«Un tren cargado de misterios», de Agustín Fernández Paz, traducido ao chinés

25 Maio 2012

Noticias,Traducións

O libro Un tren cargado de misterios, de Agustín Fernández Paz, está a traducirse nestes momentos ao chinés e será publicado pola editorial New Buds Publishing house (Tianjing), Limited Company.

Un tren cargado de misterios está na súa quinta edición, foi ilustrado por Enjamio e recibiu o Premio Lecturas Galix en 2003.  O libro está protagonizado por Ana, que, dende a fiestra do seu cuarto, ve pasar o tren todos os días. Un tren que nunca para, porque onde a nena vive non hai estación. Un día o ferrocarril detense ao pé da casa e Ana recibe a invitación do revisor de subir a el. Axiña descobre que se trata dun tren moi especial: nel percorrerá os países do mundo enteiro e, ademais, terá que resolver o misterio que encerran sete enigmáticas caixas azuis, a descuberta do libro das infinitas historias. A intriga, a fantasía, o xogo coas palabras, a existencia dun planeta diverso e plural, o valor dos libros e das historias fermosas que as persoas foron creando ao longo do tempo, en calquera país do mundo, para axudarnos a soñar e a vivir son as facetas máis destacadas deste novo libro de Agustín Fernández Paz, ilustrado por Enjamio e destinado a lectores de sete anos en diante.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Agustín Fernández Paz: «Construír é un traballo lento que precisa esforzo común, pero destruír é moi sinxelo». Entrevista en Cuadernos de pedagogía

22 Maio 2012

Audios,Educación,Entrevistas,Infantil,Xuvenil

A revista Cuadernos de Pedagogía publica, no seu número 423, unha longa entrevista en seis páxinas con Agustín Fernández Paz. Reproducimos o inicio da entrevista, que pode lerse en pdf.

 

Durante tres décadas, este escritor compagina su faceta de profesor con la actividad literaria. En la enseñanza, asume como principios la promoción de la lengua gallega y la innovación educativa. Este compromisole lleva a participar en la creación del movimiento de renovación pedagógica Nova Escola Galega. Su pasión por la lectura y una manerade ser cordial y afectuosa constituyen su marca pedagógica. Desde hace cuatro años vive una jubilación tranquila, dedicada totalmente a la escritura, actividad que le proporciona innumerables premios y reconocimientos.

—A estas alturas dela vida, ¿se considera un maestro que escribe o un escritor que daba clase?

—[Piensa su respuesta]Las cosas no son absolutamente blancas o negras. En el conjunto de mi biografia, el oficio de enseñar abarca buena parte de mi existencia, porque la mayor parte de mi vida la he entregado a algo que me apasiona: dar clase. Claro que en los últimos años la escritura ha ganado terreno y ahora es como una bola de nieve que baja por la montaña. E. neste sentido puedo considerarme un escritor que trabajaba en el aula. Pero, insisto, en el conjunto de mi biografia soy claramente un docente.

 

Descargar a entrevista completa en pdf.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Reeditado «Aire negro», de Agustín Fernández Paz, na colección Narrativa

16 Maio 2012

Narrativa,Novidades

Xa está nas librerías a reedición, na colección Narrativa, de Aire negro, de Agustín Fernández Paz.

Cando o doutor Vítor Moldes comeza a traballar na clínica psiquiátrica Beira Verde, ten como primeira paciente a Laura Novo, unha muller coa memoria borrada, que ocupa as horas do día en escribir de xeito compulsivo o seu nome, aferrada a el coma se fose o único resto dalgún naufraxio emocional. Mediante unha terapia innovadora, o doutor consigue que a paciente abandoe a súa prisión interior e comece a lembrar o seu pasado. «Escríbao todo, reviva outra vez o que pasou. Escriba o que non é capaz de expresar con palabras en voz alta. Así irán collendo sentido as lembranzas que agora permanecen enmarañadas na súa memoria.» O doutor conseguirá que Laura rememore todo o que lle sucedeu nos meses anteriores, cando unha escura sombra parecía ameazar a súa vida. Ningún dos dous podía imaxinar que lle estaban abrindo a porta a unha realidade terrible, ao esqueceren que por baixo da tranquilizadora superficie da vida os terrores máis fondos agardan a ocasión propicia para destruírnos.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Xesús Constela, con «15.724» e Agustín Fernández Paz con «Aire negro» protagonizarán as próximas novidades de Narrativa

9 Maio 2012

Narrativa,Noticias,Novidades

As próximas novidades de Narrativa chegarán as librerías ao longo da vindeira semana, coa publicación de dous títulos e autores relevantes: Xesús Constela e Agustín Fernández Paz.

A primeira das novidades titúlase 15.724, de Xesús Constela, e é unha novela cun enorme poder metafórico que nos traslada a unha Patria «asentada no lombo dunha ave durmida» e presidida pola figura do Gran Mariscal.

A segunda é unha reedición, na colección Narrativa, de Aire negro, de Agustín Fernández Paz, que ata o de agora estaba publicada en Fóra de Xogo, e relata as pescudas no pasado dunha paciente do doutor Vítor Moldes no psiquiátrico Beira Verde.

A maiores dos dous libros que están a piques de saír este mes de maio, de Xesús Constela e Agustín Fernández Paz, e logo da recente publicación na colección Narrativa das novelas As rapazas de Xan, de Manuel Iglesias Turnes, e de Iria, de Anxo Angueira, a no próximo mes chegarán ás librarías outras dúas novas novelas.

As novas novelas irán asinadas por María Reimóndez (En vías de extinción), e por Manuel Lourenzo González (Alt), coa novela gañadora do Premio Blanco Amor 2011.

 

 

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Fantasmas de luz», de Agustín Fernández Paz, Premio AELG ao mellor libro infantil e xuvenil

7 Maio 2012

Infantil,Premios,Xuvenil

Fantasmas de luz, de Agustín Fernández Paz, foi elixido na noite do sábado Premio AELG ao mellor libro infantil e xuvenil durante a Cea das Letras que se celebrou en Santiago de Compostela.

Desde hai trinta e cinco anos, Damián traballa como operador de cabina no mellor cine da cidade. Cando recibe a noticia de que a sala vai desaparecer e que todos os empregados serán despedidos, a súa vida experimenta un cambio extraordinario que tamén afecta a Marga, a súa dona. Dun xeito progresivo, os seus corpos comezan a se volver transparentes, invisibles aos ollos das persoas que viven ao seu redor. Empregando recursos da novela fantástica e combinando o suspense cunha delicada melancolía, Fantasmas de luz fálanos dun dos grandes dramas contemporáneos: o da exclusión e a invisibilidade a que se ve sometida unha parte da sociedade. Fantasmas de luz tamén quere ser unha homenaxe ao cine, tanto ás vellas salas que foron esmorecendo como ás grandes películas que, sen ser a vida mesma, «axudan a entendela e enchen de esperanza o corazón».

Chuzame! A Facebook A Twitter

Vídeo da entrega do Premio Irmandade do Libro a Agustín Fernández Paz por «Non hai noite tan longa»

2 Maio 2012

Premios,Vídeos

Reproducimos o vídeo da entrega do Premio Irmandade do Libro ao mellor libo do ano a Agustín Fernández Paz por Non hai noite tan longa.

 

 

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Non hai noite tan longa», de Agustín Fernández Paz, recibe dous premios o mesmo día: o Losada Diéguez á mellor obra de ficción de 2011 e o Irmandade do Libro ao mellor libro de 2011

23 Abril 2012

Noticias,Premios

A novela Non hai noite tan longa, de Agustín Fernández Paz, recibiu o sábado dous premios: o Premio Losada Diéguez á mellor obra de ficción de 2011 e o Premio Irmandade do Libro ao mellor libro de 2011.

O Premio Losada Diéguez foi fallado no Concello de Boborás, a súa contía é de 6.000 euros, e será entregado o vindeiro 9 de xuño en Moldes. O xurado sinalou da obra que é unha novela impecable, que indaga na conciencia nacional e nos reconcilia coa nosa memoria, además de enfatizar a madurez do autor e a capacidade da novela para chegar a todo tipo de públicos.

O Premio Irmandade do Libro fallouse o sábado en Lalín e tamén recoñeceu a novela de Agustín Fernández Paz como mellor libro do ano 2011. Ademais destes dous premios, Non hai noite tan longa foi recoñecida tamén cos recoñecementos da Asociación Galega de Editores, de Fervenzas Literarias e de Redelibros, co que a novela de Agustín Fernández Paz se converte sen lugar a dúbidas na mellor valorada das publicadas no pasado ano.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Homenaxe a Agustín Fernández Paz esta tarde na Coruña

Autores,Homenaxes

Esta tarde, día do libro, celebrarase na Coruña, ás 19:30 horas, no Fogar de Santa Margarita da Coruña (Rúa Valle-Inclán, 1-3), un acto de homenaxe ao escritor e exprofesor desa institución, Agustín Fernández Paz.
Durante o acto terá lugar unha mesa redonda sobre O Fogar e a contribución a renovación pedagóxica, dirixida por Antón Costa, coa intervención de J. Antonio Vázquez Cabarcos, Andrés García Vilariño, Agustín Fernández Paz, Xabier P. Docampo, Manuel Bragado Rodríguez, Alfredo Haz Garrido e Vicente Veiga Doldán, pechándose o encontro coa homenaxe e recoñecemento a Agustín Fernández Paz, coa participación de Mini e Mero, mestres e creadores da Quenlla e Xavier Senín.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Un xeito bonito de promocionar un libro desde un blog

17 Abril 2012

Blogs,Narrativa,Vídeos

 

No blog “Esta no es mi libreta de francés” aparece publicada unha fermosa entrada titulada:

Non hai noite tan longa, por tempo limitado

Seguindo a iniciativa de promocionar a lectura, solto este viral temporal (que rima e todo) cun anaquiño que me gustou, especialmente, de Non hai noite tan longa (Agustín Fernández Paz), un libro moi, moi recomendable e un extracto que, coido, ven moi ao pelo estes días que estamos a vivir.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Opinión dunha rapaza sobre «Amor dos 15 anos, Marilyn», de Agustín Fernández Paz

26 Marzo 2012

Críticas,Xuvenil

Cristina Núñez Sanmartín publica en Trafegando ronseis unha anotación sobre Amor dos 15 anos, Marilyn, de Agustín Fernández Paz.

 

Como son relatos curtos hai uns que me gustan máis ca outros. O primeiro gustoume porque é moi gracioso e fíxome rir, algo que se agradece nas lecturas, sempre tan tristeiras. O segundo é un dos meus preferidos, porque me transmitía o amor que sentían un polo outro e como a súa relación non puido nin poderá saír adiante e a pena que iso lles produce. “Malos tempos para as pantasmas” non me gustou, pero menos me gustou “Un templo para gatos”, que non me transmitiu absolutamente nada. Porén, “Un sono que adelgaza” encántame, é o que máis me gusta de todos e iso que ao principio parecía de medo e pensei que non me ía gustar… aínda que ese final, para min, estrágao.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Agustín Fernández Paz: «Tivemos unha infancia castradora: a represión ía máis alá da política, como en ‘Non hai noite tan longa’». Entrevista de Montse Dopico

Autores,Entrevistas,Infantil,Narrativa

Praza Pública publicou unha entrevista de Montse Dopico con Agustín Fernández Paz na que fala dos seus libros: Non hai noite tan longa, Fantasmas de luz,Noite de voraces sombras, Corredores de sombras entre outros.

 

«Hai unha vontade explícita de baleirar de contido o autogoberno e a cultura»

Agustín Fernández Paz recolleu hai só uns días o premio da Asociación Galega de Editores á mellor obra de fición do ano por Non hai noite tan longa, e xa a está a traballar na que será a súa próxima novela. En pouco tempo chegará tamén ás librarías a súa obra As fronteiras do medo, só uns meses despois de publicarse Fantasmas de luz. Por algo é considerado un dos nosos escritores máis prolíficos, ademais dun dos máis recoñecidos e respetados polo seu compromiso coa lingua, a cultura e o ensino.

En que está traballando agora?

Pois estou na fase de documentación dunha nova novela, ambientada entre os anos 61 a 69. O certo é que quedei abraiado ao lembrar todo o que pasou nesa década. Desde a independencia das nacións africanas, ata a carreira espacial, a loita polos dereitos civís en Estados Unidos, a primavera de Praga, o maio do 68…. Agora fáltame atopar datos concretos sobre música e outras cousas que quero introducir. Non me fío da miña memoria: prefiro sempre enchouparme da época, do contexto, antes de escribir. Iso  axúdame a darlle verosimilitude ao que conto.

Daquela decantouse pola mesma xeración da que fala en Non hai noite tan longa: a dos que foron novos nos 60.

Non exactamente. Na nova novela haberá un rapaz que vive coa súa familia nunha cidade pequena, e que no ano 61 terá só 4 anos. Esta familia realiza unha actividade clandestina, polo que teño que documentarme tamén sobre iso, supoño que a través dos arquivos do PC.

En Non hai noite tan longa Gabriel enfróntase ao pasado da súa familia, republicana e anarquista. Como o facía a protagonista de Noite de voraces sombras, cos seus tíos galeguistas represaliados…

Si, tamén en Corredores de sombra a protagonista investiga o pasado da súa familia. Toda familia é única. Todas as familias felices parécense unhas a outras, pero cada familia infeliz ten un motivo especial para sentirse desgraciada, di Tolstoi en Anna Karenina. É normal que eu volva aos anos 50-60 porque son parte da miña vida.

A verdadeira protagonista de Non hai noite tan longa é, porén, a miseria moral daquela sociedade. Corredores de sombra fora presentada tamén como un thriller moral, con elementos de novela negra, coma esta.

Non teño ánimos para escribir un ensaio, e a novela permíteme tratar con maior liberdade os temas dos que quero falar. E unha cuestión que sempre me interesou moito é a sensación de estafa que ten a miña xeración. Porque tivemos unha infancia e unha mocidade moi castradora. No ámbito cultural, eu vin agora películas de Godard que non puiden ver de mozo, e escoitei cancións que non puiden escoitar entón porque estaban censuradas. Na sexualidade a represión imposta pola Igrexa católica era moi forte… A represión ía máis alá da política, estendíase á vida cotiá, e iso é o que quixen contar na novela.

Exemplos desa miseria moral son os pais de Berta, que obrigan a súa filla violada a calar. Ou o pobo que lle dá as costas ao pai de Gabriel, encarcerado por un delito que non cometera. A imaxe que nos dá dos 60 é dura e crítica. Nada que ver coa idea de apertura que se nos quixo transmitir sobre a época de Fraga como ministro de Información e Turismo.

Eses exemplos que escollín eran suficientes para contar o que quería. Pero na realidade foi moito peor. É  certo que os anos 40 e 50 foran peores. Nos 60 e 70 mellorou o nivel de vida, chegou o turismo… pero non debemos esquecer os estados de excepción dos 60, por exemplo, ou a censura, ou que as últimas condenas a morte se produciron pouco antes de morrer Franco. Foi unha época poliédrica, na que ao lado da loita obreira e estudantil, ou os cambios na Igrexa, se mantiña unha represión ás veces máis sutil e ás veces igual que a anterior. Os 60 non foron uns anos felices de liberdade como se nos quixo facer crer. Ao lado da música, da televisión, dos pantalóns de campá e dos guateques seguía a represión.

Hai un tema que trata moito nas súas novelas, que é o medo e a súa forza sobre as persoas. Só que desta volta non son medos infantís nin adolescentes. Neste libro, ademais, o único elemento fantástico é a pantasma do pai que se lle aparece a Gabriel.

O meu próximo libro, que acaba de saír pero aínda non está distribuído, titúlase As fronteiras do medo. Pero estes son medos literarios, os medos atávicos que temos os seres humanos. Os medos de Lovecraft ou Poe. Os medos de Non hai noite tan longa son distintos, porque parten da realidade e non da fantasía. É certo que me gusta mesturar nas novelas realidade e fantasía. E que nesta o elemento fantástico é esa aparición, que non queda claro se é unha pantasma ou unha proxección da mala conciencia de Gabriel, que deixara a súa familia.

Na novela asistimos ao proceso de reconciliación de Gabriel consigo mesmo, e dalgún xeito coa súa vila, non si?

Si consigo mesmo, a través da asunción do que é e de onde vén. Volve achegarase a súa irmá, e tamén á súa sobriña. Eu non diría que se reconcilia co seu pobo. Si é certo que admite que houbo xente que, polo contexto que lle tocou vivir, actuou de forma mesquiña e covarde. Xa ten unha idade na que é quen de mirar con máis indulxencia todo o que pasou. Decátase de que houbo xente que consentiu, e tamén xente que resistiu como puido…

Milucha simboliza a muller que foi quen de superar a represión sexual imposta polo réxime. A irmá de Gabriel procura a liberdade ao seu xeito. É habitual que nas súas novelas as mulleres non se comporten como mandan os roles tradicionais.  

Teño moitas protagonistas femininas, que desenvolven roles afastados dos tradicionais, si. É unha mostra da miña simpatía coas reivindicacións das mulleres, ademais dun reflexo da propia realidade: en No corazón do bosque o pai está en paro e é amo de casa. Iso era se cadra menos habitual que cando escribín o libro, pero agora pasa máis.

A novela opón dous tempos: os anos 60 e o 2002. Con que obxectivo?

Pois mostrar como moitas cousas que ocorren agora teñen as súas raíces nos anos 60. Só hai que mirar os apelidos do poder político e financieiro, e fixarse nas coincidencias. Son os descendentes dos que xa eran a mesma elite nos anos 50. Non é casualidade que presentase a Fonsito como director dun banco, nin que mostrase a connivencia da súa familia co franquismo. Daquela época veñen as fosas dos represaliados, ou os bebés roubados…, e moitas outras cousas, para ben e para mal.

Nalgunhas cousas si houbo unha regresión respecto á súa xeración. Como mostra a reforma laboral. Non teñen tamén sensación de estafa respecto da actualidade?

Diso falo precisamente en Fantasmas de luz, o libro que publiquei despois de Non hai noite tan longa, aínda que o escribira antes. A reforma laboral supón unha marcha acelerada cara ao século XIX, unha regresión nos dereitos conquistados con tanto esforzo. Nos 60-70 estabamos mellor, pero tampouco hai que esquecer toda a emigración que houbo a Europa entón. Ou que CC.OO. era ilegal. E si que continúa esa sensación de estafa e frustración. Se miramos por exemplo ao ensino. Toda a vida pelexando por unha escola diferente, e agora hai que volver empezar, coma no mito de Sísifo. Diminúe o profesorado, eliminan a atención á diversidade, sobrecargan aos docentes, meten máis alumnos por aula… Pero nunca hai que perder a esperanza, porque a nosa desesperanza é o que queren os que pretenden someternos. Na foto da portada de Non hai noite tan longa sae Rosa Parks. Martin Luther King escribiu sobre ela. O Movemento polos Dereitos Civís dos Estados Unidos ten aínda moito que ensinarnos: a defensa firme dos propios dereitos, sen violencia…

En Fantasmas de luz homenaxea o cinema, coma en Amor de quince anos, Marylin. E fala de exclusión social, coma en O meu nome é Skywalker. Por que?

Pois tanto Fantasmas de luz coma O meu nome é Skywalker partiron dun conto que escribín para un libro do IGADI, Invisible. É o que nos trae a globalización neoliberal: exclusión, desigualdade. En Amor de quince anos xa tratei o tema do cinema, pero agora é máis evidente. Cada libro é un mundo, e eu non escribo cun plan determinado. Pero si hai conexións entre eles, claro.

Acaba de recoller o premio da Asociación Galega de Editores á mellor obra de fición do ano. Non deben quedar moitos premios literarios que non gañase. Só rexeitou o Premio da Cultura Galega como un xeito de protesta contra a política lingüística e cultural do Goberno. Parece que o tempo lle deu a razón máis aínda, non si?

Os premios sempre son importantes. O da escrita é un oficio solitario, e os premios son un recoñecemento que axuda a ter máis lectores e máis visibilidade. O da Asociación Galega de Editores veu ademais alén de distincións segundo a idade dos lectores. Non hai noite tan longa podería estar nunha colección de xuvenil: eu non o escribín dunha maneira distinta. O que pasa é que parte dos lectores seguen a ter prexuízos sobre a literatura infantil e xuvenil. En canto aos premios, algo de recoñecemento polo meu traballo haberá, pero tamén hai unha parte de sorte, de azar. O Premio da Cultura Galega rexeiteino polo que xa se sabe, e agora xa non hai nin Consellaría de Cultura. O que hai é unha vontade explícita de baleirar de contido a autonomía, o autogoberno, o que teña que ver coa nosa cultura e a nosa identidade. A batalla tan teimuda do goberno contra a lingua fai que se perciba con desconfianza a cultura: que se nos vexa como sospeitosos. E isto é o contrario do que debería pasar. Todo produto cultural de calidade, -e aquí témolos como en calquera outro país,- tería que ser apoiado, como fan en Islandia…

 

 

 

 

Chuzame! A Facebook A Twitter

Perfil de Paco Martín sobre Agustín Fernández Paz para a sección «Gallegos en la escalera»

12 Marzo 2012

Autores

O escritor Paco Martín escribiu un perfil de Agustín Fernández Paz para a sección «Gallegos en La Escalera», do fotógrafo Xurxo Lobato, en El País.

Agustín Fernández Paz , a quien todo el mundo quiere

Entre los dibujos que ilustraban los viejos libros escolares de lectura había siempre uno en el que se veía a un labrador que, con ademán resuelto y firme zancada, iba sembrando cereal al voleo en un terreno llano, arado en surcos paralelos que llegaban a confundirse con la línea de un horizonte de sol naciente que el dibujante aprovechaba para jugar con los resultados del contraluz. No siempre servía de apoyo a un tema determinado sino que tenía una función alegórica nada difícil de interpretar… Pues bien, a mí me pasa que cada vez que me encuentro con Agustín Fernández Paz, cuando hablo con él por teléfono, mientras leo lo que escribe y siempre que alguien lo cita, algo hay que me lleva a evocar alguna de aquellas imágenes de libro escolar, y Agustín es en ellas sembrador y simiente a la vez, y arado, y surco, y horizonte…, y la tierra que cultiva es, inevitablemente, “A Terra”.

Cuento esto aquí porque no sería bueno que, eclipsada por su excelente producción literaria, se perdiese de vista la substancial contribución que Agustín Fernández Paz ha venido prestando al mundo de la educación y la enseñanza. Entregado como pocos a una profesión que él ayudó a ennoblecer más y convencido de la enorme trascendencia de la tarea en la que estaba inmerso —en realidad todavía lo está—, quiso, y supo, batallar en primera línea en busca de las claves de una auténtica pedagogía para un momento, un país, una lengua y unas gentes que llevaban demasiado tiempo necesitados de ellas. Referente casi obligado para todas aquellas compañeras y todos aquellos compañeros de oficio que buscábamos caminos por los que llegar una escuela que fuese de verdad la que sirviera para asentar una Galicia mejor en un mundo mejor, Agustín nunca pretendió eludir el papel conductor con el que los demás lo cargamos y así contribuyó a mantener viva la esperanza que todavía nos permite soñar con el día en que se demuestre que, como Novoneyra deseara, a forza do noso amor non pode ser inútil.

