Opinións de libros da colección «Fóra de xogo» no blog da Biblioteca de Secundaria do CPI Viaño Pequeno, de Trazo

7 Maio 2012

Bibliotecas,Centros de ensino,Fóra de Xogo,Opinións_lectores/as

O blog da biblioteca de Secundaria do CPI Viaño Pequeno, de Trazo, publicou diversas anotacións con opinións e recensións escritas polos propios rapaces e rapazas que len os libros. Entre outros libros, poden atoparse recensións de Amor de tango, de María Xosé Queizán; de Noitebra, de Xavier López Rodríguez; Cando petan na porta pola noite, de Xabier P. Docampo; Cartas de inverno e Rapazas, de Agustín Fernández Paz; A noite que Wendy aprendeu a volar, de Andreu Martín; A banda sen futuro, de Marilar Aleixandre; Diario secreto de Adrian Mole, de Sue Townsend; O centro do labirinto, de Agustín Fernández Paz; Eu e os meus colegas, de Aidan Macfarlane e Ann Macpherson; ¿Sobrevives?, de Fina Casalderrey; Chamábase Luís, de Marina Mayoral; Xoel, de Isabel-Clara Simó; Tristes armas, de Marina Mayoral; Aire negro e O único que nos queda é o amor, de Agustín Fernández Paz; Agosto do 36, de Xosé Fernández Ferreiro; A cabeza de Medusa, de Marilar Aleixandre; ¿Que te angustia, Nuria?, de Glória Llobet; Palabras de caramelo, de Gonzalo Moure; Amor dos quince anos, Marilyn, de Agustín Fernández Paz.

 

Chuzame! A Facebook A Twitter

«A expedición do Pacífico», de Marilar Aleixandre: a enriquecedora experiencia do descubrimento científico

15 Marzo 2012

Críticas,Fóra de Xogo,Opinións_lectores/as

O profesor Manuel Antón Mosteiro, do Colexio Sek Atlántico-Poio, fainos chegar esta recensión sobre A expedición do pacífico, de Marilar Aleixandre, realizada por José Rodríguez Tobío, de 4º da ESO, alumna do centro.

 

 

A expedición do Pacífico

Emilia Goianes, unha rapaza de Fisterra de doce anos, quere ir nunha expedición científica, pero ao ser muller, non pode. Decide argallar un plan para meterse no barco. Uns días despois, o seu irmán Andrés, un dos zoólogos que formaba parte da expedición, descóbrea, pero ao fin, déixaa que se quede, pero disfrazándoa de home e presentándoa como o seu irmán, co nome de Marcos.

A expedición está formada por tres barcos nos que viaxaban douscentos homes, entre os que se atopaban oito naturalistas e un debuxante e fotógrafo.

A expedición tiña como obxectivo mellorar as relacións entre España e Iberoamérica. Resulta enriquecedora en descubrimentos científicos, pero tamén moi perigosa. Destacan os moitos animais curiosos que descobren ao seu paso por Cabo Verde, Chile, Perú, Guatemala e Panamá, onde non poden continuar no barco debido ás tensións diplomáticas entre España e Iberoamérica. Seguen entón polo Amazonas ata chegar á cidade brasileira de Belem, onde o segredo de Emilia é descuberto.

Voltan en decembro de 1871, tres anos despois da súa partida e fan unha exposición en Madrid, cos materiais recadados, que conta coa colaboración imprescindible da protagonista.

Para min, este foi un libro entretido, pero non moi sinxelo de ler, xa que a primeira parte contén demasiada información a cerca das personaxes da historia e das cidades visitadas pola expedición. Pero a medida que a trama vai transcorrendo, a lectura vaise facendo máis amena, e é por iso polo que o final do libro é a parte máis interesante.

No seu conxunto, podo dicir que a obra me resultou enriquecedora, xa que os temas que se esconden tras a historia, como por exemplo:

-Os descubrimentos científicos. -O contexto histórico. -A reivindicación do feminismo.

parecéronme moi interesantes e que merecen ser tratados na sociedade actual.

Tamén me chamou moito a atención que o libro tivera dous prólogos:

-No primeiro, a autora explícanos que a novela está baseada nunha expedición real, que tivo lugar entre 1862 e 1866. E na obra, reflexa certas semellanzas coa realidade, como son algúns personaxes, os lugares visitados e as penalidades ás que tiveron que facer fronte.

-No segundo, explica a relación que estableceu entre personaxes da obra e personalidades polas que a autora sinte admiración:

Emilia representa a dúas mulleres: Emilia Pardo Bazán, defensora da educación das mulleres e Emilia Docet, quen loitou a favor do Estatuto Galego.

Diego Vargas, amigo de Emilia, fai referencia ao avó da autora. Por último, gustaríame destacar dúas cousas:

Penso que na actualidade, a expedición non estaría ben vista, debido aos métodos empregados na captura de animais e nas experimentacións con eles. Pero sei que grazas á súa contribución, hoxe en día mellorou moito o coñecemento científico sobre estes temas.

A autora, fai protagonista a unha rapaza, reivindicando así o seu papel de feminista, xa que daquela, as mulleres estaban encasilladas nunha vida da que poucas veces podían saír ou escapar, e só unha rapaza como Emilia, podía ter a valentía de enfrontarse a súa realidade e interesarse por temas que a ela lle interesaban, aínda que non estivesen ben vistos pola sociedade na que vivía.

Narradora, poeta e tradutora, Marilar Aleixandre usa o galego como lingua literaria e afirma que ten a lingua partida, pero que non todos os bichos con lingua bífida son perversos. En canto aos libros, di que no fondo son mensaxes escritas con tinta, chuspe ou sangue que guindamos ao baleiro coa esperanza de que alguén os reciba. Afeccionada a recoller palabras descarreiradas, gárdaas entre as liñas de relatos ou poemas. Traballa nunha das empresas máis antigas (500 anos) de Galicia.

Vive en Santiago de Compostela, onde ensina Didáctica da Bioloxía e Educación Ambiental na Universidade, e escribe.

Algúns temas recorrentes nos seus libros son as traizóns, sobre todo as traizóns a un mesmo, a unha mesma e as tortuosas relacións familiares.

José Rodríguez Tobío

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Cartas de amor», de Fran Alonso: «un libro que che pon os pelos de punta»

Críticas,Fóra de Xogo,Opinións_lectores/as

O profesor Manuel Antón Mosteiro, do Colexio Sek Atlántico-Poio, fainos chegar esta recensión sobre Cartas de amor, de Fran Alonso, realizada por Marta Ferreiro Ocampo, de 4º da ESO, alumna do centro.

 

Cartas de amor

Busquei un libro que me fixera experimentar novas sensacións. Busquei un libro que non fora un libro convencional, un libro novo, un que relatara historias reais, da vida mesma. Un libro que non contara un relato imaxinario e cheo de fantasías, e atopeino.

Cartas de Amor, unha obra que, guiados polo seu nome, fainos pensar en que a súa temática é a de sempre, a de toda a vida: chico coñece a chica, namóranse e son felices… Pois non, todo o contrario: nárranos as vivenzas de nove mulleres verdadeiras e transparentes.

Estas mulleres contan en primeira persoa e en formato de carta os seus pesadelos, tristuras e situacións que na meirande parte dos casos non son afables. Son temas moi comúns na nosa sociedade actual: a pobreza, a guerra, a violencia, a prostitución… E outros xa situados máis lonxe como o franquismo.

E agora a pregunta: por qué o título de Cartas de Amor? Pois ben, aínda que a resposta a esta pregunta non estea nas miñas mans dar, proporcionarei a explicación que Fran Alonso, autor da obra, da sobre o nome deste título:

“Este é un libro contundente pero tenro, un canto á vida e á dignidade»

Despois de ler esta frase chea de significado entendemos que aínda que a temática xeral do libro non sexa o amor, este, está cheo de tenrura, de recordos e de sentimentos cara, iso si, a un home que desenvolve un papel relativamente secundario.

Ao abrilo pola súa primeira páxina percibes un olor cheo de emoción, e é nese mesmo instante cando te decatas de que ese libro te vai afectar o queiras ou non.

A obra comeza cunha pequena introdución que fai o autor para explicar a orixe das distintas cartas. Era de esperar que un libro que fala de experiencias xurdira doutras experiencias. Fran Alonso conta como da súa estancia con distintas ONG de axuda a aquelas persoas máis desamparadas e pobres, vítimas das circunstancias adversas do mundo, logra crear con gran orixinalidade e paixón diferentes relatos protagonizados por mulleres valentes e loitadoras.

A primeira das cartas chámase “Ilegal”. A autora da carta é Ndeye, unha senegalesa que chega a España embarazada e sen un home que a poida coidar. Tocou beiras españolas nunha pequena barca deteriorada. En tan mal estado se atopaba a embarcación que, momentos antes da súa chegada ó sur da Península, volteouse e todas as xentes cheas de desexos e esperanzas que viaxaban nela caeron ó auga, entre elas, Assane, o marido de Ndeye. (…)

A segunda das cartas está titulada mediante a sinxela frase: “Desde as tebras”. Este relato lévanos a experimentar a situación de Sabela unha voluntaria en Bagdag. Os voluntarios… Homes e mulleres entregando os seus recursos e sacrificios para axudar ós damnificados polos conflitos bélicos. Persoas que antes de eles prefiren que un neno inocente poida sobrevivir. (…)

A adolescencia. Algúns din que é a etapa máis dura da vida, outros que é a máis bonita pero todos eles coinciden en que é o momento no que todos nós decidimos o noso camiño na vida e o que queremos facer con ela. Estas decisións difíciles son a orixe de “Confesión”.

Neste caso trátase dun correo electrónico que, Mónica, lle envía á súa mellor amiga Clara. Intentando arrancarse as súas palabras do máis profundo do seu ser, Mónica lle abre o seu corazón a súa amiga, contándolle e confiándolle o maior dos seus segredos, a súa homosexualidade.  (…)

Na carta “Sáhara, améndoa amarga” unha muller xa madura chamada Besmeh lle escribe ó seu amigo e amor da infancia Ahmed o cal emigrou a un país europeo, deixando lonxe o seu Sáhara natal.

A escritora vive nun campo de refuxiados de Arxelia e demostra o seu amor polo Sáhara, país do que fora expulsada ela, os seus familiares e as xentes que vivían nel. (…)

Pero neste libro o amor non sempre é algo feliz que traia alegrías. O desamor e o engano por parte dos homes tamén está reflectido nel; que un home se aproveite dunha muller sen ter en conta os seus valores coma tal tamén está presente.

Nas cartas denominadas “Zé, volcán de amor” e “O que nunca me preguntaches”, esta idea aparece moi ben plasmada. (…)

Na segunda destas cartas, Dyana, unha moza filipina de tan solo dezasete anos de idade lle escribe a un dos seus clientes co que tivera máis dun encontro. Este era David, un rico empresario europeo que viaxara ás Filipinas por motivos de traballo. (…) Se trata dun relato no que ela mesma narra a súa vida dende os seis anos. Unha vida chea de inxustizas.

Estas vivenzas van dende a súa condición de muller nunha familia campesiña, considerada coma unha maldición, ata as seguidas violacións que sufrira por parte do seu propio tío. Pero Dyana demostra ser unha muller con moitas forzas que nunca deixou de loitar, que nunca abandonou. (…)

“A carta inesperada”: non pode facerlle máis dano a unha persoa que o seu amor de toda a vida o abandone sen máis e despois faga a súa vida sen tan sequera querer saber máis del, sen tan sequera recordar case o seu nome.

Esta é a historia de Begoña unha muller que fora do bando republicano e que estaba namorada perdidamente de Luís un dos dirixentes deste bando durante a Guerra Civil.

