cando escribe un/unha poeta…moito máisporque é xente que ten moi presentes todos os valores da palabra, da palabra e do  texto, e polo tanto sabe que hai máis significados que o simplemente sumativo. Un ejemplo: a novela comeza co título, unha mención á terra nosa,  a Galiza, mais no índice todos os nomes son ingleses.

*

Xa chegando á parte final de A Veiga é como un tempo distinto, a novela de Eva Moreda que ando a ler esta semana, barallo unha serie de títulos alternativos, non por entender que o da autora teña algo de malo, nin moito menos, senón porque tamén é unha maneira de  informar sobre o contido da lectura.

Un deles é A importancia das ausencias. As personaxes andan a buscar o seu lugar no mundo, un mundo que antes, para moitas delas, fora A Veiga e agora é Londres: un universo descoñecido onde de pouco serve a aprendizaje vital anterior. Case todas vivcen de costas ás ausencias, viven a vida do día a día. E é Gelo, protagonista e condutor dunha historia coral que se nos conta desde os seus ollos, quen, tras casar con Rita, descobre a importancia das ausencias.

Antes, á altura de “Oxford Stret”, xogara con outro, A importancia de chamarse coma ti. É cando Elisa-Luísa-Louise pasa a ser simplemente Liz, na súa ansia por conquistar Londres, no seu ascenso a Oxford Street e o Marks and Spencer, o seu corazón. Porque o nome ten moita importancia, define. Vealí, por ejemplo que Gelo, como o patrón non lle gustaba Angel, que puido pasar a chamalo Hello, con parecido fonético evidente, lle pon Martin ( esguellado de Martínez). Mais sempre para o lector sera Gelo, o de Martin non pasa de algo anecdótico.

(…)

Chuzame! A Facebook A Twitter

Crítica de Xosé Manuel Eyré sobre «Un dedo manchado de tinta», de Manuel Portas

12 Xullo 2011

Críticas,Narrativa
Xosé Manuel Eyré publica en A Nosa Terra unha recensión crítica sobre Un dedo manchado de tinta de Manuel Portas.

Un dedo manchado de tinta e os títulos alternativos

Gonzalo é condutor de autobús en Santiago, ex profesor de instituto, home con criterio mais sen cartos, de fértil imaxinación e capacidade de observación. Quere escibir un libro sobre xente normal, eses que non merecen a atención dos medios e cruzamos todos os días. Gonzalo Salgueiro, autor dos “Prolegómenos para unha lectura axeitada”, onde confesa que non sabe se o que escribirá/se lerá é unha novela ou outra cousa, que tamén mantén unha opinión polémica na que os libros se asemellan moito aos somníferos.

Así comeza a nova e moi suxestiva achega narrativa de Manuel Portas. Para un lector avezado e curioso, pararse nas interseccións entre autor, autor implícito, narrador e personaxe supón un apaixonante reto, apaixonante e infrecuente. Porque Gonzalo Salgueiro, o narrador, o autor implícito, remata sendo parte da ficción que escribe, remata e comeza, realmente, aínda que segundo se van pasando páxinas é moi probábel que o lector tenda a esquecer isto. O cal non é descoido ou casualidade, senón estratexia necesaria para que as palabras/ideas autoriais atopen lugar e filtren no texto. Dicimos lector avezado porque o lector común non adoita deterse nestes pormenores, porén é este un aspecto complementario á lectura tradicional que queremos sinalar e defender como un aliciente máis.

Sabemos que non estamos falando da lectura máis frecuente, mais é que Un dedo manchado de tinta posúe múltiplos niveis de lectura e cómpre abstraerse minimamente para decatarse da viaxe ou mergullo duplo que o texto contén. Reivindícase, a través da ficción, a vida dos que non merecen atención, a vida varia e desesperada dos que aturan unha vida que saben que non foi feita para eles seren felices, as xentes da vida real, de xeito que o texto é un mergulllo nesa vida. Mais, despois do dito, iso supón que o mesmo autor rematará por descender ao plano da ficción e que, polo tanto, tal sexa a mellor homenaxe/imbricación ao plano do real.

Merece tamén ser salientado, na voz narradora, o feito de que esta acabe facendo uso dun plural inclusivo que ten a misión de selar a compliciade entre narrador e lector, de coller de ganchete o lector nesta viaxe. Un narrador que sempre se esforzou no descritivismo para que o lector non perda detalle, tal como se estivese lendo un filme de encontros e desencontros, tal como se a voz narradora fose un sensíbel e locuaz ollo de cámara cinematográfica.

