«Vigo a 80 revolucións por minuto», de Emilio Alonso: Que punkis eramos hai trinta anos!

14 Maio 2012

Crónica,Reportaxes

O xornal El Progreso publicou unha reportaxe de Marta Veiga sobre de Vigo a 80 revolucións por minuto, de Emilio Alonso.

 

Que punkis eramos hai trinta anos!!!

Houbo un antes e un despois no planeta pop galego. Nalgún momento, a principios dos oitenta, Vigo focalizou o grande estertor. Foi o tempo da música feliz e de resistir no sector naval. De urxencia punk e da necesidade de contar cousas desde unha óptica que non tiña por que coincidir coa madrileñocentrista. Trinta anos despois de todo aquilo, os protagonistas da movida galega, da vía autóctona á música dos modernos, regresan aos titulares. Aerolíneas Federales vén de propiciar unha xuntanza «un poco casual», di desde Escairón Miguel Costas, un dos fundadores, e será un dos pratos fortes da música no Festival de Cans, o sábado 26 de maio; na cita de Porriño, por certo, estará tamén outro vigués da movida, Germán Coppini. E máis. Os Resentidos xuntan unha tribo multitudinaria mañá en Ourense (21.00 horas, Expourense) para festexar que vai para trinta anos desde que a palabra carallo moveu os marcos do telón de grelos e chegou aos grandes medios nun retrouso irrepetible. Javier Soto, que foi resentido, recoñece que fóra de Galicia a banda foi practicamente un grupo de ‘one hit wonder’, un único éxito marabilloso.O ‘Galicia caníbal’ viaxou de Monforte ao Nepal e fíxoo en galego, algo que non pasaba -e non é comparable- desde Andrés Dobarro. O de «fai un sol de carallo», co tempo, ten gañado mística de himno fundacional e identitario. Case nada. Do Padornelo para acó, Os Resentidos cantáronlle a cousas tan de andar pola casa naquela altura coma a economía sumerxida, os mediopensionistas ou rillar no churrasco e puxeron a pólvora para os centos de músicos que hoxe fan pop ou rock, en todas as súas familias, e en galego. Soto, lonxe da posición de dinosaurio do rock, reafírmase: «Agora tócase moitísimo mellor do que tocabamos nós nos oitenta». E é que eran tempos onde a actitude ía sempre por diante do virtuosismo instrumental. Isto xa o advertiu Antón Reixa, líder de Os Resentidos e que desde Nación Reixa leva uns anos lonxe dos micros, efemérides e datas de gardar mediante. «Sigo a cantar igual de mal que hai trinta anos e estou en moito peor forma».
E logo, volven os oitenta?
Miguel Costas, que ademais de en Aerolíneas estivo en Siniestro, apresúrase a dicir que el nunca marchou. «Yo he seguido haciendo música, con mis proyectos en solitario después de Siniestro». Hai case un ano que sacou un disco de duetos e está a preparar un «mucho más punki». Ademais, meteuse a produtor desde o seu estudo de Escairón, onde chegan bandas da Ribiera Sacra luguesa e de Galicia toda.Costas estará tamén mañá en Ourense na homenaxe a Os Resentidos. Fará ‘Alcólica de supermercado’, pero engade que a súa presenza no dos aniversarios é tanxencial. «Los del aniversario son Siniestro, el año pasado, y ahora Os Resentidos. Aerolíneas no celebramos ningún aniversario; es una reunión. También estarán algunas de mis canciones en el musical que prepara Reixa sobre la movida viguesa». Outro dos que non marchou é Javier Soto, que pasou a Siniestro Total, banda que compatibiliza con Transilvanians, ska de factura clásica para ‘rudeboys’. Está agora a ultimar o repertorio resentido para tocar mañá a carón de Rubén Losada e Antón Reixa. Soto ten por certo que agora hai «máis e moita mellor música en Galicia» que a principios dos oitenta. «Non era para tanto», afirma. «Eramos uns poucos grupos e había tres garitos para tocar, o Kremlin, o Ruralex, o Satchmo…». E é inevitable que saian os nomes de Golpes Bajos, de Pablo Novoa, de Teo Cardalda, de Semen Up ou de Los Cafres, «un grupazo que, por certo, tamén volve agora», avanza o vigués Soto, quen tamén reivindica os coruñeses Radio Océano. «Peinador y Alvedro, unidos por la autopista», que dicía a tonada.
Segundo Grandío, lugués reclutado por Siniestro Total en 1988 e agora xefe do estudo Casa de Tolos de Gondomar, cre que a música galega dos oitenta «ben merece unha homenaxe». El gravará o concerto de Os Resentidos en Ourense para a plataforma R e a operación repítese con Aerolíneas e Siniestro. «É estar no banquiño, de adestrador», engade. «É moi interesante que uns vexestorios volvan reivindicar algo que foi vangarda; ao mellor alimenta a falta de enxeño destes últimos anos e abre unha porta para os novos», incide. Mentres Vigo -a cidade máis nova e quizais a máis desclasada de Galicia, en plena reconversión industrial- vivía o seu momento, Grandío soñaba en Lugo con ser músico. «Empezara tres carreiras. Estaba en Veterinaria ao tempo que traballaba pola noite no Clavi…». No Lugo daquel tempo foron Los Contentos a banda local con máis tirón e o vigués Alberto Comesaña, antes de Amistades Peligrosas, fundara Semen Up, o grupo do inesquecible ‘Lo estás haciendo muy bien’. A Grandío chamouno un día Julián Hernández e tocou o baixo en Siniestro Total 14 anos. «A miña nai chamaba a Julián para que el me dixera que debía rematar a carreira», chancea. Pero a Segundo Grandío tocoulle «o máis gordo» de Siniestro. O primeiro disco de ouro con ‘En beneficio de todos’, o exitazo do recopilatorio ‘Ante todo mucha calma’, pero xa estamos nos noventa e esa é outra historia. O lugués coincide cos seus coetáneos Costas e Soto en que os rapaces que hoxe anceian facer música téñeno moi difícil, pero ve futuro en lembrar a movida galega: «Ao mellor axuda a quen non se atreve a dar o paso. Temos as ferramentas dende hai 30 anos e tócanos atopar a versión 2.0».
Do concerto do cine Salesianos ao teatro musical

Emilio Alonso publicou hai uns meses a súa crónica ‘Vigo a 80 revolucións por minuto’ (Xerais), que sitúa o acto fundacional da movida no concerto que ofreceu Siniestro Total no cine Salesianos da cidade olívica o 27 de decembro de 1981. Dos siniestros orixinais permanece unicamente na banda Julián Hernández, quen, segundo Javier Soto, incorporado algo máis adiante, «dálle continuidade ao grupo como principal responsable das letras».Foi tamén no primeiro ano da década dos 80 cando Miguel Costas xuntou os Aerolíneas Federales, banda que adquiriu a formación chamada «clásica» en 1984, coa incorporación de Rosa e Coral, responsables duns coros sen os que é imposible concibir ‘Soy una punk’ ou ‘No me beses en los labios’. Nese ano, rexistraron Os Resentidos as súas primeiras músicas no mítico EP ‘Surfin’ CCCP’, compartido con Siniestro. Estes días acaba de saír á venda o dobre CD tributo ‘A tribo toda baila’, con versións dos clásicos resentidos por bandas galegas do momento.

Mañá, en Ourense, 21.00 horas; moi organizado

Os vigueses retornan á orixe en Ourense e mañá Expourense acollerá «a reunión de vellos alumnos» de Os Resentidos, con máis de trinta convidados, coetáneos e non tanto. Estarán, por exemplo, os lugueses Luis Tosar e Piti Sanz, Xosé Manuel Pereiro, Tonhito de Poi, Uxía, Xurxo Souto ou Xosé Manuel Budiño, con Carlos Blanco como mestre de cerimonias.

‘Galicia caníbal’, o musical

Vigo estreará en xullo o musical ‘Galicia caníbal’, unha idea de Antón Reixa para reivindicar a movida galega. Máis de 250 persoas fixeron onte as probas en Santiago para integrar o elenco deste espectáculo, que terá como director de escea ao dramaturgo Quico Cadaval.Serán trinta cancións que escolmarán o que foi a música galega e, di Cadaval, «é un espectáculo interxeracional, e non unha operación nostalxia». O musical está producido por Filmanova e Estrella de Galicia e conta coa achega do Centro Dramático Galego. Logo da estrea en Vigo, o musical iniciará unha xira por escenarios de cidades galegas, para chegar en setembro ao Nuevo Teatro Alcalá de Madrid, e xa no ano 2013 visitar Barcelona, Zaragoza, Bilbao ou Santander.

 Muchos músicos de la movida gallega de los 80 siguen al pie del cañón y aprovechan la efeméride para reunir aquellas bandas míticas. Este 12 de mayo, Os Resentidos, la banda que lidera el flamante presidente de la SGAE, tocan en Ourense.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Noites insomnes cos «Relatos de terror» de Lovecraft. Artigo de Jaureguizar

26 Marzo 2012

Artigos literarios,Xabaril,Xuvenil

Jaureguizar publicou en El Progreso un artigo de opinión sobre os Relatos de terror, de H. P. Lovecraft

 

O regresista Lovecraft

Foron noites de terror insomne, de botar horas deitado agardando a que un deus extraterrestre esvarase por baixo da cama e se presentase no medio da habitación. Daquela, na adolescencia contra a fin dos 70 ler a Lovecraft era unha necesidade para calquera candidato a ser o máis moderno da vila. Eu mercara ‘Los mitos de Cthulhu’ (Alianza) e non me perdoei unha noite sen visitar os desertos e os mares dos que, a volta de calquera páxina, xurdía un enxendro que rachaba con calquera mínima norma estética occidental. O que me restaba era o espanto de ollos abertos. Canda esa sensación anuladora, nacíame o acougo de sentirme conectado con alguén que vivira medio século antes ca min en Providence.

No fondo, eu era un pailán de Ribadeo identificándose cun pailán de Estados Unidos, que aturara en Nova York durante dous anos e reparara, coma Paco Martínez Soria, en que a cidade non era para el. Curiosamente, o máis avanzado dos autores, a lectura máis elitista para os rapaces de clases medias en economía e cultura era un regresista a conciencia, alguén que combatía o progreso con criaturas imaxinarias e terribles. O resto da súa existencia pasouna no seu ámbito de orixe entregado a recrear as historias de horror gótico que lle contaba o entrañable do seu avó. Durante os seus anos, Lovecraf non deu máis ca publicado contos nalgunhas revistas profesionais, sendo Xerais a que recupera agora algúns deles en ‘Relatos de terror’.