(…)

Como xa se falara do tema da axuda dos voluntarios nos conflitos bélicos na carta de “Desde as tebras”, tamén se fala no relato “A guerra”, mais dunha maneira máis drástica e persoal.

Nela Maida lle escribe ó seu irmán desde Saraievo onde traballa coma voluntaria axudando as persoas afectadas e curando a feridos e enfermos. Reflíctese unha gran depresión por parte da protagonista que se atopa nunha situación límete. (…)

Por último, Fran Alonso elixe coma tema final para o seu libro a emigración e o que supón para unha nena, ademais de deixar o seu país, facelo sen os seus pais. E así nace “Lonxe”. Bárbara é a autora do correo electrónico que lle manda ó seu noivo de Uruguai (o seu país natal). (…)

Sen palabras e cun so suspiro pechei o libro ó mesmo tempo que pechaba tamén os meus ollos. Comecei a cavilar en todas esa historias dramáticas, de loita pola vida, de tristura, de decepción e, aínda que custe recoñecelo, de amor. Cartas de amor é un libro que ás veces che porá os pelos de punta e outras non che deixará máis elección que deixalo e seguir lendo noutro momento debido a impotencia que sentes polas circunstancias que viven esas mulleres.

Mulleres… Algunhas nunca abandonaron os seus sonos e outras non puideron aguantar a presión e deixáronse simplemente caer nun oco baleiro.

Ó final atopei o libro, atopeino e non estou arrepentida de lelo. Iso si, quizais despois de ter a estreita relación que tivemos el e máis eu, cambiou a miña forma de ve-lo mundo. Ese mundo no que sen dúbida non podes saber o que che vai pasar e moito menos o que lle pode estar ocorrendo a outras persoas que non teñen a miña mesma sorte e non poden dicir un “felices para sempre”.

E así, gardarei por sempre as historias de Ndeye, Sabela, Mónica, Besmeh, Belinha, Dyana, Begoña, Maida e Bárbara. Como dixen, por e para sempre.

Marta Ferreira Ocampo

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Tristes armas», de Marina Mayoral: un libro que engancha

Críticas,Fóra de Xogo,Opinións_lectores/as

O profesor Manuel Antón Mosteiro, do Colexio Sek Atlántico-Poio, fainos chegar esta recensión sobre Tristes armas,, de Marina Mayoral, realizada por Patricia Lojo, alumna do centro.

 

Tristes armas


Unha pomba que nunca chegará o seu destino. Unha carta que nunca será entregada. Un papel que regalaría sorisos e gardaría esperanzas. En definitiva, unha carta con espirito de pomba branca que debido á guerra nunca saberá dos seus receptores. Unha carta que sobrevivirá a Guerra Civil Española e a Segunda Guerra Mundial ¿Cando foi a última vez que escribiches unha? Unha folla sacada do corazón, escrita coas mans e enviada polo aire. Un papel que atravesa colinas, montes, montañas, ríos, mares pero non sempre consegue atravesar as fronteiras. Un papel que poderá descubrir a cara de felicidade ou de tristeza da persoa receptora. Un papel que regala sentimentos ou que recolle tristura. Un papel sincero que trata de plasmar a realidade ou a fantasía. Todo depende do autor e do que teña que contar. Exactamente igual que un libro. Un libro coma tristes armas, un libro que che roubará o tempo e que che encollerá o corazón. Un libro que moi lonxe de decepcionarte, conseguirá engancharte ata o punto de acabalo nunha noite. Un libro que a pesar da súa corta lonxitude, conseguirá mergullarte na vida dos seus protagonistas de maneira que os chegues a coñecer e incluso comprender.

Tristes armas, un título ben escollido para unha obra que narra a cruel realidade dunhas rapazas que apenas sabían o que era a vida pero que tiveron que deixar atrás a súa terra galega e os seus pais. Para protexerse, marchar, esquecer, deixar, abandonar esa vida envolta nunha guerra e poder comezar outra, quizás en mellores condicións, pero sen ninguén que as guiase nese novo mundo. Marcharon naquel barco para Rusia collidas da man, e nas mans restantes levaban coidadosamente os seus angustiados corazóns e as súas tristes armas.

Elas, pequenas, bonitas, tristes, soas; Rosa e Harmonía, nenas que deixan a súa infancia no peirao e soben nun barco feitas unhas mulleres. Elas, farán que o teu pensamento quebrante, que o teu corazón se abrande e que os teus beizos pidan máis. Máis lectura, máis acción. Aprenderás a valorar a vida, e a prescindir das cosas innecesarias as que ti nomeas como “importantes”. Esperarás o momento no que a felicidade chame a súa porta, no que xa teñan a vida resolta e con ela o seu camiño feito. Leras ata que a carta que escriben as dúas nenas cheguen xunto ós seu pais, pero ese papel nunca coñecerá lector algún.

Estas dúas nenas, convertidas xa en mulleres a pesar da súa escasa idade, chegaron a Rusia en compañía doutros nenos descoñecidos de aspecto pero coñecidos de sentimentos. Foron coidadas por María do Mar, unha boa muller que traballaba nunha casa de acollida, e ela ocupouse de coidalos como o farían os seus pais. Durante o día ían o colexio e durante a noite, Harmonía (que xa tiñas doce anos e era maior ca Rosa) pensaba en escribir unha carta na que trataría de tranquilizar os seus pais explicándolles que estaban ben e que entendían a súa decisión de mandalas a Rusia para apartalas da guerra mentres eles loitaban contra os comunistas. Efectivamente, os seus pais, Carmiña e Miguel, eran uns loitadores e sabían o que defendían e polo que loitaban. Poucos días despois, aquela carta cun mensaxe claro de apoio foi enviada pero nunca recibida. E así foi pasando a estancia das nenas en Rusia e con ela a súa vida. Pouco a pouco fóronse decatando do que estaba a ocorrer dentro das fronteiras españolas, a guerra que se desatara estaba chegando a súa fin e con ela a vitoria dos nacionais, a morte de Miguel e o exilio de Carmiña a Arxentina en busca dun traballo. A vida dos personaxes vaise desenvolvendo e os seus camiños van marcando un percorrido fixo.

Cando Carmiña chega a Arxentina traballou na limpeza de varias oficinas pero de todas era despedida debido a súa brusca reacción cando os xefes avantaxaban as barreiras da confianza. Un día no que a vida decidiu sorrirlle, encontrou un sobre de diñeiro na papeleira dunha das oficinas e facendo honor a súa honradez decidiu devolvelo ó dono daquel despacho. Este home, comido pola alegría, quixo recompensala e ela pediu que ningún home volvera a pasarse con ela. Así foi, comezaron por un favor e terminaron casados e con dous fillos, vivindo unha vida sen necesidades en Estados Unidos cando comezaba a desatarse a Segunda Guerra Mundial.

Rosa e Harmonía foron crecendo e o único contacto que tiveron coa súa nai foron cartas, cartas nas que prometía felicidade despois da turbulenta guerra. Promesas escritas nun papel de pouco valor pero de moito significado, promesas que dábanlles forzas para continuar. Chegou a hora de decidir o seu futuro e cada unha debía tomar grandes decisións para asegurarse un bo futuro. A primeira foi Rosa, quen despois de reflexionalo decidiu marchar a estudar nunha das mellores escolas de ballet de Rusia, a compañía do Bolshoi. E tomou unha das maiores decisións da súa vida, dedicarse en corpo e alma a un oficio pouco común e moi escravo, a danza. Harmonía seguiu os pasos de María do Mar, e foi mestra; casou con León, un home do que levaba namorada dende que o viu subir ó barco que se dirixía a Rusia moitos anos atrás. Eles levaron unha boa vida grazas a posición social que adquiriu León no campo da Física.

Na caída do muro de Berlín, e como regalo do vixésimo aniversario de Harmonía, León propuxo a posibilidade de marchar a vivir na casiña galega na que moitos anos atrás viviran Rosa e Harmonía. E alí marcharon todos, en busca do que hai moitos anos deixaron en mans da guerra e da destrución. Todos xuntos desandaron o camiño iniciado polos nenos exiliados cincuenta anos atrás. E finalmente a carta dunhas nenas exiliadas, a pomba branca que tratou de sobrevoar a guerra, e o papel máis sinceiro xamais escrito por ninguén chegou aquela casiña galega. E chegou as mans das propias escritoras, agora cincuenta anos máis vellas.

E como esta carta chegou finalmente o seu destino, da mesma maneira chegou este libro o meu corazón, a miña conciencia e a miña alma. Ficando na miña memoria cada unha das palabras deste libro. O que empeza mal so podo acabar mellor, e Marina Mayoral, a marabillosa autora deste libro quixo plasmalo dunha forma moi visible. Grazas por este regalo, por esta carta do máis sincera e por esta pomba branca que non quere senón amosar as atrocidades que pode chegar a causar unha guerra.

Patricia Lojo

Chuzame! A Facebook A Twitter

“Asasinato no Consello Nacional”, crítica de Filipe Díaz

18 Outubro 2010

Críticas,Narrativa,Opinións_lectores/as,Xerais_nos_medios

Filipe Díaz publica no blog “Por un BNG de futuro” unha extensa crítica sobre Asasinato no Consello Nacional, a novela máis recente de Diego Ameixeiras. Recomendamos a lectura do texto do que recollemos o seu derradeiro parágrafo:

En calquera caso, Asasinato no Consello Nacional é unha lectura recomendable tanto para as persoas interesadas na actualidade política como para os adeptos á novela negra. Aos ingredientes tradicionais de intriga e suspense, engádense neste caso a ironía, o humor e o retrato de personaxes públicos a duras penas mascarados: unha combinación de éxito, que esperamos sirva para introducir na escena literaria galega un novo personaxe, o do detective Cudeiro, con capacidade para máis e maiores voos.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Trafegando ronseis recomenda «Asasinato no Consello Nacional»

11 Outubro 2010

Autores,Narrativa,Opinións_lectores/as,Xerais nos blogs

Coñecimos hoxe o comentario de  lectura do blog Trafegando ronseis sobre Asasinato no Consello Nacional, a novela de Diego Amexeiras. Reproducimos a nota completa, moi interesante, que recomenda a lectura da novela.

Dáme a impresión de que Diego Ameixeiras mellora con cada novela. Recoñezo que Asasinato no Consello Nacional (na Wikipedia) gustoume bastante, aínda que me saturou tanta política interna bloqueira que é, maxino, un dos morbos principais da novela, e que ata por veces me chegou a causar algo de preguiza cambiar os nomes ficticios polos reais, tan claros sempre. Encantoume a figura do detective, sobre todo a súa retranca, unha característica moi presente nas conversas da obra e que, desgrazadamente, está a se perder na nosa vida cotiá, unha vítima máis da presión castelá. Un detective tan orixinal que practica o pensamento budista e que, maxino, debeu custar longas horas de información ao autor sobre o tema.
Na liña máis moderna da novela policiaca -xa sabedes que me encanta- o autor noveliza, ou non, sobre a crise interna do BNG e a loita polo poder que hai dentro do partido –lede o Galicia Confidencial: O BNG dedica todas as súas enerxías á loita polo poder interno-, con amplitude de miras e de visións da realidade social, dando pé a diferentes opinións e deixando aos personaxes que se expresen libremente, algo moi de agradecer. Non só iso, senón que nos ofrece unha minuciosa análise da vida política e social galega desde os comezos da democracia. Dende este punto de vista é unha novela no máis moderno camiño da novela negra actual: aquela que non só trata dun crime senón que tacha as eivas da sociedade; neste caso, a pouca cohesión que existe dentro do BNG e o que estamos a pagar despois das eleccións do 2009.