A novela, porque novela é, malia as dúbidas de Gonzalo Salgueiro, asenta por unha banda nestes xogos ou estratexias que vimos de mentar… e por outra banda nas personaxes. Sendo novela coral, tamén é coral cada relato ou capítulo, mais dentro desa coralidada adoita haber unha personaxe reitora, directora ou central. É ocaso do funcionario que busca a familia de Eduardo Maquieira Diosdado, home que se viu forzado a emigrar para non seguir pasando humillacións e vergoñas por culpa dun fillo de casa ben. É o caso de Malulú, emigrante do Senegal ao que a vida se lle encabrona cando coñece unha muller branca, resultando acusado de asasinato. Este encabronamento tamén é o caso dos pequenos delincuentes de “Expediente 324/10”. Ou de Cristina, empregada dun súper, muller afeita á loita que precisamente por iso, porque non transixe, se verá mergullada e afectada polo despedimento dunha compañeira. E tal encabronamento tamén se produce en esferas máis altas, como testemuña Chus/Ana Avelenda, investigadora cun asunto de subornos, prevaricacións, estafas, corrupción na recualificación de terra. Inclusive tamén este penúltimo relato, no cal a acción é a verdadeira rexente, a verdadeira directora central e as personaxes son bonecos nas súas mans como nós, lectores, o somos nas da vida, e, polo tanto iso supón irmandar personaxes literarias e reais, facelas cómplices.

Deste xeito, cada un dos capítulos ou relatos (relatos longos) semella como unha sección vital, un pedazo de vida novelada como se fose o inicio dunha novela, a novela desa personaxe en particular e a de todas as que conflúen na súa vida particular. E todas esas novelas empezadas, todos eses capítulos, confluén no episodio final, cando coinciden todos no aeroporto de Lavacolla e alguén, non Gonzalo, vai decidir o destino de Chus. Cuestionamento da autoridade narratatorial, o narrador tampouco é Deus, que tamén é cuestionamento da autoridade divina de todo Deus. Ficando a orfandade humana totalmente á luz.

Velaí, pois, unha novela intelixente, escrita cun mar de sensibilidade humanística que tamén inclúe un evidente e permanente amor á palabra, que se manifesta na locuacidade narratatorial. Novela intelixente para todos os públicos lectores. Para o lector común, que mesmo atopará relatos moi vencellados á narrativa xenérica, e sempre relatos nos que a análise social resulta fonda e preocupante; mesmo o lector máis apegado á narrativa como fonte de curiosidades animadas en palabras atopará no texto de Portas unha moi boa oportunidade de reflexionar a partir del, sendo esta reflexión unha moi importante parte da novela e a súa finalidade. Porque o lector, calquera lector, é sempre un lector intelixente e preocupado, e non só aqueles capaces de operacións abstractas (lectores máis avezados) a partir do texto.

Porque a tinta da vida mánchanos a todos, vivir de costas a esa realidade é como querer suicidarse sen que doia… demasiado complicado e moi estúpido.

Xosé Manuel Eyré

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Un dedo manchado de tinta» de Manuel Portas e os títulos alternativos de Xosé Manuel Eyré

11 Xullo 2011

Críticas,Narrativa

Xosé Manuel Eyré publica no seu blog un post sobre Un dedo manchado de tinta de Manuel Portas.

Un dedo manchado de tinta e os títulos alternativos

Eis unha fórmula de achegamento crítico que xa había tempo non xurdía na Ferradura, a dos títulos alternativos. Mais a lectura de Un dedo manchado de tinta resucitouna, pois a novela de Manuel Portas é moi rica. Así pois, cando escribín a crítica para ANT dixital, en primeiras tiña intención de partir destes títulos alternativos, mais ao final empreguei outra estratexia, de xeito que esta anotación resulta complementaria á crítica. Á vez que adinta parte do contido da crítica porque non puiden resistir empregar parte dos títulos alternativos.

Epopea da humildade, foi o primeiro en xurdir, porque as xentes retratadas doitan sen xentes humildes, esas xentes ás que os medios non lles prestan atención a non ser que aconteza algunha traxedia ( cando a vida destas xentes xa é en si traxedia permanente…ah, tanta hipocrisía!). Mais sería restrinxir o alcance social da novela, malia que as personaxes, independentemente do seu status social, teñan sempre vinculacións coa humildade, coa humildade ou coa necesidade de loita e redención humanitaria

O libro das novelas empezadas. Este é un título alternativo ao que si me refiro na crítica. A novela de Portas, mentres a les, é como se cada capítulo fora un anaco de vida novelada; conscientemente vida e conscientemente novelada. E cada capítulo, ou relato longo, fose o inicio dunha novela propia, establecéndose evidente contigüidades entre todos eles.

A vida manchada de tinta . En realidade titulei a crónica literaria : “A vida manchada de tinta ou o libro das novelas empezadas”. De xeito que fica clara  importancia deste stçitulos alternativos como primeira imaxe do contido da novela. O título da novela ben podería ser “A vida”, mais sendo este un retrato literario da vida resulta aconsellábel o cualificador empregado, porque é vida manchada de tinta. Mais que estea manchada de tinta é só debido á súa manifestación, polo que o culaificador, lonxe de restrinxir amplifica e obriga a unha reflexión máis fonda.