Andados os anos, os amigos lograron convertilo nun pailaroco autor do máis famoso dos libros que nunca se escribiron: O Necronomicón. O soño de calquera autor, evidentemente; un‘adelgace sen privarse de nada’ literario.

Jaureguizar

Chuzame! A Facebook A Twitter

Entrevista con Eva Moreda: «Cinguir a emigración á economía en Galicia é evitar facer autocrítica»

11 Xaneiro 2012

Críticas,Narrativa,Premios

O xornal El Progreso publicou hai uns días unha entrevista de Pablo Villapol con Eva Moreda sobre a súa novela A Veiga é como un tempo distinto, Premio Terra de Melide 2010, entrevista que tamén reproduce o xornal La comarca del Eo.

«Cinguir a emigración á economía en Galicia é evitar facer autocrítica»

Con moitas novelas ás costas a pesares de ter só 30 anos, Eva Moreda case, case asinte cando se lle di que ‘A Veiga é como un tempo distinto’ (Xerais Narrativa) é a mellor que fixo, e de feito di que «tiña moi claro desde o principio o que quería». Aparentemente sinxela, curta, conta a historia de xente da vila asturiana de Vegadeo, A Veiga, en linguaxe coloquial, emigrada a Londres nos 60, cada un afrontando o seu pasado, presente e futuro dun xeito moi diferente.

—Un dos protagonistas do libro é o propio Londres. Están os barrios dos que escribe coma na época do libro?

—Son reais, desde logo, e seguen tengo unhas características parecidas. Pero por exemplo Croydon, daquela, si que era algo así coma unha cidade dormitorio para emigrantes, e moitos deles españois e, polo tanto, galegos. Hoxe, se cadra, eso xa non é tanto así. O que si está tamén moi cambiado é Portobello. Segue habendo o bar Galicia, un colexio español que é un centro do Ministerio de Educación. Daquela, o 90 por cento dos que tiñan alí eran fillos de galegos. Hoxe Portobello é unha zona que está de moda, os prezos encarecéronse e hai un feixe de tendas de roupa, complementos… de marcas de primeira.

—No desenvolvemento da súa novela está marcadísima a diferenza de carácter entre a maioría, non todos, dos emigrados da Veiga e os ingleses, un pouco encarnados por un persoaxe, Jim. Segue sendo esto así ou era cousa dos anos 60?

—Coido que non pasa tanto agora. Daquela había unha diferencia fundamental, que é que en España había unha dictadura, e eso nótase moitísimo na forma de ser da xente, nas cousas ás que se lles da importancia. Agora segue habendo diferencias, claro. Por exemplo, a familia. Aquí é algo moito máis importante. Alí son bastante máis despegados, o que ten as súas vantaxes os seus inconvintes. Tamén está o tema de que aquí importan moito as apariencias. Fanse e, sobre todo, déixanse de facer moitas cousas polo que pensarán de ti os demais, polas apariencias. Eso nótase, por exemplo, a un nivel superficial, no tema da roupa. En Londres vas como queres pola rúa e a ninguén lle importa nada en absoluto o que levas posto e nin sequera miran para ti. Aquí desde logo que non é así. A xente non se come o coco pensando nesas cousas, e nos 60 ou 70 eso aínda tiña máis importancia en España porque tiñas que ter moi presente o que pensaran de ti os que mandaban.

—Sen embargo, nos persoaxes dá a sensación de que os que se adaptan pásano peor.

—A novela está narrada desde dúas perspectivas. Gelo segue tendo na cabeza a Veiga. Elisa e os outros que se integran non é que o pasen mal, senón que teñen outro tipo de problemas. Eles son os dous extremos: seguir coa cabeza aquí ou integrarse alí completamente. Penso que o resto, están na metade. O que salta á vista son as diferenzas culturais. Segue pasando eso? Si que se segue dando agora, a nivel xeral si, pero con matices. Agora eu creo que as diferenzas entre as distintas culturas están bastante erosionadas co tema da globalización e todo iso. Non están tan marcadas. É curioso. Por unha banda, é fácil manter contacto coa túa orixe a través das redes sociais, os voos de baixo prezo… e sen embargo, daquela ó mellor o feito de marchar podía ser ata liberador porque poida que quixeras fuxir de determinada situación, cousa que agora é máis complicada.

—Eso reflícteo nunha frase do libro: «Na Veiga eramos como dous estranxeiros ».

—É que realmente a emigración te situaba nunha nova realidade. Penso que aquí temos a tendencia de pensar que se emigrou só por temas económicos, o mesmo que pasa agora. Ó mellor foi así moitas veces, e pode ser unha desculpa, pero hai tamén motivos políticos, no caso de xente homosexual… Elisa, no libro, atopa unha nova forma de canalizar as súas inquedanzas que non tiña na Veiga. Cando se reduce a emigración galega a motivos económicos non me parece ben. Hai máis cousas. Ese é un motivo, seguro, pero tamén é un xeito de non facer autocrítica, de pensar que o único malo que temos aquí é o tema económico, pero que no resto somos perfectos, e desde logo non é así. Non nos plantexamos esas cousas agora, e antes pasaba o mesmo.

—É certo que Londres xa non é unha cidade tan aberta como era antes cos emigrantes?

—Pode estar pasando, pero penso que a niveis laborais baixos: industria ou servizos básicos, pero despois non. Como levan tanto tempo acollendo xente de fóra, desde moito antes dos 60, segue sendo unha cidade moi aberta. Pero si vexo que moita xente pensa que vas ir alí e atopar un traballo deseguida, e xa non é así, non é tan sinxelo. Por exemplo, cando Polonia entrou na UE temeuse unha avalancha de polacos, como en Alemaña, e de feito pasou, pero xa non é doado atopar traballos, e menos se non sabes ben inglés.

—Está escribindo outro libro ou de momento está a descansar?

—Estou escribindo un infantil, pero levo tempo con el porque é unha novidade para min. Falei con outros escritores que din que este tipo de literatura é máis sinxela, pero para min non o está sendo. Á marxe de ter que, obviamente, simplificar a linguaxe, tés que simplificar a trama, evitar flashbacks, e non quero facer algo como de Disney, así que hai atopar fórmulas para tratar temas como… a morte, por exemplo, sen que sexa un trauma.

Pablo Villapol

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Cita en Fisterra», de Luís Rei Núñez, libro delicioso. Artigo de opinión de Jaureguizar

21 Decembro 2011

Artigos literarios,Críticas,Narrativa

Jaureguizar publicou en El Progreso un artigo de opinión sobre Cita en Fisterra, de Luís Rei Núñez.

 

Fisterra para andar en casa

Bruce Chatwin tiña por amuleto un anaco de pel parda e reseca coma a pantalla dun cine abandonado. Recibiuno dunha avoa á que lle chegou en agasallo de voda nunha caixiña de pílulas. Pertencera a un antergo de ambos os dous, fillo dun pastor evanxélico. O rapaz rodou no circuíto da reprensión moral ata que un día aburriuse e marchou dar unha volta polo mundo. Finou nun naufraxio na Patagonia. Chatwin herdou o espírito e máis a reliquia atea e viaxeira. Luís Rei Núñez fai uns preciosos libros que anglofalantes e pedantes chaman de non ficción –lembro con ledicia ‘O señor Lugrís e a negra sombra’ (Xerais)–. Para o último,‘Cita en Fisterra’, andou polos ámbitos que os nórdicos din Fins Stern (Estrela Escura). Resulta de- licioso e divertido ler os sete días que botou ao longo dos camiños que desembocan no mar. Ás veces encerállase nos campos de batallas das nosas vindeiras derrotas –ecoloxía e idioma–, pero non lle sobra unha liña. Fascinoume o encontro en Corcubión con Álvaro de la Vega, o escultor térreo. Álvaro bota en falla as estacións do ano, ese calendario policromado que nunca se mira nas pantallas de plasma. Advirte o artista de que a necesidade de experimentar as mudanzas climáticas vai tomando corpo «e non descarto volver a Paradela». Sebald, que publicou libros de percorrer a liña do horizonte coma o de Rei Núñez, conta en ‘Camposanto’ (Galaxia) a perenne morriña da viaxe que pousou no ánimo infantil de Napoleón pola fuxida que houberon de facer os pais: eran nacionalistas corsos que andaban escapándolle ao invasor francés. Como tamén gustaba de estar na casa acabou conquistando Europa.

Jaureguizar

Chuzame! A Facebook A Twitter

Acción política e Galicia en «Luís Soto. A xeira pola unidade galega». Artigo de opinión de Eduardo Gutiérrez

1 Decembro 2011

Artigos literarios,Críticas,Crónica

El Progreso publica un artigo de opinión de Eduardo Gutiérrez  sobre Luís Soto. A xeira pola unidade galega, de Xurxo Martínez González

Un libro sobre Luís Soto

XURXO Martínez González é un mozo, investigador histórico de vocación, rigoroso e perspicaz, que paseniñamente se vai especializando na biografía de figuras galegas que desenvolveron unha parte da sua vida no exilio. No ano 2007 ocupouse de Fuco Gómez e agora ven de publicar, en Edicións Xerais, ‘Luis Soto. A xeira pola unidade galega’. Tal e como se sinala na obra, Soto é unha figura un tanto descoñecida, pero con implicacións importantes mesmo na historia recente de Galiza, particularmente de aquela propia do que o autor chama “o primeiro partido arredista e de clase contemporáneo”, da que fora elexido presidente.

Pero a traxectoria vital de Soto pasa por moi variados e accidentados pasaxes: emigrante moi novo na Arxentina, mestre con grande actividade sindical antes da guerra e despois, e sempre militante moi activo do Partido Comunista de España. En calidade de tal, acompaña a Castelao na sonada viaxe a Estados Unidos e Cuba nunha xeira de propaganda a prol da República. De aí procede tamén, aquela especie de título, que se lle apuña nalgunha clandestinidade, de ‘secretario’ do lider nacionalista. O propio autor deste libro destaca tamén as retesias que había no eido galeguista de posguerra pola excesiva proximidade de Castelao aos comunistas.