Y de la unión de esa inteligente generosidad y una extraordinaria capacidad de trabajo surge el Agustín ensayista, el Agustín conferenciante, el investigador, el crítico sagaz y, en su faceta tal vez más reconocida, también el Agustín narrador magistral, el escritor que nos conduce, cuidadoso, por los caminos interiores de gentes y mundos con los que aprenderemos a sentir de nuevo mucho de lo antes sentido, a soñar mucho de lo todavía no soñado, a reconocernos en cada página y a encontrarnos con él en cada peldaño de esa escalera por la que también nos ayuda a ascender.

Él tiene a gala —y por eso yo no puedo callarlo aquí— su condición de chairego, de nativo de ese espacio geográfico al que llaman Terra Cha y al que nadie nunca supo poner límites concretos porque, en realidad, sólo es una porción de mundo que sus aborígenes están dispuestos a inventarse cada día y que lo hacen valiéndose del juego feliz de la literatura y aprovechando el amplísimo censo de buenos escritores con que allí cuentan, del que tan orgullosos están y del que Agustín es ejemplo evidente, como hombre de letras y como persona… No hace mucho que, para referirme a él, utilizaba yo las palabras con las que los hermanos Grimm describen a la protagonista de su Caperucita Roja: alguien a quien todo el mundo quiere aunque sólo lo hayan visto una vez. Pues eso.

Paco Martín

Chuzame! A Facebook A Twitter

Premios Anxel Casal 2012 para varios libros editados por Xerais

Noticias,Premios

O pasado venres falláronse en Compostela os Premios Anxel Casal 2012, no transcurso da VII Noite da Edición, que organiza a Asociación Galega de Editores.

O acto tivo lugar no Hotel AQuinta da Auga, e nel  participaron destacadas autoridades do mundo do libro, a cultura e a política de Galicia.

Durante a celebración proxectáronse dous vídeos dedicados á memoria de Isaac Díaz Pardo, que fora presidente de honra dos editores galegos, e mais á do editor Carlos Casares.

A noticia dos premios, recollida polos medios de comunicación, pode lerse tamén na páxina web da AGE.

 

Edicións Xerais de Galicia recibiu varios premios:

Premio Ánxel Casal ao Libro de ficción do ano 2011, Non hai noite tan longa, de AAgustín Fernández Paz.

Premio Ánxel Casal ao Libro de poesía ou teatro do ano 2011, Poesía completa, de Loís Pereiro.

Premio Lois Tobío ao Libro traducido do ano 2011, Sonetos de Shakespeare, traducido por Ramón G. Izquierdo.

Así mesmo, o autor galardonado co  Premio Xosé María Álvarez Blázquez ao autor ou autora do ano 2011 foi Xavier Queipo.

 

 

Chuzame! A Facebook A Twitter

Os rapaces opinan sobre «Lúa de Senegal», de Agustín Fernández Paz

6 Marzo 2012

Infantil,Sopa de Libros

Os rapaces e rapazas do CPI Manuel Padín Truiteiro opinan sobre o libro Lúa do Senegal de Agustín Fernández Paz.

 

Lúa do Senegal

Esta novela é un diario da vida de Khoedi, unha nena de once anos africana que ten que mudarse do Senegal a Vigo, unha cidade galega que descoñece totalmente.

En Zunquinchor, onde se atopaba a súa casa antes, vivía coa súa nai, a irmá pequena, Naima, e a súa avoa, que morreu pouco tempo antes de que viñeran vivir a Galicia. Múdanse por fin para estar co seu pai, ó que fai moito tempo que marchou para Vigo.

Khoedi significa “Lúa” en wolof, por iso lle conta todo o que lle pasa á lúa, a mesma que vía no Senegal, e dille que lle gusta saber que van sempre xuntas. A historia está contada por un narrador e pola nena, altérnanse.

Os primeiros días naquela nova casa, na nova cidade, recordaba con nostalxia a súa avoa Mamá Feriane e as historias que lle contaba. Historias que ela, cambiándoas, facéndoas súas, lle contaba a Naima, e a moitas persoas máis que vai coñecendo co tempo. Tamén bota de menos o seu pobo, os amigos, a casa… Co tempo, as cousas van mellorando, e coñece a moita xente nova. Tamén fai amigos, que están no colexio onde está matriculada.

A lectura deste libro de Agustín Fernández Paz pareceume moi interesante. Gustoume moito, sobre todo porque trata da historia dunha nena de color, unha historia que podería ser real, non é unha historia totalmente ficticia como outras que teño lido.

Ás veces identifícome con Khoedi, a protagonista, nalgúns momentos cando se sente diferente ás demais, e simplemente cando está contenta, ou fala das cousas que lle dicía a súa avoa ou a súa nai. Púxenme no seu lugar moitas veces durante a lectura, e iso fíxome darme conta de que aínda qee dúas persoas sexan diferentes por fóra, ou sexan de diferentes razas, pódense sentir de maneira similar ou igual ás veces.

O primeiro capítulo fíxome chorar, porque era o principio dunha nova vida para Khoedi e a súa familia. Cóntalle á Lúa, á mesma do Senegal, os seus primeiros días en Galicia. Chea de nostalxia, fala do que bota de menos da súa casa en Zinguinchor, da súa avoa e das historias que lle contaba… Aínda que é moi triste ás veces, é un libro moi bonito, sinceiramente, un dos mellores que lin. Encantoume.

Ainhoa Soto (1º B)


É un libro moi real, refirome a que mostra a situación actual do noso país cara á emigración. Este problema nós vémolo dende o noso punto de vista, pero este libro ábreche os ollos. Ves a emigración dende o punto de vista dos emigrantes, ves que non é tan fácil como parece chegar a un país novo, sen coñecer a lingua, a xente, nada… é como empezar dende cero.

Cando o rematei, quedeime con ganas de ler máis. A min gustaríame que escribisen unha segunda parte deste libro, xa que é moi bonito. A parte que menos me gusta de todas é na que aparece Mareime, a profesora de universidade senegalesa. Esa parte resúltame un pouco monótona e aburrida. Polo demais, o libro esta moi ben feito, redactado, etc. Gústame tamén a ilustradora deste libro, as imaxes son en cores apagadas, polo que transmiten tristeza e soidade, dous sentimentos que encaixan perfectamente coa historia.
Antía Lorenzo (1º B)
Chuzame! A Facebook A Twitter

«Fantasmas de luz», de Agustín Fernádez Paz: a novela dun cinéfilo. Crítica de Vicente Araguas

5 Marzo 2012

Críticas,Xuvenil

Vicente Araguas publicou unha recensión crítica de  Fantasmas de luz, de Agustín Fernández Paz., nos xornais El Ideal Gallego, Diario de Ferrol, Diario de Arousa e Diario de Bergantiños.

 

Libro de transparencias

A nova entrega literaria de Agustñin Ferández Paz

 Obrigado a ler moitas veces (a crítica literaria é o que ten) cousas que non me apetecen nadiña, e nas que entro con tan pouca paixón como na augas dun río castelán en xaneiro, poño pedra branca o día en que veñen á miña mesa de traballo certos autores.

Deses que, seino ben, vanme garantir unhas horas xeitosas. Indepentemente de que o acabado das súas obras non sempre sexa perfecto, ou que polo medio delas rulen (ou rolen) grallas ou defectos (de estilo, de concepto, ide óptica!) que non terminen de convencemos.

Ora, eses autores aseguran concretos valores, un deles o da confortabilidade, moi aparentes¯ 0 que non son, segundo avanza “Fantasmas de luz” (Edicións Xerais, Vigo, 2011), os protagonistas da última novela de Agustín Fernández Paz, un dos autores que me prestan xa “de entrada”, e –a que logo­– por quen teño un evidente “fraquinho”. Por el e por Miguelanxo Prado, autor do marabilloso filme “De profundis”, co que compartín asfia estrea lisboeta, comprobando a extrema popularidade do Prado en Portugal, un país moi amante da banda deseriada.

E o conto é que Miguelanxo Prado é o ilustrador deste volumen, en tapa dura e demais, tan belamente maquetado e completo (como que insire ao remate as carátulas das películas da novela). Porque, dígase xa, esta é a novela escrita por un cinéfilo (como  antos rapaces da súa quinta, eu un deles, lástima fora) que aproveita a súa paixón para facer que a protagonice outro da nosa corda. Un tal Damián, proxeccionista nun cinema a piques de pechar pola voracidade especuladora da sociedade que nos arrodea. Capaz de criar soños, así os cinematográticos, para logo esnaquizalos.

E xa postos acontece que o bo de Damíán, xa no paro, compañeiro na folganza obrigada da súa dona, prexubilada, e esta deveñen tan pantasmais e transparentes como a caterva de seres da súa mesmac ondición que erran polas cidades de hoxe, els a fábula moderna, e aínda posmodernae scrita por Fernández Paz a propósito da nula “visibilidade” dos mora dores do tempo actual. Por suposto que a película de dames Whale, “0 homein visible”, e a novela homónimad, e Wells, están no relato de Agustín Fernández Paz, tan levián e claro como a historia mínima que decora. Na que percibín un fallo de memoria de Damián, cando sitúa a sfia chegada ao cine o 22 de outubro de 1973, cadrando cosa estrea no local de “0 exorcista”. Ah, mais esta película, por problemas de censura tardou en chegar a España.

Eu fun espectador dela pouco despois da súa estrea en Madrid. Días de setembro do 75. Concretamente o 27. E eu unía á sensación de arrepío que me causaba o filme unha magoa chea de carraxe porque ese día caeran foradadas polas balas, en Burgos Barcelona e Hoyo de Manzanares, as derradeiras vítimas mortais do franquismo. E iso si que non era cinema. Non.

Vicente Araguas

Chuzame! A Facebook A Twitter

A literatura luminosa de Agustín Fernández Paz. Crítica de Armando Requeixo sobre «Fantasmas de luz»

28 Febreiro 2012

Críticas,Xuvenil

O crítico Armando Requeixo publicou nos xornais El Ideal Gallego, Diario de Ferrol, Diario de Arousa e Diario de Bergantiños unha recensión crítica sobre Fantasmas de luz, de Agustín Fernández Paz.

 

A literatura luminosa de Agustín Fernández Paz

Fiel á súa cita periódica co lectorado, Agustín Fernández Paz publicou semanas atrás Fantasmas de luz, unha historia de alento fantástico e trasfondo simbólico que foi ilustrada con mestría por Miguel Anxo Prado e editada con esmero por Xerais.

Dende o argumental, esta novela curta —son apenas cento vinte páxinas nunha caixa moi esponxada, á que seguen unhas engádegas a xeito de amplificacións episódicas que se presentan co descritivo título de “Tomas extra”— relata a historia dun operador de cabina de proxección que, aos cincuenta e tres anos de idade, fica no paro, co conseguinte pequeno grande drama que iso supón nun momento como o actual, véndose condenado ao desemprego indefinido como tantos traballadores de certa idade, marxinados por un mercado laboral en absoluto integrador.

Todo o anterior articúlase a través dunha trama na que o parabólico cobra forza e onde o papel do amor e a solidariedade social son decisivos, por máis que moitas outras presenzas poidan tamén rastrexarse nestas planas, ben como temas secundarios ben como simples motivos, tal o tabeironizado papel dos empresarios depredadores, o laio por un mundo de maxias cinematográficas que desaparece para proseguir baixo a forma de comercio deshumanizado ou as complicacións que a adicción ao traballo pode provocar nos difíciles equilibrios da vida en parella.

Por tanto, Fantasmas de luz vén ser a particular homenaxe que Fernández Paz rende á Sétima Arte, pois en non poucos sentidos esta novela é un curioso cóctel que participa por igual do Cinema Paradiso de Tornatore, o Invisible Man de Ralph Ellison (co mestre Wells ao fondo) e tamén coas claves propias de libros anteriores, como, poño por caso, O meu nome é Skywalker, onde o tema da invisibilidade social dos febles e desfavorecidos é tamén evidente.

Narrada coa impecable resolución e efectividade na intriga que caracterizan todos os produtos da factoría Fernández Paz, Fantasmas de luz é un notable exercicio de exploración dos sentimentos e reinvención dun futuro esperanzador, que aposta pola superación da desoladora crise social que nos tocou vivir a través da recuperación dos valores dun pasado experiencial do que convén nutrirnos e aprender para reinventarnos de cara ao futuro.

Así pois, imponse observar a lección desta película de palabras, que nos recorda que, moitas veces, vagamos como luminosos espectros que ansían fondamente visibilizarse.

Armando Requeixo

Chuzame! A Facebook A Twitter

O exilio interior en «Fantasmas de luz», de Agustín Fernández Paz. Crítica de José Antonio Quílez na revista Babar

16 Febreiro 2012

Críticas,Infantil,Xuvenil

José Antonio Quílez publica na revista Babar unha recensión crítica sobre Fantasmas de luz, de Agustín Fernández Paz, que tamén viu a luz en El Herlado de Aragón.

 

Fantasmas de luz

En su novela La metamorfosis, Franz Kafka, con el objeto de presentar una feroz crítica a la incomunicación humana, convertía a Gregor Samsa en una cucaracha abandonada y despreciada por todos hasta su muerte, un desenlace que en el colmo del absurdo era celebrado con alivio por su propia familia. Casi un siglo más tarde, Agustín Fernández Paz hace un planteamiento igualmente impactante también con el deseo de llamar la atención sobre uno de los dramas que más golpean a la sociedad contemporánea: la exclusión social a la que se ve sometida una buena parte de la población afectada por el desempleo y la penuria económica. Damián, el protagonista de la obra, lleva trabajando como operador de cabina de un cine desde que le alcanza la memoria, su apasionamiento por el séptimo arte casi roza lo obsesivo de forma que para cada situación de la vida tiene en mente una frase sacada de una película; pero su dedicación no sirve de nada cuando el afán especulativo de la empresa propietaria de la sala decide finiquitar el negocio y vender el solar para la construcción de viviendas. Tras su despido el pequeño mundo de Damián se derrumba hasta los cimientos, incluyendo en él un resquebrajado matrimonio con Marga –también desempleada– que se mantenía únicamente a fuerza de vivir con normalidad una prolongada monotonía; darse de bruces con una realidad tan amarga pasa factura a los dos, y no sólo en el aspecto anímico sino también en el físico, pues ambos comprueban con estupefacción que poco a poco se están convirtiendo en seres transparentes, casi invisibles a los ojos del mundo y, lo que es todavía peor, a los suyos propios. Si una situación tan incomprensible como devastadora tiene solución o si, por el contrario, está abocada al trágico final del anteriormente mencionado Gregor Samsa, dependerá en buena medida de su capacidad para sobreponerse a lo que parece inevitable y también a la ayuda que puedan recibir de otros que están viviendo la misma experiencia y que les hacen ver que su problema no es único, que no son bichos raros ni apestados y que de hecho siguen siendo visibles para todo el mundo; lo que sucede es que el resto de la gente los evita como si fueran portadores de una enfermedad contagiosa, sus iguales se comportan como el rebaño de El silencio de los corderos en el que cada elemento se centra únicamente en salvar su propio pellejo asumiendo con total indiferencia la suerte que pueda correr el resto y rezando cada día para que sea otro el elegido como almuerzo por el lobo. Pero el verdadero problema no es la exclusión social sino su propio exilio interior, el hecho de que lleguen a asumir como lógico e inevitable su destino sin sacar de sí mismos la fuerza suficiente para superarlo y seguir adelante con su vida ya que está claro que son muy pocos los que están dispuestos a ofrecerles ayuda; serán ellos quienes deban dar el paso y rebelarse, dejar de ser fantasmas y seguir irradiando luz cuando lo más fácil parece deslizarse hacia la oscuridad.

José Antonio Quílez

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Non hai noite tan longa», de Agustín Fernández Paz, no Club de Lectura Arao, da Ponte do Porto

10 Febreiro 2012

Animación á lectura,Narrativa

No club de lectura Arao, da Ponte do Porto, leron Non hai noite tan longa, de Agustín Fernández Paz e publicaron no seu blog esta información:

 

NON HAI NOITE TAN LONGA 
Agustín Fernández Paz

Gabriel Lamas ten cincuenta anos e vive en París desde 1970. Aos dezaoito anos marchou de Monteverde, a súa vila natal, e nunca máis volveu. Nin sequera cando morreu o seu pai, inxustamente acusado dun delito polo que foi condenado e encarcerado, nun proceso que provocou a súa morte, en 1972. Só trinta e dous anos despois, o falecemento da súa nai é o que o forza a regresar. Entón, comprobará que nunca podemos fuxir do noso pasado e que as feridas mal curadas non deixan de supurar. O encontro coa ánima do seu pai, na desolada casa familiar cambiaralle a vida para sempre.

En Non hai noite tan longa atopamos os ecos dos temas esenciais da literatura e das figuras dos personaxes clásicos, inseridos nunha narración de escrita transparente que flúe coma a auga. Unha obra de lectura engaiolante, debedora das técnicas da novela negra, que ofrece unha minuciosa indagación moral e unha ácida ollada crítica sobre a nosa sociedade en dous momentos da historia próxima: os últimos anos da ditadura e os primeiros do século XXI. Mais tamén, como acuñou Shakespeare nunha das pasaxes máis citadas de Macbeth -«Reunide todo o ánimo que poidades. Que non hai noite tan longa que non remate en día»-, esta obra propón unha mensaxe de confianza no futuro e na recuperación da dignidade das persoas. Unha novela que non ha deixar a ninguén indiferente.

Aquí tedes algunhas fermosas palabras que conteñen pensamentos de Agustín sobre as palabras e os libros:
    Cando eu era neno, tiña na miña cama unha colcha feita con retallos de teas de diferentes texturas e cores: unha colcha de trapos. Lémbroa agora, despois de tantos anos, e volvo escoitar o estrondo das ondas e o ruído do vento nas velas, e sinto medo porque me atopo nunha selva chea de perigos, e contemplo abraiado un espacio lunar ateigado de silencios… Porque a miña memoria se enche cos mundos encerrados nos libros que había na pequena biblioteca de meu pai, aqueles libros que, coas mans aterecidas, eu lía con paixón nas noites de inverno da miña infancia, abrigado pola colcha de trapos que fixera miña nai.
    A min gustábame moito contemplar aquela colcha, imaxinar que a súa superficie era como un inmenso territorio, un gran continente con múltiples países, tan diversos e atraentes coma os debuxos e as cores das teas que a formaban. E por eses países soñados, polas súas selvas e cidades, polos seus montes, ríos ou desertos, facía eu vivir as personaxes que nacían da miña imaxinación, alimentada decote polas palabras gardadas naqueles libros inesquecibles.

     Estas lembranzas veñen á miña memoria mentres contemplo o globo terráqueo que a miña filla ten no seu cuarto, iluminado por un sol interior que o fai brillar na penumbra. E penso entón que o mundo é coma a colcha da miña cama de neno: un mosaico de cores, un inmenso puzzle de países e culturas, onde todas as pezas, grandes ou pequenas, son imprescindibles.

     Coma na colcha que gardo na miña memoria, coma no globo terráqueo que acompaña os soños da miña filla, tamén a diversidade está presente en todas as manifestacións da vida humana. Un mosaico de etnias, de costumes, de linguas, de xeitos de entender o mundo. Unha pluralidade que é a nosa maior riqueza.
     Quizais por iso, cando penso na variedade de linguas, nas diferentes verbas que as persoas utilizamos para nomear o mundo, volve a min o abraio dos meus anos de infancia, aquela certeza de que a través das páxinas dos libros podía coñecer o mundo enteiro. Agora sei que alí están as raíces deste pulo que me leva a crear historias e vidas no papel, empregando as palabras como únicos materiais.
     As palabras, ese milagre cotiá que nos fai humanos. Con elas aprendemos os nomes das cousas, expresamos todo o que sentimos, dámoslle vida á nosa imaxinación sen límites. E coas palabras podemos, ademais, vencer o tempo e o espacio, dialogar con persoas doutras épocas ou que están lonxe de nós. Velaí a marabilla dos libros, que nos permiten coñecer o que pensan e soñan as persoas que falan en tantas linguas diferentes.
     Algunhas noites de verán gústame tombarme na herba e contemplar o ceo que nos cobre. Sei que as estrelas que vexo escintilar no firmamento son as mesmas que viron nos tempos antigos, as mesmas que tamén fascinarán ás persoas do novo milenio que nos agarda. Un ceo amigo, que me leva a pensar nesoutro ceo de palabras e de libros que tamén comparte toda a humanidade. E sinto entón que a diversidade é o fío profundo que nos une a todas as persoas que vivimos neste vello planeta. Un planeta que é a nosa gran casa común, acubillada baixo esoutra colcha inmensa que polas noites se enche de estrelas e nos acolle a todos.

 

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Fantasmas de luz», de Agustín Fernández Paz: unha novela cargada de paixón. Crítica de Isabel Soto

8 Febreiro 2012

Críticas,Infantil,Xuvenil

Isabel Soto publicou en LG3 unha recensión crítica sobre Fantasmas de luz, de Agustín Fernández Paz.

 

Literatura para cambiar o mundo ou o orgullo da nosa LIX

Unha novela cargada de homenaxes ao cine, tanto ás vellas salas que foron esmorecendo como ás grandes películas que, sen ser a vida mesma, «axudan a entendela e enchen de esperanza o corazón»: unha novela cargada de paixón, de sentimentos, de reflexións sobre a contemporánea exclusión social, unha novela fantástica lonxe dos amores románticos de vampiros e anxos, ateigada de luz literaria e de mensaxes de esperanza por un futuro mellor no que todos temos un papel. De novo unha novela que podemos ler todos e todas, “tamén” a mocidade.

Un novo libro de Agustín Fernández Paz sempre é noticia. É o que ten gozar do recoñecemento da crítica e da comunidade lectora e do respecto e admiración de boa parte da sociedade e dos colegas de profesión, ademais de ser un dos escritores máis “visibles” para o público infantil e xuvenil grazas ao seu contacto directo con el e a unha obra ampla, sempre interesante en canto a técnicas e temáticas e de múltiples lecturas. Intertextualidade, compromiso, fíos da realidade na que se introduce un elemento fantástico son algunhas das claves ben coñecidas neste autor imprescindible no sistema literario galego.

Fantasmas de luz, a súa máis recente achega, é unha obra agardada cuxa publicación se anunciou mesmo antes que a de Non hai noite tan longa e que, en contra do que se podería pensar, non naceu inspirada na realidade social inmediata, marcada polos desmesurados datos do paro ou os movementos de reivindicación que tomaron as rúas, aínda que polas reviravoltas do sorprendente azar cadre con feitos recoñecibles, talvez intuídos polo autor na súa intelixente ollada sobre o mundo.