Como boa novela negra mantennos en tensión ata o final, un logro inequívoco, pois, desta obra, que se permite chiscar coa Guerra Civil para nos lembrar os horrores e as inxustizas naquela época cometidos e tantas veces esquecidos. Unha época tan presente na nosa Literatura e que non quere despistarse da pluma de Ameixeiras, aínda que ás veces semella que esta parte temática sexa introducida case de crequenas, posto que pouco ou moito ten que ver coa investigación criminal.

Recoñezo que me encanta que o autor se decidise por esta persoal homenaxe a Manuel Vázquez Montalbán, ben merecido o ten.

Chuzame! A Facebook A Twitter

“Contra o silencio”, Daniel Salgado escribe sobre “Todo é silencio”

Autores,Críticas,Opinións_lectores/as,Xerais_nos_medios

Baixo o título “Contra o silencio”, Daniel Salgado publica un fermoso comentario sobre Todo é silencio, a novela de Manuel Rivas. Un texto moi recomendable.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Trafegando Ronseis recomenda «Denso recendo a salgado»

1 Outubro 2010

Blogs,Narrativa,Opinións_lectores/as,Xerais nos blogs

O blog de Anxo e Gracia, Trafegando Ronseis, recomenda a lectura de Denso recendo a salgado, de Manuel Portas: «Gustoume esta novela de Manuel Portas editada por Xerais, Denso recendo a salgado, con trazos de novela negra ou cando menos policíaca».

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Settecento», en O levantador de minas

30 Setembro 2010

Blogs,Narrativa,Opinións_lectores/as,Xerais nos blogs

O blog O levantador de minas fala moi favorablemente de Settecento, a novela de Marcos Calveiro, Entre outras cousas, sinala:

«É, ao tempo, unha novela animada e rica en descricións anímicas oportunamente traballadas. A complexidade que require unha ben construída rede vital que chega ao fondo das necesidades particulares dos personaxes, os cales representan, como corresponde a unha narrativa de acción, o fundamento dunha historia que se conta coa axilidade e frescura. Unha novela para entreter coa ambición da mellor literatura».

Chuzame! A Facebook A Twitter

«O pintor de sombreiro de malvas» de Marcos Calveiro

5 Xullo 2010

Fóra de Xogo,Opinións_lectores/as,Premios,Xerais nos blogs,Xuvenil

Unha moi interesante opción esta lectura de Marcos Calveiro. O pintor do sombreiro de malvas é, creo, toda unha homenaxe á arte, á pintura, e a un dos grandes, Van Gogh. Claro que a novela ofrece máis, para interesar ao lector, e máis se este é un lector adolescente. A novela ofrece amor, dúbidas, amizade, espertares, paisaxes, humanidade. É fácil pasear detrás de Vicent, admirar Auvers, sentir a beleza da natureza da man da prosa pura de Calveiro. Polas súas páxinas sentimos o decorrer dos días, o espertar da natureza, o resentimento, o medo, a desazón da dúbida, pero tamén contemplamos as árbores, a vía do tren… e comemos chocolate coma se fose a primeira vez que o gorentamos.

E mentres todo isto sucede e as páxinas avanzan, a dor dun home que sente que o mundo que o rodea é demasiado grande, ou demasiado pequeno, ou tal vez, simplemente, é el o que non entende ese mundo que lle tocou vivir. Porque é difícil ser diferente, porque a soidade avanza e resinte, porque nada pode facer a amizade cando hai demasiada dor.

Un detalle precioso: as ilustracións. Xa sabedes que devezo por elas. Ramón Trigo fai un magnífico traballo neste libro recreando as pinturas orixinais para acompañar de cando en vez esta prosa maxestuosa que está a arrasar na nosa Literatura. Unha prosa que non ofrece concesións ao descoido, cun vocabulario realmente escolleito que nos lembra con cada libro a riqueza do noso léxico.

Unha gran opción para o noso alumnado, un novo xeito de achegalo á riqueza pictórica e unha lectura que seguro lles gustará. A eles e a calquera adulto, porque o mellor deste autor é que non define idades, como eu coido que sucede realmente. Trafegando ronseis

Anotación publicada no blog Trafegando ronseis o 3 de xullo de 2010.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Sete palabras» de Suso de Toro, premio da Crítica 2010

8 Xuño 2010

Críticas,Narrativa,Opinións_lectores/as,Premios,Xerais_nos_medios

Como membro do xurado do Premio da Crítica de Creación Literaria, tiven o pracer de compartir moitas horas con varias persoas polas que sinto unha grande admiración, como Alfredo Conde, un dos nosos escritores máis prestixiosos, internacionais e galardonados; Luís González Tosar, flamante gañador dos Premios da Crítica de Creación Literaria 2009; Rexina Rodríguez Vega, Premio Xerais de Novela no 2007; ou a profesora e investigadora Isabel Mociño González, quen actuou, amablemente, como secretaria durante toda a xornada.

Malia que os candidatos finalistas superaron a ducia, finalmente foi o escritor santiagués Suso de Toro, coa súa novela Sete Palabras, o gañador por unanimidade do Premio da Crítica de Creación Literaria 2010. O seu dominio do xénero narrativo e da palabra foi decisivo. Con esta novela, ademais de mergullarnos nunha historia que é, ademais, a súa propia, proponnos unha viaxe ao coñecemento e ao autocoñecemento, e é quen de xogar con distintas tendencias narrativas (xornalística, autobiográfica, experimental, intimista, antropolóxica, etc.) dun xeito que só é propio das grandes voces da literatura universal.

Como lle sinalaba recentemente José Miguel A. Giráldez a Suso de Toro nunha entrevista, “este é un libro que fala de nós, unha novela na que hai moita verdade”. En definitiva, un fito literario que Luís María Ansón definiu en El Cultural como “una novela que cautiva, con una arquitectura literaria excelente”. Sen dúbida, unha boa nova para un escritor ao que lle queda pouco que demostrar, que é un buque insignia da cultura galega, e que interesa tanto a lectores que agardan unha boa historia como a avezados estudosos do panorama literario da nosa terra.

Fragmentos do artigo «Premios da Crítica» de José Manuel Estévez Saá publicado en El Correo Gallego o 6 de xuño de 2010.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Perfecto Conde Recomenda «Inmunda escoria» de Ricardo Gurriarán

Crónica,Opinións_lectores/as,Xerais nos blogs

Ricardo Gurriarán e os seus 68

[...] Quero falar de algo que me interesou moito. Os dous libros publicados por Ricardo Gurriarán sobre o movemento estudiantil galego do ano 1968, Inmunda escoria e 1968 en Compostela testemuños. A min o primeiro paréceme un libro fundamental, de auténtica referencia. Lonxe do edulcoramento e ás veces alleamento que pode caracterizar algunha vez parte da historiografía galega, Gurriarán conta neste libro a batalla do 68 comprometéndose seriamente co que lle contan as súas diversas fontes informativas, que el debullou con paciencia de palilleira. Aínda que só fose por este volume, que no o é porque Gurriarán xa demostrara antes a súa valía historiadora, o autor de Inmunda escoria gañou sobradamente un posto de honra na bibliografía galega, sobre todo polo esforzo investigador que demostra neste libro.

O outro, 1968 testemuños, ten tamén a súa importancia. É un libro colectivo no que escribimos dazaseis sobreviventes daquela emocionante e esperanzada aventura que foron as revoltas estudiantís do ano 1968. Como obra testemuñal tamén ten o seu aquel. [...]

Fragmento da anotación publicado por Perfecto Conde no seu blog Croques o 7 de xuño de 2010.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Goretoxo recomenda «Settecento» de Marcos Calveiro

Narrativa,Opinións_lectores/as,Xerais nos blogs

Settecento de Marcos Calveiro

Venecia, no último alento, foi agocho de segredos xa daquela milenarios. As institucións do Estado, a delación como arma política e o poder absoluto dun Consello oligarca dábanlle aspecto de estado policial. E os cidadáns adicados ao placer, fora do tipo que fora, lonxe, moi lonxe das vellas virtudes republicanas que os seus antergos tiveran a honra, baixo o león de San Marcos. Por esas rúas, pontes e canles naufragan en bebedelas os devezos dun Vivaldi que xa vai vello, que desconta os últimos dias, a última estrea. Entre grappa e café recén chegado pola vía de Viena e mailo Turco sitiador, as anécdotas ilustran o ambiente, a paisaxe humana e a humidade da lagoa: a cidade na lagoa, un tema mítico de vello, repetido aló onde houbera augas paradas, dende Ys ata Antela. E Venecia sempre xogou cos mitos e as fontes de información, sempre foi intermediaria nas grandes liñas de tensión do seu presente. De todos os seus presentes.

Sen afondar nas sicoloxías dos personaxes, sen diseccionar a profundidade histórica das herdanzas dunha cidade que xa era vella cando a tumba de Prisciliano foi reinventada, todo cadra, todo encaixa nunha vidreira alumeada pola ollada do león, adurmiñado ás veces, pero sempre preocupado pola felicidade dos seus. O xogo veneciano das carautas, do engano, e a paixón pola música, e por medio dela, do recoñecemento, son as abas desta cadea de cristal. A música, escolla do autor, pódese escoitar en culturagalega.org.

Unha novela ben feita, para ler dun tirón sen case levantar os ollos do papel. Unha magoa que non teña oitocentas páxinas, en lugar de cento noventa, que o asunto ben podía dar para máis. O seguinte: recuperar Festina Lente.

Anotación de Pedro Silva (Goretoxo) publicada no blog De mares, portos e portas o 7 de xuño de 2010

Chuzame! A Facebook A Twitter

«A Cabeza de Medusa» recomendada polas lectoras do Clube Linguason

31 Maio 2010

Fóra de Xogo,Opinións_lectores/as,Xerais nos blogs,Xuvenil

Tres lectoras do Club Linguason recomendan a novela de Marilar Aleixandre A Cabeza de Medusa

Marilar Aleixandre é Doutora en Bioloxía e Catedrática de Ciencias Naturais de Ensino Medio. Actualmente é profesora na Universidade de Santiago de Compostela. Escribe literaturatura infantil, xuvenil e para adultos e os seus son títulos, moitos deles premiados, como A formiga coxa, Agardando polos morcegos, Lobo nas illas, Teoría do Caos, A compañía clandestina da contrapublicidade ou Rúa Carbón.

Persoalmente, A Cabeza de Medusa gustoume moito. A diferenza doutras novelas, non se basea nun feito irreal que nunca pasaría, senón que conta unha historia que lle podería pasar a calquera rapaza da idade de Sofía e de Lupe e cunha vida normal, unha vida que cambia no momento en que deciden subirse ao coche duns descoñecidos. Este foi un relato que me pareceu moi entretido dende o primeiro momento, ademais de porque os protagonistas teñen máis ou menos a nosa idade, o que nos facilita entender mellor o que senten en cada monento.