Xosé Manuel Eyré

Chuzame! A Facebook A Twitter

Reflexións de Xosé Manuel Eyré en torno a «Un dedo manchado de tinta», de Manuel Portas

7 Xullo 2011

Blogs,Crónica,Narrativa

Xosé Manuel Eyré avanza no seu blog algunhas reflexións en torno a Un dedo manchado de tinta de Manuel Portas.

Non dei rematado de ler Un dedo manchado de tinta. E non dei rematado porque planifiquei mal as lecturas, non porque o de Manuel Portas sexa difícil de ler, porque non o é para  nada o mosaico de personaxes que sostén esta lectura, xentes desas ás que non se lles presta atención, xentes do común, desde delincuentes de pouca monta a caixeiras de supermercado, inmigrantes…xentes que só a traxedia trae ás portadas dos medios. Curiosamente, porque, para traxedia a da súa propia vida, as vidas deses seres grises empeñados  en vivir cando se desapareceran pouco máis se botarían en falta que outra masa que ocupara o seu lugar. Mais, aínda así, seres que non deixan de turrar pola vida mentres esta os vai gastando a medida que lles lembra que a felicidade é unha utopía, que non é cousa para eles, que eles está feito dunha pasta que non casa ben coa felicidade, sequera coa harmonía vital.

Escribo de memoria porque, que casualidade, o libro quedoume esquecido en Esteiro, e con el os apuntamentos que fun tomando. No lugar do de Portas trouxen a novela de Salma, á que teño moita gana de meterlle o dente, de feito xa comecei. E digo o libro de Portas porque está aí, na fronteira entre a novela e o libro de relatos. Dos Passos ou Cela son dous referentes inexcusábeis, nas súas Manhattan trasfer e A Colmea, porque a arquitectura narrativa vén sendo a mesma. De feito non habería problema en chamarlle novela, de non ser porque Gonzalo, o autor implícito,  se decanta por non facelo. Aínda que hai que ter enconta que Gonzalo é unha personaxe para a cal os libros pouco máis son que somníferos…

Non é nada que non se teña feito xa, fóra do peculiar xeito de narrar de cada autor. Á cabeza venme agora Blanco Amor, o Blanco Amor de Xente ao lonxe, por exemplo. Blanco Amor si novelou conscientemente. O diferencial está en que Portas non se esfora tanto en dotar ás personaxes dun espazo común…e na maneira de contar.

Si, non é nada que non se teña lido xa, porén é desas lecturas que che se meten, desas que nunca te arrepentirás de facer.

Xosé Manuel Eyré

Chuzame! A Facebook A Twitter

Premios Xerais 2011 nos blogs

12 Xuño 2011

2011,Autores,Eventos,Fóra de Xogo,Merlín,Narrativa,Premios,Premios_Xerais,Xerais nos blogs,Xuvenil

Varios blogueiros e blogueiras comezan a publicar as súas crónicas e comentarios sobre os Premios Xerais 2011. A todos eles a maior gratitude de Xerais.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Xosé Manuel Eyré describe o universo cultural de «Non hai noite tan longa», de Agustín Fernández Paz

13 Maio 2011

Blogs,Críticas,Narrativa

O crítico Xosé Manuel Eyré volve a publicar no seu blog Ferradura en tránsito unha reflexión en torno á novela Non hai noite tan longa, de Agustín Fernández Paz, esta vez referido ao universo cultural da obra. Reproducímola integramente:

Continuamos coa novela de Agustín Fernandez Paz que esta semana chega ás librarías.

Nela obsérvanse un bon número de referencias culturais. Tal vez para, nos días de asoballante belixerancia contra a cultura en xeral e contra a cultura galega en particular, deixar ben claro que o cultural é un sistema no cal alterando unha cousa xa estás modificando o conxunto. Para establecer solidariedades, se queren. E lembrar que a cultura non é algo á parte da sociedade senón parte imprescindíbel dela, a máis imprescindíbel de todas. Son estas ( música, pintura, cinema, literatura, revistas, cómic).

-Tout ce qui meurt, novela de John Connolly que está a ler Gabriel

-Comala, Pedro Páramo, Octavio Paz, que logo aparecen

-igual que os versos de Valente

-Georges Simenon

-As cinsas de Ánxela

-As revistas Lui, Play boy, Cuadernode de Ruedo Ibérico, L´Humanité, Le Monde, Triunfo

-Amúsica de Paco Ibañez.