Apoian este feito, en primeiro termo, que Miguelanxo Prado, encargado das ilustracións deste coidado volume, indique na súa web que o autor lle enviou o texto hai máis dun ano. Á vista do resultado final pagou a pega esperar por esta nova e feliz colaboración entre ambos os creadores. A lectura de Prado ilumina acaidamente o texto, hiperboliza o seu potencial simbólico e ofrece unha brillante resolución técnica. Outrosí, cómpre reparar na ambientación temporal da historia, en 2007, e tamén na distancia entre a escrita e a súa publicación. Como adoita acontecer na produción de Fernández Paz, a novela conta cunha formulación inicial que permite rastrexar a súa xénese. Neste caso o punto de partida remóntase ao relato “Invisibles” (2000), no que atopamos o esquema previo que adquire agora un cumprido desenvolvemento da trama argumental e doutros elementos narrativos, entre eles a definición do protagonista. Pero é que, ademais, no eido da continuidade e coherencia textual interna da obra do vilalbés, Fantasmas de luz situaríase pola súa condición de homenaxe ao cinema no ronsel de Amor dos quince anos, Marilyn (1995, 2001) entre outros títulos, e mesmo no de O único que queda é o amor (2007) –co que se percibe ademais a conexión estilística–; e continuaría as reflexións arredor da invisibilidade social presentes en O meu nome é Skywalker (2003) e, sobre todo, en Cos pés no aire (1999, 2002).

Fantasmas afonda pois en temas e intereses xa tratados outorgándolles unha nova formulación. A narración en terceira persoa focalizada no personaxe principal acada o obxectivo de percorrer polo miúdo o seu interior e os acontecementos que lle atinxen desde que a súa rutineira vida se ve trastocada pola recepción dunha carta da empresa na que traballa, a cal provoca un extraordinario cambio tras o seu inminente despedimento e dá pé a un demorado balance do pasado. Acompañamos deste xeito o personaxe nunha liña de tensión in crescendo, seguindo os parámetros da novela fantástica, que contaxia no lector o desconcerto, a incomodidade, o susto, a inquietude, a angustia, a desesperación, a intensa soidade ou o desacougo, sensacións que se ven contrarrestadas en momentos concretos con pinceladas de humor –como a entrevista na Oficina de Emprego, se cadra por resultar tan recoñecible e absurda, ou nesas pequenas vinganzas dun Damián invisible que deambula pola cidade–, ata chegarmos ao final, cando case semellaba imposible a saída. A unión dos diferentes, dos excluídos, dos invisibles aos ollos do resto da atarefada marea de xente resolverá o conflito e farao a través da rede “Rosa Parks”, unha proposta de intervención social e unha mensaxe cargada de optimismo e esperanza nun futuro mellor e máis xusto no que ninguén estea condenado á indiferenza.
A presenza do cine na novela maniféstase primeiramente no discurso, no propio deseño de Damián e o significado que adquire no seu percorrido vital. O cine é unha sorte de vida paralela que permite ampliar os restrinxidos límites do cotián, a expresión cabal dos sentimentos, é unha universidade íntima e incluso alicerza a crónica do pasado individual e social. Damián vive con tal intensidade a súa obsesión cinematográfica que só perante os fantasmas de luz e a maxia das imaxes en movemento activa a súa mente. Pola contra, na súa existencia real actúa como un espectador ensimesmado, pasivo, sobre todo en relación coa súa historia de parella. Será a insólita mutación de estado a que provoque a reacción, a que o faga reparar nos erros cometidos: a cómoda rutina pola que se deixou levar, a incomunicación que enchoupa o seu matrimonio, as necesidades de Marga e a súa soidade a carón dun Damián sempre alleo aos problemas máis próximos, sempre coa cabeza no cine. A progresiva invisibilidade outórgalle a clarividencia precisa para se decatar da súa permanente actitude de fuxida.

O cinema tamén está presente no nivel estrutural, nunha historia concibida ao xeito dun DVD con “Tomas extra”, un menú conformado por seis breves relatos analépticos nos que a cámara individualiza personaxes e feitos esgazados do corpo do relato principal. Completamos así os comezos de Damián na profesión, en diálogo con Cinema Paradiso, e coñecemos a súa fascinación pola actriz Julianne Moore; descubrimos as escuras intencións de Don Carlos e o segredo de Marisa –unha historia de amor imposible digna de figurar en O único que queda é o amor–, e afondamos no fillo ausente e ignorante do drama familiar e na amargura que rodea os soños frustrados de Marga.

Os paratextos arroupan tamén o cine, desde a simbólica frase elixida como título, pasando pola dedicatoria a un apaixonado e verdadeiro sabio na materia como Martin Pawley, e por suposto nas citas iniciais. A homenaxe esténdese coa introdución do catálogo de 62 filmes comentados en “As películas da novela”; nos agradecementos, que engaden información sobre a escrita deste libro e sobre a presenza do cine como parte da biografía dunha xeración ávida de historias na que o autor se encadra; e coa selecta antoloxía de citas textuais adaptadas ás necesidades da trama e ao carácter do personaxe, sen esquecer o magnífico extracto escollido para engalanar o lombo do libro cunha mensaxe que afonda nun dos intereses da trama: “Non esquezan que, a pesar de todo o que lles digan, as palabras e as ideas poden cambiar o mundo”.

De novo unha novela de prosa limpa e coidada estrutura, cun ritmo que canxa coa progresión narrativa e que transita pola denominada narrativa de fronteiras tan defendida polo autor. De novo unha novela cargada de intertextualidades, de homenaxes, de paixón, de sentimentos, de reflexións sobre a contemporánea exclusión social, unha novela fantástica lonxe dos amores románticos de vampiros e anxos, ateigada de luz literaria e de mensaxes de esperanza por un futuro mellor no que todos temos un papel. De novo unha novela que podemos ler todos e todas, “tamén” a mocidade. Non cabe outra valoración que a do orgullo por termos un escritor como Agustín Fernández Paz, por dispoñer da súa obra e porque historias coma esta estean presentes nas aulas e en calquera outro espazo.

Isabel Soto

 

 

 

Chuzame! A Facebook A Twitter

A novela dun clásico da literatura galega. Crítica de Manuel Rodríguez Alonso a «Fantasmas de luz», de Agustín Fernández Paz

6 Febreiro 2012

Blogs,Críticas,Infantil,Xuvenil

Manuel Rodríguez Alonso publica no seu blog, Bouvard e Pécuchet, unha recensión crítica sobre Fantasmas de luz, de Agustín Fernández Paz.

 

Mito e fantasía amais de crítica social

Nesta novela curta Agustín Fernández Paz mestura de xeito adecuado un dos mitos da ciencia ficción (o home invisible) co vello tema literario, tan quixotesco e cervantino, da superación da vida cotiá gris por medio da literatura (neste caso do cine). Mais todo iso está posto ao servizo da crítica dunha sociedade que converte en invisibles os milleiros e milleiros de parados, creados polos enxeñeiros das finanzas. É unha lectura que resulta máis que apropiada nestes tempos de crise.

Agustín Fernández Paz articula a obra en tres partes. A primeira, que lle dá título ao volume, distribúese en catorce capítulos. Emprega nestes catorce capítulos dous tópicos (entendemos aquí o termo tópico ao xeito de Curtius, como tema ou motivo que se repite ao longo da tradición literaria): a literatura (neste caso o cine) como fórmula para escapar dunha vida gris e frustrante que tanto xogo lle deu a Cervantes ou mesmo á novela realista-naturalista e a persoa que se torna invisible, motivo creado admirablemente por H.G. Wells en O home invisible, en 1897. Mais a innovación do novelista consiste en que pon estes dous tópicos literarios ao servizo da crítica dunha sociedade inxusta marcada polo paro. Velaí o engado da novela e a revitalización do tópico. Mestura así adecuadamente tradición e mais orixinalidade.

Nos catorce capítulos da primeira parte asistimos á recreación da vida do protagonista Damián a partir dunha serie de flash-back ou voltas atrás que nos reconstrúen a vida do devandito Damián, desde os dezasete anos en que comezou a traballar ata os cincuenta e tres, en que recibe a carta de despedimento. Se na vida gris de don Quijote ou de Emma Bovary os personaxes e heroes dos libros que lían eran a forma de vivir unha vida máis plenta, en Damián esa función é realizada polas películas. Mais a dura realidade do paro termina con ese mundo de fantasía. E comeza a invisibilidade. Mais no desenlace, cheo de esperanza, ao contrario da novela de Wells ou das películas que se basean nela, o home invisible non perece, senón que atopa un xeito de recuperar o corpo visible e a presenza social, que ten un moito que ver coa solidariedade.

Nestes catorce capítulos aparecen outros temas como o paso do tempo que todo o deteriora, mesmo o amor ou incluso a solidariedade entre os traballadores, como acontece na relación Damián-Alfredo. A mensaxe social e solidaria está así mesmo clara na oposición entre o mundo creador do traballo e o parasito das finanzas. O tópico literario da invisibilidade fainos tomar conciencia de como a sociedade actual (especialmente os medios de comunicación) converten en inexistentes por invisibles aquelas realidades desagradables, como a dos parados, que crearon precisamente eses financeiros parasitos.

Na segunda parte, de título “Tomas extra” aparecen seis textos ou capítulos que completan os catorce anteriores. Dun xeito moi cinematográfico producen a impresión de que son secuencias que se desbotaron na montaxe da película da vida de Damián, mais que lle serven ao lector para iluminar aspectos da peripecia vital do protagonista. Pola súa incidencia na situación económica e de crise que estamos a vivir cómpre ler especialmente a titulada con acertada ironía ou mellor aínda sarcasmo “Un empresario exemplar”.

A terceira e derradeira parte é unha colección de fichas sobre as películas que se citan ao longo da novela e que tanto influíron na vida do protagonista e mesmo de todos nós.

Xa que logo estamos ante unha novela curta que nos presenta a peripecia vital dun traballador nestes tempos de crise, que medita sobre os causantes verdadeiros da actual crise e ata ofrece unha solución para superala. É tamén unha novela lírica sobre a posibilidade de acadar a felicidade das persoas ou a superación dos desenganos diarios grazas aos soños que nos proporcionan a literatura ou o cine, neste caso concreto o cine. Resulta tamén unha homenaxe ao cine, como un medio que tivo unha importancia fundamental na formación sentimental, ética e ideolóxica (ademais de entretemento e compensatorio das frustracións cotiás) da xeración que agora ten cincuenta ou máis anos, coma a do protagonista ou a do propio autor. E todo isto botando man de dous tópicos literarios e revitalizándoos. Iso é o que fan os clásicos e Fernández Paz é un clásico e non só da literatura infantil-xuvenil, senón da literatura galega contemporánea.

En canto á lingua nin que dicir ten que o nivel é moi bo. (…)

En fin, volvendo á obra de Fernández Paz, cómpre lela e quen non guste do comentario filolóxico pois que salte estes parágrafos anteriores. Só me queda engadir que as ilustracións de Miguelanxo Prado son dunha extraordinaria calidade e enriquecen o texto de xeito maxistral. É o derradeiro consello: cómpre ler o colofón que leva o libro, na páxina seguinte á do seu remate.

Manuel Rodríguez Alonso

 

 

Chuzame! A Facebook A Twitter

Agustín Fernández Paz: o alento emocional da Xeración do Medo. Crítica de Vanesa Oliveira sobre «Non hai noite tan longa»

3 Febreiro 2012

Blogs,Críticas,Narrativa

Vanesa Oliveira publica no seu blog Rosomil unha recensión crítica sobre a novela Non hai noite tan longa, de Agustín Fernández Paz.

 

As  noites non son tan longas con Agustín

Agustín Fernández Paz (Vilalba, 1947) ten unha ollada tranquila e inquisitiva. Afable e confiada. Un pode ler nos seus ollos os ollos dun neno. Os ollos de quen non esquece o pasado, de quen sempre quere aprender, de que sempre quere ensinar. O autor de O único que queda é o amor ou Corredores de sombra tece en Non hai noite tan longa (Xerais, 2011) coa precisión dun orfebre, o alento emocional da Xeración do Medo. Poucos libros resultan tan recomendables para todo tipo de lectores coma a última novela de Agustín Fernández Paz, que tan ben retrata a xente que padeceu as embestidas da Ditadura. E como as reaccións dos protagonistas: a covardía ou a loita marcaron os seus destinos e as súas conciencias. Gabriel fuxiu, Elsa ficou. Ambos sufriron pero non se deixaron vencer por ese estraño mal que aínda se deixa sentir en Monteverde. Gabriel necesita pór en orde a súa conciencia, vingar a memoria do seu pai para redimir a súa vida de ‘teatro’. Unha vida, a da familia do Mourelo, fendida en anacos que configuran un crebacabezas que Gabriel vai recompoñendo, á vez que lle desvela á súa sobriña, Milena. A inxustiza dunha condea falsa xustificada no pasado anarquista e republicano da familia. Unha ferida que o protagonista ten aberta, consciente de que a súa culpa, coma a pantasma do seu pai, nunca pechará até que non restaure a dignidade familiar.

A portada do libro, editado por Xerais, remítenos ao pasado do apartheid no sur de Estados Unidos. Nela, Rosa Parks, a costureira de Montgomery que se rebelou contra a segregación nos autobuses de Alabama negándolle a ceder o seu asento a un home branco, olla o que conseguiu: a eliminación da discriminación racial no sistema de transporte. “A de Rosa Parks foi unha lección de vida imposible de esquecer”, escribe este mestre irreductible.

A lección: loitar pola súa dignidade. Unha débeda que tamén quere saldar Gabriel Lamas, que abandona os seus trinta anos de emigración en París para achegarse a unha Comala chea de pantasmas. Séntese coma o detective Charlie Parker do Tout ce qui meurt de John Connolly ao que se lle aparecen os familiares mortos, como expresión da súa culpa. Estado de excepción, batallón Galicia, campo de refuxiados, resistencia, anarquismo, Radio Pirenaica. Forman parte do vocabulario dunha época de sufrimento que Gabriel lle descubre á sua sobriña, ávida de coñecer a historia da familia. Unha época na que as vítimas tamén foron culpables do seu propio esquecemento.

Sementa Agustín, coma sempre fai nos seus libros, o amor pola lectura. Dende literatura universal -Juan Rulfo, Shakespeare, John Connolly, Kafka, Pessoa- até a recente narrativa e lírica galega de autores como Cid Cabido, Marilar Aleixandre ou Méndez Ferrín. “A lectura é a mellor herdanza“. É un dos principios que guía a escrita de Fernández Paz.A súa estensa traxectoria literaria fíxoo merecedor en setembro deste ano do VII Premio de Literatura Infantil e Xuvenil de SM, Resulta maravilloso ler a un escritor tan preocupado en todas as súas obras por divulgar o importante, aquilo que calquera debe ter en conta na súa vida, o respecto pola natureza, a diversidade e o amor.

Vanesa Oliveira

Chuzame! A Facebook A Twitter

Agustín Fernández Paz: «Fáltannos máis lectores e unha industria cultural máis potente». Entrevista en Criticalia

1 Febreiro 2012

Autores,Entrevistas,Infantil,Narrativa,Xuvenil

O blog Criticalia, de Armando Requeixo, publica unha entrevista con Agustín Fernández Paz.

 

Parlamento das Letras:

Agustín Fernández Paz

 

Agustín Fernández Paz (Vilalba, 1947) leva a escrita na xema dos dedos. As palabras espéllanlle no iris e o mundo vaille entrando polos cómbaros do seu perenne sorriso ata o fondal dos paradisos fantasiados.

Como escritor, Agustín ten logrado o que moi poucos conseguen: ser admirado como un clásico en vida. Seguramente algo tivo que ver no asunto a súa capacidade para descubrirnos as cidades do desexo, para chamar a nosa atención sobre as flores radioactivas, medindo os contos por palabras, estivese preto ou lonxe do mar, soñando sempre co tesouro do dragón Smaug, atento ás Raparigashjhj, contemplándoo todo coa lúa na fiestra e quilómetros de tundas no corredor. E é que Agustín é sabedor do enigma dos trece anos de Branca, das cartas de inverno e do amor dos quince anos Marilyn. E talvez habitase algunha vez na casa da Avenida do Parque 17. En todo caso, permanece decote no centro do labirinto, entre a néboa escura, seguindo o exemplo do doutor Nogueira, a avanzar na noite de voraces sombras cun tren cargado de pasos misteriosos. E aínda que para el non teñen segredos as escolas de piratas, por veces abráiao un aire negro que se ergue dende os corredores de sombra, nesas horas nas que o único que queda é o amor e aló lonxe, talvez nas lúas do Senegal, haxa quen ande a soñar coas damas ou os fantasmas da Luz.

Bo e xeneroso onde os houber, este pastor de verbas quixo agasallar a Criticalia co precioso galano da súa conversa. Velaí, a seguir, as sabenzas que nos regalou o mestre don Agustín Fernández Paz.

—¿Cando, onde e da man de quen publicaches os teus primeiros textos?

A finais da década dos setenta, as persoas que conformabamos o Colectivo Avantar, todas asentadas en Ferrolterra, comezamos a publicar os nosos primeiros materiais didácticos, na serie O Noso Galego (en Edicións Xerais, que iniciaba daquela a súa actividade). Neles, como lecturas que abrían as unidades, apareceron os meus primeiros textos narrativos. Logo, xa na década dos oitenta, publiquei os primeiros libros de narrativa da miña autoría, na colección Merlín de Edicións Xerais.

—¿Cal das túas obras cres que foi mellor tratada e cal pasou máis desapercibida para o público e/ou a crítica? ¿Por que cres que recibiron ese trato desigual?

Como ocorría con calquera libro de LIX, non só cos meus, durante ben de anos a crítica non lles prestou atención ningunha (ou, se llela prestaba en certas datas anuais, era agrupando textos diversos nun mesmo feixe e utilizando adxectivos sobados como tenro ou entrañable). Nese tempo escribín un texto, “Contra a invisibilidade”, onde falaba da necesidade dunha crítica externa. Mediada a década dos noventa, produciuse un cambio e, pinga a pinga, esa invisibilidade deu en rever. Eu noteino coa novela O centro do labirinto (1997), que tivo recensións mesmo en revistas como Grial ou A Trabe de Ouro, posiblemente porque abordaba unha cuestión relevante, o futuro da lingua. Desde aquela, case todos os libros meus tiveron unha boa recepción. E houbo algúns (coma tal, O laboratorio do doutor Nogueira e Corredores de sombra) que, se cadra, merecían unha atención maior.
As reflexións anteriores refírense ao eido da crítica. En canto á recepción por parte de lectores e lectoras, non teño queixa ningunha. Ao revés, considérome moi afortunado ao constatar que os meus libros se len e que son moitos os lectores que me achegan as súas impresións, por carta ou polo correo electrónico.

—¿Tes algún hábito singular ou manía á hora de escribir?

O das manías é case inevitable neste oficio. Seguro que teño ben delas, malia non ser consciente de todas. A de escribir os primeiros borradores a man, sempre en cadernos de follas amarelas, pode ser a máis rechamante.

—Nunha antoloxía da nosa literatura recente, ¿ao pé de que autores/as preferirías figurar?

Había estar cómodo ao pé de calquera, non teño preferencias especiais. Supoño que me poñerían a carón de Paco Martín ou de Xabier Docampo, por cuestións xeracionais e de formación, aínda que as nosas escritas sexan moi distintas. Con algunha xente máis nova, como Rosa Aneiros, Marcos Calveiro ou Fran Alonso, tampouco se había estar nada mal. E co Xosé Miranda autor de narracións de medo ou coa Marilar Aleixandre contista tamén me atoparía moi cómodo.
O que non me agradaría nada é que nos metesen aos que adoitamos publicar en coleccións xuvenís ou infantís nunha especie de guetto, nas páxinas finais desa hipotética antoloxía; penso que se nos debe xulgar pola nosa escrita e non polas coleccións en que publicamos.

—Se tiveses que historiografar a túa propia traxectoria literaria, ¿que trazos salientarías?

Non é doado salientar puntos concretos do camiño andado. Unha cousa é a repercusión externa que tiveron algúns premios acadados por certos libros meus (Contos por palabras levou o Premio Lazarillo en 1990; era a primeira vez que o gañaba un texto que non fose en castelán; Trece anos de Branca conseguiu o Premio Edebé no 93, competindo tamén con orixinais en castelán e catalán, sobre todo) e outra ben distinta é o significado que algúns títulos tiveron para min (coma tal, O centro do labirinto (1997) ou Cos pés no aire (2000), dous textos que necesitaba escribir), máis alá da súa recepción. E supoño que a obtención do Premio Nacional de LIX con O único que queda é o amor debo anotalo como un feito significativo.
Se me fixo noutros trazos que vaian alén de títulos ou galardóns concretos, direi que a escrita comezou sendo unha actividade secundaria para min, pois os meus afáns centrábanse máis no ámbito educativo. Co paso dos anos, foi acadando unha importancia maior na miña vida, ata se converter na miña actividade principal.

—¿Que lecturas te acompañan decote ou a que escritores/as regresas con frecuencia?

Lémbrome lendo en todas as etapas da miña vida. A escritura é secundaria se a comparamos coa lectura, se algo son é lector. Aínda que sexa narración o que máis lea, a poesía é o espazo ao que volvo unha e outra vez.
Os autores que máis me interesaron foron moitos e sucedéronse ao longo das diferentes etapas. Entre eles hai nomes dos considerados canónicos e outros que pertencen á chamada literatura de xénero (a novela negra, a de misterio e terror, a de ciencia ficción, os cómics), nunca tiven problema ningún para compaxinar os dous tipos de lecturas. De determinados autores lin obsesivamente todo o que atopaba de e sobre eles: Kafka, Ferrín, Valente, Joyce, Lovecraft, Camus, Rosalía, Chandler, Cunqueiro, os latinoamericanos do boom... Co paso do tempo, algúns deixaron de interesarme; outros pertencen a ese grupo de autores que nunca abandonarei. E sempre hai novos nomes que un vai descubrindo cos anos, desde Paul Auster a Wislawa Szymborska, pasando por Rivas, John Connolly, Atxaga e tantos outros.
A carón destes, están os autores da chamada LIX, que descubrín na década dos setenta, cando algunhas editoriais españolas deron en traducir os autores que renovaran o panorama europeo tras a Segunda Guerra Mundial: Gianni Rodari, Roald Dahl, María Gripe, Michael Ende, Astrid Lindgren, Úrsula Wölffel… Ademais de me eliminar de vez os prexuízos que puidera ter sobre esta literatura, os seus libros sinaláronme o camiño que logo eu había seguir na escrita.
E, xaora, non podo esquecer os autores de sempre, que lin por primeira vez na miña infancia e que relín, e releo, de maior: Verne, Salgari, Stevenson, Poe… Nos seus libros está a raíz da miña afección pola lectura, nunca poderei esquecer tanto como lles debo.

—¿Que cres que lle falta aínda ás nosas letras e que lle sobra definitivamente?