A novela pon de manifesto as distintas caras da sociedade, sexan boas ou malas, ante un mesmo caso. A autora comeza contando como era un día normal antes do sucedido e vainos narrando a historia de forma que vexamos como reaccionan os personaxes ante o que senten. E, sobre todo, móstranos como pode chegar a cambiarche o resto da túa vida con tan só unha decisión tan simple como dicir si ou non. Cristina Vila Paz (3ºA)

Nesta historia, ao igual que no mito da Medusa, móstrase a culpabilidade que levan as violadas en lugar do violador. Medusa foi violada por Poseidon no templo de Atenea. A deusa enfurecida transformou o pelo de Medusa en serpes e botou sobre ela a maldición de que quen a mirara se convertiría en pedra. Neste libro de Marilar Aleixandre compárase a súa historia coa de dúas rapazas violadas unha noite ao saír dunha festa e como seguen as súas vidas despois do sucedido. Recomendo este libro pola maneira na que ve a vida e porque ten un final feliz. Antía Castelo (3º A)

A cabeza de Medusa é o libro que eu escollín para ler e gozar. Cóntanos como dúas rapazas son rexeitadas por unha parte da sociedade despois de sufrir unha agresión.  Este relato non só me gustou, tamén me fixo pensar que aínda que xa non esteamos nun país machista hai aspectos da sociedade que teñen que seguir cambiando. Sandra (3º A)

Anotación publicada no blog do Clube de Lingua do IES de Porto do Son o 31 de maio de 2010.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«A lúa dos Everglades» de Xesús Manuel Marcos na mesa de noite de Marcos Calveiro

Narrativa,Opinións_lectores/as,Xerais_nos_medios

A lúa dos Everglades de Xesús Manuel Marcos, Premio Terra de Melide 2007

Marcos Calveiro recomenda a lectura da obra A lúa dos Everglades, escrita por Xesús Manuel Marcos e premiada en 2007 co Premio Terra de Melide. O autor de Setecentto atopou neste libro unha gran novela que, afastándose dos tópicos da manida literatura da emigración, retrata a vida de diferentes persoas máis aló da súa terra. “Son tres historias diferentes que no desenvolvemento do libro acaban por unirse. A primeira trata de tres emigrantes vellos que teñen unha panadería nun barrio de Bos Aires e aparecen mortos. A segunda fala dun funcionario en Madrid que quere ser escritor e que comeza unha amizade cun veciño seu. Por último, na terceira atopamos unha muller que foi agredida e que está na UCI en Miami”, explica Marcos Calveiro. Para este escritor, a obra de Xesús Manuel Marcos é un libro que paga a pena e que, quizais, non tivo a sorte que merecía nas librarías. “É unha gran novela e conta co premio Terras de Melide. Non obstante, cando se fixeron os resumos do ano coas mellores obras quedou fóra de todo iso. Pasou desapercibida e é un libro moi recomendable”, lamenta Marcos Calveiro. Aínda que cada un dos argumentos parecen estar distanciados tanto na súa trama como nos seus escenarios, as tres pezas están intimamente conectadas entre si. “Realmente é un quebracabezas e e no libro agóchase un segredo de familia. Todos sabemos que en cada casa hai, polo menos, un morto escondido debaixo da alfombra e neste caso cúmprese esa máxima”, sinala o autor da aplaudida Festina lente. Marcos Calveiro recomenda así unha obra que merece maior atención por parte dos lectores, xa que a súa calidade e a súa profundidade son excepcionais.

Texto publicado en Xornal de Galicia o 29 de maio de 2010.


Chuzame! A Facebook A Twitter

«Proxecto pomba dourada» de Miguel Vázquez Freire

30 Maio 2010

Clubs_de_lectura,Fóra de Xogo,Opinións_lectores/as,Xerais nos blogs

Proxecto pomba dourada de Miguel Vázquez Freire

Arno, ao chegar da escola, atópase a seus pais asasinados. Os pais de Arno eran uns famosos científicos que tiñan un proxecto para mellorar o futuro de Ferrocoruña: o Proxecto Pomba Dourada. Para tentar averiguar algo, métese no ordenador de seus pais e estes danlle pistas para que só el poda acertar o contrasinal, que é MERLÍN. Tamén sae un vídeo deles no que lle dan unhas claras instrucións e a localización dun Anel tecnolóxico que lle dará consellos e que só está na súa mente, que tamén se chama Merlín.

Logo, ten que ir a Fisterra, tal e como dixeron seus pais. No camiño coñece a Tullido, Gwendaill e ao xigante Imaz, que son Borrallas. Nesta viaxe, toparase cunha longa serie de aventuras que poñerá en perigo a súa vida, a dos demais e a de Pomba Dourada. A historia remata cando Arno logra chegar a Fisterra e entrega o proxecto Pomba Dourada no laboratorio do Mestre Cego, para así conseguir mellorar o futuro informático de Ferrocoruña e, probablemente, do mundo. Marcos Vidal (2º D)

Anotación publicada no blog «Linguason» do Clube de Lingua do IES de Porto do Son.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Unha estrela no vento» de Ledicia Costas

Clubs_de_lectura,Fóra de Xogo,Opinións_lectores/as,Xerais nos blogs

[Unha estrela no vento] A novela de Ledicia Costas segue a ser unha das lecturas preferidas polos rapaces e rapazas dos primeiros cursos da ESO e tamén polos membros do Clube da Lectura.

Está é unha historia que conta a vida dun rapaz de dezasete anos que se chama Miguel Foz. O protagonista na casa cos seus pais e súa irmá pequena Paula e aínda vai ao instituto. Alí, pensa que a súa profesora de literatura lle ten manía, ata que esta un día despois de moitos días preguntándolle polos deberes, que nunca os tiña, respondeulle cunha contestación que deixou a todos parvos. Isto fíxoo acompañado dun precioso poema que inventara nese mesmo intre.

Un día cando foi á Lagoa, o bar ao que adoitaban ir el mais os seus amigos, atopouse cunha moza que vendía rosas. Era xitana e chamábase Reina. Fixéronse moi amigos e quedaron de verse todos os días que puideran nese lugar. Así o fixeron. Uns días despois, ao saír do bar, atopouse co Bruto e os seus amigos. Comezaron a meterse con el e acabaron dándolle unha malleira que o deixou no hospital. Durante uns días non podería moverse moito polas feridas, producidas pola malleira, que tiña no abdome.

Por outra banda, o seu pai foise de viaxe de negocios, segundo o que contara na casa, pero non era verdade. Ó que ía era de vacacións coa súa amante. Miguel descubriuno e cando a súa nai se decatou da verdade botou o homeda casa. Ela tivera que ir ao enterro da súa irmá e mais do seu cuñado, que morreran nun accidente. Tiñan un fillo en común que se chamaba Abel, que a nai de Miguel decide levar a vivir con eles.

En canto a Miguel, nos seguintes días de clases todo o mundo o miraba con cara rara pola malleira recibida. pero todos se puxeran de acordo para devoverlle a malleira ao Bruto e aos seus amigos. Estando todos na Lagoa dúas tardes antes da pelexa, entrou Reina e contoulle a Miguel que ela era a irmá do Bruto. El quedou algo asustado pero non ía desconfiar dela. En cambio, o Maqui, que era un dos amigos de Miguel, non confiaba nela. Miguel e o Maqui pelexaron por culpa de Reina ata que este se foi para o bando do Bruto. Esa noite,cando Miguel e Reina estaban paseando , atopáronse cun amigo do Bruto que lles avisou de que ía ir xunto a el e lle contaría todo, pois ela non podía estar a esas horas da noite fóra da casa sen permiso do seu irmán. Cando chegou este á Lagoa, despois de ser avisado que a súa irmá estaba fóra da casa sen o seu permiso, Miguel empezou a pegarlle. As cousas acabaron mal e cando marcharon os outros, Miguel díxolle a Reina que non podía ir para a súa casa, que el a acollería na del mentres os problemas non se arranxasen. Ela aceptou.

Por fin, chegou o día da pelexa. Cando todos estaban alí, puxeron unhas normas: non se podía tocar nin a Miguel nin a Abel. O Maqui algo tramaba, pois non paraba de rir. Cando todos estaban pelexando, este acercouse a onde estaban eles e Miguel, ao estar aínda mal pola ferida, e Abel, que era minusválido, non se puideron defender. A Miguel chantoulle unha navalla no estómago, xusto na ferida, para que non puidese berrar mentres a Abel o tiraba por un acantilado abaixo. A Miguel deixouno no hospital e Abel morreu.

Agora, Reina e mais Miguel van todos os meses ao acantilado a recordalo para encher ese vacío que teñen, pois os dous o querían moito e el a eles tamén.

O personaxe que máis me gustou e chamou a miña atención foi Abel, polo seu sentido de ver a vida e pola súa maneira de comportarse coa xente. O personaxe que menos me gustou foi o Maqui, pois traizoou os seus amigos no último momento. Ademais diso, pareceume un mal xesto que empurrara así a Abel polo acantilado abaixo, sen el ter culpa ningunha. O que máis me gustou deste libro foi a forma de contar o que lle sucedía e pensaba Abel. Con esta historia aprendín varias cousas, pero entre elas, que non hai que confiar en todas as persoas, pois algunhas pódenche traizoar.

Esta obra recoméndolla ás persoas ás que lles gusten as historias e finais máis ben tristes. Alba Tobío (2º D)

Anotación publicada no blog «Linguason» do Clube de Lingua do IES de Porto do Son.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Xuvia-Neda» de Vicente Araguas, recomendación de Perfecto Conde e Xosé Carlos Caneiro

29 Maio 2010

Críticas,Narrativa,Opinións_lectores/as,Xerais nos blogs

«El llano en llamas de Vicente Araguas»

Escribe hoxe Xosé Carlos Caneiro sobre a permanencia de Compostela nun artigo que aparece no suplemento «Culturas» de La Voz de Galicia. E, tirando do fío, coloca o seguinte párrafo: “Vén Compostela na memoria, e ignoro o motivo, cando o gozo impulsa a lectura de cada relato do novo libro de Vicente Araguas, Xuvia-Neda, tan ben escrito que un sabe rapidamente que detrás de cada liña está un dos poetas máis excelsos, de porte diccional anglosaxón (enténdanme os que coñecen a Yeats ou Eliot), que deu a nosa literatura”.

E canta razón ten o novelista de Verín. Hai pouquísimos libros de relatos cos que eu me metera na cama sen durmirme dende a primeira ata derradeira páxina. Xuvia-Neda é o último que me produciu ese pracer da lectura. Nas páxinas deste volume hai narracións curtas realmente extraordinarias. Tanto, que había moito tempo que un escritor galego non me regalaba o regusto de lembrarme da primeira vez que lin a Juan Rulfo nas páxinas de El llano en llamas. “Como las vi se las endoso”, escribía daquela o mexicano. E así escribe agora Vicente Araguas.

Anotación de Perfeto Conde publicada no blog Croques o 29 de maio de 2010.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«A intervención» de Teresa Moure

20 Maio 2010

Críticas,Narrativa,Opinións_lectores/as,Xerais nos blogs

A lectura da máis recente novela de Teresa Moure, A intervención, suscita interese e polémica nos blogs. Velaí as opinións publicadas estes días en Trafegando ronseis e en Bouvard e Pécuchet.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Xuvia-Neda» de Vicente Araguas, recomendado en «Ler e ver»

19 Maio 2010

Narrativa,Noticias,Opinións_lectores/as,Xerais nos blogs

Hoxe é 17 de maio, Día das Letras Galegas, dedicado este ano ao poeta Uxío Novoneyra. Moitos artigos hoxe en todo tipo de publicacións sobre el e a súa obra, así que vou celebrar e recordar este día cun comentario sobre un libro en galego, pero non deste autor. O libro titúlase Xuvia-Neda e o autor é Vicente Araguas.

Naceu en Xuvia o 24 de setembro de 1950. É licenciado en Filoloxía inglesa pola Universidade de Santiago de Compostela. En 1968 deu os seus primeiros recitais como cantautor, e nese mesmo ano publica o seu primeiro disco, gravando outro no ano 1970. No ano 1972 marcha a Glasgow a dar clases de español e comeza a escribir os seus primeiros poemas que apareceran no libro Paisaxe de Glasgow. Agora vive en Madrid, exercendo a docencia. Ademais é crítico literario en varias revistas, columnista no Diario de Ferrol e El Correo Gallego. Gracias ao seu traballo neste periódico, na súa sección dominical, recibiu o Premio Reimóndez Portela de xornalismo. Ademais é cofundador do grupo “Voces ceibes”, no ano 1968. Os seus libros son fundamentalmente de poesía e algúns en prosa. Ademais da produción propia traduciu ao galego obras de autores como Stevenson, Seamus Heaney ou James Joyce. Tamén traduciu ao castelán obras de Darío Xoán Cabana, Celso Emilio Ferreiro ou Vinicius de Morais. Das súas obras poéticas podemos mencionar, ademais da citada anteriormente, Poemas pra Ana Andrea (1982), Xuvia (1983), Caleidoscopio (1988) ou Billarda (1999) ou a colección de poesía completa publicada no ano 2005 Maneiras de querer . Obras en prosa como Agora xa foi (2000), A canción do verán (2001) ou esta que vou comentar.