-La familia Cebolleta e Pulgarcito

-Infiel, de Liv Ullmann

-Kafka, por se non abondaba xa poñerlle a unha personaxe o nome da xudía que namorou a Kafka ( Gabriel e Elsa son devotos de Kafka)

-Pimentel ( sobre todo a Sombra do aire na herba), León Felipe, Neruda, Rosalía, Walt Witman, Rosalía, Martin L. King (Un soño de igualdade), Steimbeck ( As uvas da ira), Wislawa Szimborska, Paul Auster ( O palacio da lúa), Camus ( A peste), Cid Cabido (grupo abeliano), Méndez Ferrín ( Estirpe), Marilar Aleiixandre ( Teoría do caos), Frei Martiño Sarmiento

-Matar a un reiseñor, Arde Nississipi, Cinema Paradiso, As pontes de Madison, Bonnie and Clyde, Os 3 días do Cóndor

-Edward Hopper

-Manu Chao, Pearl Jam

-Rosa Parks, esa costureira símbolo de rebeldía

Xosé Manuel Eyré

Chuzame! A Facebook A Twitter

Censo de personaxes de «Non hai noite tan longa», de Agustín Fernández Paz

12 Maio 2011

Narrativa

O crítico Xosé Manuel Eyré publica no seu blog Ferradura en tránsito unha «paisaxe humana» da novela Non hai noite tan longa, de Agustín Fernández Paz. Reproducímola integramente:

Velaí o dramatis personae da agardada novela para adultos de Agsutín Fernández Paz Non hai noite tan longa.

Gabriel- É o protagonista central. Despois de máis de 30 anos volve a Monteverde coa intención de esclarecer os puntos escuros da súa marcha, sobre todo a inxusta condena ao seu pai. Está casado con Christine ten dous fillos e vive en París.

Elsa- Irmá de Gabriel, ela si padeceu en carne propia a condena ao seu pai, non fuxiu como Gabriel. Divorciada de Rosendo, precisamente como era de boa familia e de Vigo…cando casa con el rematan as faladurías. Ten dous fillos: Xavier e Milena, Milena será quen mellor acolla a Gabriel.

Celia Salgado- Nai de Gabriel, quen volve pola primeira vez a Monteverde cando morre ela. Gardaba un papeis misteriosos.

Mamá Clara- Mestra represaliada polo franquismo, avoa de Gabriel, un dos seus legados é a paixón pola lectura.

Servando- Avó de Gabriel. Morre de tuberculose, xa había cura mais a un republicano non lla ían administrar…

Félix Barral- Avogado do pai. Con Alzheimer. A filla, Diana, axudará a Gabriel

Marie-Hélène- Secretaria de Gabriel.

Herminio- Tío de Gabriel, axúdao cando este foxe a París.

Libertad- Filla de Antón Ferreiro, camarada de Herminio.

Sulema- Empregada doméstica de Gabriel.

Edu(ardo)- Amigo de Gabriel, dos tempos de instituto, tamén lle botará unha man.

Milucha- Mediomoza de Gabriel, dos tempos do instituto, funcionaria do Concello de Monteverde, sente que llee quedou unha asignatura pendente…

Gervasi e Teresa- Conducen a furgoneta que o leva a Francia.

Natalia Valcárcel- Acusaron o pai de Gabriel de violala. O seu pai, Ricardo Valcárcel, ten moi boas relaccións co Movimiento.

O Rinchón- A súa irmá Asunción declarou no xuízo contra o pai de Gabriel

Humberto Baena- Lembrano? Franco non moveu un dedo para evitar a súa morte, é unha referencia na novela.

Senén Louzao- Garda civil, o máis novo no cuartel cando deteñen o pai de Gabriel.

Fonsito de Castro- Fillo do notario, de familia moi estirada. Ten un irmán, Carlos Luís, alto cargo dun banco.

Sebastián Antúnez- Xustifica nun libelo a condena ao pai de Gabriel.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Cara B», de Ignacio Silva; primeiras impresións de Xosé Manuel Eyré

2 Marzo 2011

Blogs,Críticas,Narrativa

Xosé Manuel Eyré publica no seu blog un post onde adianta as súas impresións de lectura sobre Cara B, de Ignacio Silva. Reproducímolo a continuación:

Dos tres traballos de Ignacio Silva xa lin o primeiro, “Cela aberta”. “Cela aberta” non chega nin a novela breve, podería ser micronovela ou un relato longo. Cando empezas a lelo lembra moito a Mario Benedetti, un home preso e a tortura, mais axiña colle ar propio até dar nunha desas narracións que quen a le non pode esquecer. Dunha intensidade e fondura brillantes, só algunhas corrección gramaticais mellorarían esta crónica do espanto da tortura, esta crónica do alcance do espanto da tortura, esta narración do pozo negro no que a crueldade humana

(esa cegueira), a vinganza incesante que non coñece motivos para existir, vinganza contra a vida

pode volver os días de calquera de nós a menos que espabilemso e se cadra aínda así.

En “Cela aberta” hai un percurso maxistral, o de como o home, en saíndo do seu círculo individual, se converte no inimigo máis implacábel do resto da humanidade. Xa cando na cela son dous se deixa ver sen dúbida; e cando o círculo se amplíe máis aínda que semella diluirse todo…ese esvaecemento non é senón o inicio doutra crueldade aínda máis fonda.

Só por este relato xa fica moi ben pagado o libro.

E o que queda..