Faltan dous elementos esenciais: máis lectores e unha industria cultural máis potente.
Fannos falta máis lectores, porque os libros en galego non chegan a unha boa parte dos seus potenciais destinatarios. Porque os libros están invisibilizados (en cantas librarías non os hai ou andan amoreados no curruncho “del gallego”!), porque existen prexuízos arredor da lectura en galego, porque unha parte deses potenciais lectores non ten (ou teme non ter) a competencia necesaria para ler en galego, porque nos medios de comunicación non se trata co coidado que merece a literatura feita na lingua de noso, porque o número de bibliotecas e a súa dotación é moito menor do que debería ser, porque é case inexistente a promoción da lectura como unha política pública imprescindible…
Coa petición dunha industria cultural máis potente, refírome a un tecido editorial que non estea exposto a situacións difíciles como a actual, cun goberno que dá a sensación de querer afogar todo o que signifique un pulo das manifestacións culturais en galego. Unha industria cultural que conte cun tecido que permita proxectos ambiciosos, a promoción interior e exterior, a tradución do máis relevante que se publique polo mundo etc.

—Se soubeses que o teu tempo se esgota, ¿que non te perdoarías non deixar escrito?

Sei que o meu tempo se esgota, non preciso usar o condicional. Coma calquera narrador, a través dos meus libros aspiro a deixar testemuña da miña visión da vida e da miña concepción do mundo. Desexo poder escribir algún libro máis, na procura dese texto que responda ás ambicións coas que un inicia cada novo proxecto.

—¿Cal é a túa valoración do noso presente literario?

Creo que non leo tanto como para dar unha opinión cunha certa base, son moitos os libros que van quedando fóra do meu alcance. Con todo, non dubido en valorar de xeito positivo o panorama literario actual. Cada ano aparecen uns poucos libros de alta calidade (no ensaio, na poesía, na narración, no escaso teatro que se publica) e aparecen tamén outros títulos que, en circunstancias normais, poderían ter ampla difusión social. Creo que non desmerecemos en relación con outras literaturas europeas, nin moito menos.
A nosa eiva está nas facetas que non son propiamente a creación, mais que inflúen nela, comezando pola existencia dunhas elites político-sociais-económicas alleas á riqueza literaria. Non termos un estado detrás, como lle ocorre a outras literaturas pequenas en tamaño, é unha carencia que se constata cada día.

Armando Requeixo

 

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Fantasmas de luz»: Un «timeline» do noso tempo. Crítica de Ramón Nicolás sobre o libro de Agustín Fernández Paz

24 Xaneiro 2012

Críticas,Infantil,Xuvenil

Ramón Nicolás publicou nas páxinas do suplemento Culturas de La Voz de Galicia unha recensión crítica sobre Fantasmas de luz, de Agustín Fernández Paz.

Un «timeline» do noso tempo

Agustín Fernández Paz colleita, nos últimos tempos,  éxitos e recoñecementos literarios que non teño dúbida en valorar como xustos e ben merecidos. O autor podería optar, e sería ben lícito facelo, por volver tripar camiños xa transitados mais, moi polo contrario, o escritor vilalbés prefire seguir na procura de novas olladas que permitan achegarse a outras perspectivas que permitan visualizar ángulos do noso tempo talvez mal iluminados.

            Con todo non é, xustamente, esa a lectura novidosa que cumpriría facer dun elemento axial que percorre a novela como é a  homenaxe que se rende ao universo cinematográfico e á súa influencia nas nosas vidas pois este é un asunto ben presente na nosa tradición literaria desde o Ilustrísima de Casares ata moitas das obras ou poemarios contemporáneos. Mais si o é o feito de que o cine e as referencias cinematográficas sexan o alento vital que explica a vida de  Damián, profesionalmente vinculado ao traballo das antigas salas de proxección para quen a vida pasa polo filtro melancólico das películas visionadas mais que, dun día para outro, vai verse privado do seu traballo. Ese é o momento no que, parella a unha transformación operada nel e na súa esposa, nace se se quere outra novela, isto é, cédeselle espazo tanto para a reflexión sobre o devalar da relación sentimental coa súa esposa como para retratar as consecuencias da exclusión social derivada dos fortes tentáculos dun neoliberalismo que afoga o mercado do traballo e esnaquiza conquistas sociais dun sopro, adoptando literariamente unha solución extraordinariamente efectiva como é a de se abeirar ao xénero do fantástico, ganduxándose con eficacia nos ámbitos do cotián a través da ensamblaxe que nuclea dous clásicos de H.G. Wells levados á pantalla como foron “O home invisible” e “O home sen sombra”. E é nesta parte conclusiva onde se percibe certa airexa esperanzadora suxerindo que talvez sexa posible cambiar moitas cousas.

    A novela, sen dúbida, encerra o poder de espertar a conciencia cívica á marxe de que estudadamente suxira distintos niveis de lectura pois a proxección das exclusións sociais vai alén das motivadas puramente pola precariedade laboral. Nela, finalmente,  entendo como un acerto incluír, a xeito de “tomas extra”, un conxunto de relatos que ben achegan novos perfís respecto de personaxes que pasean pola novela ben afondan nalgún asunto só levemente aludido na novela, sen esquecer a presenza dunhas fichas comentadas polo autor que reparan en varias das películas amentadas polo protagonista. Mágoa dun making off que xa sería trazar un círculo perfecto nesta magnífica aliaxe entre cine, vida e literatura, pero iso ben nolo pode relatar o autor noutra ocasión.

        Parabéns, abofé, por este novo galano que é Fantasmas de luz: unha nova mostra do indiscutible talento do seu autor que, nesta ocasión, vén de mans dadas coas ilustracións doutro grande como é Miguelanxo Prado.

Chuzame! A Facebook A Twitter

A exclusión social en «Fantasmas de luz», de Agustín Fernández Paz. Artigo de Ruth Fernández

23 Xaneiro 2012

Críticas,Infantil,Xuvenil

Ruth Fernández publicou en Galicia Hoxe un artigo de opinión sobre Fantasmas de luz, de Agustín Fernández Paz.

 

Fantasmas de luz

Durante as vacacións de Nadal, recibín no meu fogar a última obra de Agustín Fernández Paz, un agasallo que sempre me produce unha enorme satisfacción cando chega ás miñas mans algunha novidade do seu creador, como ben sabe Agustín. Grazas, de novo.

Durante as 185 páxinas asinadas polo autor vilalbés, que contan con ilustracións de Miguelanxo Prado, coñecemos a historia de Damián, casado con Marga e pai de Ismael. Despois de 35 anos traballando en ‘Prudesa Filmes’, Carlos, o seu xefe, dille que a empresa ten os días contados. Asegura que as salas multicines dos centros comerciais se levan a palma, feito polo que van pechando os cines do pasado. Iso é o que acontece co ‘Cine Soñadores’ no libro e o que pasou en todas as cidades nos últimos anos. Así vai ocorrer coas cinco salas que xestiona a empresa na que traballa Damián.

En realidade, o único que pretende o egoísta de Carlos é vender o solo no que se ubican os establecementos herdados e obter así un grande beneficio, a costa do despido dos seus traballadores, que deron media vida pola empresa. Todo apunta a que no lugar se levantará unha torre, con trinta e seis vivendas e baixos comerciais. Como se di na obra titulada Fantasmas de luz, ‘Don Carlos axeonllárase ante o altar do Diñeiro, o novo deus omnipotente’ (p.43).

Damián pasa polo que tantos outros nestes tempos: perda do posto de traballo, engrosamento das listas do INEM, querendo obter outro emprego como operador de cabina de proxección, ao ser no Cine Soñadores o responsable de proxección das películas. Non hai nada que encaixe con ese perfil, como non podía ser doutro xeito… Cantos pasaron polo INEM buscando un traballo para o que non tiñan o perfil axeitado?

 No libro de Fernández Paz o tema central é o da exclusión social, de plena actualidade, nestes tempos de crise e recesión económica. De aí que atopemos a alegoría dos personaxes convertidos en fantasmas, volvéndose invisibles para o resto da sociedade, agás para aqueles que viven unha situación semellante á súa, como a condición de prexubilada de Marga, que primeiro traballara en ‘Casa e Fogar’ e logo tivera unha florería, pechando o negocio ao non poder igualar nos prezos aos establecementos da competencia. Vólvense transparentes, imposibles de recoñecer nos eidos nos que antes se movían. Experimentan unha sensación de aillamento, de soidade, de invisibilidade, que o autor relaciona con documentos fílmicos coma O home sen sombra e O home invisible.

Nesta obra, como fixera o autor en O único que queda é o amor, vólvense trascendentais as citas, neste caso de filmes, e non tanto de libros. E de alí procede tamén a que di ‘todas as lembranzas son sucos de bágoas’ (2046, Wong Kar Wai), así como as palabras ‘O amor é unha cuestión de oportunidade. De nada serve encontrar a persoa idónea demasiado pronto ou demasiado tarde’. Hai algunhas sumamente interesantes, como a extraída da película Amélie: ‘É curiosa, a vida. Cando eres neno o tempo non acaba de pasar. E logo, sen te decatares, tes cincuenta anos e da infancia o único que che queda colle nunha caixa enferruxada’ (p.58).

Outra das citas que me fascinaron, que deberiamos escribir en mayúsculas é a tomada do filme O club dos poetas mortos: ‘NON ESQUEZAN QUE, A PESAR DE TODO O QUE LLES DIGAN, AS PALABRAS E AS IDEAS PODEN CAMBIAR O MUNDO’. Grazas por rescatar esa afirmación.

Despois do relato no que Damián é o protagonista, o autor de Corredores de sombra e Non hai noite tan longa, inclúe un apartado que chama ‘Tomas extra’ (A cabina dos soños de Damián, Fascinación por Julianne Moore, Un empresario exemplar, Unha foto para os días de tristeza, Fronte á porta de Brandeburgo Ismael contempla o ceo de Berlín e A florería de Marga). Trátase de secuencias vencelladas á trama principal, que se engaden ao final do filme de Damián, en definitiva unha serie de escenas eliminadas do centro da historia, pero moi útiles para comprender de xeito global a ficción.

E aquí non acaba a cousa. Fernández Paz engade un apartado moi notable: inclúe un listado de filmes cunha ficha artística e un resumo de cada un. Todos os títulos reflectados están vencellados á trama, empregando citas dos mesmos. Nesta sección do libro atopamos referencias a Eu son lenda, O exorcista, Cinema Paradiso, O sexto sentido, O padriño, Full Monty, Os luns ao sol, Morte dun viaxante, As uvas da ira, Os outros, Coa morte nos talóns, Big Fish, Morte en Venecia, As pontes de Madison, Thelma e Louise, O gatopardo, O doutor Frankestein, O nome da rosa, A noiva de Frankestein, Terminator, Psicose, etc.

 A modo de epílogo, para finalizar Fantasmas de luz, Fernández Paz fala da súa paixón polo cine, citando o Cine Vilalbés da infancia, o da Universidade Laboral de Xixón, así coma os cines de Barcelona, Bilbao, A Coruña e Vigo. E tamén nos refire a súa experiencia formando parte dos Cineclubs da U. Laboral de Xixón, do montado en Guernika, do Cineclub Coruña… Afirma que ‘as persoas da miña xeración temos o corpo enchoupado de películas, non se nos pode entender sen o cine’ (p.185). Despois de abrir a novela coa cita ‘As películas acaban, pero o cine non remata nunca’ (Davide Ferrario) o amigo Agustín fai un chamamento citando a Luis Eduardo Aute e pide ‘Cine, cine, cine/ más cine por favor). Que así sexa.

Ruth Fernández

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Fantasmas de luz», de Agustín Fernández Paz en A Escola do Faro

12 Xaneiro 2012

Críticas,Infantil,Xuvenil

O suplemento A Escola do Faro, do Faro de Vigo, publica unha recensión obre Fantasmas de luz, de Agustín Fernández Paz.

La nueva novela de Agustín Fernández Paz ( Vilalba, Lugo, 1947) aborda uno de los grandes dramas de la época actual: el de la exclusión y el de la invisibilidad a la que se ve sometida una parte de la sociedad. Empleando recursos de la novela fantástica y combinando suspense con melancolía, la obra pretende ser un homenaje al cine, tanto a las viejas salas que fueron desapareciendo de nuestro panorama como a las grandes películas que, sin ser la vida misma, ayudan a entenderla y a llenar de esperanza el corazón.
Contando con las ilustraciones de Miguelanxo Prado, Fernández Paz nos narra la historia de Damián, un hombre que lleva treinta y cinco años trabajando como operadoren la cabina del mejor cine de la ciudad. Un día recibe la noticia de que la sala va a desaparecer y los empleados van a ser despedidosy su vida cambia. Su cuerpo y el de su mujer irán desapareciendo y volviéndose invisibles a los ojos de los que los rodean.

Chuzame! A Facebook A Twitter

A Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes abre unha web dedicada a Agustín Fernández Paz

Autores,Noticias

A Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes abriu onte unha web dedicada ao escritor galego Agustín Fernández Paz. A web, que está presentada pola profesora da Universidade de Santiago Blanca-Ana Roig Rechou, inclúe información sobre o autor (semblanza persoal, cronoloxía biográfica e premios e recoñecementos), sobre a súa obra (catálogo e bibliografía), estudos literarios sobre Agustín e a os seus libros, unha completa galería de imaxes que inclúe fotos persoais e as portadas das súas obras, e diversos enlaces de interese á artigos, vídeos ou información en torno á súa figura. Así mesmo, A Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes fixo público onte que abriu outra web dedicada á escritora arxentina Ema Wolf. Algúns xornais fanse eco hoxe desta noticia.

 

Un clásico contemporáneo
El gallego Agustín Fernández Paz (Vilalba, Lugo, 1947) es autor de más de cuarenta y cinco obras que hoy son un referente y que lo han convertido en un clásico contemporáneo. Sus textos se han traducido al castellano, catalán, eusquera, portugués, coreano, francés y árabe, y ha obtenido distintos premios, entre los que destacan el Lazarillo de 1990, el Nacional de Literatura de 2008 y el Iberoamericano SM, que le fue otorgado en 2011.

Dirigido por Blanca-Ana Roig Rechou y M.ª Isabel Soto López (Universidad de Santiago de Compostela), el portal que la Biblioteca Virtual dedica a Fernández Paz recoge fragmentos de sus obras más importantes, algunos estudios sobre su obra y un completo álbum gráfico.

Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes
La Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes (www.cervantesvirtual.com) fue creada en 1999 por iniciativa de la Universidad de Alicante, Banco Santander y la Fundación Marcelino Botín, y se desarrolla en la actualidad bajo la tutela de la Fundación Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes, que preside el escritor Mario Vargas Llosa, Premio Nobel de Literatura 2010. Su objetivo es la difusión de la literatura y las letras iberoamericanas en el mundo; ofrece, a través de la Red, libre acceso a más de 130.000 registros bibliográficos.

Chuzame! A Facebook A Twitter

A semblanza de Agustín Fernández Paz, por María Jesús Gil

9 Xaneiro 2012

Autores,Infantil,Premios,Xuvenil

Recibimos, e reproducimos, a fermosa semblanza que María Jesús Gil realizou sobre Agustín Fernández Paz durante o acto de entrega, o pasado  mes de novembro, do Premio Iberoamericano SM de Literatura Infantil e Xuvenil.

 

Semblanza de Agustín Fernández Paz con motivo de la entrega del 7º Premio Iberoamericano

Buenas tardes. Boas tardes.

Me hubiera gustado poder leerles el siguiente texto en gallego, que es la lengua en la que Agustín Fernández Paz escribe y sueña, pero no me he atrevido pues, aunque es un idioma que entiendo con facilidad – gracias a él y a otros queridos autores y amigos gallegos-  no lo hablo con la misma soltura.

Dice Agustín:

“Aunque cuando escribo abordo los temas que me interesan o me preocupan, aunque construyo mis historias con materiales tomados de lo que pasa a mi alrededor, no puedo olvidar que todos los hilos con los que acabo componiendo mis relatos tienen su origen en mi infancia. En los cuentos que escuché, en los libros y tebeos que leí, en las películas que vi en unas salas de cine que ya no existen, en los juegos de las tardes de invierno y en todas las aventuras de aquellos veranos luminosos y eternos. Todo está allí, en los paisajes encerrados en mi memoria.”

 En este texto, que forma parte de una extensa conferencia del autor  – que se titula Los paisajes de la memoria – encontramos el inicio de un viaje que parte de sus años de infancia, de del niño que nos mira desde esa foto. Ese niño de unos 10 años de edad, nacido en un pueblo gallego llamado Vilalba, en los tristes y grises años de la posguerra española. Recuerda Agustín que en su escuela, como en tantas otras, todavía escribían en pequeñas pizarras con pizarrín de tiza, lo que retrata la pobreza de medios de aquella época.

Época en la que los niños comían en la escuela la mantequilla, el queso y la leche en polvo procedentes de la ayuda norteamericana. Aquellas escuelas heladas, en las que había un único libro de texto y algunos libros de lectura,  viejos y gastados, como los que vemos en la foto.

 Pero Agustín tuvo la suerte de tener libros en su casa. Y en otro texto evoca así sus primeras lecturas:

“Una noche cualquiera de invierno, en los grises y mediocres años cincuenta. Una casa de un pequeño pueblo gallego, tan pobre como las otras que hay a su alrededor. La oscuridad de la larga noche de piedra de la dictadura es algo más que una metáfora. En esa casa hay un hombre sentado a la mesa de la cocina, que apoya un libro sobre el hule gastado. Ha estado trabajando todo el día en la carpintería, quizá ocupado en las piezas de una cama, o de un armario, muebles hechos con la voluntad de vencer el tiempo. Ahora tiene el libro abierto y, mientras pasa las páginas, le habla a su hijo más pequeño de las maravillas que, como si fuera una lámpara mágica, encierra aquel volumen. “Pronto podrás leerlo”, le dice al niño, “y entonces verás como es cierto todo lo que te he contado”. Y el niño, contagiado por el entusiasmo que desprenden los ojos y las palabras de su padre, desea que pasen veloces los días, para poder entrar en el espacio de La isla misteriosa de Jules Verne, pues ese es el libro, uno de los que forman la biblioteca paterna, si es que se le puede llamar así a los dos estantes que guardan unos pocos volúmenes, un tesoro para aquellos tiempos: Verne, Poe, Salgari, Dumas, Mark Twain, Puskhin, Fernández Flórez… Todas ediciones viejas y gastadas, aunque algunas aparezcan protegidas por las nuevas cubiertas que les han puesto las manos cuidadosas de un encuadernador amigo. Libros que, en un proceso de seducción guiado sólo por la intuición y el entusiasmo, sirvieron para que aquel niño quedase contagiado para siempre por el deseo de leer.”

 Aquel niño era Agustín y el carpintero su padre. De él aprendió que la lectura, por encima de todo, nos ayuda a vivir; pero también que nos sirve para conocer otros mundos, otras vidas, para viajar por el tiempo y por el espacio y para que nuestra imaginación se expanda sin límites.

 En ese texto el autor alude a “la oscuridad de la longa noite de pedra”, la larga noche de piedra, ese guiño al poeta gallego Celso Emilio Ferreiro, que nos habla de la dura y amarga realidad de la posguerra española en la que creció ese niño y que ha influido inevitablemente en su obra.

 A los trece años salió de Vilalba, para cursar siete largos años en la Universidad Laboral de Gijón. Un mundo completamente nuevo para aquel niño de pueblo, pero donde vivió experiencias que fueron importantes para su formación como lector y como escritor. Allí, aparte de conseguir su título de Perito Industrial Mecánico, tuvo profesores que jugaron un papel importante en su formación lectora. Frecuentó las bibliotecas del centro, leyendo las obras completas de autores como Kipling, Valle Inclán, Kazantzakis o Juan Ramón Jiménez. Fue allí donde empezó a publicar algunos textos en el periódico semanal La Torre.

 ¿Cómo un perito industrial al que le gustaban las matemáticas y la física terminó convirtiéndose en escritor?

 Nos ha contado Agustín que, durante los dos veranos que pasó haciendo las milicias universitarias, un amigo, observando  su afición lectora, le llevaba libros de la biblioteca familiar todos los fines de semana. Y así leyó las obras de Kafka, Samuel Beckett, Camus, Bertrand Russell…

 En 1969, decide marcharse a Barcelona, con la intención de trabajar y estudiar. Allí vive la intensa vida cultural de la ciudad, teatro, música, lecturas y cine, sobre todo cine, al que ya era un gran aficionado.

 Dos años después y con algunos ahorros, regresa a Galicia, a A Coruña, y entre 1971 y 1976, vive intensamente la agitación  cultural y política y estudia Magisterio y Ciencias de la Educación. Ve claramente que sus inquietudes culturales pueden tener sentido en el mundo de la docencia. Vive con entusiasmo los cambios que se empiezan a producir en el ámbito de la educación, las ideas renovadoras que comenzaban a llegar de otros países, la aparición de la revista Cuadernos de Pedagogía, conecta con otras personas que piensan como él,  descubre que forma parte de un movimiento mucho más amplio. Lee a Piaget, a Paulo Freire, a Ivan Illitch, Carta a una maestra, de los alumnos de Dom Milani, de la escuela italiana de Barbiana, la Gramática de la fantasía de Rodari o Sempre en Galiza de Castelao.

Unos años intensísimos como maestro en A Coruña,  en Gernika, en Mugardos… Es una época de profundos cambios sociales y políticos en España: los últimos años de la dictadura, la transición, el golpe de estado, el inicio de la etapa autonómica. Es por aquel tiempo cuando aparecen los primeros movimientos de renovación pedagógica, en los que Agustín participa con entusiasmo.

 En la década de los setenta, descubre la existencia de una literatura infantil y juvenil que es decisiva para que se convierta en escritor. Lee con avidez a Gianni Rodari, Roald Dahl, Ursula Wölfel, Maria Gripe, Michael Ende, Antoniorrobles, María Teresa León. La mediocre y moralizante literatura infantil española anterior desaparece con los aires renovadores de estos nuevos escritores.

En ese tiempo se introduce oficialmente la lengua gallega en la enseñanza. Se necesitaban libros de lectura y la literatura infantil y juvenil en gallego era muy escasa. Y ese fue el empujón definitivo. Aunque nunca había dejado de escribir para él mismo, comienza a escribir  cuentos para utilizar en clase y, de ahí a publicar  de forma autónoma, solo había un paso.

 Casi al mismo tiempo obtiene dos premios importantes: uno de ámbito gallego, el Merlín, por As flores radioactivas y otro de ámbito estatal, el Lazarillo, que concede, a una obra no publicada, la rama española de IBBY, OEPLI. En 1991 se concedió al título   Contos por palabras. Recuerdo este último premio con especial emoción ya que desde entonces data la relación de Agustín con Ediciones SM y nuestra amistad

Y me detengo un momento en este punto para contarles una anécdota personal: la misma tarde del fallo de este premio recibí el manuscrito en lengua gallega. Ediciones SM tenía ya por entonces un importante premio en lengua gallega, el O Barco de Vapor, y yo había publicado varios libros en gallego, de Paco Martín, de María Victoria Moreno, de Manuel María, entre otros. Pero, aún así,  mi conocimiento del gallego dejaba mucho que desear. Sin embargo, pudo más mi curiosidad y empecé a leer aquel manuscrito que acaba de obtener el Premio Lazarillo. Observé que cada capítulo empezaba con una fotocopia de la página de anuncios por palabras de un diario. Y con un círculo, hecho con rotulador, rodeando alguno de los anuncios.