Xuvia-Neda non é exactamente unha novela, é unha breve colección de contos de pouco máis de cen páxinas, editada recentemente pola Editorial Xerais. Está formada por vinte e oito contos moi breves, de non máis de dúas ou tres páxinas, pero son tan breves como intensos. Non lera nunca nada deste autor e a verdade é que me deixou moi gratamente impresionado, non sei se serei capaz de plasmar en palabras as impresións que me produciu, a verdade.
Polo visto na súa produción literaria é fundamentalmente poeta, e iso nótase nestas páxinas. Estamos ante unha prosa moi poética, hai anos que non oía falar de prosa poética, pero este libriño é o máis preto disto que teño lido en moitos anos. A prosa ten unha musicalidade, un ritmo e un ton que se non fóra pola distribución das liñas, dos parágrafos, do texto pensaría que estaba lendo auténtica e completa poesía. E non so por estas cuestións técnicas, senón tamén polo contido, polo que se le, polas historias que nos conta. E ao mesmo tempo podemos relacionalo con outro tipo de escritura, o realismo máxico, de moda hai anos, pero que aquí aparece de xeito claro e marabilloso, movéndose entre a realidade e a fantasía, entre o cotián e os soños, entre a vida real e dura e a que nos gustaría ter. A verdade é que son auténticos poemas en prosa, poemas sobre o erotismo, a melancolía, os perdedores, a tristeza, a memoria, a historia, a saudade, o amor e o desamor…, tantas cousas que non é posible plasmalas aquí todas.

E tampouco podemos dicir que sexan exactamente contos, non teñen un principio e un final moitos deles. Máis que contos son recordos, lembranzas de tempos pasados e presentes, porque o movemento temporal entre uns e outros é constante, algúns transcorren case na actualidade e outros nun pasado máis ou menos recente. Moitos deles son como pinceladas dun cadro que quedou sen rematar, é máis, algúns non chegan nin a iso, senón que son inicios de pincelada de cadros sen rematar ou so levemente iniciados. É como unha luceciña que se acende so uns segundos e que chega para ver unha parte mínima dun recordo, un paso fugaz pola memoria dun tempo pasado. Son case como fotografías, algunhas delas dixitais, con case todo e outras xa deterioradas polo paso do tempo. Fotografías en branco e negro con tantos anos xa que algunhas das cousas que aparecen non se poden recoñecer e so nos quedamos con algunhas cousas da mesma. Como esas fotos que un ve pero en lugar de quedarse co motivo central queda con algo que aparece no fondo ou nunha esquina, algo que un fotografou sen darse conta, sen querer, pero que de repente lle recorda algo que estaba escondido no máis fondo da memoria.

Algúns personaxes aparecen, desaparecen e, de repente, volven aparecer varios relatos despois, como saltos no tempo pero sen que nos conten enteira a súa historia, porque iso non é o importante. O importante son os sentimentos que provocaron, os recordos espallados que temos deles. O Fandiño, que vai saltando de conto en conto, o cura e outros máis que, como o Guadiana, métense no máis fondo da memoria para volver a saír pouco despois. A muller que, espida e acompañada do seu can, na súa casa, en tres páxinas concentra toda a alegría e tristura da súa vida. O disco dos Beatles que en realidade está interpretado pola “Torero Band”, un engano máis que un comete sen darse conta. A tenda bar que todos podemos recordar da nosa infancia, das que hai moitas en cada rincón de Galicia e onde se pode oír o voo das moscas, as procesións, as festas, as discotecas, os baños de principios e finais de verán, os amores non correspondidos…, tal cantidade de cousas concentradas en tan poucas páxinas. Unha marabilla para os sentidos, de verdade, e ademais non é algo baleiro, é algo cheo de contido que non se queda so nun bo e bonito envoltorio.

A verdade é que me sorprendeu moi gratamente, non lera nada antes deste autor, pero penso que algo máis verei, porque avivou cousas nos meus sentidos que estaban algo escondidas.

Déixovos so un par de frases extraidas dalgún dos contos, non elixidas por nada en concreto, porque poderían ser moitas as que poría, pero prefiro deixar estas dúas para que os que sexan afeccionados a este tipo de narrativa poidan descubrir as demais, porque abras por onde abras o libro atoparás moitas.

“…, e agora os limpiaparabrisas son dúas batutas dunha orquestra pantasma”

“A tarde vaise poñendo con maneiras de muller febril, de dona namorada”

“A procesión arrodeaba a igrexa, con xeitos de cóbrega de mazapán”Juan Romero

Texto de Juan Romero Roig publicado no seu blog «Ler e ver» o 17 de maio de 2010.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Unha historia que non vou contar» de Cid Cabido, recomendada no blog «Ler e ver»

3 Maio 2010

Narrativa,Opinións_lectores/as,Xerais nos blogs

Hoxe vou comentar outra novela en galego, non por nada, pero teño un amigo que ultimamente déixame algunha de vez en cando das que lle gustan a el ou que pensa que poden gustarme e, a verdade, é que sempre acerta porque todo o que teño lido a través del resultoume máis que agradable de ler.

Por outro lado, agora que ando con estas cousas dos libros resúltame chocante a pouca información que podemos atopar sobre escritores en lingua galega ou sobre as súas obras por internet adiante, a verdade é que en comparación con outras linguas os resultados atopados nalgúns casos son mínimos e normalmente uns repiten o que din outros, vamos, que aparece a mesma información idéntica en varios sitios.

Comento isto porque sobre o autor da novela que vou comentar custoume bastante atopar algo pola rede adiante, e o que apareceu é pouco pouco. Polo que vin ademais é unha persoa celosa da súa intimidade, porque case nin fotos temos para poder ilustrar un pouco o texto.

O autor é Cid Cabido, e a novela titúlase Unha historia que non vou contar. Naceu en Xunqueira de Ambía, na provincia de Ourense, no ano 1959. Ademais de escritor, traballou como redactor e guionista nalgúns programas da Televisión de Galicia e tamén en Edicións Xerais. É autor de varias novelas como a colección de relatos O intercepto (1986), a novela Fourmán (1987) coa que gañou o premio do Café de Catro a Catro; Días contados (1991) tamén de relatos e gañadora do premio Cidade de Lugo; Panificadora (1994), coa que gañou o Premio Blanco Amor; gupo abeliano (1999) tamén gañadora do Blanco Amor. Esta que comento hoxe foi editada no ano 2009 e é a súa produción máis recente, coa que acaba de gañar hai uns días o Premio da Academia de Escritores en Lingua Galega na categoría de narrativa.

O título en si da mesma xa é algo curioso, xa que iso dunha historia que non vou contar non parece precisamente o mellor xeito de animar ao lector a coller o libro, porque sempre podemos pensar, para que, se non nola vai contar, pero xa veremos, ou mellor leremos. A historia está contada en primeira persoa como se o protagonista fóra o propio autor, que ao mellor o é, non o sabemos, porque a parte de como investigar uns feitos para poder escribir algo máis despois está bastante ben reflectida, aínda que non pareza que teña demasiadas ganas de escribir. O protagonista vaise vivir a un apartamento dun amigo en Vigo coa escusa de facer unha investigación e recollida de datos para escribir un libro, pero xa digo que moitas ganas non ten, porque cústalle un mundo poñerse a iso, xa que calquera cousa é boa para non ter que traballar. Vive como un señor, pasea, sae polas noites e le moito no sofá do apartamento. Ben, ler ler tampouco moito, porque usa unha expresión desas que me encantaron e quedaron gravadas mentres lía, porque di que “dorme os libros”, que é algo que fai continuamente. A historia é máis un relato de como se escribe unha novela sobre un feito real, os pasos que ten que dar e o proceso de investigación. Parte dun suceso real, o asasinato en Vigo no ano 1974 dun coñecido empresario do sector conserveiro, casualidade ou non, dunha empresa que hoxe está en problemas e a punto de, posiblemente, desaparecer. Para min isto non é máis que un punto de partida para escribir sobre o proceso de creación, de investigación e, sobre todo, do complicado que é a veces escribir sobre un suceso real do pasado. O asasinato nunca estivo demasiado claro en moitos aspectos e iso é o que o protagonista quere investigar, saber de verdade as razóns do suceso, como se produciu, quen estivo implicado… Nun principio é el so o que pretende facelo, pero unha noite toma contacto cunha rapaza coa que manterá unha relación e que será a que realmente o anime, tire del, tome decisións e o faga traballar un pouco, pero pouco, conste. Paula será o motor que o empuxe a recompilar datos, facer entrevistas, conseguirá poñelo en contacto con algunhas persoas que teñen algo que contar, será fundamental para o desenvolvemento da historia. Non só descubriremos cousas sobre ese asasinato, senón tamén sobre a sociedade viguesa da época nos últimos ano do franquismo, cunha serie de sucesos que tamén tiveron moita sona. Así a historia, para os vigueses, ten un atractivo máis, xa que os lugares, as situacións e moitos personaxes, aínda que cambiados de nome, poden ser recoñecidos facilmente polo lector. Quizais este medio resumo quedárame un pouco caótico, pero creo que me contaxiei do relato, porque iso é o que é fundamentalmente, un caos tanto na súa vida, como na súa investigación, os seus pensamentos, todo é lixeiramente caótico.

O que máis me gustou é como está escrita. Ten unha naturalidade que en ocasións ata parece esaxerada. Narrada case como se estiveramos contar a alguén a historia. Os diálogos son rápidos e moi conversacionais, a forma de narrar parece descoidada, pero remarco o parece, porque non o é. Por un lado queremos saber que pasou de verdade en Vigo no ano 74 co suceso mencionado, pero xa veremos como é difícil saber a verdade moitas veces. Tamén me parecen xeniais os capítulos nos que se transcriben as entrevistas que ten o protagonista con persoas que poden axudarlle a aclarar os feitos, coñecer datos novos ou afirmar ou negar os que xa ten. Estas entrevistas si que son caóticas, e algunhas liñas tiven que lelas máis dunha vez para poder seguir a historia. É nelas onde se ve máis esa naturalidade na forma de escribir do autor, frases sen rematar, divagacións por outros camiños que non son os que quere seguir o entrevistador ou datos tan subxectivos que non lle valen de nada. Supoño que ten que ser moi complicado facer un relato coherente tras estas entrevistas, darlle unha forma á historia que un quere coñecer, en realidade creo que acabamos compadecendo ao protagonista pensando no momento, se é que chega, en que queira coller todos eses datos e escribir a historia.

A novela está chea de momentos humorísticos, a verdade é que sorrín máis dunha vez. Está chea de referencias cinematográficas que aparecen para suxerir situacións, estados de ánimo, etc. E tamén moitos momentos nos que a música e os músicos, un tema, unha canción entran dentro da historia dun xeito nada forzado, ao revés, quédanlle moi ben. E deixo para o final as referencias filosóficas, tanto sobre autores como sobre ideas, xa que axudan perfectamente a entender ese caos vivencial no que está o protagonista da historia, sempre dubidando sobre o que debe facer, esperando a que alguén se anime a facelo por el ou a empuxalo de tal modo que non poida negarse. Atención, entre outras cousas, ao concepto de transferencia, que me pareceu algo xenial e que non vou desvelar en que consiste, porque hai que lelo. Máis que a historia, a verdade, o que me gustou é como está contada, a forma de escribir e de usar todos estes recursos mencionados.