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Denso recendo a salgado» considerada como unha das mellores novelas do ano

29 Decembro 2010

Autores,Críticas,Narrativa,Xerais nos blogs

Primeiro contacto con Denso recendo a salgado

E metinlle 140 páxinas dunha sentada. Sen dúbida, a de Manuel Portas é unha das mellores novelas de 2010.

Como dixo Dolores Vilavedra, é moito de salientar que resolva tan ben un argumento pexado por tratamentos anteriores. Moito, malia que caia nun das trapelas máis crueis en que pode meter a pata un escritor, a confusión de personaxes. Pax 121, falan Suso e Carlos, mais Carlos diríxese a Suso chamándoo Xavier.

Máis outra vez estamos diante dunha novela coral. Non tanto como Periferia, mais a comparanza é obrigada porque as dúas se insiren decididamente na corrente renovadora da narrativa. A de Iolanda Zúñiga, moi ousadamente, desprezando por completo o esquezo inmediato. A de Manuel Portas, non, loita contra el, reduce o número de personaxes, dálles máis tempo e lugar para se manifestaren. Coida  historia, que conta na miña opinión moi cinematograficamente, botando man desa técnica tan usada na cal a cámara segue as personaxes, estas vanse atopando e cámara troca de personaxe para iniciar unha nova secuencia.

Nada do outro mundo, como se ve. Porén Manuel Portas, sen tampouco pretender alardes narrativso senón simplemente contando sen fisuras, seguido e con tino, Manuel consegue pegar a novela ás mans do lector, interesalo rapidamente e fondamente.

Máis outra volta volve xursir a sombra primeiriza de Dos Passos e Cela ( que tampouco son os únicos, nin moito menos ) mais ne Denso recendo a salgado a implicación do lector na lectura é, a meu xuízo, meirande. E non me defraudará recoñecer que sexa pola proximidade, non. Lograr esa proximidade entre a lectura e o lector, esa complicidade, non é nada doado. Ben se pode dicir que Portas descobre os segredos da vida e do literatura, ambos nun mediante o tratamento das personaxes. E se o consegue é porque é quen de identificar as problemáticas de cada personaxe, expoñelas sen obviar migalla do dramtismo que conteñen…mais tamén se esquecer o miolo sensíbel de cada unha. Logrando dese xeito un abano de sensibilidades e problemáticas vitais coas que o lector empatiza en maior ou menor grao… e xa será difícil que non atope algunha coa que identificarse ou alonxarse… Xosé Manuel Eyre

Anotación publicada no blog de Xosé Manuel Eyré o 29 de decembro de 2010.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Citas de Xosé Manuel Eyré sobre «Periferia», de Iolanda Zúñiga

17 Novembro 2010

Artigos literarios,Blogs

O crítico Xosé Manuel Eyré publica un novo post con algunhas citas sobre Periferia, a novela coa que Iolanda Zúñiga gañou o  Premio Xerais 2010.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Periferia», de Iolanda Zúñiga, primeiras impresións do crítico Xosé Manuel Eyré

15 Novembro 2010

Blogs,Críticas,Narrativa,Premios_Xerais

O crítico Xosé Manuel Eyré publica un breve post coas súas primeiras impresións sobre Periferia, a novela de Iolanda Zúñiga gañadora do Premio Xerais 2010. O crítico, que manifesta o seu pasmo nun momento en que aínda non rematou de lela, declara descubrir con esta novela a auténtica estatura narradora da escritora. «Estamos no XXI», escribe.

Pode lerse  completo aquí.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Luz de Tebra»: a grande sorpresa; crítica de Xosé Manuel Eyré

3 Novembro 2010

Blogs,Críticas,Narrativa

Xosé Manuel Eyré publica hoxe no seu blog unha recensión crítica sobre Luz de Tebra, de Ánxel Vázquez de la Cruz, sinalando que se trata da grande sorpresa do panorama literario galego. Reproducímola integramente:

A grande sorpresa

Que un autor consagrado, de obra xa reputada e mesmo longa, escriba un gran título é algo que entra no agardábel, agardábel agradábel que se ten como constatación do anterior e promesa de futuro non menor. Porén, o  verdadeiramente sorprendente é cando alguén descoñecido no mundo das letras cunha obra sensacional, porque a promesa de futuro aínda é máis intensa e significativa de que a grande máquina da literatura non se detén e segeu producindo autores e obras para enmarcar. Hoxe quero falarlles dunha desas obras e dun deses autores. Sobre todo da obra, Luz de Tebra; porque do autor, novo nestas lides, pouco máis sei da sucinta nota que figura na lapela ou do que fun atopando en internet, confeso.

Desde que un abre esta luminosa Luz de Tebra ( a luz do solpor, luz esvaecida, aclara o autor (15)) agás as pequenas incidencias provocadas polos demontres tipográficos, todo o resto é abrente pletórico, revelación compañeira, auga fresca de manancial vello e sal. Abrente pletórico propio dun autor que garda como tesouro o pouso de moitas lecturas, o pouso de moitas lecturas cuxo pulso se amosa nunha prosa fluída, culta e de acceso directo, anovadora máis fortemente asentada no precepto clásico do narrar ben, claro e seguido. Revelación emanante desde a comprensión da vida propia dun humanismo fondo, asumido, verdadeiro e non decorativo; revelación compañeira da propiedade transitiva humana. Auga fresca de manancial vello, tradición e anovación non contraditorias. O sal que asegura o devezo dunha páxina máis, a sede da revelación no novo abrente.