Mais aparte desa colaboracióne amizade cordial co rianxeiro, unha das tarefas máis importantes de Luis Soto foi a actuación no seo do Padroado da Cultura Galega de México, entidade editora da prestixiosa revista ‘Vieiros’, un verdadeiro fito na historia hemerográfica de Galiza, tanto en contidos como en deseño e impresión lembramos que foi unha das nosas primeiras adquisicións na benemérita ‘Librouro’, daqueles envios que recibía Patiño procedentes de alénmar. A estudar este período e en xeral importantes aspectos da vida política no exilñio, dedica Xurxo Martínez unha parte importante da sua obra, empregando material praticamente inédito, procedente do fondo Luis Soto que se conserva no Arquivo Provincial de Ourense. Capítulo igualmente decisivo é o consagrado á fundación da UPG, á crise do ano coa expulsión de militantes históricos e á fundación da UPGLiña Proletaria.

O autor sinala no prólogo da obra, que non se deixou engaiolar polas teimosas indicación recibidas de xente afín ao biografiado, e que procurou manter “unha certa distancia”. Temos as nosas dúbidas sobre o particular, porque é tarefa sempre extraordinariamente complicada, e máis ainda logo de meses de intenso traballo de pescuda e análise, co risco de converter a convivencia en connivencia.

Con todo, ao noso xuízo Xurxo Martínez realizou unha completa e interesante biografía máis centrada na actuación política de Luis Soto que na sua peripecia vital, valor que nós aprezamos, ainda que quizais porque se trata, ao noso xuízo, dunha perxonaxe non especialmente atractiva.

Eduardo Guitiérrez

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Trece noites, trece lúas», de Antonio Reigosa: o libro das marabillas do Nadal

22 Novembro 2011

Álbums,Noticias,Presentacións

Jaureguizar publica en El Progreso unha información sobre Trece noites, trece lúas, e Antonio Reigosa, con ilustracións de Noemí López, a raíz da súa presentación onte en Lugo.

Reigosa considera a Feira do Capón vilalbés único resto do Nadal lucense


O escritor mindoniense presentou onte en Lugo o seu novo libro, ‘Trece noites, trece lúas’, no que contesta numerosos interrogantes e conta curiosidades sobre das celebracións

LUGO. O escritor Antonio Reigosa considerou onte na galería Sargadelos de Lugo que o único costume de vello relacionado co Nadal que se conserva na provincia é a Feira do Capón de Vilalba. O investigador de lendas e mitos informou de que a Igrexa establecera unha abstitencia de comer carne que incluía o galo, “pero o Consello de Aquisgrán do século IX aceptou que se comese no caso de que o galo fose capado, o que favoreceu que aparecesen moitas feiras de galo por toda Europa.

Outros restos desa vixilia, que se mantivo en vigor ata 1918, é o costume de comer bacallao e outros peixes nesa data, segundo comentou Reigosa na presentación de ‘Trece noites, trece lúas’, o libro editado por Xerais no que analiza o Nadal dende Galicia coa colaboración da ilustradora Noemí López.

Antonio Reigosa apunta que o volume, de 160 páxinas ilustradas a toda cor, “naceu das interrogantes que nos podemos facer sobre o que acontece entre 24 de decembro e o 6 de xaneiro. Como exemplo pon a pregunta sobre o costume de agallarnos. O experto afirma que nace da conmemoración da edificación dun templo a Saturno, “deidade de orixe grega á que os romanos consideraban promotor dunha idade de ouro, nunhas festas coñecidas coma Saturnais. Esas celebracións “cadran coas festividades do sol invito e de Mitra, e en Exipto cun festexo de culto a Dionisos no que as augas se converten en viño, coma a primeira milagre que fixo Xesús Cristo, o día ‘ de xaneiro.

O Nadal era unha época “na que hai unha serie de ritos en Galicia, sobre todo relacionados coa comida, pero tamén rebule a vida nas cidades asolagadas ou se fan as previsións premonitorias do tempo, como son as sortes, resortes e contrasortes. Bastante estendidos se atopan costumes como colocar cascas de cebolas nas ventás.

Na provincia de Lugo perdéronse algúns como o moneco de Anovello, que consistía nun monicreque “que elaboraban os mozos dunha parroquia para

deixárllelo aos de outra, co que se armaba unha liorta. Outras tradicións lucenses son os reiseiros, as persoas que van cantando na zona da Montaña, pero Reigosa matiza que “foi unha recuperación do padre Mato, que atopa meritoria, pero non ve garantida a continuidade pola falta de anovación xeracional.

O escritor lamenta a desaparición desas peculiaridades, un proceso que determino que “esteamos uniformizados, comendo as doce uvas e tomando o champán.

PROXECTO. O director de Xerais, Manuel Bragado, sitou ‘Trece noites, trece lúas’ como “un paso máis nun proxecto de recuperación do patrimonio oral a longo prazo, que vén tras a publicación o ano pasado de ‘Guía ilustrada da Galicia invisible’, coa que se inciaba a colaboración entre Antonio Reigosa e Noemí López.

Na súa opinión, esta obra “responde a preguntas importantes relacionadas co calendario cristián do Nadal, a orixe dos belén, a árbore, os ritos de cada día, as figuras que fan agasallos como O Apalpador, Xan Fiz, os Reis Magos ou as relacionadas con Papa Noel.

Un capítulo trata, por exemplo, as celebracións deste tempo no ano celta ou o Nadal en diversos países do mundo. Tamén hai capítulos dedicados aos preparativos, os beléns vivintes ou en movemento -no que se fala do de Begonte-, as lendas arredordo sorteo de lotería do Gordo de Nadal.

Jaureguizar

Chuzame! A Facebook A Twitter

Onde se meteron? Artigo de Jaureguizar sobre Suso de Toro e Manuel Rivas

15 Novembro 2011

Artigos literarios,Autores,Narrativa

Jaureguizar cabrodou n o seu artigo de opinión desta fin de semana en El Progreso os 25 anos de Polaroid e os incios de Suso de Toro e Manuel Rivas.

Onde se meteron?

Suso de Toro ten morriña de si mesmo hai 25 anos. Co gallo da feliz exhumación de ‘Polaroid’ (Xerais) polo seu cuarto de século recoñeceu que sinte envexa daquel autor que o escribiu, nunca terei a graza que el tiña. A sentenza é parricidamente certa. Tampouco é que se lle pida outra cousa porque o compostelán agrandou tanto o perfil que nunca se moverá tan lizgairo. O mesmo que lle acontece a Manuel Rivas. Un clásico, obviamente. Como consecuencia nunca máis leremos a frescura do mariñeiro contando que no barco «había un calendario cunha vaca e sentábame ben (…) a imaxe conducíame a un mundo do alento, o fume e o espertar na casa» A escea tireina de ‘Unha partida co irlandés’, estupendamente rescatada en ‘O máis estraño’ (Xerais), que me acouga como cando baixas a discografía de The Smiths. Ignoro en que quince horas relerei/lerei estes relatos, pero o libro pousado na mesa de lectura condúceme a un mundo de alento, cando a literatura me era ancha e allea, e aprendín paraxes enteiras con ‘Un millón de vacas’ e ‘Polaroid’. Dous másteres de escritura creativa que me esforzo por atopar novamente. Os novos autores galegos describen coma un paisaxista holandés, metaforizan con máis retranca que Sabina, pero naceron consagrados a xeito do Benjamin Button de ‘scottfi tzgeraldino’. Debe de ser unha sorte chegar a palpar o potencial escuro da novela e, de vez, descubrir que o espírito de Hemingway se aparece na pantalla do teu PC, mais boto en falta o risco. Parece coña, pero veño de atopalo nun escritor sarriao en español. Ninguén pode negarlle vertixe a ‘El año del terremoto’(Alrevés). Leo Coyote xa cumpriu 23 anos dúas veces.

Jaureguizar

Chuzame! A Facebook A Twitter

Conrad, Hergé e a novela «Extramunde», de Xavier Queipo, no artigo de opinión de Jaureguizar

7 Novembro 2011

Artigos literarios,Críticas,Narrativa,Premios_Xerais

Jaureguizar centrou o seu artigo de opinión de El Progreso en Extramunde, de Xavier Queipo., en relación co Conrad, Hergé e Theordor Roosvelt. Extramunde foi Premio Xerais 2011.

Traizoar para ser pirata

XABIER QUEIPO vive no corazón da escuridade, no centro de África. A causa soamente o coñecen Conrad e máis el. Conrad xa nos conta en‘Tifón’ (Sotelo Blanco) as súas motivacións para navegar lonxe das augas xurisdiccionais de Polonia, que non son diferentes ás de Theordor Roosvelt. O expresidente norteamericano percorreu e cartografou ‘El Río de la Duda’, como conta na crónica homónima que nos regalan agoran as Ediciones del Viento. Roosvelt navegou o Mato Grosso e máis o Amazonas. Queipo é todo o moreno que se pode saír de Samil, pero non ten problema en tomarlle o café a un negro, comprarlle pan a un negro ou mercarlle un voo a un preto. Hergé non era tan recatado na diatriba racial, como hai quen intúe en ‘Tintín en el Congo’ (Juventud), agora denunciado. Queipo está avencidado no Matongué, o barrio senegalés da Bruxelas pálida e cristiá polo seu traballo nas institucións europeas, pero preferiría estar empadroado na liña do horizonte, como ben demostra en ‘Extramunde’ a novela co que gañou outro premio, o Xerais desta volta. O Nosa Señora das Augas Santas cruza o Atlántico e o Índico coa mesma forza que Tintín percorre o mundo na procura de emocións e dun tesouro en ‘El secreto del unicornio’, a obra mestra de Spielberg e Jackson. No fondo, o motivo da aventura nolo resume Antón Coello en Extramunde: «Estou certo de que máis dun oficial me traizoaría só para se embarcar nunha aventura de piratería». O importante é a aventura por riba das razas, porque, como refire Roosvelt «a nosa expedición está composta de branco, negros e indios; todo eles espidos e berrando coma salvaxes».

Jaureguizar

Chuzame! A Facebook A Twitter

Truman Capote e «Ninguén», de Fran Alonso no artigo de opinión de Jaureguizar

2 Novembro 2011

Artigos literarios,Críticas,Narrativa

Jaureguizar centrou  o seu artigo de opinión desta fin de semana en El Progreso en Truman Capote e o libro Ninguén, de Fran Alonso.