Pois aí queda a recomendación, tamén é unha novela curtiña, 267 páxinas e editada por Xerais. Animádevos a ver se ao final conta ou non a historia que nos promete. Juan Romero

Anotación de Juan Romero Roig publicado no seu blog Ler e ver.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«”Settecento”: novela bizantina»

1 Maio 2010

Críticas,Música,Narrativa,Opinións_lectores/as,Xerais nos blogs

Settecento é unha Fraga. A imaxe proxectada sobre Venezia como un bosque invertido (“sterminata foresta capovolta, stai passeggiando sopra un incredibile bosco alla rovescia”), xa que está sostida por milleiros de piares de madeira submerxidos, mineralizados, tamén vale para este libro de Calveiro. Así, Settecento é un bosque de personaxes, todos presentados no primeiro capítulo, pero só entrevistos, como se unha parte mergullada impedira coñecelos de todo. Incluso personaxes dos que algo sabemos antes de ler o libro, aínda que sempre baixo o fulgor do misterio: Charpentier, Casanova ou Vivaldi. Calveiro colócaos ao comezo como un dramatis personae, baixo o badalar das campás da basílica, baixo a basílica, como os puntais xa minerais que sosteñen a trama.

Settecento é unha Festa. Henry James, nos Papeis de Aspern, escribe que Venezia é coma un apartamento, con cuartos e pasillos; nunca sintes que estás fóra: daí procede a necesidade de enmascararse. Tamén é -como sinala Tiziano Scarpa, un dos mellores guías da cidade- unha cidade sen intimidade, onde todo resulta difícil ou imposible de agochar. Como “recíproca contigüidade celular” define o Brodsky o ateigamento veneciano no seu marabilloso Fondamenta degli incurabili. Como escapatoria desta doméstica existencia procede a necesidade de ocultamento, de ser ou de construír unha persoa, unha máscara. A commedia dell’arte é, con perdon dos bergamascos, creación veneciana; e o entroido acada naquelas prazas unha eminente categoría. Nese suposto apartamento concurrido, abigarrado, a única saída é a confusión, a festa. Para contala, con pulo de intriga e misterio, como quere Calveiro, é case obrigatoria a adopción dunha terceira persoa distante, pero controladora, porque calquera incursión ameaza por desvelar desvelalo nunca todo. Mesmo necesita (non é tanto unha invención como unha autoesixencia) fantasear unha personaxe, un monstro, un dos moitos que viven nas pedras de Venecia e que contempla (para outorgar distancia, incluso humana) os movementos desde o alto: “in questa città l’occhio acquista un’a autonomia simile a quella di una lacrima. Dopo un poco, il corpo comincia a considerarsi semplicemente il veicolo dell’occhio”, lembra Brodsky. A historia coral, colectiva, medida en cerimonias, mercados, esponsales, nun calendario pautado por feiras, pide unha fórmula narrativa que ubique ao lector un pouco arredado, como espectador ansioso da trama.

Settecento é un caravasar. Así como Venezia é un final de recorrido, a desembocadura de varios ríos, a sedimentación de varios pobos perseguidos, refuxiados en illotes que houbo que unir ao longo do tempo con milleiros de pontes, para logo ser cabeza de imperio marítimo e de esplendor comercial, Settecento é tamén a historia de varios destinos que conflúen. Como en Festina lente, asistimos á historia dunha aprendizaxe: se na anterior desde Pontedeume a Santiago, aquí desde as granxas de búfala na Campania ata os obradoiros de luthiers venecianos. E, nese mesmo pouso, ese personaxe de Aldo (non sei se unha homenaxe a Manuzio) aparece citado, por gracia de Calveiro, con Casanova, con Vivaldi ou coa memoria de Giordano Bruno, baixo as cordas desexadas dun Stradivarius. Este caravasar pleno de riquezas (que ás veces parecen pugnar por entrar na novela) é unha das marcas de Settecento.

Settecento é unha cábala. A Venezia do primeiro ghetto -o lugar da fundición (o ghetto, en dialecto ou lingua veneciana) onde viviron (e viven) os xudeus, recluidos nun par de illas pequenas no medio do Cannaregio e comunicados co resto de Venezia só por unha ponte que se pechaba coa chegada da noite- non podía escapar á cábala, á interpretación completa e exhaustiva do universo. Settecento tamén busca unha certa orde, unha explicación dentro da aparente desorde. Así, a novela é matemática, rítmica. Que, por outra parte, creo que é característica do proceder poético de Marcos Calveiro. Allegro, adagio, presto, finale. Catro venezias caben no allegro. Catro venezias no presto. As páxinas así repartidas: [60-30-60]+20. Os capítulos, de semellante tamaño, os parágrafos do primeiro, de similar dimensión. No adagio compostelán o mesmo arranque do primeiro e do último capítulo, coa substitución do tempo: de chuviñento a solleiro. Coma en Festina lente, todo hai que dicilo, pouco ou mal entendido. A cábala é un proceso infinito. Todo está sometido a reglas perfectas, definidas. Pero non as sabemos. Calveiro conta a confusión coas ferramentas da simetría, da arquitectura narrativa.

Settecento é un teatro. Máis ca na outra novela, nesta o diálogo, a escenificación está máis presente. As personaxes adoitan presentarse en lugares públicos. As conversas son interrumpidas pola aparición doutras personaxes. Hai panos, armarios, chegadas insospeitadas, xogos de luces: un forte e indubidable compoñente dramático. Un algo de vodevil, ás veces. Ou de entremés burlesco. Ou de cadro costumista. Ou de farsa de enredo. Un tono en xeral de comedia (mesmo con algo de sátira non humorística, pero si divertente) que conduce, por contaxio da melancolía dun vello Vivaldi, ao melodrama (a tintura predominante, que figura baixo o título no blog de Marcos Calveiro) ou á épica de aventuras (o xénero que, creo, ao final vence, entre tanto atrezzo teatral). A mestura de xéneros resulta moi interesante, aínda que a novela de fugas, malentendidos, asesinatos, ciumes, incertos mcguffins e mesmo naufraxios (unha renovada novela bizantina) parece ser o carimbo deste teatro settecentesco.

Settecento é un concerto. É unha das súas características, a presencia non só da música, senón dunha banda sonora chea de sons, voces, ruídos, efectos especiais. Esta novela escóitase. Imposible lela sen sentir o son directo das personaxes ou da cidade. O son das campás, a lagoa enchida coas augas dos ríos que baixan dos alpes chocando contra os chanzos e as olgas, o lonxano eco das voces das cantantes della Pietà, o violín que se ergue no medio da capela, os berros e as pértigas dos gondolieri doblando unha onte ou o balbordo babélico dos estibadores da Riva degli Schiavoni. Semella un escoitar nesta novela o sorber das tazas de café no Florián cando cae a tarde. Os adagios, allegros e prestos dos títulos dos capítulos non deixan de ser unha pequena concesión ao lector ou lectora escasamente atento á música interna, ao concerto de sons particularmente audibles, deste libro.

Settecento é un labirinto. A pesar do gusto pola matemática e pola simetría das pezas, o estilo procura sinuosidades. Se cadra por contrarrestar ou por impulso natural do escritor, dominan as frases longas, con natural sentido do ritmo e da musicalidade (léase en alto o final da páxina 55) que viamos xa en Festina lente, tan admirable. Pero tamén é advertible esa metáfora do libro como labirinto. O espazo descrito na novela acaba recluindo ás personaxes, a todas a personaxes, que, vivindo no lugar onde procurar a gloria, rematan por verense necesitadas de escapar, de seren outros noutros lugares. E así se vai resolvendo a historia. Un labirinto que ten o seu cerne último na donna angelicata entregada ao orfanotrofio da capela da Pietà ao pe do Canal Grande, a carón xusto dos peiraos de descarga dos galeóns que cruzan o mediterráneo: velaí a paradoxa veneciana: que o núcleo do laberinto estea precisamente no punto de fuga, mesmo na única saída dunha cidade que carece de rosa de ventos porque ela é por si mesma un universo.

Settecento é un tránsito. Coma o dos gramáticos, que levaba á mítica praza de Mazarelos, en costa e estreito, a carón da porta por onde entra precisamente Aldo Pietà en Compostela. O libro que comeza cun universo coral, de relacións múltiples e de escenarios abertos (as Procuradorías Novas, a Riva degli Schiavoni, a Fondamenta del Dose onde vive Vivaldi, o grande campo de Santa María Formosa), onde se citan as personaxes, vai camiñando aos poucos por canellas e por espazos máis íntimos, en correlato co proceso de búsqueda dos protagonistas dos seus desexos, da súa ansia. A medida que transita o libro por Venezia, os personaxes procuran a escuridade, o recuncho, a sombra, unha mínima cela onde aseguraren o seu destino. E nese recorrido, nese tránsito consúmese a novela, como unha fuxida constante dun pasado: o devalo da fama en Vivaldi, a opresión do orfanato en Caterina, a inxenuidade da adolescencia en Aldo, a pertencia a unha clase de Giacometto Casanova. Settecento conta con formas aparentes de trepidante aventura ese desacougo vital, coa mestura melancólica de quen funde o estático da cidade coa permanente auga que amuralla coa súa fuxitiva lámina a Venezia.

Finale vigués. Este libro debería ser devorado polos lectores se a literatura en lingua galega estivera plenamente normalizada. Debería ser un best seller, sen abonar este termo de ningún demérito. Porque á literatura galega cúmprelle ter un (ou varios) best sellers. E este está pedindo a berros lectores/as. Aproveito que o di o propio Alfaias, esoutra máscara: “Temos unha literatura á altura de calquera das peninsulares, con textos da máis variadas temáticas, calidades e rexistros. Hai un libro galego para cada un de nós. Só precisan un oco nos medios e nas librarías e que os lectores os achen e lles dean unha oportunidade, sei que non defraudarían aos moitos, que por desleixo, ignorancia ou prexuízos, non abren as súas follas”. Convén, pois, berrar, coa mesma voz dos gondoliere do libro de Marcos Calveiro, que aquí hai un libro extraordinario que está pedindo ser desfrutado. Porque contén todo o que o mundo lle pode pedir a unha novela fascinante: unha historia de apaixoante intriga, uns personaxes atractivos, unha estructura ao tempo ordenadísima e complexa, un estilo rico e cuidado, marca indiscutible da casa Calveiro, un dos escritores que mellor domina a lingua (ía dicir galega, pero para qué) e un final sorprendente que aquí non estou disposto a desvelar, a non ser que alguén me asegure unha viaxe en góndola polos canais do sestiere do Cannaregio mentres soa a música de Vivaldi polo ceo de Venezia e un spritz en man vaia lembrándome que hai paraíso nesta terra con forma de bocas que se morden ao bicarense en medio da lagoa véneta.

Texto lido por Manuel Candelas Colodrón na presentación en Vigo de Settecento de Marcos Calveiro o martes 27 de abril de 2010 e publicado no blog Arume dos Piñeiros.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Unha historia que non vou contar»

27 Abril 2010

Narrativa,Noticias,Opinións_lectores/as,Xerais nos blogs

Hai días que o rematei, pero queria deixar un pouso-repouso antes de pensar nel para anotar. Queda por ver se o importante é a anécdota, ou a historia de fondo é o que se pode contar dende unha novela. Se empregáramos os criterios dos críticos de videoxogos dos tempos do spectrum diríamos que é ben adictiva. E tamén pode ser desas novelas que fan que, cando pasemos por lugares habituais, pensemos neles doutra forma. Novela de percorrido pola cidade. Un Vigo que é cidade e é quen de ofrecer unha paisaxe humana complexa, no pasado, pero tamén nun presente no que non se entra a valorar, case. A cidade humana que xa non existe, pero ben sabemos que outra ocupa o seu lugar. Aqueles membros de Club cambiaron de pel. E tamén que a feira foi para cadaquén dunha forma: o que pasou rematou sendo lenda urbana. Unha ollada de antropólogo diletante que pode estudiar o pasado con distancia, e ver que as historias contadas e asumidas por cadaquén vanse separando: poucos feitos, e incluso contradicións entre eles, para unha vidrieira que non deixa pasar a luz. Se vas pasar por Vigo bótalle unha lectura, porque has ver outra cidade. E se non, tamén: vaiche dar máis horas de diversión que o equivalente en cartos dos últimos espectáculos multimedia 3D.