Así, se podía leer:

LLAVES UNIÓN. Duplicamos todas con o sin muestra

URGE manicura,

EN Celanova, por cierre de cine, se vende equipo de proyección completo y 300 butacas, con poco uso, o

EMPRESA de fabricación arcas fúnebres precisa representante para ventas en zona centro y norte de España. Trabajo estable, interesantes condiciones económicas, enviar currículum vitae y fotografía reciente… y una dirección.

Y a continuación, una imaginativa, brillante y sorprendente historia, llena de humor, seguía a cada uno de estos anuncios.

 Leí sin parar y, en cuanto terminé, ya estaba segura de que quería publicar ese manuscrito. Llamé a Agustín. Me interesaban también los derechos para lengua gallega. Me respondió lo que siempre me ha dicho durante todos estos años de amistad: “¿Para gallego? Mira, el gallego ya lo va a publicar Manolo”. Manuel Bragado, Director General de Xeráis, su principal editorial en Galicia, y que hoy está también con nosotros. Gracias por acompañarnos, Manolo. Aprovecho para confesarte – aunque creo que siempre lo has sabido -  que muchas veces he intentado conseguir los derechos para lengua gallega de los libros de Agustín, sin conseguirlo casi nunca, como también sabes.

Desde esta fecha, 1991, he tenido la suerte de ser editora y amiga de Agustín. Sé que esta relación tan cercana, tan cordial, ha sido la misma con todos sus editores, que somos muchos. Porque, Agustín ha escrito muchos libros, para lectores de todas las edades. Unos cuarenta títulos, muchos de los cuales han sido galardonados con los premios más importantes. No me resisto a enumerar alguno de ellos, al menos los más relevantes, para no cansarles a ustedes:

Aparte del Premio Merlín por As flores radiactivas y el Premio Lazarillo por Contos por palabras ya mencionados anteriormente, obtuvo el Premio Edebé en 1994, por Trece años de Branca,  El O Barco de Vapor por O meu nome é Skywalker en 2002.

En 2001 obtuvo el premio Protagonista Jove por el título Aire negro. Este premio, que organiza el Consell Català del Llibre en colaboración con l´Associació Catalana d´Amics del Llibre Infantil i Juvenil, es concedido por un jurado juvenil. Me parece importante destacar que, en este caso, fueron los destinatarios del libro, los jóvenes, los que lo eligieron como su libro preferido del año. Y eso que Fernández Paz es un autor exigente con sus lectores. Como en tantas de sus obras, esta novela está llena de referencias a creadores  universales como Henry James o Joseph Conrad.

 En sus novelas siempre encontramos algún personaje al que le apasionan los libros. De forma deliberada, introduce poemas de Neruda, Valente, Yeats, Eliot o Pessoa, por citar algunos. De esta forma, consigue compartir con los jóvenes las lecturas que le gustan. Y sus lectores, a juzgar por los comentarios que hacen sobre sus obras, reconocen la calidad de lo que se les ofrece.

 En 2008 obtiene el Premio Nacional de Literatura por O único que queda é o

amor,  publicado por Edicións Xeráis. Y me detengo un momento en este título que ha obtenido el máximo galardón de los premios de literatura en España y que empieza con una cita de la obra Nieve,  del Premio Nobel Orhan Pamuk, que dice: “y cuando me doy cuenta de cómo vamos a pasar por este mundo sin dejar huella después de haber llevado unas vidas estúpidas, comprendo con rabia que en la vida lo único que queda es el amor”.

Es esta una obra fundamental en la que el autor nos presenta una serie de personajes unidos por una trama de hilos invisibles, por el hilo conductor del amor, que cada uno vive desde su propia experiencia y perspectiva. El amor en todas sus variantes: El amor platónico, el amor después de la muerte, el amor perdido, la amargura del desamor.  Relatos que exploran con gran profundidad el mundo de los sentimientos.

En tres ocasiones, tres de sus obras han aparecido en la prestigiosa Honour List de IBBY: Contos por palabras en 1992, Aire negro en 2002 y O único que queda é o amor en 2010. Por dos veces, dos de sus títulos: Aire negro y O meu nome é Skywalker han tenido un lugar en el catálogo de los White Ravens y por dos veces ha sido nominado al Premio Astrid Lindgren Memorial.

 Y, por último, Agustín Fernández Paz  es el candidato de España para el premio que se considera el Nobel de la Literatura Infantil y Juvenil, el Premio Hans Christian Andersen, que se fallará en Basilea en marzo de 2012.

 Como les decía, y volviendo a lo personal, a lo largo de estos 20 años, aparte de publicar muchos de sus títulos, puedo decir que hemos tenido una auténtica amistad que se ha ido fortaleciendo con el trato. He seguido de cerca sus éxitos, sus premios,  he leído sus nuevos libros, que me llegaban puntualmente con cariñosas dedicatorias, he tenido noticia de las traducciones de sus títulos a otras lenguas: castellano, catalán, euskera, italiano, francés, árabe, coreano…

 Con qué placer recibo sus cartas manuscritas, con esa letra menuda, tan característica.  A través de esas cartas, he ido conociendo sobre sus proyectos, que siempre ha acometido con entusiasmo y con rigor. Sobre los acontecimientos familiares, Inma, sobre su orgullo de padre y su amor por esa hija que hoy le acompaña, Mariña. Sobre la vida, en definitiva.

Y qué decir de las largas conversaciones sobre nuestras respectivas lecturas, sobre las últimas películas que hemos visto. Sobre sus recuerdos, los tebeos que leía con sus hermanos, sus seriales de radio preferidos: Superman y Una princesa de Marte, la hoguera de San Juan de su pueblo, el olor a pan reciente y a manzanas de su casa. Y sobre la señora Generosa, que por la noche les contaba, a él y a sus hermanos, cuentos de crímenes y de aparecidos.

Siempre dices que la literatura nace de la memoria y de la imaginación y que se teje con los hilos de la vida. Y estos son algunos de los hilos con los que has tejido tu mundo literario.

Gracias, Agustín. Por tu generosidad. Por tu empeño y por tu lucha por dignificar la literatura infantil y juvenil, en la que siempre has creído. Dices, con Pierre Clanché, que “necesitamos historias del mismo modo que necesitamos sueños; no para olvidar lo real, sino para ejercitarnos en afrontarlo”. Historias y mundos que ejerciten la fantasía, la creatividad, la imaginación, la emotividad y permitan dibujar mundos interiores donde los mitos, los héroes y las tradiciones culturales pasen a formar parte de nuestra experiencia vital.

Necesitamos historias y el origen de todas está en los libros.

El jurado que te ha concedido el Premio Iberoamericano ha destacado “tu compromiso con los valores universales y tu papel determinante en la construcción de una literatura infantil y juvenil en lengua gallega”.

Gracias por la profunda dimensión de tu literatura, en constante búsqueda de técnicas y recursos, por la hondura de las vidas de los personajes que nos presentas en ella, por tus historias reales o sobrenaturales, en las que nunca falta el humor, del que la literatura infantil está tan necesitada.

Gracias por tu complicidad con los lectores para los que no escatimas esfuerzos, y para los que has creado en tus obras atmósferas y personajes que evocan el pasado a través de tus recuerdos de infancia.

Decías en una entrevista, nada más concederte este Premio, “he sido docente a lo largo de treinta y tantos años y más allá de procedimientos complejos, lo que se precisa para que los niños y jóvenes se adentren en el universo de las historias escritas  es un conjunto de buenos libros y un profesor o profesora que ame la lectura. Con esto se puede desatar en los niños la pasión por la lectura con cierta facilidad”.

 En alguna ocasión, te he oído citar una frase del ensayo titulado “Imaginación y creación”, de unos de los más grandes e imaginativos escritores gallegos, Álvaro Cunqueiro, que dice: “Lo propio de un escritor es contar claro, seguido y bien. Contar la totalidad humana, que él por su parte tiene la obligación de alimentar con nuevas miradas. Y si hay algo que esté claro en esa dieta es que la persona precisa en primer lugar, como quien bebe agua, beber sueños”.

Y dices tú: “Beber sueños como quien bebe agua. No encuentro mejor manera de expresar la necesidad y el placer que explican la lectura”.

 Moitas grazas. Muchas gracias.   Guadalajara, 29 de noviembre de 2011

María Jesús Gil

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Fantasmas de luz», de Agustín Fernández Paz: entre o realismo e a fantasía. Crítica en Trafegando ronseis

2 Xaneiro 2012

Blogs,Críticas,Infantil,Xuvenil

O blog Trafegando ronseis publicou unha anotación de sobre Fantasmas de luz, de Agustín Fernández Paz.

 

Fantasmas de luz

O último título que nos ofrece Agustín Fernández Paz é Fantasmas de luz, publicado pola editorial Xerais, apoiado polas fantásticas ilustracións de Miguelanxo Prado. Amor polo cine que demostra en cada liña e en cada parágrafo, ofrecéndonos unha interesante selección de filmes ao final da novela, pero sobre todo amor pola xustiza, facendo fincapé na actual situación de inxustiza social que estamos a vivir arestora na nosa sociedade, onde os pobres son cada vez máis pobres e os ricos cada vez máis ricos.
A medio camiño entre o realismo e a fantasía, a historia que nos relata Agustín é unha historia acontecida aquí mesmo, ao noso carón, cando paseamos pola rúa e non vemos a metade da xente que cruzamos. Unha historia de invisibilade chea de melancolía mesturada asemade con optimismo, porque a unión e o amor dan novos azos para seguir adiante. E porque o cine axudará a entender mellor a vida: tantas frases e escenas maxistrais que definen o noso acontecer cotiá. A chiscadela ao sétimo arte amplíase cunha serie de “Tomas extra” que complementan a curta historia que se nos relataba na parte principal da novela; pero estes extras son fundamentais tamén para reflexionar, para saber máis, para completar o noso maxín sobre o lido e interactuar coa historia principal. Non son tomas falsas, por tanto, senón que son un aditamento insubstituíble.
As ilutracións que acompañan o bo facer de Agustín son parte esencial da natureza real e morriñenta do texto. Non podía ser doutro xeito vindo de quen veñen: escusado é falar da arte de Miguelanxo Prado, o noso máis internacional comiqueiro e ilustrador.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Cine, realismo, fantasía e melancolía en «Fantasmas de luz», de Agustín Fernández Paz. Crítica de Xosé Manuel Eyré en Galicia Confidencial

23 Decembro 2011

Críticas,Infantil,Xuvenil

Xosé Manuel Eyré publicou en Galicia Confidencial unha recensión crítica sobre Fantasmas de luz, de Agustín Fernández Paz.

 

Novela de homenaxe ao cinema

Esta semana, o libro de referencia é ‘Fantasmas de Luz”, unha obra de Agustín Fernández Paz, ilustrada por Miguelanxo Prado e publicada por Xerais.

As festas destas datas son moi propicias á melancolía, a botar a ollada atrás e facer revisión do vivido, e, polo tanto, marco moi acaido para títulos como o que imos comentar hoxe, que nos chega desde a narrativa competente de Agustín Fernández Paz e as ilustracións dun mago  da cor e as liñas como Miguelanxo Prado. Toda a unha garantía para confeccionar un título interesante, e onde as dúas artes de contar historias se complementan de xeito moi acaido. Dúas artes de contar historias unidas para homenaxear unha terceira: o cinema. Entre as tres se teñen auxiliado en múltiples ocasións, as tres se beben continuamente. Abonde lembrar títulos como os Cinepoemas de Claudio Rodríguez Fer ou aquel volume colectivo titulado Narradores de cine, ambos tamén de Xerais, escusando o non entrar no tan complexo mundo das influencias da sétima arte nos modos e maneiras da narrativa.
E queremos comezar polas ilustracións, a achega de Miguelanxo Prado, os seus deseños  teñen o poder de lembrarnos que se está a falar da vida real, que é o que interesa, a vida real e os problemas dos seus habitantes, eses conflitos que fan de calquera peón un heroe, non porque os resolva senón máis ben porque malia a problemática consegue seguir adiante. Á vez que presta moito coidado en lembrarnos que o que vemos/lemos non é a realidade, senón unha fantasía sobre o real. De xeito que nunca desinstala no lector a necesidade crítica senón que apela a ela, volvéndoa aliada súa.
Pola súa banda, a historia que novela Agustín Fernández Paz tamén camiña entre o realismo, a fantasía e a melancolía, sen faltar doses de humor e apelando tamén á conciencia crítica. Conta historia de Damián e Marga, como se volven invisíbeis. Nada que non lle pase a calquera fillo de veciño. Cando despiden o vello proxectionista do cinema Soñadores, a súa vida e dos que o rodean comeza a mudar. E case paralelo a ese comezo da muda é do entrada da aforística cinematográfica no discurso. Porque a vida de Damián non se entende sen o cinema, dito con outras palabras, o cinema, as historias do cinema son un instrumento nas mans de Damián para entender a vida. Algo moi importante, pois do mesmo xeito que a ficción axuda a Damián debe o lector ter en conta que Fantasmas de luz tamén pode poñer o seu lombo na interpretación da actualidade cotiá.
Son moitos os filmes aos que se recorre, son moitos os filmes desta homenaxe ao cinema. E no remate ofrécese un completo dossier deles. Maioritariamente cinema made in Hollywood, tanto é así que nin se menta algún título da curta e heroica vida do cinema galego.
E a historia novela ten unha estrutura moi marcada. Primeiramente ofrécese a historia da invisibilidade de Damián, ou como calquera pode rematar sendo excluído da sociedade, abonda que reciba unha carta de despedimento para que se decate. A historia de como Damián e Marga tornan invisíbeis, e como na república da invisibilidade non son os únicos, ni moito menos. Contada con sentimento, unhas pingas de humor e o saber narrativo dun dos nosos máis celebrados autores, non demora nada o lector en empatizar fortemente coa historia. Raro será que, a novela vai destinada preferentemente a lectores adultos, varios ou moitos deses títulos non os teña gardados na memoria cinematográfica propia. E que o que se está contando é vida levada á fantasía, non ofrece dúbidas. Vida levada á fantasía para homenaxear a fantasía e que axuda a levar e enteder a vida.
Logo, e porque a historia da invisibilidade de Damián e Marga ( a parentela con O home invisíbel e o O Home sen sombra, resulta innegábel, son dous títulos centrais nas referencias cinematográficas) tampouco é moi longa e non se pretende outra cousa que relatar ese proceso, aínda se ofrecen media ducia de “Tomas extra”. Seis engádegas narrativas que retoman a historia para complementala, complementala sen redimensionala, de xeito que tamén  se poden ter como convites para que o lector reflexione sobre a historia contada.
Nin máis nin menos.

Xosé Manuel Eyré

Chuzame! A Facebook A Twitter

Entrevista con Agustín Fernández Paz sobre «Fantasmas de luz» en Radiofusión

Entrevistas,Infantil,Radio,Xuvenil

Radiofusión, a programación das Radios Municipais Galegas, emitiu unha entrevista con Agustín Fernández Paz a raíz da publicación do seu libro Fantasmas de luz.

A entrevista pode escoitarse en mp3 aquí.

 

Homenaxe ao cine e denuncia social conviven na nova novela de Agustín Fernández Paz

Xerais saca á rúa “Fantasmas de luz”

“Nunca poderán acabar con nós nin esmagarnos. Sempre sairemos adiante porque nós somos o pobo”. Do espírito co que John Ford impregnou a adaptación cinematográfica de Las uvas de la ira tira Agustín Fernández Paz na súa nova novela. A este e outros clásicos da sétima arte homenaxea o escritor vilalbés en Fantasmas de luz, unha obra que, ao igual que a devandita película, denuncia as consecuencias do capitalismo na vida dos traballadores. “Nun abrir e pechar de ollos, vanse polo sumidoiro as conquistas sociais e laborais que levaban décadas consolidadas”, reflexionou esta tarde o autor nos micrófonos de Radiofusión

Cultura • 20/12/2011 • Autor: Redacción

Agustín Fernández Paz atópase, ás veces, a si mesmo recitando frases de filmes que lle deixaron fonda pegada. Porén, non chega ao nivel do protagonista da súa nova novela, Damián, quen toma as súas decisións vitais en función do que aprendeu na gran pantalla. A través deste personaxe que tras quedar no paro comeza a volverse transparente, o autor pretende denunciar a invisibilidade que sofre unha parte da sociedade.

Tomando exemplo das edicións en DVD, Fantasmas de luz inclúe “tomas extra”. Fernández Paz engadiu á novela principal seis relatos que, a modo de escenas adicionais, axudan a entender mellor determinados aspectos da historia. O lector conta asemade coa axuda das ilustracións de Miguelanxo Prado, ante cuxo traballo o escritor asegura “quitarse o sombreiro”.

Das clasificacións do cinema tira tamén o autor chairego á hora de referirse aos destinatarios da súa nova obra. “Para todos os públicos” está pensada Fantasmas de luz xa que pode resultar de interese, asegura, tanto “para un adolescente como para unha señora de 80 anos”.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Agustín Fernández Paz: «O protagonista de ‘Fantasmas de luz’ aprendeu nos libros e nas películas a importancia da defensa duns principios»

22 Decembro 2011

Autores,Entrevistas,Infantil

Faro de Vigo publica unha entrevista de Mar Mato con Agustín Fernández Paz sobre o seu novo libro, Fantasmas de luz.

 

«He vivido como una desgracia el traslado de los cines a los centros comerciales»

Fernández Paz elige el paro y la precariedad laboral como hilos de su última novela

MAR MATO – VIGO Agustín Fernández Paz (Vigo, 1947) es uno de los autores gallegos contemporáneos más traducidos a otras lenguas. Tiene el don de los magos de la palabra, material que trabaja desde el corazón, moldeando las letras con un denominador común: la emoción. Ese saber hacer le ha brindado numerosos y prestigiosos galardones; el último, el Premio Iberoamericano SM de Literatura Infantil y Juvenil que recibió días atrás en la ciudad mexicana de Guadalajara. Ha regresado a la tierra cargado de energía. Ayer, la derrochaba en la librería Couceiro de Compostela en la presentación de su última novela, Fantasmas de luz (Xerais, con ilustraciones de Miguelanxo Prado). En ella, habla de un hombre y una mujer que se vuelven invisibles a la sociedad tras el desahucio del paro. Él, Damián, es el Alfredo gallego de Cinema Paradiso.

—¿Dónde nace esta novela?
—Lo que me ha motivado es lo que está pasando en la sociedad con el tipo de capitalismo colonizador que tenemos y las condiciones de trabajo que impone. Por otra parte, los de mi generación somos gente que nos empapamos de cine. El protagonista es un apasionado del cine pero el hilo es la precariedad laboral y el problema del paro que atraviesa toda la novela.

—También habla de la competencia depredadora.
—Es como está la sociedad actual donde los conceptos de solidaridad y cooperación no tienen excesiva buena prensa frente al individualismo y el sálvese quien pueda. El protagonista se queda sin trabajo y poco a poco se va volviendo transparente. Por otra parte, está el cine (donde trabaja y que cierra) ya que mucha gente en vez de formarse en las aulas, acabó formándose con las películas.

—Hay otros guiños, conscientes o no. Cuando amenazan con derribar el Cine Soñadores, pensamos en Cinema Paradiso.
—Sí, en ese y en los 51 cines (no multisala) de diferentes ciudades de España que tenían un papel más relevante en la vida social y que es el tipo de cine que yo añoro. Yo he vivido como una desgracia el traslado de los cines de la ciudad a los centros comerciales. Esta novela nace de un cuento que publiqué en el año 2000. En él, ya se veía el estado social que se vive en esta novela, una precariedad laboral en aumento; conquistas sociales por las que mucha gente sufrió y que se deshacen como si fuesen un terrón de azúcar. No obstante, la novela acaba con un aire de esperanza, de que otro mundo es posible como dice el altermundismo.

—… Si hay unión.
—Solo, cuando se supere el individualismo y se consigan movimientos solidarios. El estallido del 15-M ya es un síntoma.

—Resulta difícil imaginar algo diferente de lo que existe hoy.
—Muchas veces, los cambios sociales aparecen gestándose a lo largo del tiempo. ¿Quién no nos dice que ahora no hay fermento en la sociedad para el cambio en el futuro? ¿Quién nos iba a decir a nosotros, los de mi generación, que iba a caer el Muro de Berlín?

—En el libro, parafrasea a un personaje de Gary Cooper diciendo: “La vida del hombre no vale de nada si no vive de acuerdo con su conciencia”.
—La conciencia tiene que ver con tus ideas, tu visión del mundo, lo que te mueve por dentro. Las películas y las frases que menciono en el libro no han sido elegidas al azar. Son filmes que tienen un significado, un trasfondo, con personajes que ahondan en esa idea de que precisamos otro tipo de sociedad. El protagonista ha aprendido en los libros y las películas la importancia en la vida de la defensa de unos principios.

—¿Qué películas le han marcado a usted?
—Hay filmes que dejaron en mí una huella imborrable como Jules y Jim (Truffaut, 1961) que defendía la libertad sexual. Presenta a una mujer y dos hombres que viven juntos. También me marcó Matar a un Ruiseñor (Mulligan, 1962) y las películas de Bergman. Ahora, solo nos llega el cine comercial. Desde hace unos años, las películas francesas, inglesas o italianas parece que no existen. Ahora, en la carteleras solo ves lo que ofrecen las distribuidoras norteamericanas. Así son las cosas.

—Su primera película…
—Bien, no recuerdo la primera película que vi, sino la primera de la que tengo recuerdos. Fue Cuando los mundos chocan (Rudolph Maté, 1951). Como era niño, me impresionó mucho. Después, la volví a ver y no me dio miedo.

—Usted hace poco estuvo en Guadalajara recogiendo el premio SM. ¿Cómo vivió personalmente la polémica con la TVG a la que se acusó de censurar la noticia de la concesión a usted de dicho galardón?
—La alegría interior que supuso para mí la concesión de ese premio y las muestras de cariño que recibí en México me hicieron olvidar cualquiera desconsideración anterior. Yo me quedo con muchísimas sensaciones positivas. El resto no fue nada, cosas que suceden.

—Es triste que lo traten así en su país.
—Es un tema que no tiene que ver conmigo sino con valores culturales del cine, la literatura, el teatro… que no se ven prestigiados. En otros países, promocionan las actividades artísticas de sus habitantes, pero aquí vemos que no es así.

Mar Mato

Chuzame! A Facebook A Twitter

Agustín Fernández Paz: «A necesidade de historias está inscrita no ADN da humanidade». Reportaxe de Daniel Salgado

21 Decembro 2011

Críticas,Infantil,Reportaxes

Daniel Salgado publicou en El País unha reportaxe sobre o novo libro de Agustín Fernández Paz, Fantasmas de luz.