Un zume que non estaba só

Truman Capote almorzaba zume de laranxa. Tomaba varios máis ata o xantar. E tamén despois. O seu avogado, Alan Schwatrz, sabía que a laranxa ía emparellada con vodka. Non dubidaba porque se citaban decotío. Hai que ser tan peculiar como Capote para que un dos teus mellores amigos sexa o teu avogado. Esa relación permitiunos gozar dunha noveliña pícara como ‘Cruceiro de verán’ (Galaxia). Partindo dunha versión orixinal de 1943 e de centos de apuntamentos con rehabilitacións e melloras que se demoraron dez anos, varios expertos deron fi xado un texto en 2004. A historia é a historia

que sempre escribía Capote: unha persoa soa no páramo

edifi cado da metrópole. Reescribiuna relacionando unha

prostituta e un gigoló en ‘Almorzo en Tiff any’s’, que cumprirá medio século cadrando coa Feira de Santos de Monterroso. Fran Alonso tamén narra a soidade. Xa o fixera no clásico ‘Silencio’ e retoma o asunto máis ou menos onde o deixou en ‘Ninguén’ (Xerais). Os ruídos dos veciños xa non se filtran polas paredes, senón polo Facebook. Un dos seus personaxes recoñece que «non lembraba que a súa nai recease da soidade» porque ela vivía nunha aldea e emigrara á cidade levando canda si

«a alegría da vida comunal». En nunca lle atopei ao chiste

á vida permanente na aldea, pero si é certo que a soedade é unha sensación de factura recente na Historia humana. Capote non a padeceu –atendía colas de amigos– ata os últimos tempos por mor de que se volveu punzante. Acabou tan desacougado que, cando Alan Schwartz o convenceu para facer testamento, houbo de remontarse a un vello amante, Jack Dunphy, para deixarlle todo.

Jaureguizar

Chuzame! A Facebook A Twitter

Entrevista de Jaureguizar a Manuel Rivas: «O conto non é que ti queiras, vai na túa procura»

28 Outubro 2011

Autores,Entrevistas,Narrativa

El Progreso publica unha entrevista de Jaureguizar con Manuel Rivas sobre a publicación do seu libro O máis estraño.

«A Guerra de España é a guerra de Troia; a guerra de todas as guerras»

 

 

O ESCRITORES que falan pouco escriben novelas longas, Manuel Rivas escribiu moitos contos porque é falangueiro. Reuniunos en ‘O máis estraño’, volume no que verqueu os contidos de ‘Un millón de vacas’, ‘Que me queres, amor?’, ‘Ela, maldita alma’, ‘As chamadas perdidas’ e ‘Contos de Nadal’.

Hai uns días presentaba a tradución para o serbio de ‘O lapis do carpinteiro’ na feira do libro de Belgrado. Un libro moi axeitado para un lugar que padeceu recentemente unha guerra civil.
—Quería destacar que fun a esa feira como representante da literatura portuguesa. O convite inicial veu de profesores portugueses da facultade de Filoloxía en calidade de escritor da ‘lingua avoa’. Hai un recoñecemento do galegoportugués que me parece moi importante porque se fai dende a perspectiva nun lugar tan distinto de Europa.

Sen embargo, Portugal sempre se resistiu a recoñecer a ‘lingua avoa’, sempre negou ao pai.
—Hai tempo que non acontece iso. En Portugal e en Brasil hai recoñemento, o problema é de autodescoñecemento. En canto a esa feira, é a maior desa parte de Europa. Trátase dunha cultura nun proceso curativo tras outro de odio e de escachizamento. A literatura ten moito que ver na saída dese inferno porque é a vangarda dese proceso de recompoñer a relación e combatir a desmemoria.

—‘O lápis do carpinteiro’ fala do acontecido no 36 en Galicia, un tema constante na súa obra, tamén nos contos.
—A Guerra Civil é a guerra de todas as guerras. Non se trata dunha obsesión miña por un período. A guerra é o escenario da derrota da humanidade. Espero que non se tome como unha frivolidade, pero a guerra de España é a guerra de Troia. O que escribo está referido ao drama da guerra. Atopei as experiencias máis conmovedoras fóra de aquí, na aperta que me deu un mestre iraniano exiliado en Londres, que era o mestre de ‘A lingua das bolboretas’, ou nas caras dos espectadores que miraban a proxección desta película nun parque de Buenos Aires. Tiña que ver con eles. Cando un escribe quere chegar do local ao universal. O que une a condición humana a estraneza.

O título deste volume refire a perplexidade ante o mundo.
—Interesábame esa idea de que somos a sombra da sombra, ou, no meu caso, a sombra dun soño.

Un conto novo deste libro chámase así. Por que estes contos completos agora? Foi unha petición de Alfaguara? Vostede vende moitos libros e estamos en plena crise.
—Foi algo híbrido. Alfaguara comentoume que había títulos esgotados, outros que, tanto en galego como en castelán saíran en coleccións xuvenís. Había contos que eran descoñecidos para a xente… Iso cadra cun momento de balance, momento sicolóxico en que un está mudando de pel, en que está cambiando, explorando novos eidos e novos xeitos de escrita.

Non entendo. Refírese a que está máis implicado na novela?
—Non, a que cando escribes vives nun cambio permanente.

Comprendo, pero iso é continuo; non deste momento concreto.
—Era un momento axeitado para convocar todos os relatos anteriores nunha mesma constelación.

A proposta de reunir cinco libros nun só volume é moi apetecible.
—Pareceume unha proposta que respondía a certa natureza das cousas, a ver unha panorámica do hábitat que un foi creando, a enfrontarse ás propias pegadas, que poden provocar insatisfacción e tamén arrepentimento.

Recoñece o arrepentimento, pero resistiuse a cambiar os contos ou a eliminar algúns.
—A primeira reacción foi facelo, porque non hai escritor que mire atrás e poida facer cánticos gloriosos.  Hai momentos consustanciais ao propio traballo que son de insatisfacción. Os franceses falan da síndrome da escaleira, da necesidade de volver atrás cando estás arriba.

Por que non os reescribiu?
—Hai unha certa corrección, revisión estilística. Entendo normal que non me convenzan todos, pero o dilema era publicar todos ou facer unha escolma. Ao relelos, cheguei a dúas conclusións. A primeira lina nun dos relatos, cando un personaxe di que «nunca borres as pegadas dun animal solitario». A segunda foi que ás veces os mellores contos son os que che parece que coxean por algures.

Son máis frescos? Teñen maís naturalidade.
—Teñen outro aire.

Eliminar ou modificar relatos, non sería traizoarse?
—Non tanto. En todos os oficios acontece iso. Agora resulta que o cadro negro de Malevich non era tan negro, tiña cores por detrás. Este é un oficio no que buscas unha certa elevación, estás na tarefa de reexistir no máis humano. Pero, neste caso, obedecín a voz dos contos, que pedían liberdade. Como lle día Vasili Grossman ás autoridades soviéticas: «Detéñanme a min, pero deixen en liberdade o meu libro».

José Luis Cuerda está rodando a adaptación cinematográfica de ‘Todo é silencio’. Cuerda e vostede manteñen unha relación estable nese senso de que el adapte os seus textos. Escribir sabendo que o que faga será adaptado non o condiciona? Non lle resta liberdade.
—A historia de cada adaptación é diferente. No caso de ‘A lingua das bolboretas’ non pensei en que fose ser película porque non é habitual que os relatos cheguen ao cine. Foi unha sorpresa. Neste caso, foi diferente porque era algo no que estaba mergullado. Fun tentado para escribir guións, con amizade pero con insistencia. No caso de ‘Todo é silencio’ foi como un desafío, pero xa non se vai dar máis.

Non vai escribir máis guións?
—Non digo iso, pero, se o fago,será a partir dunha obra de literatura, como nesta ocasión. Ata que escribín a novela non puiden facer o guión. O meu hábitat é a escrita. Eu son animal solitario á hora de escribir.

Gústalle traballar en solitario para desenvolver vostede as súas ideas?
—Son un animal solitario á hora de escribir; logo, partillo.

Cústalle compartir o seu mundo?
—Gústame o espectáculo do mundo, pero gústame andar so.

Leva tempo sen publicar un libro de contos. Vai entregar algún proximamente?
—Teño abertas varias carpetas. O conto non é que ti queiras, o conto vai na túa procura. Ás veces prendes un lume e quedas mirando para el ata que te queimas os dedos. Iso é o conto.

Jaureguizar

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Poñente», de Pere Tobaruela, e o temor ante o Penalti que suxire Jaureguizar

24 Outubro 2011

Artigos literarios,Narrativa

Jaureguizar centrou  o seu artigo de opinión desta fin de semana en El Progreso nun determinado momento e actitude da historia de Galicia e na novela Poñente, escrito polo escritor catalán afincado en Galicia Pere Tobaruela.

O temor ante o penalti

GALICIA tivo un momento idóneo na súa historia. Como esa tarde no que os adolescentes acertan a coordenar piercing e montura de gafas. Perfecto Saavedra, o catedrático de Historia Moderna, situoume naquel tempo próspero: o textil no interior, as ferrerías nas montañas do Leste, as curtidurías na bisbarra de Santiago, a pesca en todo o litoral. A nosa achega demográfica era do 13% estatal. Iamos sobrados a respecto de Cataluña. As condicións eran inmellorables para sermos un país dos que galopan nos séculos. Pero algo fallou. Representamos‘El miedo del portero ante el penalti’ (Alianza), coma no libro de Peter Handke. Saavedra sabe excesivas cousas sobre o século XVIII como para explicarmas. «Hai moitos factores», foi o seu xeito educado e humilde de facermo ver. A conclusión é que Galicia no se atreveu a chutar con furia, a artellar unha influencia en Madrid consonte ao seu potencial. Talvez por non molestar, que sempre fomos ben mandados. E viñeron outros a axitar o país por nós, como sempre acontece na realidade e nunca nas novelas. Os homes chegados do nacente foron os fomentadores cataláns que puxeron a andar a industria. Eles salvá- ronos a pesca, pero o demáis marchou canda a desidia dos que apañaran capitais e deron en erixir igrexas e pazos. Pere Tobaruela tamén procede do mesmo punto cardinal, pero hai so uns anos. Aprendeu o noso idioma, tanto como para escribir novelas, que lle saen como ‘Poñente’ (Xerais). O industrial catalán Josep Sarduní ocupa unha das tramas, a histórica, co seu empeño por quitar adiante unha salgadura. O sal servía para conservar; ata para emprender, teimamos en conservar.

Jaureguizar

Chuzame! A Facebook A Twitter

O deputado Tabuyo mergúllase na novela negra co comisario Romero

12 Setembro 2011

Narrativa,Noticias,Presentacións

Jaureguizar publicou en El Progreso unha información sobre a novela novela  Svea Kött (Carne Sueca), de Domingo Tabuyo.