Anotación de Goretoxo no seu blog De mares, portas e portos.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Trafegando Ronseis recomendan tres dos nosos álbums

Álbums,Ilustracións,Infantil,Opinións_lectores/as,Xerais nos blogs

A casa da duna, texto de Fran Alonso; ilustracións Manuel G. Vicente

O bo de ter estes días no centro a Feira do Álbum ilustrado é que atopo libros fermosos que se me pasaran no momento da súa publicación. Este que vos traio agora aquí é de Fran Alonso con fotografías de Manuel G. Vicente, e é do ano 2002. Chama a atención, verdade? Chama a atención porque non é un o típico álbum ilustrado, senón que aquí o xogo co texto faise coa fotografía: unha nena e elementos mariños son os protagonistas das páxinas. Dunha creatividade impresionante. Din que o libro nace “dunha intensa comuñón entre texto e fotografía ao longo dun proceso de elaboración en común entre o escritor e o fotógrafo. A casa da duna, desde a forza da imaxe e desde a intensidade da palabra e da historia que se narra, pretende reforzar o álbum ilustrado nese papel de pequena obra de arte que lle é outorgado no ámbito cultural europeo”. O que si podo asegurar é que trata unha historia fermosa, cun texto cargado de simbolismo e amor que paga a pena ler.

Que medo, mamá Raquel!, texto Agustín Fernández Paz; ilsutración Fran Jaraba

Da mesma editorial, Xerais, chéganos este fermosísimo libro de Agustín Fernández Paz ilustrado por Fran Jaraba. Unha ilustración moi especial que case nos fai pensar nun principio que estamos ante unha obra de banda deseñada. Non é así: un álbum ilustrado especial onde a compenetración de texto e imaxes é total, un paseo polo mundo dos soños, dos pesadelos, dos medos, e da tranquilidade do amor e a compañía. Non hai nada como a forza do ser querido para disipar todas as intranquilidades que a soidade poida aportar. Fermoso.

Paxaros de papel, texto de Marilar Aleixandre; ilustración de Lázaro Enríquez

Terceiro e último libro da editorial Xerais que comentaremos hoxe. Paxaros de papel de Marilar Aleixandre con ilustracións de Lázaro Enríquez é un libro do ano 2001 que segue chamando a atención. As ilustracións son moi diferentes ao que normalmente estamos acostumados a ver neste tipo de álbums: abarrotadas, barrocas, escuras, cheas. Devoran o texto por si soas, planean por riba del, e aínda así este é importante, polo seu ritmo, a súa poesía, a súa historia. Unha historia que fai fincapé na imaxinación do neno e da nena lectores como recurso máis importante para a vida, para os soños, para a lectura e para os libros.

Anotacións publicadas no blog Trafegando ronseis o 26 de abril de 2010. Moitas grazas.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Linda á espreita», álbum recomendado por Trafegando ronseis

24 Abril 2010

Álbums,Infantil,Opinións_lectores/as,Traducións,Xerais nos blogs

Fermosísimo álbum ilustrado este editado por Xerais cuxo autor é Alexander Steffensmeier.

Escrito en 2006, foi un éxito de vendas en Alemaña. E non é de estrañar: ogallá ocorra o mesmo no noso país. Desde logo, agardamos que Xerais publique as dúas próximas entregas. Unha vaca entrañable, divertida, xoguetona…; un álbum de gran tamaño con debuxos doces e amables, con cores vivas. Unha mirada amable a un dos animais máis importantes do noso país que tantas veces permanece no esquenzo.

Delicioso.

Foi un dos contos elixidos para a contada do Día do Libro para a rapazallada de 6 anos que veu ao IES e creo que foi un do que máis lles gustou.

Anotación publicada no blog Trafegando ronseis o 24 de abril de 2010.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Carlos Callón recomenda a novela de Antón Lopo «Ganga»

19 Abril 2010

Narrativa,Opinións_lectores/as,Xerais_nos_medios

A Carlos Callón, presidente da Mesa pola Normalización Lingüística, interésalle [Ganga] a obra de Antón Lopo, tanto a poética como a narrativa. Callón considera que «todo aquel que estea interesado na identidade en xeral e na sexual en particular ten neste autor unha obra que debe coñecer». Para Callón, hai unha novela de Lopo que destaca pola emoción que transmite: Ganga. O filólogo sinala que «é unha das mellores obras» que tivo oportunidade de ler «nos últimos anos». Dende o punto de vista de Callón, Ganga «é unha obra moi divertida e cun fondo social moi destacado no que se mesturan as aventuras e as esencias do thriller». O presidente da Mesa explica que «a historia xira ao redor dunha parella de rapaces na que hai problemas de drogas e un deles desaparece». Nese momento, comeza unha trama ao redor do narcotráfico na que o protagonista viaxa dende Compostela até Barcelona para despois acabar na India. Callón confesa que se achegou a esta novela porque xa coñecía «a obra poética de Lopo e había que explorar a narrativa». A partir de aí, Callón mergullouse en todas as dimensións dun autor que, dende o seu punto de vista, «foi o primeiro que tratou a homosexualidade dentro da literatura galega dende a ruptura das convencións e dos roles de heterosexual e homosexual e de home e muller». Deste autor tamén destaca outra novela, As reliquias. O presidente da Mesa explica que esta novela «reflicte a vida dunha rapaza que decide meterse a monxa e nela hai aventuras e resulta tamén moi entretida e divertida, aínda que isto poida soar a tópico». Callón ten claro que as novelas de Lopo son moi recomendables e que Ganga debería ser «un bestseller».

Texto publicado en Xornal de Galicia o 16 de abril de 2010 na sección «Na mesa de noite de…»

Chuzame! A Facebook A Twitter

Concerto de «Peaxes» en Vigo, sábado 17 de abril en «La Pecera»

15 Abril 2010

Clubs_de_lectura,Concertos,Música,Narrativa,Noticias,Opinións_lectores/as,Xerais nos blogs

O sábado 17 de abril ás 22.30 h. no pub «La Pecera» de Vigo, os grupos RemolcaMadriña e Doctor Harapos realizarán un concerto no que tocarán algunhas das cancións que aparecen en Peaxes, a novela de Santiago Lopo. A entrada é libre. Ao final do concerto, o autor asinará libros. Tamén se poderán adquirir exemplares in situ grazas á colaboración da libraría Versus.

Arredor de Peaxes estanse desenvolvendo interesantes iniciativas. Velaí unha proposta de book-crossing, promovida polo Club de Lectura Balbordo. Recomendamos, ademais, a lectura dos numerosísimos comentarios sobre a novela publicados polo alumnado do IES Sánchez Cantón de Pontevedra (a partir do cuarto comentario).

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Festina lente» de Marcos Calveiro recomendada por Ghanito

13 Abril 2010

Narrativa,Opinións_lectores/as,Xerais nos blogs

Pasoume con Festina Lente o mesmo que con Bone. As insistentes recomendacións de xente á que lle teño moita lei conseguiron que lle dera tres oportunidades tanto á obra de Jeff Smith coma a de Marcos Calveiro antes de collerlles o xeito. E pagou a pena, nos dous casos.

Aborrecido de ler novelas históricas con intrigas que perden os folgos estragando cara o final o único interese que ten a súa lectura, é un pracer descubrir como Calveiro engánanos para que collamos o libro coma se fora un best seller calquera. Pensando que ten importancia o que non deixa de ser unha desculpa para meternos na vida de Ambrosio Cavaleiro. E sen que por iso descoide a intriga e resolvendoa perfectamente. Quen lle dera a algúns autores de best seller de misterio ter un final tan xeitoso.

Lin a 1ª edición da novela e non sei se o fixeron, mais pareceríame unha boísima idea incluir un glosario e un plano de Compostela en posteriores edicións. Unha das cousas que me botara para atrás da primeira vez foi a dificultade que tiven con algúnhas pasaxes do comezo, fixo que tardara en concentrarme. Sentar nun curruncho durante a mudanza non parecería algo que facilitara coller o fio da narración, mais foi o tal no meu caso :-D

A captación de neolectores (ou lectores neofalantes) non debe condicionar o nível da escrita coma eu parvamente suxería a Calverio nunha conversa o día que tiven a sorte de que mo presentaran, ainda que iso non impide que eu siga pedindo un glosario que sirva de muleta para desfrutar da súa obra.

Parte dos que ledes este blogue probablemente non oírades falar moito desta obra. Guiádevos por min e dádelle unha oportunidade, ainda que non teñades costume de ler en galego,porque paga a pena. Tedes opinións moito mais autorizadas ca miña no blogue que o autor abríu para o libro cando saíu. (antes de cambiar a súa casa para unha veciñanza mais selecta ;-) ).

Lede o libro, non tentedes que niguén vos faga un resumo.

Eu pola miña banda acho que vou mercar, así que me cadre, Settecento.

Texto publicado por Ghanito no seu blog Apocalipse do porco.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Resistencia» de Rosa Aneiros

23 Marzo 2010

Narrativa,Opinións_lectores/as,Xerais nos blogs

[Resistencia de Rosa Aneiros]Pareceume unha historia interesante, sobre todo polo feito de contar a situación política e social de Portugal durante case un século a través da vida de distintos personaxes pertencentes á mesma familia pero de diferentes xeracións, así como a influencia que esta pode chegar a ter na vida das persoas, sobre todo nun sistema fascista como foi o que se deu en Portugal, no que as ditaduras de Salazar e Marcelo caetano non permitían ningún tipo de liberdades.

En relación coa situación política, tamén se trata o tema das colonias en África, outro dos motivos qeu levan á separación de Dinís e Filipa, e na que a autora parece expresar por medio das oopinións de Dinís o absurdo desas guerras coloniais xa ben entrado o século XX, cando Europa está en proceso de cambio e Portugal semella quedar estancado polo seu réxime político.

Tamén me pareceu interesante a descrición da vida dos presos políticos nos cárceres, onde estaban illados e nunhas condicións de vida infrahumanas. A pesar disto, apréciase a solidariedade dos uns cos outros por moitas diferenzas que puidese haber entre eles, e a loita interna que levan a cabo, sempre buscando unha esperanza e resistindo clandestinamente ao réxime. Unha das cousas que máis me chamou a atención relacionada con isto é o feito de que deixasen de comunicarse con eles, porque me parece unha forma de crueldade case peor que as torturas ás que os sometían, xa que a pesar de que a comunicación que mantiñan co exterior era sempre revisada e sometida á censura, polo menos tiñan unha vía de escape que non estivese relacionada coa prisión.

Por outra parte gustáronme as distintas historias que se suceden ao longo da novela, xa sexan de amizade, coma a de Aaial, Miguel da Silva e Dinís; de amor secreto entre Isaura e Antonio Gonçalves; a historia de amor non correspondido de Ana Barbosa; e por suposto a de Filipa e Dinís, a de un amor que perdura nas súas mentes sen sequera saber se o outro seguirá vivo ou se o seguirá querendo como antes de que todo acontecese.

Tamén me chamou a atención a historia de Leonor polo feito de ser unha especie de personaxe espectador ao redor do cal técense todas as historias, e cuxa vida semella estar marcada polas palabra contidas nas cartas.