 

Fernández Paz: «La necesidad de historias está inscrita en el ADN de la humanidad»

El vilalbés presenta una novela cinéfila sobre “los desastres del capitalismo”

“Este libro se acabó de imprimir en noviembre de 2011″, reza el colofón de Fantasmas de luz, “125 años después de que la Federación Americana del Trabajo reivindicase en Chicago la jornada laboral de ocho horas, con la consigna ‘ocho horas para el trabajo, ocho horas para el sueño, ocho horas para la casa”. A Agustín Fernández Paz (Vilalba, 1947) le ha nacido una novela airada. “Lo puedo explicar así a posteriori, porque el proceso de escritura es un poco irracional”, explicaba ayer en Santiago durante la presentación, “pero este libro consiste en una crítica de las desfeitas causadas por el capitalismo desde la caída del Muro de Berlín”.

Para atacar narrativamente la globalización neoliberal, Fantasmas de Luz (Xerais) centra el foco en un operador de cabina de un viejo cine. Después de 35 años a los mandos del proyector, es despedido. “No se trata de un ensayo contra la globalización”, advirtió contra posibles deducciones apuradas el autor, “sino de una novela, crear un mundo y ponerlo en pie”. Fernández Paz, quien el pasado abril debutó en la colección de adultos de Xerais con Non hai noite tan longa, idea una estrategia en la que la economía política y la importancia de soñar se unen y “dan carne a los personajes”. “La necesidad de historias es algo inscrito en el ADN de la humanidad”, declaró, justo después de citar a Cunqueiro y su diagnóstico del ser humano como “bebedor de sueños”, a Paul Auster o una reciente columna periodística de Juan José Millás.

Por la nouvelle, ilustrada con trazo figurativo por Miguelanxo Prado y acompañada de “seis tomas extra” que ramifican la trama, desfilan decenas de películas, recogidas en pequeñas sinopsis en las últimas páginas. “Los de mi generación”, se justificó, “estamos inundados de películas, pertenecemos a una época en la que el cine tenía una dimensión que ya no tiene”. Jules et Jim (François Truffaut), Grupo Salvaje (Sam Peckinpah), Pasión (Ingmar Bergman) o El festín de Babette (Gabriel Axel) al fondo de su memoria sentimental, cuando el celuloide pesaba a la hora de conformar una mirada sobre el mundo. Para Damián, el protagonista de Fantasmas de luz, le había servido de particular universidad. A él se aferra cuando, a sus 52 años, se queda sin empleo y, con el paso del tiempo y de las páginas, se va volviendo invisible.

“Utilizo un método que ya he utilizado en otras obras mías”, expuso el escritor que, en 2008, recibió el Premio Nacional por O único que queda é o amor (Xerais), “en un contexto totalmente realista introduzco un elemento fantástico”. Damián pierda su consistencia física porque pierde su función social. Tampoco su pareja, Marga, corre mejor suerte y el vendaval económico los arrastra a todos. “La novela nos habla de uno de los grandes dramas contemporáneos, el de la exclusión y la invisibilidad al que se ve sometida una parte de la sociedad”, dice la nota promocional de la editora.

Pero Fantasmas de luz late una esperanza resignada. Esa misma que cierra Las uvas de la ira (1940), aunque en versión cinematográfica de John Ford, y cuyo diálogo final inspiró a Agustín Fernández Paz para ponerle el ramo a su última obra. “Nosotros somos los que vivimos. No podrán eliminarnos ni destruirnos. Persistiremos y resistiremos siempre. Somos el pueblo”, proclamaba la madre en la durísima radiografía de los Estados Unidos de la Gran Depresión que compone Ford. Era su etapa reformista. “Esa película [basada en el libro homónimo de John Steinbeck] tiene muchísima relación con lo que acontece en la actualidad”, no dudó en considerar Fernández Paz. Él mismo recordó las palabras de Xosé Manuel Beiras, homenajeado el sábado por cientos de personas: “No estamos derrotados”. Así hablaba un narrador que acaba de recoger en Guadalajara (México) el Premio Iberoamericano SM de literatura infantil.

Daniel Salgado

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Non hai noite tan longa» e «Como defenderes os teus dereitos lingüísticos», mellores libros de ficción e non ficción de 2011 para os usuarios de Redelibros

Crónica,Narrativa,Premios

Os usuarios/as de Redelibros, a rede social galega do libro, votaron nestes últimos días para elixir os mellores libros e iniciativas deste 2011. Logo dunha primeira selección das obras finalistas e un período para votar entre as candidaturas, a rede social fixo públicos os gañadores.

Tanto o mellor libro de ficción e como o mellor libro de non ficción deste 2011 son de Xerais.

Mellor obra literaria en galego:
Non hai noite tan longa
, de Agustín Fernández Paz

Obra non literaria en galego:
Como defenderes os teus dereitos lingüísticos,de Carlos Callón

 

Ademais, os usuarios e usuarias de Redelibros elixiron tamén ao crítico Armando Requeixo, Urco editora, Meubook, Culturgal, a revista Retranca ou o ilustrador Iván

Valladares, que resultaron gañadores noutras categorías.

Desde Xerais querémoslles dar os nosos parabéns aos usuarios e usuarias de Redelibros e aos seus promotores.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Fantasmas de luz», de Agustín Fernández Paz: a novela da literatura galega que mellor aborda o mundo do cine. Crítica de Xurxo González

Blogs,Críticas,Infantil

O blog Acto de primavera publica unha recensión de Xurxo González sobre Fantasmas de luz, de Agustín Fernández Paz.

 

Fantasmas de luz

Probablemente sexa esta a novela da literatura galega que máis e mellor aborda o mundo do cinema. Na lembranza fican títulos como a referencial Ilustrísima, a compilación Narradores de cine, a lírica de Cinepoemas, a encrucillada de Capitol, última sesión, ou as referencias puntuais definidoras de contextos en Expediente Artieda, Amor de tango, Antón e os inocentes, Ela, maldita alma, Males de cabeza, Círculo, Pensamentos impuros… Mais Fantasmas de luz, a última obra de Agustín Fernández Paz, vai máis alá de arroupar unha narración arredor da sétima arte, pois leva o mundo das imaxes en movemento a unha descomposición ontolóxica que serve para trazar unha desacougante reflexión sobre a falta de solidariedade da sociedade contemporánea.

Desde o título xa se establece unha clara analoxía sobre o mundo do cinema e a construción da novela en base a sucesivas veladuras. Atopámonos ante algo que parece ser unha cousa e que finalmente é outra. Atopámonos diante dunha novela extremadamente adulta nunha edición xuvenil, con conseguidas ilustracións de Miguelanxo Prado. Outro matiz interesante é a súa estrutura que intenta asemellarse a do menú dun deuvedé con tomas extra e información adicional (consistente en fichas dos filmes citados) que reverten en certa tendencia lúdica e pedagóxica que caracteriza a traxectoria do seu autor.

O groso da novela gravita sobre dúas partes diferenciadas. Na primeira sabemos da vida de Damián, un proxeccionista que despois de trinta e cinco anos queda no paro ao pechar os cinemas onde traballou toda a vida e se esforza en discernir entre o seu imaxinario e a realidade da súa vida útil desvelando, ao fin, certos retrousos da súa vida en parella. Esta parte está trufada de excesivas citas cinéfilas que nos amosan a alteración da mirada do protagonista. Unha crónica dunha resituación persoal mais tamén con certo valor histórico ao servir de testemuño sobre a decadencia comercial da exhibición tradicional de cinema.

É na segunda parte cando a novela colle inusitada forza. Ao ton triste e decadente da primeira séguelle unha narración inquedante e sorprendente, debedora da ciencia ficción dos sesenta baseada no estrañamento do cotiá. Especialmente conseguida é a capacidade de poñer a falar a nada. Este perfil de xénero serve como intermediario para facer un diagnóstico moi certeiro da nosa sociedade. Agustín Fernández Paz practica un xogo de prismas de gran virtuosismo que emprega o filtro da técnica e da fantasía (é dicir, o cinema) para achegarse a nosa realidade.

Deste xeito, o autor reconduce unha ficción desmedida para evidenciar un interese sobre o concreto, sobre unha preocupación social, case documental. E aquí tamén se produce un novo reencadramento pois o que nun principio parece un alegato contra a marxinalización das persoas maiores amplíase a todas as persoas vítimas da exclusión social e laboral, a consecuencia máis determinante derivada da actual crise. É por iso que Fastasmas de luz comeza sendo unha novela que dá conta da fraxilidade dos soños para afianzarse como guía ante as moitas inxustizas ás que normalmente lle torcemos a cara.

Xurxo González

Chuzame! A Facebook A Twitter

Agustín Fernández Paz: «Fantasmas de luz», coa historia dun home que traballa toda a vida nun cine e queda no paro, quere ser unha crítica do sistema

20 Decembro 2011

Autores,Entrevistas,Infantil

La Voz de Galicia publica unha entrevista de Camilo Franco con Agustín Fernández Paz sobre o seu novo libro, Fantasmas de luz.

 

Agustín Fernández Paz: «Os parados son a materia escura»

A nova novela de Paz aproveita o cine para falar da invisibilidade

O personaxe principal de Fantasmas de luz, a novela de Agustín Fernández Paz, tivo no cine a súa universidade. Foi proxeccionista ata que calquera das formas máis inmediatas do neoliberalismo acabaron co seu posto de traballo. Nesa universidade aprendeu unha máxima: «Nunca poderán con nós, somos o pobo». Foi na clase As uvas da ira, impartida por John Ford.

-No libro hai dúas argumentacións para a mesma historia.

-Quería escribir sobre a desfeita que está cometendo o capitalismo desde a caída do muro de Berlín. Pero non quería escribir un ensaio, quería utilizar as ferramentas da ficción e para iso tiña que darlle corpo a unha historia con personaxes e cunha trama. Por un lado quería facer unha crítica dura do sistema, pero por outro quería explicar o moito que importan os soños e a necesidade de que nos conten historias. No cruce desas dúas intencións está a historia dun home que traballa case toda a súa vida nun cine e queda sen traballo.

-No seu libro toma corpo esa idea de que ir ao paro é un xeito de desaparecer.

-Mesturo un contexto realista cun elemento fantástico. Neste caso é que o matrimonio protagonista, tras quedar os dous no paro, comezan a volverse transparentes. Están aí pero o mundo non os ve. Ese é un dos grandes perigos desta crises, que hai xente que desaparece.

-¿Considera que a sociedade é demasiado pasiva diante da dureza dos cambios?

-A impresión que eu teño é que os cambios que veñan, que van vir, non chegarán só a nivel local, senón que serán cambios globais, como global é o capitalismo agora e tamén é global o deterioro da natureza. O que non chego a albiscar agora, pero que pode estar sucedendo, é que, como dicía Marx, hai varias toupas furando na actualidade e non o sabemos, e quizais esteamos só intuíndo o que está sucedendo realmente. O que si quero crer é que esa consigna de que somos o 99 % segue sendo auténtica e debe impoñerse, e que esta forma de capitalismo está condenada a desaparecer polos seus métodos.

-Fala no libro da invisibilidade e da exclusión que provoca quedarse sen traballo. ¿Cre que é un mal difícil de combater?

-Eu creo que hai moita pasividade e que iso afecta a un certo espellismo porque en moitas partes a crise non se nota coa dureza que está tendo. De feito, eu vou por Vigo, onde se di que o 30 % da xente non ten xa ingresos regulares, e vexo as terrazas cheas como se non houbese crise. O que sucede é que a xente que non ten ingresos desaparece. Vas pola cidade e non se ven: os parados son a materia escura. Así que hai una aparente normalidade que produce a inclusión dunha parte da poboación que, por outra parte, é cada día máis grande.

-Na súa historia, ¿a onde conduce a situación de exclusión?

-A novela conta a historia dunha xente que pasa dunha situación a outra, conta o proceso de como se vai volvendo transparente, que se pode entender como unha metáfora do que sucede na actualidade. Eles son conscientes do proceso que están padecendo. Pero a historia ten un final que non podo desvelar porque rebentaría a historia, un final que garda moita relación coa resolución da película As uvas da ira, de Ford, que me parece unha historia de moita actualidade agora mesmo, e no que se apunta un xeito de enfrontarse á esta situación á que nos trouxo o capitalismo no que vai de século.

Camilo Franco

Chuzame! A Facebook A Twitter

Agustín Fernández Paz une en «Fantasmas de luz» o cinema e a “exclusión social” motivada polo paro

Infantil,Noticias

Diversos medios como Atlántico Diario, La Región, Diario de Pontevedra, La Opinión ou El Correo Gallego informan hoxe, a través de Europa Press, da última novela de Agustín Fernández Paz, titulada Fantasmas de luz. Tamén o fai A Voz de Vilalba. Reproducimos a información de Europa Press.

Agustín Fernández Paz une na súa última novela o cinema e a “exclusión social” motivada polo paro

A edición, de Xerais, está ilustrada a cor por Miguelanxo Prado

   SANTIAGO DE COMPOSTELA, 19 Dic. (EUROPA PRESS) -

 O escritor lucense Agustín Fernández Paz presentou este luns en Santiago a súa última novela, ‘Fantasmas de luz’ (Xerais), unha obra na que mestura elementos cinematográficos coa crítica á “exclusión social” motivada polo paro.

   Nunha obra de “enorme actualidade”, Fernández Paz describe o drama dunha parella despois de que o marido perda o seu traballo como operador de cabina nun cinema e é, ao mesmo tempo e segundo o autor, “unha crítica cara ao desastre que está a provocar o capitalismo”.

   Ao igual que noutras obras de Fernández Paz, o escenario realista se tingue a continuación cun elemento fantástico, que neste caso é a “invisibilidade” dos protagonistas, a cal fai alusión á “exclusión social” da que son vítimas as persoas “a medida que perden a súa función social”.

   O protagonista da obra, Damián, tras perder o seu emprego, comeza xunto coa súa muller a volverse transparentes, “invisibles aos ollos das persoas que viven ao seu arredor”.

PINCELADAS DE CINEMA

   Como complemento a esta historia de crítica social, e aproveitando a profesión do protagonista da novela, Agustín Fernández Paz realiza nas follas de ‘Fantasmas de luz’ unha homenaxe ao cinema, que, explicou, converteuse no “alimento” da súa xeración.

   Ao longo da historia –inspirada en distintos films–, o autor fai referencia a 52 películas, as fichas das cales se atopan ademais no final do libro. Paralelamente, ademais da historia principal, Agustín Fernández Paz quixo incluír seis “tomas extra” tras concluír a trama, constituídas por seis relatos curtos que amplían distintos aspectos da historia.

   A ‘edición singular’ presentada por Xerais para ‘Fantasmas de luz’, ademais da novela de Agustín Fernández Paz e os seus contidos ‘extra’, está ilustrada a cor polo artista Miguelanxo Prado.

AGUSTÍN FERNÁNDEZ PAZ

   Nacido en Vilalba (Lugo) en 1947, Agustín Fernández Paz é autor de máis de 45 obras dirixidas aos lectores infantís e xuvenís. Os seus libros, escritos orixinalmente en galego, tradúcense habitualmente ao español, o catalán e o euskera, ademais do coreano, o portugués, o francés, o árabe e o italiano.

   Así mesmo, Fernández Paz foi recoñecido en dúas ocasións como Mejor Autor do Ano (en 2004, pola Federación de Libreiros de Galicia, e en 2007, pola Asociación Galega de Editores). Tamén obtivo o Premio ao Mellor Libro Infantil do Ano, que concede a Asociación de Escritores en Lingua Galega. O seu libro ‘O único que queda é o amor’ obtivo en 2008 o Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil que concede o Ministerio de Cultura e recentemente recolleu o VII Premio Iberoamericano SM de Literatura Infantil e Xuvenil 2012 pola súa traxectoria.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Agustín Fernández Paz fala do seu novo libro, «Fantasmas de luz»

Audios,Infantil,Vídeos

Agustín Fernández Paz fala do seu novo libro, Fantasmas de luz. Vía Martin Pawley.

Chuzame! A Facebook A Twitter

O cine e a precariedade laboral centran «Fantasmas de luz». Entrevista de Ana Baena con Agustín Fernández Paz

15 Decembro 2011

Audios,Entrevistas,Infantil

O Atlántico Diario publicou onte unha entrevista de Ana Baena con Agustín Ferández Paz  na que tamén fala de Fantasmas de luz.

 

«Aínda que se me coñece como escritor, a miña principal vocación é a docencia»

Agustín Fernández Paz naceu en Vilalba en 1947, aínda que reside no Areal dende hai anos. Docente xubilado e escritor galego. Ven de ser galardonado co Premio Iberoamericano SM de Literatura Infantil y Juvenil, da Feria Internacional del Libro de Gualajara (México), ao que aspirou como representante español, proposto pola Organización Española de Literatura Juvenil e Infantil (Oepli).

Agustín Fernández Paz recolleu o Premio Iberoamericano o pasado 29.

Onte, resgardábase do temporal na súa casa e ao tempo que desfrutaba dunha infusión, compartíu con este medio as súas impresións sobre a literatura e lingua galega.

Sorprendeulle este recoñecemento dendo o outro lado do charco?
O Iberoamericano é un deses premios inesperados, dos que sempre pensas que hai alguén que os pode merecer máis cun mesmo. Pero grazas á Oepli que confiou en min, houbo fortuna.

Pero este non é o único galardón. Acumula unha boa chea, ata 27. Cal ten un valor máis sentimental?
Todos los premios son significativos porque contribúen a apoiar o traballo que se fai. Penso que tódolos escritores somos inseguros e precisamos un sinal que nos indique que imos polo bo camiño. Se algún hai máis importante que outro serían os primeiros que recibín que axudaron a consolidarme e déronme forzas: o ‘Merlín’, a nivel autonómico e o Lazarillo, a nivel estatal. Os premios acumúlanse porque xa vou maior e tamén se acumulan os meus libros.

Case toda a súa obra concéntrase na literatura xuvenil, que lle cautivou deste xénero?
Sobre o 80% dos meus libros encaixan aí. Cando comecei a dar clase nos anos 70, en España desaparecía a censura e as editoriais publicaron tódolos títulos europeos agochados ata entón. Descubrín un xénero que me gustou e que lle gustaba os rapaces. Pensei que era unha boa maneira para empezar.

A súa última publicación “Fantasmas de luz”, acaba de saír con Edicións Xerais. Dí sentirse doblemente orgulloso. Por que?
Estou moi satisfeito polo texto, pero tamén pola temática. Xunto dúas realidades: a precariedade laboral e a paixón polo cine. É o que eu chamo libro de fronteira, que pode interesar tanto a rapaces como a público máis adulto.

Ademais de escritor, desenvolveu un arduo labor a prol da normalización do galego. Como ve a saúde da lingua?
O problema da lingua ten moitas facetas. En pouco tempo (trinta anos) avanzouse moito porque se viña de estar proscrita. Pero aínda queda moito para o seu uso normal en tódolos contextos. Co último cambio de goberno houbo un parón importante, un retroceso que espero se solvente. Hai catro anos xubilouse como docente no instituto Rosais. Aínda se sinte profesor?
Teño unhas lembranzas magníficas. Aínda que se me coñece como escritor, a miña principal vocación é a docencia. As aulas son estimulantes e os rapaces fante sentir vivo. O peor, as interminables correccións.

Ana Baena

Chuzame! A Facebook A Twitter

Publícase un relato de «O único que queda é o amor», de Agustín Fernández Paz en «Best European Fiction 2012»

14 Decembro 2011

Autores,Traducións

Publicouse xa o libro Best European Fiction 2012, onde aparece o relato «This Strange Lucidity», de Agustín Fernández Paz, pertencente ao libro O único que queda é o amor.

Agustín Fernández Paz é o primeiro autor galego en ser incluído na antoloxía Best European Fiction 2012, que edita a editorial Dalkey Archive Press. Agustín forma parte da antoloxía, que é responsabilidade de Aleksandar Hemon, co relato «Esta estraña lucidez». O único que queda é o amor foi traducido ao inglés por Jonathan Dunne. A antoloxía publícase cunha tira de 15.000 exemplares. Para Dunne, «Esta estraña lucidez» é formalmente máis anovador que outros relatos do conxunto, porque a voz narradora é o fantasma dun can.

 

 

Chuzame! A Facebook A Twitter

A aforística cinematográfica de «Fantasmas de luz», de Agustín Fernández Paz. No blog de Xosé Manuel Eyré

Cine,Infantil

O crítico Xosé Manuel Eyré publica no seu blog, Ferradura en tránsito, a aforística cinematográfica da novela Fantasmas de luz, de Agustín Fernández Paz.

 

Velaquí a aforística cinematográfica na novela de Agustín Fernández Paz. E procedencia.

Un consello, antes. Estes textos foron extirpados doutros máis longos, adquirindo novo contexto. Pois ben, deixen que estes textos revivan na súa vida, procúrenlles o novo contexto da súa vida.

Vai:

«Se a cabeza che di unha cousa, e  a túa vida che di outra, a cabeza sempre perde». De  Caio Longo (31)

……………………………..

«O home que non vive coa súa familia non pode ser un home». De O Padriño ( 31)

……………………………………

«Hai cousas que o pobo non pode enmendar, aquelas que nos feren moi dentro e deixan cicatriz» O señor dos aneis

………………………………………….

«A verdade é ás veces tan amarga que parece fel». Coa morte nos talóns

……………………………………………………..

Só ao soñar temos liberdade, sempre foi así, e sempre será así. O Club dos poetas mortos.

……………………………………………………………

Ás veces o mundo dos vivos mestúrase co dos fantasmas. Os outros

……………………………………………………………………..

O odio é un lastre; a vida é curta demais para estar sempre cabreado. American History X

………………………………………………………………………………

«Se non tivese tanto carto, podería ter sido un bo home». Cidadán Kane

………………………………………………………………………………………..

«Nunca coñeces realmente unha persoa ata que non levaches os seus zapatos e  camiñaches con eles.»  Matar un reiseñor.

………………………………………………………………………………………………….

Hai momnentos en que un home ten que loitar, e hai momentos en que debe aceptar que perdeu o seu destino, que o barco partíu, que só un iluso seguiría a insistir.» Big Fish

…………………………………………………………………………………..

«É curiosa a vida. Cando es neno o tempo non acaba de pasar. E logo, sen te decatares, tes cincuenta anos e da infancia o único que che queda colle nunha caixa enferruxada». Amélie

……………………………………………………………………….

«O amor: un ano de lume e paixón e trinta de cinsas». O  Gatopardo

………………………………………………………

» O amor non obedece ás nosas esperanzas. O seu misterio é puro e absoluto». De As pontes de Madison

………………………………………….

«Prefiro ulir  unha vez o seu cabelo, un bico dos seus beizos, un aloumiño da súa man, que toda unha eternidade sen ela» City of Angels

…………………

«Que pacífica sería a vida sen amor. Que segura. Que tranquila. E que insulsa.» O nome da rosa

…………………………

«Entrades cada noite nun estado de coma e soñades; mais de que vos serven os soños se nunca se realizan?» Terminator

…………………………………..

«Un home invisible pode gobernar o mundo! Coñecerei todos os segredos! Roubarei e matarei.» O home invisible.

…………………………………………

«É incrible o que un home pode chegar a facer  cando non ten que se mirar nunca máis no espello» O home sen sombra

………………………………………………….

«A vida dun home non vale nada se non vive de acordo coa súa conciencia» A gran proba

……………………………………………………….