O deputado Tabuyo mergúllase na novela negra co comisario Romero

Domingo Tabuyo sabe que a carne sueca é explosiva. «Un día informeime de que había unhas latas etiquetadas como un produto cárnico de Suecia e, en realidade, contiñan explosivos», comenta para situar a idea lonxana que foi conformando ata que acabase sendo ‘Svea kött (carne sueca)’, a novela negra que vén de publicar en Xerais.

A trama comeza coa aparición dun home indocumentado morto ao pé dunha libraría especializada en Oriente Medio e continúa co descubrimento dun segundo cadáver en Cambados. O comisario Sindo Romero -«que continuará investigando noutras novelas»- deberá ligar ambos os crimes.

Cando era novo, as inquedanzas literarias de Domingo Tabuyo avanzaron canda as sociais e, aínda que el asegura que «a escrita foi antes cá política», este profesor de Historia no ensino medio representa ao PSOE como deputado na Carrera de San Jerónimo por segunda oportunidade desta volta. De feito, publicou a súa primeira obra en 1993 e a actividade pública chegou despois, a base de participar en movementos e asociacións en Cambados.

Tanto a historia como a literatura ou política son actividades que escolleu, algo que non acontece coa Mariña, «na que estiven un tempo porque reenganchei despois das milicias ata que quitei as oposicións».

A experiencia no mar valeulle «unicamente para algúns comentarios na novela». Utilizou moitas máis expresións «dunha parente de Sanxenxo, que emigrou a Estocolmo». Sobre esa muller, apunta o autor que «sempre conservou as raíces galegas, pero, cando regresaba por vacacións, falaba nunha mestura de sueco e galego, que nos fixo aprender moitas palabras nesa lingua».

Este pontevedrés mantén as súas querencias e, cando decidiu escribir unha novela negra, atendeu ao seu gusto pola novela nórdica, por «tratar de cuestións que lle importan á xente». Suecia, a narrativa e os conflitos dos colectivos humanos conflúen deste xeito en ‘Svea kött’.

O protagonista que creou para afrontar esas carencias da sociedade é «un home de 50 anos que ten as súas raíces que non son dunha cidade, senón dunha vila, e que ten valores tradicionais», como poden ser o esforzo no traballo e a raigame nun sitio.

Por iso, compatibiliza «a vida laboral en Madrid coa súa patria real, que está no Salnés e que é Cambados». Tabuyo aprésase a deixar claro que, malia as coindencias que existen co seu xeito de vida -«paso a semana en Madrid, pero vivo en Cambados»-, «non é unha novela autobiográfica».

Esa fonda base ética serviralle a Sindo Romero para chantarse diante dunha «parte do aparello do Estado que actúa autonomamente» para atallar un problema de terrorismo. «Iso si que o compartimos», acepta o escritor, que comenta a acción de Estados Unidos contra Bin Laden, «coma unha mostra da dobre moralidade que trata de xustificar que a fin xustifica os medios, e non debe ser así en ningún caso».

O alcalde de Lugo, José López Orozco, máis ca un cuestionamento dos gobernantes, percibe «unha crítica aos valores morais da nosa sociedade».

Para o editor, Manuel Bragado, o interesante é propor eses asuntos «no contexto dunha novela negra».

Jaureguizar

Chuzame! A Facebook A Twitter

Artigo de Juan Antonio Pinto Antón sobre «Non hai noite tan longa», de Agustín Fernández Paz

9 Setembro 2011

Artigos literarios,Críticas,Narrativa

Juan Antonio Pinto Antón publicou no xornal El Progreso un artigo sobre Non hai noite tan longa, de Agustín Fernández Paz.

Viaxes con Agustín Fernández Paz

UNHA biblioteca é como a cova de Alí Babá, chea de tesouros pero sen ladróns. Nestes días longos, en Lugo, hai tempo para todo aínda que incriblemente xibaricen o horario da biblioteca. Algúns deciden viaxar, outros abren un libro para ir máis aló de Lanzarote, dos fiordos noruegueses, de Cancún.

Atento ás novidades descobres xoias. Cae nas túas mans a novela ‘El ruido de las cosas al caer’, do colombiano J.G. Vásquez. Les, ergues a vista dis: este tipo é bo. Tiras das cereixas do cesto e saen ‘Os informantes’,’Historia secreta de Costaguana’. Colles ‘Todo é silencio’ de Manuel Rivas e les todo de quen escribe tan ben. Polos longos días de verán pasaron ‘Obertura francesa’, ‘El rombo’ de Michaelis, ‘El arte de la resurrección’.

A biblioteca de Ramón Ferreiro ten uns setenta mil libros mal contados. Non é a de Alexandría. Nin a excesiva da Cidade da Cultura: concibida para un millón de ejemplares, de momento colecciona as Obras Completas do Po e do Aire. Tampouco é a de Heidelberg [Alemaña], cidade de estatura similar a Lugo pero con dous millóns e medio de libros e onde a biblioteca é o embigo da universidade.

Volvemos á Cova de Alí Babá. Outro día atopas a un tal Serra i Fabra. Les un e acabas lendo todos. Cae nas túas mans ‘Hypatia’ de Pedro Gálvez e devoras ‘El maestro del emperador’ ou ‘Nerón, diario de un emperador’. Dun novelista tan bo hai que lelo todo. Desde o expositor reclama a atención ‘Después de la crisis’ de Alain Touraine, ‘La sociedad de la ignorancia’, entre os autores recoñeces a Marina Subirachs. Hai libros que como os melóns nos os descobres ata que os catas, ata que empezas a ler. Daquela segues os consellos de Daniel Pennac, os dereitos imprescriptibles do lector. Ler o que me pete, reler, dereito a saltar páxinas, a volver cara atrás, a deixar de ler. En definitiva, dereito a viaxar.

A última viaxe con Agustín Fdez. Paz foi engaiolante. En tan boa compaña les a última obra deste escritor admirable: ‘Non hai noite tan longa’. A trama tira de ti. Queres chegar ao final pero enfada ir tan rápido. Tentas frear, degustar a trama. Coñeces xa polo nome e polo rostro aos personaxes. Este Agustín escribe ben. Entéraste que é un tipo sinxelo, novelista de valía, tan coherente que tivo a ousadía de rexeitar, despois de agradecer, o Premio da Cultura Galega, considerando que os responsables actuais non defenden a galeguidade desa cultura. Home bo e xeneroso cargado de dignidade, puntal da nosa literatura, escribe en galego, valor engadido nestes tempos de desolación lingüística. Este creador sensible e comprometido, con xenes literarios da Terra Chá, vén de parir unha obra fermosa que cómpre degustar. Hai que ler a Agustín Fernández Paz. ‘Non hai noite tan longa’. Un apaixonante compañeiro de viaxe.

Juan Antonio Pinto Antón

Chuzame! A Facebook A Twitter

Artigo de María Xesús Nogueira sobre «Non hai noite tan longa», de Agustín Fernández Paz

24 Agosto 2011

Artigos literarios,Críticas,Narrativa

María Xesús Nogueira publicou un artigo de opinión en El Progreso no que aborda o tema do regreso na novela Non hai noite tan longa, de Agustín Fernández Paz. O artigo, titulado «Volver», pode descargarse aquí.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Crónica de Jaureguizar sobre o libro de Aníbal Otero, a maior autoridade lingüística do 36, biografada por Alonso Montero

5 Maio 2011

Crónica,Lingua

Jaureguizar publica en El Progreso unha reportaxe sobre o libro Aníbal Otero. Lingüística e política en España na Guerra Civil e no franquismo, de Xesús Alonso Montero, que se presentou o pasado mércores en Lugo. Reproducímola integramente:

Alonso Montero di que a guerra truncou a carreira de Aníbal Otero

O profesor presentou a súa investigación sobre o lingüísta de Ribeira de Piquín

LUGO. O profesor Xesús Alonso Montero asegurou onte, en referencia a Aníbal Otero, que «a Guerra Civil truncou unha vida profesional importante». Alonso Montero presentou o seu ensaio ‘Aníbal Otero. Lingüística e política en España na Guerra Civil e no franquismo’, que publicou Xerais.
O estudoso da lingua e a literatura galegas afirmou sen dubidar que o investigador de Ribeira de Piquín «era a maior autoridade en lingüística galega no ano 1936 a pesar de que na altura non rematara a carreira de Románicas». Engadiu que «sabemos que lle faltaban algunhas asignaturas, pero non sabemos as que eran porque os arquivos da universidade Complutense arderon como consecuencia da guerra».
O feito extraordinario de ser o maior experto en materia de lingua ten o seu atenuante, matizado polo autor do libro, de que «daquela ninguén sabía tanto coma el porque a facultade de Filosofía e Letras de Santiago non tiña unha sección de Románicas, polo que el, coma min e logo outros como Xosé Luís Méndez Ferrín, tivemos que marchar a Madrid para estudar».
Alonso Montero, que analizou «os 207 folios da causa contra Aníbal Otero, entre as que hai cartas de Menéndez Pidal ou Navarro Tomás», explica que no momento de estoupar a contenda civil, o ribeirense estaba participando na elaboración do Atlas Lingüístico da Península Ibérica, unha investigación «que dirixía honorificamente Menéndez Pidal, pero na práctica quen se encargou foi Navarro Tomás». O equipo estaba formado por cinco filólogos e a encarga que lle fixeron ao ribeirense
consistía en recoller información da lingua en Galicia e no norte de Portugal.
Aníbal Otero instálase en Valença do Minho para traballar no norte luso, onde o sorprende a sublevación militar. «Daquela o goberno salazarista tiña relacións co goberno legal, que era o único que había, o da República», apunta o investigador. Esa situación non evitou que as autoridades portuguesas atendesen á reclamación da policía de obediencia franquista pois desconfiaban daquel galego que andaba entrevistando aos labregos. Rexistraron o seu cuarto no hotel «onde atoparon unhas anotacións linguaxe crítptica, que non era outra cousa ca unhas transcricións fonéticas», que eles tomaron por apuntamentos propios dunha espía.
Alonso Montero recoñece que «máis comprometadora foi unha carta á nai que tiña a medio escribir na que lle conta que está ben e que non pensa volver a Galicia porque non quere loitar contra o exército dun goberno legal». « En todo caso, di que iría por Cáceres para loitar do lado da República», sinala o autor do libro, que suma ao feixe de probas contra o lingüista «unha carta do embaixador español en Portugal, Claudio Sánchez Albornoz». O profesor considerou pertinente advertir que «Aníbal Otero non era comunista, nin sequera era de esquerdas; era liberal conservador». A única particularidade que tiña era «o seu ateísmo».
Portugal entrégao aos franquista e un tribunal militar condénao a cadea perpetua. Cumpre cinco anos de cadea. O cárcere non lle resta folgos investigadores porque «pregunta aos compañeiros de cela como pronuncian as cousas. O alcalde de Mos, por exemplo, contaba que lles pedía que pronunciasen ‘xurelo’».
A saída da cárcere non valeu máis que para que entrase noutra porque «se enterra na súa localidade natal, Barcia, onde traballa como labrego, pero, sobre todo, como muiñeiro». Neses anos cáelle unha segunda desgraza.
Tras contraer matrimonio cunha curmá, nácelles un neno con problemas físicos graves, «que o converte nun vencido da vida», en palabras de Alonso Montero. Nos anos 50 retoma a súa investigación durante un tempo, pero o material que produce queda inédito.
Na presentación, o autor estivo acompañado polo editor, Manuel Bragado, e máis polo decano da facultade de Humanidades de Lugo, Alexandre Veiga. O acto desenvolveuse na galería Sargadelos.