A ducia de relatos aparecen agrupados en catro feixes (“Luz de Tebra”,”O estudante de Medicina”, “O Xardín equívoco”, “A beira ameazada”) organizados secuencialmente en forma cronolóxica progresiva, de xeito que dean conta das vivencias (como protagonista principal ou como testemuña) dun médico. Até que punto sexan debedores ou reflictan acontecementos autobiográficos, é cuestión intrascendente, aboslutamente intrascendente desde o momento en que o lector percibe que está nas mans dun bon narrador, un narrador que sabe o que quere contar  e como o quere contar, desde un rexistro estilístico complexo que agroma naturalmente do manancial da súa pluma. Digo un rexistro estilístico complexo porque xoga co ritmo habilmente; sen ter que botar man do recurso ao período oracional breve, tanto se achega á precisión cualificadora demorada como avanza con naturalidade pasmosa; e aínda por riba ten tempo, vagar e sapeincia para inserir ironías finas e contundentes ou reflectir (aspecto tan unido ao anterior como ao que véna continuación) o saber popular ou xogar coas fronteiras entre realidade e ficción igual que os deuses xogan coa vida e morte.

O uso da ironía, por certo, proporciona intres absolutamente delirantes, mais o seu uso (discrecional, puntual como golpe de aguillada) non tinxe o ton en exceso. Pretendendo, e logrando un ton amábel co que o lector empatiza doadamente, ese ton do contador experto, iso non é óbice para que de cando en vez no relato aboie a condena dun tempo, dunha sociedade e duns comportamentos inhumanos. Iso si, con toda a elegancia e delicadeza de que non foron quen os represores inhumanos. E con toda a contundencia da convicción e do requintamento humilde de quen sabe contar, non porque sexa consciente de que o seu contar non é vulgar, sábeo, mais do que é consciente  é de que nada pode perturbar a finalidade humanística do seu relato e de que é mellor convencer desde a persuasión amábel ( de aí o ton ) que desde a denuncia desvestida e epatante. Así doe máis a quen máis a quen máis ten que doer, sen que por iso, caso de que lera as súas páxinas, sexa quen de desbotar a lectura doadamente.

Como é lóxico pensar, logo do exposto, as personaxes son un dos alicerces desde os que se contrúe esta narrativa máxica e indiscutibelmente realista. Narrativa na construción da cal o retrato ten unha importancia capital, consistindo o libro nunha sucesión de retratos elaborados con precisión, inseridos  no seu contexto, nun contexto ao cal lle dan vida, ao cal ilustran e lle dan vida, adonándose por completo do hipertexto ( os relatos introdutorios a cada un dos catro feixes en que se agrupan ) porque eles son a vedadeira finalidade do contar. O hipertexto ao servizo do hipotexto, e non a o revés. Aí radica a novidade, a concepción novidosa, irreverente, transgresora que os relativiza até deixalos no lugar que lles corresponde (a indicación temporaria e localización) sen que por iso se lean con menos agrado. Aí radica a novidade que redimensiona definitivamente o título, que lle sonfire unha personalidade diferencial e propia, aliada con ese ton de que antes falamos, e co tratamento das personaxes que tamén mentamos, á par das punzadas irónicas e dunhas personaxes, como dicían no recente Todo é silencio de Manuel Rivas, “verosímiles” e marabillosamente sacadas de entre o pobo.

Así as cousas, non é de estranar que as palabras de Manuel Rivas na contracapa non resulten esxaero ningún ao inserir Luz de Tebra na mellor tradición contística galega, a carón de Castelao, Dieste, Blanco Amor, Fole e Cunqueiro. Nin tampouco as de Eduardo Galeano cando afirma que este “ánxel acepta ser chamado doutor aínda que el cura contando”

Xosé Manuel Eyré

Chuzame! A Facebook A Twitter

Eyré sobre “Todo é silencio”: “Balzac escribiría hoxe algo polo estilo”

22 Outubro 2010

Críticas,Narrativa,Xerais nos blogs

O crítico Xosé Manuel Eyré publica no seu blog unha anotación na que compila todas as anteriores que publicou arredor de Todo é silencio, a novela de Manuel Rivas. Adiantamos uns cantos parágrafos da crítica que publicará proximamente na edición dixital do xornal A Nosa Terra:

Dicir que é o máis acertado de Todo é silencio non resulta doado. En si, a novela toda está moi ben construída, moi pensada, é complexa como a realidade do día día, e está contada coa prosa sensíbel e doadamente recoñecíbel de Rivas, esa prosa densa e solidaria. Solidaria coas personaxes, en primeiro lugar, aí é onde asenta a novela, o tratamento das personaxes en Rivas sempre é de salientar, sempre, non pode ser doutro xeito, Rivas escribe personaxes igual que ve personaxes na vida, e no papel verte a mesma solidariedade, non é dos que escriben para a galería e o bonitismo. Á par desas personaxes que pasean carne e óso nas palabras negras en fondo branco, personaxes-fado rescatadas por un poeta negro, noveladas desde un punto de vista lírico, solidario, crítico á vez que comprensivo, experincialmente vívido; á par delas, habilidade narrativa de Rivas maniféstase nas descricións, breves e impactantes, descricións de trazo groso e moita sombra que acompañan e propician unha tensión formal moi notábel. Esa brevidade acelera o ritmo lector, ao que tamén contribúe a distribución da historia en capítulos breves, mais por outro lado son capítulos que non se deben ler vertixinosamente, ás tolas, irreflexivamente, porque convite á lectura reflexiva está presente desde a primeira liña do texto, o que tamén dá idea, anuncia e confirma que se trata dunha historia moi pensada e está escrita de maneira tamén moi calculada. Esa sensación, esa certidume, non nos deixa desde a primeira palabra á que pon remate.

[...]

Con estes vimbios é obvio que non falamos dunha simple novela senón dunha novela moi pensada, moi calculada e intelixentemente resolta alén de feitos anecdóticos como o de que no índice fora esquecido o capítulo XXXVI, que non se espante ninguén porque o tal capítulo está onde non debe faltar: no corpo textual da novela. Entre esas intelixencia e resolucións axeitadas, no quixeramos esquecer a secuenciación, progresiva e de contiguidades, mais que, outra vez, esixe certa concentración na lectura e só é posíbel nun narrador como Rivas, que con catro trazos sitúa, caracteriza, evoca, reflexiona e fai avanzar a trama, unha trama que inevitabelemente ten puntos de contacto coa cultura audiovisual ( sobre todo recente, Matalobos, mais tamén clásica: Mariscal é, desde xa,  o noso Padriño) mais quen lea Todo é silencio ficará coa imaxe dunha novela única, dura e entrañábel tamén, contada con tanta habilidade e intelixencia como antes ponderamos e aínda temos que engador máis cousas…

[...]

Todo é silencio é máis que unha novela sobre o contrabando e o narcotráfico. É unha novela que retrata a purulencia dunha sociedade atrapada por un capitalismo salvaxe que a enche de balor coa súa coñecida falta de escrúpulos, tanto que mesmo os “beneficiados” rematan podres.

Balzac, hoxe, escribiría algo polo estilo.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Eyré escribe sobre «Reckless. Carne de pedra»

24 Setembro 2010

Blogs,Críticas,Fóra de Xogo,Xerais nos blogs,Xuvenil

O crítico Xosé Manuel Eyré publicou no seu blog Ferradura en tránsito a primeira referencia crítica a Reckless. Carne de pedra, de Cornelia Funke. Eyré destaca, especialmente, que «é unha novela moi intelixente e destila unha vontade de estilo tamén a ter moi en conta». Tamén salienta a calidade da escrita e a súa armazón estrutural. Uns días despois, Eyré fai unha nova anotación sobre a novela na que fala dos seus referentes.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Premios Xerais 2010 nos blogs, redes sociais e galerías de fotos

13 Xuño 2010

Premios_Xerais,Xerais nos blogs

Ademais da retransmisión en directo da cerimonia de entrega dos Premios Xerais e as tuitadas realizadas por algúns asistentes, os blogs recollen noticias e valoracións da cerimonia:

Son moi numerosos os perfís de Facebook que recollen comentarios e fotografías sobre a cerimonia. Como mostra velaí esta oportunísima foto de Pilar Ponte na que aparecen Iolanda Zúñiga e Teresa González Costa co escritor Xabier DoCampo.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Os Premios Xerais 2009 nos blogs

8 Xuño 2009

Blogs,Premios_Xerais,Xerais_nos_medios

Son moi numerosas as crónicas, anotacións ou fotografías publicadas nos blogs e nos perfís de Facebook sobre o serán dos Premios Xerais 2009. A todos os blogueiros e blogueiras agradecemos o seu agarimo. Neste espazo actualizaremos todas as que vaiamos localizando na rede:

Imagen052[Imaxe de Arume dos piñeiros]