«Os vellos soños eran bos soños. Non se cumpriron, mais alégrame saber que algún día os tiven» As pontes de Madison

……………………………………………………………..

«Non esquezan que, a pesar de todo o que lles digan,  as palabras e as ideas poden cambiar o mundo». O club dos poetas mortos

……………………………………………………………………..

«O pasado é algo que podemos lembrar pero non tocar, e todo o que se lembra é borroso e vago» Desexando amar.

……………………………………………………………………………….

«Todas as lembranzas son sucos de bágoas»  De 2046

………………………………………………………………………………………………

«Ata a persoa máis insignificante pode cambiar o curso do futuro» O señor dos aneis

………………………………………………………………………………..

«Nunca poderán acabar con nós nin esmagarnos. Sempre sairemos adiante porque nosoutros somos o pobo» As uvas da ira

……………………………………………………………..

«-Todo o mundo adora as súas ilusións

 -Que as adoran? Necesítanas igual que necesitan o aire!». De Sombras e néboa

Chuzame! A Facebook A Twitter

Anotación de Xosé Manuel Eyré sobre «Fantasmas de luz», de Agustín Fernández Paz

12 Decembro 2011

Críticas,Infantil

O crítico Xosé Manuel Eyré publica no seu blog, Ferradura en tránsito, unha anotación sobre Fantasmas de luz, de Agustín Fernández Paz.

 

Fantasmas de luz, Miguelanxo Prado e a vida como exemplo

Comecei a lelo nun intre ponte entre dous compromisos, ese tempo morto que ás veces che se presenta sen que teñas nada planificado. E xa non dou parado, xa case o teño mediado. A nova novela de don Agustín Fernández Paz chega tamén ilustrada polos deseños de don Miguelanxo Prado. Velaí dous primeiros espadas, un contando historias con palabras e outro con liñas e cores, xuntos. E o cinema, de fondo. Difícil de resistir. Vénme a cabeza aqueles Narradores de cine. Tamén os Cinepoemas de Claudio Rodríguez Fer. Esta é outra homenaxe ao cinema, non son poucas as que na literatura galega se lle teñen dado. Nin inmerecidas senón lóxicas, que a fascinación a que induce é moita. En definitiva, a fascinación polas historias é común ao cinema, á literatura e á banda deseñada. As súas historias indúcennos unha fascinación, embébennos de tal xeito, que non resulta doado desapegarnos delas.

Agustín Fernández Paz, o Gran Comentador, desde O único que queda é o amor en proceso de achegamento ao lector adulto, a súa narrativa resulta tan próxima porque posúe a habilidade de que os naradores de convirten en comentadores, perdendo esa frialdade incial e prendendo ao lector polos colares da confidencia.

Miguel Anxo Prado, as súas historias en banda deseñada casan moi ben coas historias de Agustín. Moi ben. Porque, neste caso en particular mais tamén se pode xeralizar, os deseños de Miguelanxo teñen o poder de lembrarnos que se está a falar da vida real, que é o que interesa, a vida real e os problemas dos seus habitantes, eses conflitos que fan de calquera peón un heroe, non porque os resolva senón máis ben porque malia a problemática consegue seguir adiante.Á vez que presta moito coidado en lembrarnos que o que vemos/lemos non é a realidade, senón unha fantasía sobre o real.

A vida como exemplo.

As historias como reivindicación de que o ser humano garda un tesouro dentro, un misterioso tesouro.

E o lector de histroias para certificalo, descubrilo, descubrir aquilo non que non repararía de non ser porque llo contan.

Xosé Manuel Eyré

Chuzame! A Facebook A Twitter

Agustín Fernandez Paz, discurso de recepción do Premio Iberoamericano SM en Guadalajara

8 Decembro 2011

Autores,Descargas,Discursos,Infantil,Noticias,Vídeos,Xuvenil

Agradecemos a Xulio Abollo esta gravación que recolle o extraordinario discurso pronunciado o 29 de novembro por Agustín Fernández Paz na FIL de Guadalajara con motivo da recepción do Premio Iberoamericano SM de Literatura Infantil e Xuvenil. Un documento para a nosa historia literaria.

O discurso pode descargarse en pdf aquí:

Chuzame! A Facebook A Twitter

Agustín Fernández Paz na prensa latinoamericana: sen estereotipos infantís

1 Decembro 2011

Autores,Noticias,Premios

A prensa latinoamericana, especialmente a mexicana, faise eco da entrega a Agustín Fernández Paz do Premio Iberoamericano SM de Literatura Infantil e Xuvenil. Reproducimos a noticia do xornal Informador.

Fernández Paz, sin estereotipos infantiles

GUADALAJARA, JALISCO (28/NOV/2011).- Sorprendido, así está Agustín Fernández Paz ante una amigable Guadalajara que lo recibe por primera vez en la Feria Internacional del Libro en su vigésimo quinta edición.

El escritor español tendrá una estancia activa en la fiesta libresca, pues mañana, en punto de las 18:00 horas, recibirá el VII Premio Iberoamericano SM de literatura Infantil y Juvenil 2011, además de formar parte del foro El Placer de la Lectura y Ecos de la FIL, donde el reconocido autor compartirá sus experiencias no solo de su mundo literario, sino también hablará de su formación lectora y los momentos cúspides cuando se enfrasca en la creación de historias inmortales.

Docente de profesión, pero escritor por vocación, Fernández Paz ha publicado más de 40 obras para el ámbito infantil y juvenil. Su pluma es multifacética y no tiene límites, para ejemplo basta ver las diversas traducciones al portugués, francés, italiano, coreano y árabe, entre otros idiomas.

Fernández Paz jamás imaginó alcanzar dicho reconocimiento que hace un halago a su infinita trayectoria literaria.

“Para mí, este reconocimiento es una de esas cosas que te pasan en la vida pero que no te esperas. Me parecía imposible alcanzar un premio que ha ganado algunas personas a las que admiro como Juan Farias (…) el hecho de que la Federación Española de Libros Infantil y Juvenil me haya presentado al premio, y después que el jurado haya juzgado que lo puedo merecer, es lo máximo”, explica el autor de O único que queda é o amor, obra con las que ganaría el Premio Nacional de Literatura Infantil y Juvenil en 2008.

Él, tan sencillo y admirado por muchos, de voz suave y clara, recuerda que la escritura era un solo hobbie en su vida, un pasatiempo que le otorgaba un plus a su labor docente, pero ahora reconoce que el escribir y contar historias es su mayor prioridad.

“¡Qué va! la escritura era para mí hobbie. Me gustaba mucho la enseñanza y hace 20 años era mi vida. Con el paso de los años me ha pasado lo mismo que le pasa a una bolita de nieve que baja por la montaña, llega un momento en el cual noto lo que me ocupa a mí vida, mi cabeza y mis ansias de hacer cosas es la escritura, progresivamente de la docencia me ido distanciando”.

Libre, sin casillas
Si algo caracteriza Fernández Paz son los temas que aborda sin prejuicios para los niños, sin caer en lo cursi y convencional. De una manera directa y elaborada, capaz de entenderse por infante hasta un adulto.

“Yo tengo que diferenciar mis obras entre las infantiles y juveniles. Son libros en los que yo busco siempre que si lo lee un niño de ocho años le guste, pero si lo lee alguien más adulto también le guste”.

Entre los títulos que destacan su trayectoria están Muros; Las hadas verdes; Mi nombres es Skywalter; Cartas de invierno y Corredores de sombras, libros que abordan temáticas que pudieran parecer lejanas al razonamiento de un niño como los muros fronterizos de los países como Israel, Estados Unidos, África, Europa, “me propuse hacer una historia que hablara de los muros físicos que existen y de los no físicos, pero tan reales, que hay en cualquier sociedad, así como las diferencias de clases sociales. Es un tema complejo, donde lo más fácil sería haberlo abordado para una novela juvenil, pero yo quise hacer una especie de fábula”, explica Fernández Paz al considerar que al momento de escribir no se deslinda de la carga dura e ideológica que conlleva por sí solo el tema como los incendios forestales de Galicia, la discriminación que llega a exponer a una Europa egoísta e insensible y la exclusión social, “Quiero que mis libros fluyan como corre arroyo de la montaña, transparente y con facilidad”.

Generaciones distantes, inquietudes similares
Agustín Fernández Paz reconoce que sí existe un cambio en la manera de leer de las nuevas generaciones infantiles y juveniles, pues la manera de percibir la lectura ofrecida puede verse mermada o modificada ante los avances de la tecnología; sin embargo destaca que los conflictos internos que habitan en cada joven siguen siendo los mismos que se mostraban cuando el escritor comenzaba su camino literario.

“Principalmente en los jóvenes aunque haya cambios externos sobre la tecnología, lo esencial como el preguntarse quién eres, qué haces aquí, descubrirte a ti mismo, la soledad y la importancia de la amistad y el amor, sigue igual, y cambia para mejor. Ahora se abordan los temas con una facilidad de la cual yo no tuve en mi generación, pero no me resulta complicado hablar de esos temas, yo escribo, pero trato de hacerlo lo mejor que sé”.

Fernández Paz recuerda que gracias al boom de escritores que dejaron libres sus letras en la década de los sesenta, setenta y ochenta, al morir Franco en España, la literatura infantil y juvenil revolucionó, razón por la cual el decidió “escribir en esa modalidad”.

“Mi generación está empapada de historia, que fue algo fundamental en mi niñez y adolescencia, y lo sigue siéndolo ahora. Yo me recuerdo leyendo todo lo que me caía en las manos”.

Actualidad
En breve, España lazará una de las obras más recientes de Agustín Fernández Paz, Fantasmas de Luz, y para el mes de marzo publicará Las fronteras del miedo, obras que tratarán sobre la exclusión social de Europa y algunos relatos de miedo y de misterio, respectivamente.

En la FIL
En su reciente llegada a Guadalajara, Agustín Fernández Paz se dice admirado al conocer el Centro Histórico de la Perla Tapatía, así como de los murales de José Clemente Orozco del Instituto Cultural Cabañas.

Sobre la Feria Internacional del Libro de Guadalajara, es escritor español reconoce que es una de las fiestas literarias que lo han dejado más impactado ante el entusiasmo exhibido por los lectores que recorren cada pasillo.

“A esta tipo de ferias la equiparo con la Bolonia en Italia, de Madrid y Barcelona, que en tamaño ninguna se asemeja a ésta. Lo que me ha entusiasmado es que me encontré con riadas de gente y familias, todos con bolsos señal de que no solo venían a mirar sino también a comprar (libros), me pareció asombroso, sólo vi algo parecido de este entusiasmo popular, quizá, en la feria de la Habana, Cuba”.

Lector de por vida

“Si escribo es porque leo. Creo que la lectura y la escritura son como las caras de una moneda y tengo claro que sí algo soy es ser lector. Soy uno de esos lectores que se ha decidido pasar al otro lado y contar mis propias historias”, responde Fernández Paz, al cuestionarse qué representa la lectura en su vida.

Agustín Fernández se declara admirador de iconos mexicanos de la literatura como Juan Rulfo y Juan José Arreola.

“¡Madre de Dios!, yo te sabría citar de memoria algunos trozos de Pedro Páramo, y los cuentos cortos de Juan José Arreola, que me parecen extraordinarios. También me entusiasma Carlos Fuentes, Elena Poniatowska. Soy de una generación que ha leído con auténtica pasión a los escritores mexicanos, colombianos, argentinos, a Cortázar, a Borges, García Márquez (…) no creo que haya otra generación que los haya leído así, porque para nosotros fue un descubrimiento total, era otra manera de escribir, totalmente diferente”.

Chuzame! A Facebook A Twitter

A crónica da entrega do Premio Iberoamericano SM de Literatura Infantil e Xuvenil a Agustín Fernández Paz

30 Novembro 2011

Autores,Infantil,Noticias,Premios,Xuvenil

Manuel Bragado, director de Xerais, publica en Brétemas unha crónica da entrega do Premio Iberoamericano SM de Literatura Infantil e Xuvenil a Agustín Fernández Paz no marco da Feira Internacional do Libro de Guadalajara, en México, que reproducimos:

Sei que nunca esquecerei esta Feira de Guadalajara con Agustín. Foi memorable o acto de entrega do Premio Iberoamericano SM de Literatura Infantil e Xuvenil que onte recibíu apupado por centos de lectores e lectoras. A moi fermosa laudatio de María Jesús Gil emocionounos moito, moito, tanto pola calidez do retrato humano e literario presentado como por subliñar neste foro mundial o compromiso do autor de Contos por palabras coa lingua e literatura galegas. O discurso de Agustín foi o dun auténtico mestre.  Extraordinario! Dirixíndose aos habitantes da república dos soños e, sen dúbida, imbuído polo entusiasmo da mobilización lectora desta FIL sorprendente, Agustín defendeu a lectura como un pracer que se contaxia e como unha competencia imprescindible para construír unha sociedade máis xusta. O chamamento final, rotundo, emotivo, citando ao seu mestre Rodari, foi un broche de ouro para unhas palabras que pasarán a historia literaria. A ducia de membros da delegación galega nesta FIL apapachámolo coma tolos, expresando unha fachenda que saía do peito. Ao inicio do acto, Patsi Aldana, presidenta da Fundación IBBY, sinalou que “neste tempo tan díficil de crise, o mundo necesita de grandes libros e de moitos lectores que queiran ler e imaxinar novos mundos alternativos ao que vivimos. Para facer estes lectores son indispensables grandes autores de literatura de calidade como Agustín Fernández Paz”. Sei que o de onte foi un dos fitos máis senlleiros da literatura de noso. Beizóns, mestre Agustín!

Á volta a Galicia, que iniciamos nunhas horas, subiremos os discursos de María Jesús Gil e do propio Agustín. Ademais, contaremos coa gravación do acto realizado por  Xulio Abollo e coas fotografías de Rosa Aneiros. Uns documentos que moito pagan a pena.

Manuel Bragado

Chuzame! A Facebook A Twitter

Agustín Fernández Paz recollerá mañá en Guadalajara, México o Premio SM de Literatura Iberoamericana

29 Novembro 2011

Autores,Infantil,Premios,Xuvenil

O escritor galego Agustín Fernández Paz recibirá mañá martes, na Feira Internacional do Libro de Guadalajara, en México, o Premio Iberoamericano SM de Literatura Infantil e Xuvenil. O autor, que viaxou a Guadalajara, acompañado da súa filla, estará tamén acompañado polo seu editor Manuel Bragado.

O premio fóralle concedido ao escritor de Vilalba o pasado 12 de setembro en recoñecemento a toda a súa traxectoria como autor de literatura infantil e xuvenil. Daquela, o xurado destacou da súa obra ««o seu compromiso cos valores humanos universais e o seu papel determinante na construción dunha literatura infantil e xuvenil en lingua galega», destacando tamén a súa extensa obra narratiava, que aborda gran diversidade de xéneros e temas.

No marco da Feira do Libro de Guadalajara, Agustín Fernández Paz será entrevistado, ademais, pola escritora Rosa Aneiros, nun foro que leva por nome «El pracer de la lectura», que se celebrará o mércores 30.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Agustín Fernández Paz, Rosa Aneiros e Marcos Calveiro participan na Feira Internacional do Libro de Guadalajara (México)

Autores,Feiras_do_libro,Noticias

Os escritores Agustín Fernández Paz, Rosa Aneiros e Marcos Calveiro participan na Feira Internacional do Libro de Guadalajara (México). Algúns xornais como Atlántico e El Correo Gallego, ademais da Asociación Galega de Editores, informan sobre a súa actividade alí a través de axencias.

 

Unha delegación de editores e escritores galegos atópase na cidade mexicana de Guadalaxara para participar na Feira Internacional do Libro, que comezou ou pasado 26 de novembro e prolongarase ata ou 4 de decembro. Agustín Fernández Paz, que ou martes recibirá ou Premio Iberoamericano SM de Literatura Infantil e Xuvenil; Rosa Aneiros e Marcos Calveiro, son vos autores que protagonizan as principais actividades, especialmente con público escolar.

Así, manterán diversos encontros con integrantes de clubs de lectura que “previamente estiveron traballando” coas súas obras, sinalou Rosa Aneiros, e con estudantes de distintas idades. Ou acto principal celebrarase ou xoves 1 de decembro, cando Rosa Aneiros e Marcos Calveiro recibirán a un grupo de nenos e meniñas indíxenas dá Sierra de Durango, na zona centro-occidental do país, lindante co estado de Jalisco.

Trátase de novos tepehuanos do norte, unha dás máis de 60 etnias existentes en México que, segundo destacou Rosa Aneiros, “reciben unha educación bilinge” tanto en español como na lingua autóctona. “Será interesante explicarlles que hai outros lugares onde tamén se fala e estúdase nunha lingua propia”, sinalou a autora, en alusión ó galego.

“Algúns deles non saíran antes de Durango e para todo será a primeira vez que vingan á FIL”, explicou Rosa Aneiros que, xunto con Marcos Calveiro, falaralles de “como se constrúe unha historia” desde ou punto de vista literario, e dá importancia dous libros e a lectura para a formación dous mozos.

En canto a Agustín Fernández Paz, será entrevistado pola propia Rosa Aneiros nun encontro denominado ‘Ou pracer dá lectura’, que se celebrará ou mércores día 30. Ambos, xunto con Marcos Calveiro, participarán ao día seguinte nunha mesa redonda coa lema ‘Voces de Galicia’.

EDITORES

Na caseta colectiva dá Asociación Galega de Editores (AGE) e a Xunta de Galicia, representada polo presidente do gremio, Manuel Bragado, e polo director xeral do Libro, Francisco López Rodríguez, exponse unha selección do catálogo dunha vintena de editoriais. Delas, a única que conta cunha caseta propia na FIL é Kalandraka, á que se suma a empresa distribuidora de libros Arnoia, situada non pavillón internacional xunto coa caseta dá AGE.

A caseta de Kalandraka atópase ou pavillón nacional de México, xa que a editorial galega especializada en literatura infantil e xuvenil abacele a esta feira representando ó seu selo mexicano Libros para Soñar. Alí mantén encontros con editores, distribuidores, bibliotecarios e libreiros latinoamericanos e estadounidenses, ademais de promocionar as obras distinguidas co Premio Internacional Compostela de Album Ilustrado.

A Feira Internacional do Libro de Guadalaxara celebra este ano a súa 25 edición, na que Alemaña é ou país invitado. Non programa de actividades destaca a presenza de autores e ilustradores como Herta Mller e Jutta Bauer en representación dá delegación alemá. Tamén participan ou poeta Juan Gelman, ou novelista Mario Vargas Llosa e ou artista plástico Anthony Browne.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Fantasmas de luz», de Agustín Fernández, novidade do mes de novembro

25 Novembro 2011

Infantil,Novidades

Fantasmas de luz, de Agustín Fernández Paz é unha das novidades do mes de novembro.

Desde hai trinta e cinco anos, Damián traballa como operador de cabina no mellor cine da cidade. Cando recibe a noticia de que a sala vai desaparecer e que todos os empregados serán despedidos, a súa vida experimenta un cambio extraordinario que tamén afecta a Marga, a súa dona. Dun xeito progresivo, os seus corpos comezan a se volver transparentes, invisibles aos ollos das persoas que viven ao seu redor. Empregando recursos da novela fantástica e combinando o suspense cunha delicada melancolía, Fantasmas de luz fálanos dun dos grandes dramas contemporáneos: o da exclusión e a invisibilidade a que se ve sometida unha parte da sociedade. Fantasmas de luz tamén quere ser unha homenaxe ao cine, tanto ás vellas salas que foron esmorecendo como ás grandes películas que, sen ser a vida mesma, «axudan a entendela e enchen de esperanza o corazón».

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Non hai noite tan longa», de Agustín Fernández Paz, centrará mañá o Club Sete Vidas de Espazo Lectura

7 Novembro 2011

Animación á lectura,Clubs_de_lectura,Narrativa

A novela  Non hai noite tan longa, de Agustín Fernández Paz, centrará mañá o Club Sete Vidas de Espazo Lectura, que se celebrará ás 20 horas na Biblioteca de Gondomar e que contará coa presenza do autor. Tal e como se pode ler na web da asociación, «as persoas que participen no club poderán conversar arredor da novela antes de que o propio autor, Agustín Fernández Paz, se incorpore á tertulia para charlar cos lectores e lectoras».

Chuzame! A Facebook A Twitter

A literatura e os libros na obra de Agustín Fernández Paz

20 Outubro 2011

Autores,Infantil,Noticias,Xuvenil

A web suit 101 publica unha información sobre a literatura e os libros na obra de Agustín Fernández Paz.

La literatura y los libros en la obra de Agustín Fernández Paz

El reconocido escritor de literatura infantil y juvenil Agustín Fernández Paz alude, con frecuencia, en su obra a otros autores, libros y lectores.

Al escritor Agustín Fernández Paz le gusta, por encima de todo leer y sus libros son una muestra de esas aficiones que él constata. A continuación se ofrecerán algunos de estos libros y autores por los que el escritor gallego siente predilección.

Autores citados y reconocidos

Valente es un poeta al que acude con frecuencia y también otros libros que fueron pilares en su vida como La peste, de Camus o las novelas de Kafka, sin olvidar a Cunqueiro, Celso Emilio Ferreiro, James Joyce, Valle-Inclán o los más clásicos de su infancia como Verne, Poe o Salgari. No son infrecuentes en sus libros las alusiones a Ray Bradbury o a H. P. Lovecraft.

El personaje lector

El personaje lector es asiduo en la obra de Agustín Fernández Paz. El autor siempre defiende una misma idea, a la que acude repetidamente, porque la cree y la proyecta en sus personajes: “Ya sabes lo que se dice: que es un vicio que te tiene que contagiar alguien.“ (Corredores de sombras, 49).

Hay más, en Noche de voraces sombras, otro personaje asevera: “Mi padre dice que se puede conocer cómo es una persona examinando su biblioteca” (pág. 20). El mismo padre al que alude la cita recoge, sin duda, otra idea del autor: “Mi vocación secreta es la de ser lector, así de sencillo” (pág. 77).

José Ángel Valente

A Agustín Fernández Paz le gusta la poesía de José Ángel Valente en la que encuentra inspiración para muchos de sus libros y relatos. “Una historia de fantasmas”, en Muchachas, por ejemplo, tiene mucho que ver con uno de los poemas póstumos del autor, incluido en Punto Cero.

Acude de nuevo al poeta Valente y a un verso suyo, que gusta especialmente a uno de los personajes del libro y que da título al mismo: “La memoria nos abre luminosos corredores de sombras”.

Los libros son el material del que se nutre Sara en Un radiante silencio, donde de nuevo, como un motivo ya recurrente en la obra de Agustín Fernández Paz, el libro Punto Cero, de José Ángel Valente tiene una importancia capital, aunque también lo son otros libros que, juntos, trazan el paisaje sentimental de Sara.

La importancia de los libros

En El centro del laberinto, David, antes de que se produzca su evolución personal habla de que los libros han pasado de moda y eso desazona profundamente al autor: “Nunca he visto a ningún joven con un libro, vaya atraso, eso es cosa del siglo pasado” (pág. 69). Sin embargo este chico, tras vivir una experiencia con Brenda que cambiará sus valores, acaba reconociendo la importancia de la cultura “tradicional”.