Jaureguizar

Chuzame! A Facebook A Twitter

Entrevista de Jaureguizar con Agustín Fernández Paz sobre «Non hai noite tan longa»

4 Maio 2011

Autores,Entrevistas,Narrativa

Jaureguizar publica hoxe en El Progreso unha entrevista con Agustín Fernández Paz con motivo da saída de Non hai noite tan longa. Reproducímola integramente:

«A miña xeración ten unha sensación de estafa polo tempo que nos tocou vivir»

O escritor vilalbés anda atarefado coa elaboración dun dossier que respalde a súa candidatura ao premio Andersen, o galardón internacional máis destacado de literatura infantil e xuvenil, pero o seu corazón anda incerto e ilusionado con ‘Non hai noite tan longa’ (Xerais), o seu debut oficial como escritor para adultos logo de 43 libros publicados.

Fernández Paz vive entre incertidumes nestes días. Aínda falta un ano para saber se lle conceden o premio Andersen, pero soamente lle falta unha semana para ir percibindo se o sistema literario galego o acepta como autor para adultos coa primeira novela que quita nunha colección non expresamente xuvenil ou infantil.
—Agora que está revisando a súa carreira para elaborar o dossier, non pensou en escribir unha memorias?

—Non teño intención de facelo. Si de facer un libro cunha escolma dos meus textos de ensaio. Algún ten un certo aire memorial.
—Por que se mantén sempre nun segundo plano, por tras da súa obra? A súa humildade é admirable, pero contradice a súa importancia.

—Non é humildade. Non estiven en África Oriental. A miña biografía é a de calquera tipo da miña idade, non me distingo por nada. De todos os xeitos, todas obras de fición son autobiografías enmascaradas. Hai dúas correntes paralelas que se alimentan do vivido.
—Resístese a falar de si mesmo, pero non da súa xeración. Faino en ‘Non hai noite tan longa’.

—Esta novela é dalgún xeito un retrato da miña xeración. Chega unha idade na que tes a necesidade de botar a vista atrás e ver como foron as cousas, como te foi levando a vida a facer determinadas cousas. Cando morreu Franco eu tiña 28 anos. 28 anos da miña vida marcounos o franquismo, pero máis que o réxime político, foi o modo de vida e a ausencia de pautas culturais que nos tocou vivir. Canda fala iso cos meus alumnos custáballes entendelo. Moitos dos autores aos que facíamos referencia na clase son autores que eu debera ter lido na mocidade, pero non puiden: Camus, Beckett, Neruda, Alberti ou Castelao. No cine pasoume igual, eu sabía de memoria a filmografía de Godard polas revistas de cine que lía, pero hai películas que aínda estou ven do agora por vez primeira. Para os que viviron o franquismo con pracidez era normal, pero para os que tiñamos sede de cultura era unha estafa tremenda. A miseria moral e o atraso son vivencias xeracionais. O drama en materia de relacions afectivas marcou a toda unha xeración.
—Padecían castración do afecto?

—Si, pero unida aos conceptos de pecado e de culpa que nos metían. Os seus escapes foron Barcelona e o cine. Si, tras Vilalba, Lugo e Xixón, Barcelona era unha illa de liberdade en todos os ámbitos. Había numerosos cines de arte e ensaio.
—Vosteda xa manda directamente ao protagonista de ‘Non hai noite tan longa’ a Francia. Por que escolleu facelo no 69, cando empezaba a apertura, e non os anos nos que a opresión era maior?

—O 69 e 70 foron anos de estado de excepción, do proceso de Burgos, das condeas a morte, os sucesos de Ferrol… Parécelle pouca opresión?
—A novela está ambientada en 2002. A que se debe?
—Porque é o ano de entrada do euro e porque o protagonista cumpre
50 anos, que é unha idade simbólica, cando regresa. Nesta obra volve un asunto do pasado que ha de ser resolto. A vida é iso, contas pendentes que resolver. No caso do protagonista debe resolver que prenderan e morrera o pai e a el aféctalle. Ten a conciencia da culpa de marchar deixando a familia e de non volver.
—Opina que a culpa é a característica da súa xeración.
—Non, a nosa característica é a sensación de estafa, de frustración
pola época na que nos tocou vivir.
—A culpa é un concepto relixioso, e vostedes foron marcados pola relixión.
—No caso da novela si que ten que ver coa relixión. O protagonista marcha para non afogar e fai por esquecer, pero volve e se reencontra co pasado. Ten unha sobriña que representa ás xeracións dos 80 e 90, que non teñen perxuicios e preguntan para saber o que pasou. E está o tema da portada…
—A famosa foto de Rosa Parks negándose a ceder o asiento no bus a un branco…
—Escollín esa foto por ese espírito de querer enfrontar a inxustiza e de resolver algo no pasado, aínda que sexa a destempo, no caso do meu protagonista.
—O pasado pode resolverse?
—Na miña novela, si; na vida real é máis complicado.
—Escribiu ‘Non hai noite tan longa’ pensando nos adultos?
—Non, escribína coa mesma dedicación cas outras. O editor leuna
e falamos de metela nunha colección sen adscricións. Eu véxoa tan de adultos coma outras novelas miñas, como ‘Aire negro’. Daquela, no 92, preferín metela nunha colección para rapaces porque pensei en chegar a máis lectores.

«Se Docampo ou Miranda ingresasen na RAG abriría unha botella do mellor champán»

A PETICIÓN para que a literatura infantil e xuvenil (LIX) estea representada na Real Academia Galega está medrando con Agustín Fernández Paz como candidato.
—A que ámbitos debería acceder a LIX para a súa normalización?
—Xa se fixo madura, aínda que en España tardou máis en chegar. Hai xente adulta que le este tipo de literatura e non lle caen os aneis. Saben que hai cousas boas, malas e regulares, como nos outros. Os escritores de LIX son máis visibles… se seguimos así, os editores non mirarán se publican nunha colección ou noutra.
—A entrada na RAG dalgún autor sería o paso definitivo?
—Esa polémica anda por aí, pero paréceme máis importante a entrada das mulleres.
—Unha vez haxa académicas, non debería haber autores de LIX?
Sería simbólico e farían unha achega como a doutros ámbitos. Na Academia están todos os sectores, agás a LIX. O importante son as mulleres porque é unha reivindicación histórica. A Academia Española ten mesmo periodistas. Tamén deberían entrar. A linguaxe periodística é importante.
—Obviándoo a vostede. Que lle parece que fagan académicos a Xabier Docampo ou Xosé Miranda?
—Abriría unha botella do mellor champán.

Jaureguizar

Chuzame! A Facebook A Twitter

A película «A casa da luz» baseada no libro do mesmo título de Xabier P. DoCampo bota andar por toda Galicia con pases privados

24 Marzo 2011

Autores,Cine,Infantil,Noticias

A película A casa da luz, baseada no libro do mesmo título de Xabier P. DoCampo, bota andar por toda Galicia con pases privados, segundo informou onte o xornal El Progreso nunha noticia asinada por Jaureguizar.

O filme, que dirixiu o realizador Carlos Amil baseándose na novela homónima de DoCampo, é a primeira cinta galega con actores rodada para público infantil.

A información completa, dunha páxina do xornal, pode baixarse en pdf.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Agustín, a difícil sinxeleza», por Marica Campo

8 Marzo 2011

Artigos literarios,Autores

A escritora Marica Campo publicou, a pasada fin de semana, un artigo en El Progreso sobre Agustín Fernández Paz baixo o título «Agustín, a difícil sinxeleza». Reproducímolo a continuación:

SEN SE RESOLVER aínda o Premio Astrid Lindgren de Literatura (Alma) no que Agustín Fernández Paz se atopa entre os 175 candidatos procedentes de 62 países, chega a nova de que o escritor de Vilalba foi escollido pola Asociación Española do Libro Infantil e Xuvenil (Oepli) para optar ao Premio Hans Christian Andersen. Ambos os dous premios se equiparan ao Nobel no eido da literatura destinada á xente nova.

Independentemente do resultado que coñeceremos o 29 de marzo deste ano para o caso do primeiro, e o segundo en 2012, Agustín Fernández Paz é merecente destes galardóns como o foi algunha vez en todos cantos certames hai no país destinados a premiar obras deste xénero, incluído o Nacional de 2008 por ‘O único que queda é o amor’. Non en van é autor dunha extensa obra, máis de dúas ducias de libros que, aínda estando destinados a un público concreto, resulta gratificante ler pasadas a infancia e a xuventude. E se afirmo isto non é só pola miña propia experiencia, senón porque o puiden comprobar na tertulia literaria da Uned-sénior de Guitiriz. Seleccionei, xunto con outros títulos sobranceiros da nosa literatura, o libro antes citado, e dou fe do entusiasmo que espertou entre as persoas de máis de 55 anos que participan no faladoiro. (Á fin e ao cabo, literatura infantil e xuvenil é a que vale’tamén’ para nenos).

Coido que un dos maiores méritos da obra de Agustín é a sinxeleza. E sei que a sinxeleza é unha das cousas máis difíciles de conseguir. Unidos como as doas dun colar polo dobre fío do amor e a poesía, os dez relatos que integran ‘O único que queda é o amor’, son historias cotiás, aparentemente vulgares, mais o tempo irá demostrando como marcaron a vida dos seus protagonistas. Velaí o mérito do autor. Non precisa de artillaría para facer que estoure en nós un mundo de asociacións e lembranzas que nos transportan á nosa propia historia, marcada tamén pola épica das cousas pequenas dos días da nenez.