  • Crónica de San Simón“, Ferradura en tránsito (Xosé Manuel Eyré): “En San Simón foi a Festa da Literatura Galega de Xerais. Un dos acontecementos do ano.”
  • Viaxe á illa“, Arume dos piñeiros (Manuel Candelas Colodrón): “peirao de san adrián de cobres, lámina gris sobre mar de vigo, estribor e vellos risos, magnolios e arcolitos, arrecendo a buxo húmido, ponte e fotos de amanda, lápidas non lidas do cemeterio, estampa de lique e algas, capela de sansimón senmáns, voces ao lonxe, zanfonas, cálido agustín, jacobo en aniversario, rosa duplicada, bragado celta e ebooks para findeano, zanfonas…”
  • O serán de Agustín“, Brétemas (Manuel Bragado): O de onte en San Simón foi un serán memorable. O incrible dobrete de Rosa Aneiros e as senllas intervencións para agradecer cada un dos premios, a atrevida novela infantil de Jacobo Serrano, as intervencións dos membros dos tres xurados, a elección do agasallo para os participantes, a merenda saborosa que nos preparou Fita, a presentación da velada e a organización perfecta de Celia, as zanfonas de Sobre rodas, a retransmisión por Blogaliza.tv, as travesías delicadas de Ángel, o agarimo dos trescentos amigos e amigas foron algunhas das cousas bonitas dun serán no que ata a chuvia nos deu unha tregua sobre a ría durante seis horas. Con todo, o de onte foi o serán de Agustín que arrollou cun discurso extraordinario. Un aplauso longo, longuísimo (nunca tal vira nun acto literario) de trescentas persoas en pé agradeceron esas palabras firmes e luminosas.
  • Oito doas para San Simón“, Días estranhos (Martin Pawley): Agustín Fernández Paz no seu discurso como mantedor literario dos Premios Xerais 2009. E claro, claro que ao escoitalo aplaudimos postos en pé. Se non nos poñemos en pé por Agustín, por quen o habemos de facer?
  • A illa dos premios“, O Furancho de Lavesedo: “Todo tivo a enerxía silente que a illa lles doa xenerosa cada ano aos premios. Foi bonito. Pero apesar de todo, quedoume un aquel de tristura. Vai ti saber por que.”
  • A illa da creatividade é a dos Premios Xerais“, O levantador de minas (Alfredo Ferreiro): “Tanto hai para que lles conte sobre os Premios Xerais 2009 que hoxe non souben por onde comezar. O día ameazaba con nunca titar a capa cincenta con que nos abrigaba e a tarde con non permitirnos entre estatuas, balaustradas e coidados xardíns. Aínda ben que a ría non admite ondas feroces, cheguei a pensar antes de subir á modesta embarcación que me transportaría á illa de San Simón. Mais a tarde deu para todo, sendo ese todo moito máis do que cabía esperar. Trescentas persoas embarcaron rumbo á illa para asistiren aos Premios Xerais nun barquiño xeneroso que houbo de facer tres viaxes até que todos arribaron a esa terra testemuña de amores, traballos, enfermidades, torturas e arte. Xa en terra, as faces en pedra de Mendinho, Joám de Cangas e Martim Códax auguraban un evento caracterizado polo compromiso incorruptíbel coa arte escrita.”
  • Xeniais Xerais!“, Ana Bande: “Encantado de coñecerte en persoa, vaia, Miriño, que Curioso e Impertinente, que gustazo vérmonos, teño pendiente entregarche un premio, si o disco de Abuña Jazz, bico neno, ola Montserrat, ten graza a cousa, levabamos unha chea de tempo coincidindo por aí, eu xa dicía, pero ¿porque cada vez que me paro con M., o meu home saúda sempre á sua compañeira?…”
  • Xentes,letras e músicas“, Curioso impertinente: Pola tarde collemos o barco ás seis menos cuarto para ir á illa de San Simón. Paseo pola illa, coa ponte de Rande ao fondo, e entrega dos premios Xerais 2009.
  • A min tamén me tocou o Xerais“, A profa (Pilar Ponte): “Non, non estou tola, este ano a min tamén me tocou o Xerais.
  • Agarimosa Xerais“, Serendipia: Grazas, Xerais, pola doce acollida.
  • Premios Xerais, defensa do idioma e Rosa Aneiros“, O enigma de Albixoi (Pablo Mato), inclúe vídeos: “A xeira do sábado 6 de xuño foi un día de grandes contrastes. Por un lado, un tempo case invernal puxo en perigo o que tería que ser unha festa. Por outro, as polémicas decisións que vén tomando o goberno popular contra o galego durante toda a lexislatura.”
  • Inesquecible Xerais“, Albademadrugada:”A Rosa, Rosiña como a nena do conto; o fermosísimo conto que tivemos a sorte de saborear antes que ninguén, a outra tarde n’Ocity.
  • Acumúlanse os posts que nunca escribirei“, Emerecindo: “As semanas de lecturas, o Limiar da Conciencia, as pombas e os morcegos, a media ducia cumprida de historias entretidas, as dúas tardes de intenso (e enriquecedor) debate, a volta á illa, os pinchos, o lercheo, os risos, as oito doas para San Simón, a sorpresa a emoción e a frustración de saberme perseguida por aquelas palabras roubadas a Rodari que apareceron no primeiro libro que metín no bolso despois das lecturas forzosas e que, vintecatro horas máis tarde, estalaron de novo diante de min con toda a forza do discurso de Agustín.”
Chuzame! A Facebook A Twitter