En resumidas cuentas, los libros pueden ayudar mucho a quien los lee como le ocurre a Laura Novo, en Aire negro, quien, poco a poco, regresa a la cordura, gracias a los libros que le lee su psiquiatra como terapia.

Personajes escritores

También, a veces, algunos de los personajes son escritores, sean los protagonistas o no. Xavier en Cartas de invierno es un autor de éxito que defiende, quizá como el propio Agustín, la necesidad de escribir en gallego: “Como si yo no supiese bien que el valor de una obra nada tiene que ver con la lengua en la que está escrita, y que el éxito de un libro es algo que depende más de los canales de distribución que del idioma en que se escribe” (pág. 16-17).

Es más, el autor conoce la gran responsabilidad que tiene como escritor porque sabe que “… sé bien de que manera se puede manipular la credibilidad del lector cuando se domina el oficio” (Aire Negro,pág. 142).

Marca de la casa: libros, escritores y lectores

En suma, la presencia de libros y lectores en la novelística del escritor es deliberada, él lo llama “marca de la casa”. Agustín Fernández Paz defiende con pasión la literatura porque “….las palabras poseen la fuerza necesaria para ayudarnos a cambiar la vida”.

Chuzame! A Facebook A Twitter

A revista «A voz de Vilalba» publica unha longa entrevista con Agustín Fernández Paz

13 Outubro 2011

Autores,Entrevistas,Narrativa

A revista A voz de Vilalba do mes de setembro publica unha longa entrevista con Agustín Fernández Paz na que se repasa a concesión do Premio Iberoamericano SM de Literatura Infantil e Xuvenil e a publicación da súa novela Non hai noite tan longa, pero tamén a situación da lingua galega, a presenza da literatura no ensino… entre outras moitas cuestións.

A entrevista comeza cunha pregunta de Mario Paz González, o entrevistador, sobre a presenza de referencias a outros xéneros como o fantástico ou a novela negra en Non hai noite tan longa, ao que o escritor responde que «o da novela negra foi premeditado. Eu son, desde hai moitos anos, un bo lector dese tipo de novela na que, aproveitando unha historia, faise unha análise crítica da sociedade. Ademais, pra contar algo, non hai mellores tramas que as da novela negra, pois dun capítulo vanche levano ao outro, ata o final. O elemento fantástico é unha especie de marca da casa». (…)

A entrevista pódese descargar e lerse completa en pdf.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Crítica en catalán de «Non hai noite tan longa», de Agustín Fernández Paz, nun blog de Vilaweb

10 Outubro 2011

Blogs,Críticas,Narrativa

Pere Meroño, no seu blog de Vilaweb, realizou esa fin de semana unha crítica ,en catalán, de  Non hai noite tan longa, de Agustín Fernández Paz.. Reproducímola a continuación:

Se’n va anar del poble, sense haver-ne assolit encara la vintena. Són pare havia patit els darrers anys de la seva existència, estroncada per mil i un sofriments, una situació d’una rotunda injustícia, d’aquelles que clamen el cel. Ara, el traspàs de sa mare, li obliga a deixar París i tornar a Monteverde (…)

El cert és que, peti qui peti, no tenia pas intenció de retornar mai més. El record. El pes feixuc de la infàmia. La seva nova vida amb dona i dues filles… li ratificaven que el seu lloc era allà, a la gran capital francesa, no pas en una Galicia que, malgrat la democràcia, palesava els seus lligams amb el conservadorisme més ranci, a l’immobilisme suïcida, on hi campen pertot la genuflexió i l’acriticisme.

Presa la decisió, una misteriosa trobada posa damunt de la taula que té una gran asignatura pendent amb el seu pare i amb la seva gent. Que, anar a l’enterro és el mínim que hi pot fer. Aviat, però, conclourà que amb això no n’hi ha ben bé prou.

Memòria. Oblit. Família. Comptes pendents. Franquisme. Restitució moral. Venjança. Justícia… es donen de la mà en aquesta magnífica novel.la de l’escriptor de Vilalba. El seu gallec llisca suau, genuí, autèntic, en una narració enormement llegidora, viva, i emotiva.

Un bon llibre.

Pere Meroño

Chuzame! A Facebook A Twitter

Entrevista de Beatriz Pallas con Agustín Fernández Paz: «Se aquí lemos novela islandesa, tamén a nós nos poden ler fóra»

14 Setembro 2011

Autores,Entrevistas,Noticias,Premios

Beatriz Pallas publica en La Voz de Galicia unha entrevista con Agustín Fernández Paz, que foi galardoado onte co Premio Iberoamericano SM de Literatura Infantil e Xuvenil.

Agustín Fernández Paz: «Se aquí lemos novela islandesa, tamén a nós nos poden ler fóra»

O prolífico autor vilalbés vén de gañar o Premio Iberoamericano SM de Literatura Infantil e Xuvenil pola súa extensa obra.

Necesitamos beber soños coma quen precisa beber auga. A metáfora é de Cunqueiro e para Agustín Fernández Paz é unha máxima que explica ese mecanismo integrado no ADN das persoas que impulsa a contar e a escoitar historias. O prolífico autor vilalbés vén de gañar o Premio Iberoamericano SM de Literatura Infantil e Xuvenil pola súa extensa obra, que inclúe títulos como Contos por palabras, No corazón do bosque ou Cartas de inverno, que leva, esta última, 26 edicións en galego e 15 en castelán. Agora ten tres novos títulos en carteira: Corazón de pedra, para lectores novos; Fantasmas de luz, obra sobre o cine ilustrada por Miguel Anxo Prado; e o libro de contos As fronteiras do medo.

-Vostede medrou sen televisión. ¿Tería sido tan bo lector habendo debuxos animados?
-É certo que medrei coa xente contando historias arredor da cociña de ferro. Pero non é menos certo que hoxe lese moito máis que hai tres ou catro décadas. O que urxen son políticas activas de promoción da lectura.

-¿Como se convence a un neno rodeado de pantallas para que se concentre nun libro?
–Hoxe as casas están inundadas de pantallas, pero ao seu carón están os libros. Aos rapaces que son bos lectores encántalles o cine e Internet. Antes o libro ocupaba un papel central e agora foi desprazado. Pero a lectura segue sendo fundamental para unha sociedade democrática e para crear cidadáns libres e críticos para ler no soporte que sexa.

-¿É o mesmo criarse con Alicia que con Bob Esponja?
-Aí si que me pillas. Sei que existe, é imposible non sabelo, pero estou máis ao tanto das películas de Pixar ou de Hayao Miyazaki. Vexo moita simbiose entre os libros e as películas, aínda que os praceres da lectura son máis intensos e permanentes.

-¿Os contos clásicos seguen sendo o gran referente?
-Son marabillosos. Son a decantación dunha tradición oral de séculos e teñen unha visión do mundo fundamental para a maduración vital.

-Agora témese a violencia dos videoxogos, pero nos contos populares hai moito terror.
-As versións orixinais da Cincenta, Brancaneves ou Hansel e Gretel son terroríficas. Pero debaixo de cada conto popular hai un río subterráneo de ensinanzas para superar os medos e os perigos.

-¿Que libro lle gustaría ter escrito?
-Algún de Roald Dahl, As bruxas quizais. Pero o bo dos libros e que non tes que ter un de primeiro no ranking, porque todos agardan por ti.

-¿Os seus premios proban que escribir en galego non é un límite?
-Iso téñoo claro desde os primeiros libros. Cando un escritor traballa o centro do mundo está no seu cuarto, calquera que sexa a lingua que empregue. Despois están as cuestións sociolóxicas. Se aquí lemos novela islandesa, un país cos habitantes de Vigo, ou a Murakami, que escribe en xaponés, tamén a nós nos poden ler fóra. É precisa unha política de fomento da cultura propia no exterior e os escritores galegos estamos desasistidos.

-A literatura infantil galega xa ten un prestixio propio.
-Porque fomos furando e facendo o que podiamos para que nos coñecesen, presentando textos a todos os certames que admitían orixinais en galego.

Beatriz Pallas

Chuzame! A Facebook A Twitter

Un dosier do Agustín Fernández Paz internacional

Autores,Estudos literarios,Noticias

LG3, o Soportal da Literatura Galega, do Consello da Cultura, publica un «Dosier de Agustín Fernández Paz internacional».

Sen dúbida, Agustín Fernández Paz é o autor galego con máis recoñecementos internacionais. O seu traballo valeulle agora VII Premio Iberoamericano SM de Literatura Infantil e Xuvenil. Cunha dotación de 30.000 dólares, o galardón está considerado como un dos máis importantes de Iberoamérica.

O xurado destacou “a extensa obra narrativa, que aborda unha gran diversidade de xéneros e temas” do autor, que recollerá o galarón o vindeiro 29 de novembro no marco da Feira Internacional do Libro de Guadalaxara.

Coñece co noso dosier os outros recoñecementos internacionais que acadou Fernández Paz na última década.

Agustín Fernández Paz será o primeiro galego na antoloxía Best European Fiction 2012

A candidatura ao Premio Andersen
Os creadores galegos de LIX reciben recoñecementos estatais

O único que queda é o amor seleccionado polo IBBY
Dúas obras galegas entran na lista dos mellores libros infantís e xuvenís

Escollen obras de Fernández Paz e Docampo entre as once mellores do século XX

Tres galegos aspiran ao premio Astrid Lindgren

Entrevista en video co autor
Agustín Fernández Paz, Premio Nacional de Literatura Infantil

Agustín Fernández Paz gaña o premio Edebé de Literatura Infantil

Chuzame! A Facebook A Twitter

Artigo de Ramón Nicolás sobre a concesión do VII Premio Iberoamericano SM de Literatura Infantil e Xuvenil a Agustín Fernández Paz

13 Setembro 2011

Artigos literarios,Autores,Premios

Ramón Nicolás publicou en La Voz de Galicia un artigo sobre a concesión do VII Premio Iberoamericano SM de Literatura Infantil e Xuvenil a Agustín Fernández Paz.

Fernández Paz: esperanza

Outra vez cómpre recoñecer o que significa Agustín Fernández Paz para a literatura galega e mais para a literatura infantil e xuvenil especialmente. Que un galardón de proxección internacional como o Premio Iberoamericano SM de Literatura recaia nun autor da literatura de noso que tanto fixo por gañar lectores, por abrir con talento novos horizontes de ficción e por normalizar a lingua na que se expresa literariamente é, sen dúbida, un motivo de enorme satisfacción.

Animo a ler e a reler as súas obras. Comparto a ledicia dos que admiramos a súa traxectoria e dos que nos sentimos preto do autor como visitantes dun corpus literario solvente, que non parou de medrar e que adquire novas irisacións a cada entrega, como testemuña o seu recente Non hai noite tan longa. Porén tamén penso que, sen que Fernández Paz o sospeite, este galardón enche de esperanza aos que cremos nas posibilidades das nosas editoriais e dos nosos libros e autores: rebate, con feitos, ese suposto ensimesmamento das nosas letras. Grazas, Agustín!

Ramón Nicolás

Chuzame! A Facebook A Twitter

Agustín Fernández Paz, Premio Iberoamericano SM de Literatura Infantil e Xuvenil

Autores,Noticias,Premios

O escritor Agustín Fernández Paz foi galardoado onte co Premio Iberoamericano SM de Literatura Infantil e Xuvenil, fallado en México e dotado con 30.000 dólares. A entrega do premio ao escritor galego terá lugar o día 29 de novembro na Feira Internacional do Libro de Guadalajara (México).

O xurado do certame, integrado por Verónica Abud, Julia Calzadilla, Teresa Colomer, Alicia Molina e Xavier Senín, destacou do gañador «o seu compromiso cos valores humanos universais e o seu papel determinante na construción dunha literatura infantil e xuvenil en lingua galega», destacando tamén a súa extensa obra narratiava, que aborda gran diversidade de xéneros e temas.

Fundado en 2005 co obxectivo de impulsar a literatura infantil e xuvenil en Iberoamérica, o Premio SM é convocado anualmente pola Fundación SM, o Centro Rexional para o Fomento do Libro en América Latina e o Caribe (CERLALC), a International Board on Books for Young People (IBBY), a Organización de Estados Iberoamericanos para a Educación, a Ciencia e a Cultura (OEI) e a Oficina Rexional de Educación para América Latina e o Caribe da Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura (UNESCO/OREALC), coa colaboración da FIL Guadalajara. Os gañadores de anos anteriores foron o escritor Juan Farias, Montserrat del Amo e Gili, Bartolomeu Campos de Queirós, María Teresa Andruetto e Laura Devetach.

A noticia tivo ampla repercusión na prensa latinoamericana.

Na prensa galega, dedicáronlle especial relevancia ao premio os xornais La Voz de Galicia, Faro de Vigo, El País, Xornal de Galicia, Diario de Pontevedra e El Progreso. Actualización: Galicia Hoxe, Atlántico Diario.

Comunicado oficial do fallo do Premio.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Artigo de Juan Antonio Pinto Antón sobre «Non hai noite tan longa», de Agustín Fernández Paz

9 Setembro 2011

Artigos literarios,Críticas,Narrativa

Juan Antonio Pinto Antón publicou no xornal El Progreso un artigo sobre Non hai noite tan longa, de Agustín Fernández Paz.

Viaxes con Agustín Fernández Paz

UNHA biblioteca é como a cova de Alí Babá, chea de tesouros pero sen ladróns. Nestes días longos, en Lugo, hai tempo para todo aínda que incriblemente xibaricen o horario da biblioteca. Algúns deciden viaxar, outros abren un libro para ir máis aló de Lanzarote, dos fiordos noruegueses, de Cancún.

Atento ás novidades descobres xoias. Cae nas túas mans a novela ‘El ruido de las cosas al caer’, do colombiano J.G. Vásquez. Les, ergues a vista dis: este tipo é bo. Tiras das cereixas do cesto e saen ‘Os informantes’,’Historia secreta de Costaguana’. Colles ‘Todo é silencio’ de Manuel Rivas e les todo de quen escribe tan ben. Polos longos días de verán pasaron ‘Obertura francesa’, ‘El rombo’ de Michaelis, ‘El arte de la resurrección’.

A biblioteca de Ramón Ferreiro ten uns setenta mil libros mal contados. Non é a de Alexandría. Nin a excesiva da Cidade da Cultura: concibida para un millón de ejemplares, de momento colecciona as Obras Completas do Po e do Aire. Tampouco é a de Heidelberg [Alemaña], cidade de estatura similar a Lugo pero con dous millóns e medio de libros e onde a biblioteca é o embigo da universidade.

Volvemos á Cova de Alí Babá. Outro día atopas a un tal Serra i Fabra. Les un e acabas lendo todos. Cae nas túas mans ‘Hypatia’ de Pedro Gálvez e devoras ‘El maestro del emperador’ ou ‘Nerón, diario de un emperador’. Dun novelista tan bo hai que lelo todo. Desde o expositor reclama a atención ‘Después de la crisis’ de Alain Touraine, ‘La sociedad de la ignorancia’, entre os autores recoñeces a Marina Subirachs. Hai libros que como os melóns nos os descobres ata que os catas, ata que empezas a ler. Daquela segues os consellos de Daniel Pennac, os dereitos imprescriptibles do lector. Ler o que me pete, reler, dereito a saltar páxinas, a volver cara atrás, a deixar de ler. En definitiva, dereito a viaxar.

A última viaxe con Agustín Fdez. Paz foi engaiolante. En tan boa compaña les a última obra deste escritor admirable: ‘Non hai noite tan longa’. A trama tira de ti. Queres chegar ao final pero enfada ir tan rápido. Tentas frear, degustar a trama. Coñeces xa polo nome e polo rostro aos personaxes. Este Agustín escribe ben. Entéraste que é un tipo sinxelo, novelista de valía, tan coherente que tivo a ousadía de rexeitar, despois de agradecer, o Premio da Cultura Galega, considerando que os responsables actuais non defenden a galeguidade desa cultura. Home bo e xeneroso cargado de dignidade, puntal da nosa literatura, escribe en galego, valor engadido nestes tempos de desolación lingüística. Este creador sensible e comprometido, con xenes literarios da Terra Chá, vén de parir unha obra fermosa que cómpre degustar. Hai que ler a Agustín Fernández Paz. ‘Non hai noite tan longa’. Un apaixonante compañeiro de viaxe.

Juan Antonio Pinto Antón

Chuzame! A Facebook A Twitter

Artigo de María Xesús Nogueira sobre «Non hai noite tan longa», de Agustín Fernández Paz

24 Agosto 2011

Artigos literarios,Críticas,Narrativa

María Xesús Nogueira publicou un artigo de opinión en El Progreso no que aborda o tema do regreso na novela Non hai noite tan longa, de Agustín Fernández Paz. O artigo, titulado «Volver», pode descargarse aquí.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Hoxe Agustín Fernández Paz na Feira do Libro da Coruña

2 Agosto 2011

Autores,Crónica,Entrevistas,Feiras_do_libro,Narrativa,Noticias,Presentacións

Hoxe na Feira do Libro da Coruña o acto de Xerais estará protagonizado por Agustín Fernández Paz que conversará con Óscar Sánchez e Iago Martínez sobre Non hai noite máis longa a súa novela máis recente. Mañá, mércores, Manuel Rivas presentará a súa novela Todo é silencio e Carlos Callón o libro Como defenderes os teus dereitos lingúísticos.

  • Día 3 mércores
    • ás 19:00 horas: Acto literario-musical Todo é silencio de Manuel Rivas.  Participan: Manuel Rivas, Rómulo Sanjurjo e Manuel Bragado.
    • ás 21:00 horas: Presentación Como defenderes os teus dereitos lingüísticos de Carlos Callón.  Participan: Xabier DoCampo, Fran Rei, Manuel Bragado e o autor.
Chuzame! A Facebook A Twitter

Hoxe na Feira do Libro da Coruña Portas, Neira Vilas e Alonso Montero

1 Agosto 2011

2011,Autores,Crónica,Feiras_do_libro,Narrativa,Noticias,Presentacións

Hoxe na Feira do Libro da Coruña os actos de Xerais estarán protagonizados por Manuel Portas, Xosé Neira Vilas e Xesús Alonso Montero que presentarán as súas novidades no Paseo de Méndez Núñez. Mañá, martes, Agustín Fernández Paz presentará a súa novela máis recente.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Viaxe á memoria», sobre «Non hai noite tan longa» de Agustín Fernández Paz

2011,Autores,Críticas,Narrativa,Xerais_nos_medios

Ruth Fernández escribe en Galicia hoxe sobre a novela de Agustín Fernández Paz Non hai noite tan longa.

En Non hai noite tan longa o escritor chairego Agustín Fernández Paz trasládanos a un tempo anterior, nun recuncho rural no que o protagonista (Gabriel Lamas) se reencontra co seu pasado a través da investigación do que sucedeu trinta e dous anos antes, cando o seu pai (xa morto) foi acusado dun grave delicto, por un suposto intento de violación. Monteverde convértese no centro da novela en canto á ubicación xeográfica dos acontecementos sucedidos en 1970, cando o protagonista marcha a vivir a París, fuxindo do acontecido cando era un mozo, aínda que nas pescudas viaxa a Guitiriz, ás Pontes, á Coruña e rememora o contacto con Barcelona. O tempo cronolóxico lévanos a un presente no que aínda goberna Galicia Fraga Iribarne (p.122), anterior á chegada do euro, onde a moeda que se manexaba era a peseta (p.53).

Agustín Fernández Paz válese dunha cita de grande profundidade para o título da que é a súa primeira obra publicada fóra da Literatura Infantil e Xuvenil, é dicir, para a súa primeira novela destinada a un público adulto. Refírome ás palabras de William Shakesperare en Macbeth: ‘Reunide todo o ánimo que poidades. Que non hai noite tan longa que non remate en día’. Nestes días nos que tamén estamos desolados pola desaparición da edición impresa de Galicia Hoxe, válennos as palabras do dramaturgo inglés. Haberá un mañá no que no futuro do idioma non dependa de ‘mequetrefes’, en palabras de Celso Emilio Ferreiro, no seu poema ‘Deitado frente ao mar’. Haberá un día no que remate a noite infinda que vive o galego.

Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil e Premio da AELG, entre tantos galardóns recibidos, Fernández Paz foi elixido como candidato español ao Premio Andersen 2012. Sorte dende aquí, amigo Agustín! Xeitosa elección, tan bo é todo o que fai. Tanto me gusta a súa literatura dende que, sendo unha nena, e tras ler Cartas de inverno (na fantástica colección Fóra de Xogo de Xerais, que tantos bos momentos me fixo pasar), me puxen en contacto co autor por carta, recibindo axiña resposta da súa parte, acompañada dunha fermosa fotografía que gardo na caixa dos tesouros. Detrás desa carta viñeron outras, comentando diversas particularidades das distintas novelas. Pasaron uns anos e, finalmente, coñecémonos en persoa na urbe das murallas, no meu Lugo natal. Unha experiencia fantástica, amigo Agustín, a de compartir contigo os momentos que o destino literario fixo que pasaramos, cara a cara, por carta ou por teléfono. Grazas sempre polas novidades que recibo nada máis saír do forno da imprenta. Sempre chegan como un grande agasallo para min, seguidora da túa obra, fan do teu éxito.

Amante da boa literatura, e logo de ter lido, entre outras, Rapazas, Aire negro, Corredores de sombra, O centro do labirinto, Noite de voraces sombras, vexo na súa última obra un clásico, no que viaxamos a un tempo no que eu nin existía, que afortunadamente non vivín, o da ditadura franquista. Outro dos acertos da novela está xa no anverso do libro, na fotografía que conforma a portada desta obra magnífica. Trátase dunha nova chamada de atención para os lectores, ao reflectirse a imaxe de Rosa Parks, a costureira negra de Alabama que un día, tras saír cansa do traballo, sentou nunha cadeira libre nun bus, negándose a deixarllo a un home branco que entrou despois, cando era algo obrigado para a súa raza. Levárona ao cárcere. Por que o fixera? Ela dixo que ‘estaba farta de ceder e ceder’.

Ademais, Non hai noite tan longa é un libro que fala de libros. Como adoita acontecer coas novelas de Agustín Fernández Paz, onde a intertextualidade é unha característica definitoria, aquí temos referencias a distintas obras que para o autor deben de ser claves na súa biblioteca persoal. Estas insírense na novela a través das conversas que o protagonista ten coa súa sobriña Milena, como un xeito de deixarlle unha herdanza cultural, un patrimonio literario na formación da rapaza como individuo crítico coa historia máis recenté. A paixón por incluír as referencias de títulos e autores é algo que se observa tamén, por citar unha obra clave dentro da súa traxectoria, en O único que queda é o amor, unha compilación de relatos curtos que tiven como obra de cabeceira en varias ocasións.

Eu quédome aquí cunhas palabras de Paulo Coelho, sacadas da súa obra O alquimista: ‘A coragem é o dom mais importante para quem procura a Linguagem do Mundo’. Iso é o que precisamos: valor para contar as historias e para defender o que amamos.

Chuzame! A Facebook A Twitter
Older Posts »