Se a isto lle sumamos a maxistral dosificación de certos elementos fantásticos, moi fondamente arraigados no noso imaxinario, xunto co misterio que crea o seu xeito de xogar coas sombras, atoparemos a explicación do engaiolamento que produce a lectura dos libros de Agustín Fernández Paz.

Mais, sobre todas as cousas, eu destacaría a tenrura con que este autor trata temas e personaxes. Tampouco isto é doado de facer sen esvarar en sentimentalismos baratos. Un exemplo do que digo é ‘Lúa de Senegal’, outro fermoso libro da súa autoría no que se mete na pel dunha nena inmigrante que, a relatarnos a súa peripecia, nos ensina que a señardade do que deixa unha terra é algo universal. Así a empatía é posíbel e a fantasma da xenofobia afástase.

Decidan o que queiran os xurados, Agustín xa ten o mellor dos premios: a devoción incondicional de milleiros de lectores.

Marica Campo

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Guía ilustrada da Galicia invisible», o mapa dun país de lenda

16 Decembro 2010

Literatura_tradición_oral,Presentacións

Os xornais El Progreso e La Voz de Galicia recolleron a nova do acto de presención da Guía ilustrada da Galicia invisible, de Antonio Reigosa, que tivo lugar este martes na Galería Sargadelos de Lugo nunha sala ateigada de xente.

No acto interviñeron o propio autor, Antonio Reigosa, a ilustradora Noemí López e o editor Manuel Bragado. O autor relatou que, dentro da rica toponimia galega, existiron en Galicia cidades como Babilonia (Concello de Oleiros), Gomorra (afundida na ría de Corcubión) ou Galilea (asolagada en Carballo). Son lugares que perviven na tradición oral, ligados a supostos asulagamentos. O libro afonda na obra de Reigosa, que crea literatura a partir das lendas da tradición oral e dos seres mitolóxicos. Pódese completar a información en El Progreso, nunha información asinada por María L. Viñas, ou La Voz de Galicia.


Chuzame! A Facebook A Twitter

«A filla do ladrón de bicicletas», para pícaros

23 Novembro 2010

Infantil,Premios_Xerais

O xornal El Progreso publicou unha páxina no suplemento «Pícaros» dedicada ao libro gañador do Premio Merlín 2010, A filla do ladrón de bicicletas, de Teresa González Costa.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Entrevista con Xabier Quiroga: «A novela ‘O Cabo do Mundo’ conta feitos tremendos e crueis»

22 Novembro 2010

Autores,Entrevistas,Narrativa

As páxinas da Ribeira Sacra do xornal lugués El Progreso publicaron o pasado venres unha longa entrevista con Xabier Quiroga, asinada por Ana Rodil. Nela, o autor de O Cabo do Mundo dá conta do seu oficio de escribir, repasa a súa obra narrativa, e rememora as súas afeccións e dedicacións deportivas. Sobre a súa última novela, expresa o seguinte:

O Cabo do Mundo conta feitos tan tremendos e crueis coma outros moitos que houbo e que quedaron agochados nas mentes dos represores adscritos a un franquismo sen dó. E nesa época as vinganzas persoais como a do alcalde do Saviñao que se conta na novela estiveron á orde do día.

A entrevista pode lerse completa aquí.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Jaureguizar entrevista a Manuel Rivas: «O tema da novela é a loita polo poder»

27 Outubro 2010

Autores,Entrevistas,Narrativa

O xornal El Progreso de hoxe recolle unha entrevista que o escritor e xornalista Jaureguizar lle fai a Manuel Rivas con motivo da publicación da súa última novela Todo é silencio. «Máis ca cocaína, o tema da novela é a loita polo poder», asegura o entrevistado: «Había xente que se encontrou con que podía gañar diñeiro con algo que non era pecado, porque contrabando sempre houbo coas mulleres que pasaban a fronteira preñadas e volvían paridas».

A ese respecto, noutra das súas respostas, Rivas puntualiza: «sabemos quen goberna este mundo, pero non quen o domina».

Rivas asegura que da literatura lle interesa «as relacións de poder e o xeito no que a cultura actúa con prevención civilizadora como instrumento de dominio cun envoltorio perverso». E log engade: «pero non escribo pensando neses efectos secundarios. Como di Miguel Torga, o primeiro deber do escritor é escribir. Escribiría aínda que non me publicasen».

A entrevista pode lerse completa aquí.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Jaureguizar fala da «Guía ilustrada da Galicia invisible» de Antonio Reigosa

23 Outubro 2010

Artigos literarios,Ilustracións,Infantil,Noticias

Jaureguizar publicou o pasado venres no xornal El Progreso unha crónica literaria sobre a Guía ilustrada da Galicia invisible de Antonio Reigosa, que Xerais acaba de dar á luz:

«Antonio Reigosa intuíu hai tempo que existe unha xeografía paralela á que miramos todos os días. O escritor lucense decidiuse a indagar nela como un pioneiro dos que conquistaban terras novas no Renacemento e vén de presentar un manual para levarnos da man».

A crónica completa pode lerse aquí.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Artigo de Jaureguizar sobre «Asasinato no Consello Nacional»

18 Outubro 2010

Artigos literarios,Narrativa

Jaureguizar publicou esta fin de semana un artigo de opinión en El Progreso sobre Asasinato no Consello Nacional:

Neste mes de outubro que semella inocuo e mollado produciuse un feito inusual no BNG: a fronte está actuando ao unísono. Todos semellan estaren lendo Asasinato no Consello Nacional (Xerais), de Diego Ameixeiras. Tanta uniformidade lectora unicamente acontecera con Sempre en Galiza (Galaxia), de Castelao. Unha edición vendida de Asasinato nunha semana é un récord que baten poucos autores europeos. O secreto é a intriga política.

O artigo completo pode lerse aquí.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Artigo de Rubén Eyré sobre «Luz de Tebra»

7 Setembro 2010

Críticas,Narrativa,Xerais_nos_medios

Na terra das Veigas, nos abicedos da centenaria Carballeira de Cartelos, alí mesmo onde as follas das árbores minguaban as intecións desta queimura de agosto, pois mesmo alí, comecei e rematei de ler Luz de Tebra. Trátase dunha ducia de relatos curtos cuxo autor é Ánxel Vázquez de la Cruz. A obra publicouna Edicións Xerais de Galicia e está prologada por Manuel Rivas. Confeso que nada me gusta ver prólogos nos libros; sexan de quen sexan, desconfio. Neste caso concreto, aínda digo máis: se non fose porque ao pasar unhas poucas páxinas vin como lle fuxía un merlo da caixa torácica a Costa Clavell, quizais esta obra quedase agardando por algún amigo que me aconsellase a súa lectura. Non obstante, en honor á verdade e á mentira non, comprobei máis tarde que por varios motivos a pequena introducción de Rivas está acertada. O autor de Luz de Tebra conta por enriba dos seus sesenta anos. Este é o primeiro libro que publica. Agora lembro que, precisamente, Xavier Costa Clavell nunha adega, me falara do enxeño deste home para contar fermosas historias de viva voz. Importante esta faceta na vida, incluso, para un escritor, non cabe dúbida. Pero, a maior parte das veces, esas historias que trasmitidas ao redor dunha botella de viño nos fan vibrar, rematan en algo pésimo postas despois no papel. Cando se tenta facer literatura escrita hai que deixar nuha beira os xeitos do relato oral, posto que nada ten que ver unha cousa coa outra. En calquera caso, por fortuna para os lectores, o escritor que nos ocupa, sabe tamén moi ben o oficio de escribir. Axiña un adiviña que, detrás dos contos que compoñen Luz de Tebra, hai seguro moitos outros da mesma pluma que el saberá onde dormen. Con este libro, unha vez máis se nos amosa que isto de escribir non é só cuestión de talento; tampouco de mellores ou peores temas, senón do tratamento que se lles dá a cada un deses temas. Neste caso os contidos tratan de cousas sinxelas.

Son personaxes amosegados pola vida sen outra cualificación aparente. Pero dende as primeiras liñas de cada conto un séntese nun balbordo de subxestións que che vai movendo os fíos do pouco ao moito. As situacións de loita dentro e fóra de si mesmos dalgúns dos personaxes, obrígalles a tomar decisións poñendo en perigo o seu destino como ocorre en case todos os bos contos. Teñen esa mestura de intensidade e tensión que mostra sen ensinar para manterte intrigado ata que chega a sorpresa. Aínda que o libro está cheo do mellor humor, na maior parte dos relatos vémonos máis seducidos pola melancolía e pola tristeza. Aquilo que puido ser e non foi nin será, aparece constantemente. Hai moito dese «nunca máis» de Poe no fío conductor desta obra. Claro que esta tristura que agroma sopexando en nós de maneira continua, tradúcese asemade nunha atmósfera de beleza superior. Entón: realidade ou ficción ¿Que máis ten?, se todo aquí camiña para que un soñe. Así cando o sol xa amainara e algún merlo facía trasfegos na fraguiza cos xeitos da escuridade, abandonei a vella Carballeira. Pensaba en ‘Sor Soidade’. Pero ao chegar o souto de Tenín atopei un campamento de xitanos. Alí estaba tamén o xitano, Francisco, de Luz de Tebra, morto en Ponferrada.

Logo comprendín nas súas olladas que non se fiaban da coincidencia dos meus pasos polo souto a esas horas. Da mesma maneira souben que aínda non estaba rematado de ler este libro de arte que traía comigo.

Rubén Eyré

Texto de Rubén Eyré publicado nos xornais El Progreso e Diario de Pontevedra o luns 6 de setembro de 2010.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Luisa Castro entrevistada por «El Progreso»

25 Marzo 2010

Autores,Crónica,Entrevistas,Xerais_nos_medios

Luisa Castro é entrevistada polo xornal El Progreso con motivo da aparición de Melancolía de sofá. A autora focense comenta  que «este libro dá conta dun tempo a comezos do século, cando estabamos todos expectantes sobre que ía a acontecer, mais  a caída das Torres Xemelgas estreou unha época de barbarie e de crise, de perigos como o terrorismo e de dificultades económicas que nos convidan a permanecer na casa para ver a televisión e tomar pilulas para dormir».

Chuzame! A Facebook A Twitter

Agustín Fernández Paz será homenaxeado no Salón do Libro de Pontevedra

11 Febreiro 2010

Autores,Entrevistas,Exposicións,Homenaxes,Infantil,Noticias,Xerais_nos_medios

O vindeiro 13 de marzo, o Salón do Libro de Pontevedra renderá homenaxe a Agustín Fernández Paz. Durante todo o Salón está instalada unha exposición que percorre a traxectoria autoral de Agustín durante dúas décadas e recrea o ambiente dalgunha das súa sobras máis significativas. No acto de homenaxe intervirán o escritor Xabier P.DoCampo e os músicos Mini e Mero.

A raíz desta homenaxe, Jaureguízar entrevista a Fernández Paz nas páxinas de El Progreso e adianta a próxima publicación por Xerais da súa vindeira novela, Fantasmas de luz. Segundo Agustín a novela estará protagonizada por un acomodador cincuentón dun gran cine que pecha, quedando no paro. O autor explica que cando hai situacións complicadas, o protagonista «recorre a frases de películas que o impresionaron; reacciona sempre con ollos dunha persoa que está metida no cine, onde leva traballando dende os anos 60». El personaxe ve pasar a vida por unha pantalla, como tantas veces fixo Fernández Paz.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Gran Dicionario Xerais da Lingua»

19 Decembro 2009

Dicionarios,Presentacións,Xerais_nos_medios

Varios medios recollen a noticia da presentación do Gran Dicionario Xerais da Lingua. A edición galega de ABC salienta que o novo dicionario Xerais contará cunha versión electrónica en 2010; Europa Press subliña que o novo gran dicionario de Xerais aumenta en cinco o seu número de entradas. El Progreso anuncia que  a obra supera as 100.000 entradas, as 400.000 acepcións e as 2.464 páxinas. A Nosa terra destaca que o novo Xerais da lingua incorpora máis de 5.000 entradas.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Episodios galegos» de Manuel O’Rivas na prensa de hoxe.

1 Decembro 2009

Crónica,Entrevistas,Presentacións,Xerais_nos_medios

No día de onte tivo lugar unha roda de prensa-presentación do último libro de Manuel O’Rivas Episodios galegos. Temos de esperpento na libraría Couceiro de Santiago. Recollemos aquí o eco da prensa galega:

«O’Rivas: “O ADN da cultura galega é a resistencia”». Galicia Hoxe

«O’Rivas retrata, no seu novo libro, a “Neogalicia conservadora” de Feijoo». El Correo Gallego

«Manuel Rivas critica na presentación do seu novo libro “a falta de respeto a Galicia” do Goberno autonómico» La Opinión e Faro de Vigo

«Manuel Rivas critica as “faltas de respecto” contra Galicia no seu novo libro» El Progreso

«Manuel Rivas critica las ‘faltas de respeto’ a Galicia en su último libro»  La Región

«Manuel Rivas presenta o seu último libro» Galiciadiario.com.

«Rivas critica a “falta de respecto” cara á cultura galega» A Nosa Terra diario.

«Rivas critica la “falta de respeto” del discurso dominante hacia la cultura gallega, “la menos subvencionada” de Europa» ADN.es Globedia. Glovoz. Vieiros.


Chuzame! A Facebook A Twitter

O trinta aniversario de Xerais nos medios

6 Outubro 2009

Noticias,Xerais_nos_medios

Diversos medios fanse eco da noticia do trinta aniversario da editorial. Así Vieiros, que entrevista a Manuel Bragado, salienta que con este motivo «Xerais lanza no seu 30 aniversario os priemiros ebooks galegos». Pola súa banda, Xornal de Galicia recorda que «Edicións Xerais celebrou onte o 30 aniversario da súa fundación», o mesmo que realiza A Nosa Terra. Outrosí sucede con A Peneira e coa axencia Europa Press que deu conta da nova, así como os xornais El Progreso, Diario de Pontevedra, Diario de Ferrol e El Ideal Gallego que se fan eco da noticia nas súas edicións impresas. A todos eles agradecemos o seu interese.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«A vida do outro», presentación en Compostela

22 Xullo 2009

Autores,Narrativa,Premios,Presentacións,Xerais_nos_medios

2009072200490544199Foto: Tamara de la Fuente.

A vida do outro de Carlos G. Reigosa, a novela gañadora da XXª edición do Premio Torrente Ballester, foi presentada onte en Compostela. Acompañaron ao autor o escritor Fermín Bouza e o profesor e comentarista político Xosé Luís Barreiro Rivas.

Camilo Franco en La Voz de Galicia cualificou a obra como «unha novela da xeración da Transición». Pola súa banda, Iago Martínez en Xornal de Galicia salienta que «Reigosa novela o relato “aínda por construír” da Transición». Galicia hoxe titula «O periodista dos moitos egos». El Progreso presenta a novela como «biografía dunha xeración». Europa Press titula «Carlos G. Reigosa acerca al lector a la Transición mediante una crónica “humana” y menos generacional de lo que parece». ABC anuncia que «Carlos Reigosa novela la transición con “A vida do outro”».

Chuzame! A Facebook A Twitter

Agustín Fernández Paz, entrevista en «El Progreso»

29 Outubro 2008

Autores,Entrevistas,Premios,Xerais_nos_medios,Xuvenil

Entre o grande número de entrevistas realizadas a Agustín Fernández Paz, a raíz da obtención do Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil, é moi salientable a de Jaureguizar no xornal El Progreso. Recollemos algúns parágrafos que consideramos significativos:

Por que pensan que premiaron O único que queda é o amor e non os libros que foron finalistas con anterioridade?
–Houbo libros meus nestes anos que poderían ter merecido o premio. Os que andaron máis cerca foron Aire negro, Corredores de sombra e O centro do labirinto, que quedaron segundos. Quedar durante varios anos entre os finalistas ten o valor importante de que algo deben de ter, de que non ía por mal camiño.

A que atribúe o feito de que a literatura infantil e xuvenil galega teña un constante recoñecemento exterior con premios e traducións?
–Quizais o secreto estea en que os tópicos da literatura para rapaces non enraizaron tanto, porque somos máis dispares e libres. Por exemplo, hai unha regra no escrita que que di que os protagonistas teñen que ser nenos ou rapaces. Eu fago moitas historias con adultos. A única diferenza da literatura infantil e xuvenil (LIX) é que non debe ter complexidades formais. O Ulises de Joyce non é LIX, pero O neno do pixama a raias ou La sombra del viento si o son e véndense en coleccións para adultos. Hai lectores adultos con prexuízos, que non lerían O neno do pixama a raias se estivese nunha colección para rapaces. Eu sempre teimei por borrar as fronteiras entre literatura para mozos e para adultos, que son algo discutible e O único que queda é o amor foi un intento máis.

Volve traballar cos sentimentos no que será o seu vindeiro libro, Lúa do Senegal.
–Si, é unha historia de inmigración, dunha rapaza de once ou doce anos que chega a Vigo procedente do sur do Senegal porque o seu pai emigrou e solicitou o reagrupamento familiar. O libro conta o verano anterior ao comezo do novo colexio, hai unha tensa espera. Todo acontece na cabeza da rapaza e iso fíxoo máis difícil por non ter trama.

Está vostede nun momento da vida no que se comeza a reler libros e remirar películas, pero fala de Pamuk ou de Wong Kar Wai.
–Eu vivín no mundo dos sesenta e agora vivo no mundo do 2008. Intento estar ao día en música, literatura e cinema. Ando coa terceira tempada de Los Soprano. Teñen uns diálogos impresionantes. Son o Shakespeare do século XXI. O escritor vigués Marcos Calveiro felicitoume cun fragmento da película In the mood of love, de Wong Kar Wai. Iso emocionoume moito.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Agustín Fernández Paz, Premio Nacional 2008

24 Outubro 2008

Entrevistas,Premios,Xerais_nos_medios

Agustín Fernández Paz foi o gañador do Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil 2008, co seu libro O único que queda é o amor. Recollemos algunhas das entrevistas e novas publicadas nos medios:

  • «A miña obsesión é loitar pola dignificación da literatura xuvenil» (La Voz de Galicia)
  • «O maior galardón son o lectores» (Galicia Hoxe)
  • «Lenme os mozos e os adultos sen anteolleiras» (El Pais Galicia)
  • «La literatura tiene que conquistarte el corazón» (Faro de Vigo)
  • «Fernández Paz, Premio Nacional» (El Correo Gallego)
  • «Agustín Fernández Paz gana el Premio Nacional de Literatura Infantil y Juvenil» (El Progreso)
  • «Agustín Fernández Paz, Premio Nacional de LIteratura Infantil» (Diario de Pontevedra)
  • «Agustín Fernández Paz gana el Nacional de Literatura Infantil» (La Opinión)
  • «Agustín Fernández, Premio Nacional de Literatura Infantil con una obra en gallego» (La Región)
  • «O Ministerio de Cultura premia a Fernández Paz» (A Nosa Terra)
  • «O maior e verdadeiro premio, o inesperado: o aprezo dos lectores» (Vieiros)
  • «Agustín Fernández Paz, Premio Nacional de Literatura Infantil» (Culturagalega.org)
  • «Agustín Fernández gaña o Nacional de Literatura Infantil cun texto en galego» (Xornal.com)
  • «Fernández Paz; premio nacional de literatura juvenil» (El País)
  • «El nacional de Literatura Juvenil para Fernández Paz» (Público)
  • «Agustín Fernández Paz gana el Premio Nacional de Literatura Infantil y Juvenil» (CNN+)
  • «Agustín Fdez Paz gana el Nacional de LIteratura Infantil con una obra en gallego» (Diario de Sevilla)
  • «Agustín Fernández Paz, premio Nacional de Literatura Infantil y Juvenil» (Revista Babar)
  • “Agustín Fernández Paz admite ser “afortunado en premios”, pero resalta que “el mayor” proviene de los lectores” (europa press)
  • “Fernández Paz, premio estatal de LIX” (Praza das Letras)
Chuzame! A Facebook A Twitter

«Libro galego do ano», comezan as votacións na rede

4 Outubro 2008

Narrativa,Premios

Xa comezaron as votacións na rede para escoller o «Libro galego do ano», elección promovida polo diario El Progreso e o diario electrónico Galiciae. Entre as quince obras aspirantes, atópanse as seguintes publicadas por Xerais:

As votacións desenvolveranse ao longo deste mes de outubro. No ano 2006, os lectores escolleron Blúmsdei, de Cid Cabido, editado por Xerais, e no 2007, O canto do muecín, de Lois Diéguez.

Chuzame! A Facebook A Twitter