Porén, o que máis me gustou do libro é o ben documentada que está a historia: os lugares, as revolucións, a guerra colonial… Ainara García Doval

Anotación publicada o 22 de marzo de 2010 no blog Trafegando ronseis con motivo da visita ao club de lectura do IES Laxeiro de Lalín de Rosa Aneiros.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Historia da chuvia que cae todos os días»

21 Marzo 2010

Opinións_lectores/as,Premios,Teatro,Xerais nos blogs
Nada ten que ver este libro cos dous que anteriormente comentamos do mesmo autor, Roberto Salgueiro. Historia da chuvia que cae todos os días é unha traxedia que atende ao drama da vida da emigración, das diferenzas sociais, do maltrato familiar, da violencia. Unha obra merecedora do XVI Premio Álvaro Cunqueiro para Textos Teatrais 2007. Se antes falabamos de que as súas obras conseguían manternos o sorriso perennemente, nesta consegue que a dor nos funda, que a carraxe perdure no noso sentir porque é inevitable, porque este mundo inxusto se nos presenta así, nu, desprovisto de toda fantasía, de toda poesía, de todo artificio. Estamos ante un mundo real vivido por uns personaxes que viven ao noso carón, que senten unha dor que non nos é allea. Dous aspectos destacables: a actualidade do texto nunha nosa sociedade emigrante que acolle arestora tamén ela inmigrantes que viven o drama da explotación, e a soidade persoal acompañada como conflito social. Trafegando ronseis
Anotación publicada no blog Trafegando ronseis.
Chuzame! A Facebook A Twitter

«Unha historia que non vou contar», en Trafegando ronseis

24 Febreiro 2010

Narrativa,Opinións_lectores/as,Xerais nos blogs

Que se pode esperar dun libro que se titula Unha historia que non vou contar? Pois, así de inicio, suxíreme unha especie de reto, coma se o autor me estivese dicindo “Vaste atrever a ler un libro que se titula así?” E cando vexo que o autor é Cid Cabido teño aínda menos dúbidas de que, en efecto, me está retando, polo que xa non demoro máis a lectura. Afortunadamente. Seguindo técnicas similares ás de Truman Capote en A sangue frío ou Cercas en Soldados de Salamina, o autor parte dun suceso real (o asasinato dun afamado conserveiro en Vigo nos 70) para construír unha ficción que tamén ten moito de non ficción. O narrador é un escritor que está intentando escribir unha novela sobre este suceso; da súa man imos dunha versión a outra dos feitos, devorando páxinas para tratar de aclarar o suceso, para alcanzar a Verdade, tan esquiva e finalmente tan relativa. A orixinalidade, a intriga e o humor guían a lectura destas só 267 páxinas –que marabilla nos tempos que corren!– probablemente porque o autor non quixo escribir “un deses ladrillos de mil páxinas que adoita ler a xente que nunca le máis dun libro ó ano”, en palabras do propio narrador da historia. Rosa

Texto publicado no blog Trafegando ronseis.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Trafegando ronseis recomenda «Dime algo sucio»

15 Febreiro 2010

Críticas,Narrativa,Opinións_lectores/as,Xerais nos blogs

Gustoume esta última novela de Diego Ameixeiras, Dime algo sucio, novela coral con estrutura circular na que imos desfiañando anacos de vidas que nada teñen que ver entre si e que acabarán mesturándose por esas razóns que o destino ás veces nos ofrece, cunha lixeira (moi lixeira, a verdade) nota de esperanza ao final a pesar da violencia dalgunhas das súas páxinas. De fondo, a cidade de Oregón, facilmente identificable, que nos levará de paseo pola nosa cidade ourensá, polas súas rúas e calellas, mentres a vida e a morte vanse sucedendo nunha novela «case-negra», áxil, de lectura rápida polos seus minúsculos capítulos. Personaxes insatisfeitos que case rematan coa súa vida ou que aínda a estarían a iniciar se non fose truncada violentamente. Xente da rúa, taxitas, médicos, vendedores ambulantes, adolescentes… mestúranse nunha cidade fría onde a violencia convive connosco sen apenas decatarnos. Soidade, adolescencia, desexo, sexo, amor, enfermidade… barállanse anarquicamente para achegarnos unha visión real da sociedade na que nos movemos decote nun ritmo marcado enfaticamente por eses pequenos capítulos. Unha novela a ter moi en conta no panorama da literatura negra galega.

Texto publicado no blog Trafegando ronseis.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Pemón Bouzas… «Con “Sete palabras” Suso de Toro supérase a si mesmo»

31 Xaneiro 2010

Blogs,Entrevistas,Narrativa,Opinións_lectores/as,Televisión

O exercicio da escritura, xa de por si complexo, require ás veces dun esforzo adicional superior, incluso extremo. Sobre todo cando se xuntan escritura e memoria, memoria persoal, memoria que atinxe ó máis íntimo da persoa e dos seres queridos, da familia, dos maiores. Esforzo superior cando hai que ir descubrindo o que os pais e os avós xa non poden contar. Cando hai que converter os descubrimentos e a ausencia deles en novela. Si é novela, é ficción, ou non?

O caso é que Suso de Toro ven de publicar en Xerais unha novela titulada Sete Palabras hai un par de meses. O caso é que en Sete Palabras Suso de Toro indaga nas orixes da rama paterna da súa propia familia e nolo conta de xeito novelado, de maneira maxistral. Tiven a oportunidade de dicirllo, de dicirlle que me pareceu a mellor novela que tiña escrito, e estamos a falar dun dos mellores escritores contemporáneos (non me refiro unicamente á literatura galega), con obras coma Tic-Tac, Ambulancia, Polaroid, Home sen nome… Suso de Toro tamén o cree así.

En Sete Palabras atopamos unha historia con principio, nó e desenlace, de doada lectura grazas á mestría do autor, que é quen de ofrecerlle ó lector unha historia coa trama definida, unha reflexión sobre a memoria, sobre ás raíces, sobre o ser humano en xeral, unha aventura, un libro de viaxes con escenarios en Compostela, a comarca zamorana de Sayago, Toro, Zamora, La Habana.

Con Sete Palabras Suso de Toro supérase a si mesmo.

Máis información na web da CRTVG, programa Eirado da TVG2 do 19 de Nadal de 2009, no que tiven a oportunidade de conversar con el. Pemón Bouzas. Presentador do programa Eirado.

Texto publicado na Bitácora de Pemón Bouzas.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Os cinco mellores libros de 2009 para Jaureguizar

30 Decembro 2009

Autores,Crónica,Infantil,Merlín,Narrativa,Opinións_lectores/as,Xerais nos blogs

O símbolo perdido, de Dan Brown.

O novo supervendas da Factoría Brown non está no meu top five soamente pola súa funcionalidade: cumpre coas expectativas de lexibilidade, ritmo e intriga. Fundamentalmente está como símbolo de anormalidade: é o único best-seller, considerado no seu sentido máis puro, que puidemos ler este ano. A maiores, foi unha editora foránea, El Aleph, quen nolo achegou. Mágoa.

A deleiba do mundo, de Amin Maalouf

Seica algo avanzamos dende a Xeración Nós no que atinxe á súa teima de que as correntes do pensamento de arestora refresquen as nosas costas. Maalouf é unha novidade de extremo interese e puidemos dispor dela ao tempo có resto de Occidente. Subliño o esforzo de Xerais, que debería de verse axudado de xeito concreto por Cultura, mais o seu pensamento está en clave xacobea.

Valados, de Agustín Fernández Paz

Dende que nos agasallou con O único que queda é o amor; empezan a serme indiferentes os títulos de Agustín Fernández Paz. Digo que me son indeferentes non con desprezo, senón cun orgullo que lle collo prestado. Tras novelas como Aire negro, Corredores de sombras ou Cartas de inverno, o vilalbés xa está na categoría dos indiscutibles. Fernández Paz é o noso maior clásico vivo.

Unha historia que non vou contar, de Cid Cabido

Todo o noso sistema literario camiña nunha dirección, pero o meu explorador favorito decidiu adentrarse na contraria hai uns libros. Cada achega do noso rariño nacional é un coche bomba que guinda polos aires todas as nosas certezas. Cid Cabido vai descubrindo territorios e aos demáis non nos queda outra que non perdelo de vista.

Episodios galegos, de Manuel Rivas

O periodismo literario é un xénero no que baten as présas diariamente, pero Rivas sabe mudar as urxencias en frescura. Contra fin de ano chegounos un novo diario do seu caleidoscopio. O país non deixou de decepcionar durante o 2009, mais Manuel Rivas acerta sempre a amosarnos que os prados está baixo as leiras cubertas de estrume. O mellor é que, a maiores, logra que sorriamos. Jaureguizar

Anotación publicada en Cabaret Voltaire.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Pingueiras e tarteiras» recomendada por Trafegando ronseis

20 Decembro 2009

Opinións_lectores/as,Premios,Teatro,Xerais_nos_medios

Cheguei a Pingueiras e tarteiras, como non, polas ilustracións. Ilustracións de Rodrigo Chao, a quen coñecemos ben e quen nos encandila sempre. Libro de teatro infantil, con situación caóticas, palabras do revés e conversas absurdas que ocultan en realidade a fantasía dun circo que pretende reconverter un pazo gris nun mundo de cor, tanto, que ata a propia raíña grisácea, aquela que nunca ri, ten a oportunidade de fuxir para aprender o que é o sorriso e a ledicia. E, por suposto, decide aproveitala. A música da choiva de fondo. Pingueiras nun pazo vido a menos, como todo nese reino. Pingueiras nun circo outrora esplendoroso en busca de traballo. Pingueiras que reconverten a musicalidade do teatro, pois son esas pingas que caen nas tarteiras o condutor dunha obra que deixa paso ao optimismo e á música máis leda.
O xogo de palabras que fai a autora coa raíña de protagonista, así como a leve crítica social (ese dedo maimiño erguido!!!) son tamén un elementos destacables nun texto que busca o disparate e que representa un caos sinxelo e divertido que resulta moi atraente.
A edición do libro, sinxelamente fermosísima.
Pingueiras e tarteiras de Teresa González Costa foi a peza gañadora do III Premio Manuel María de Literatura Dramática Infantil. Foi definida como “unha apoloxía da ledicia e da fantasía que ofrece unha visión atípica e desmitificadora de personaxes arquetípicos”.

Publicado no blog Trafegando ronseis.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«O Brindo de Ouro II», presentado en Froxán, O Courel

8 Decembro 2009

Fóra de Xogo,Opinións_lectores/as,Presentacións,Xuvenil

Xesús Manuel Marcos presentou o domingo pasado en Froxán (O Courel), na festa da Pisa da castaña 2009, A Táboa da Hospitalidade, o segundo volume da serie de fantasía «O Brindo de ouro». Manuel Bragado recomenda no seu blog esta magnífica novela.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«A deleiba do mundo» por Miguel Anxo Fernán Vello

2 Decembro 2009

Críticas,Crónica,Ensaio,Opinións_lectores/as,Socioloxía,Traducións,Xerais_nos_medios

Con este título, A deleiba do mundo, viu a luz recentemente, traducido ao galego e publicado por Edicións Xerais de Galicia, un ensaio do escritor libanés Amin Maalouf, antigo director do xornal Al-Nahar e actualmente residente, como refuxiado, en París. Maalouf escribe na actualidade case sempre en francés e este último ensaio do autor luciu por primeira vez o título Le dérèglement du monde, trasladándonos aí -dérèglement- a idea de “desarranxo” ou “desleixo”, tamén “desorde”, e, xa nun plano figurado, “inmoralidade”. A versión española da obra de Maalouf titulouse El desajuste del mundo e a tradución galega, realizada por Mª Dolores Torres París, optou por deleiba, termo este que significando “desfeita” ou “desastre”, ou “desgraza”, non é moeda corrente nos dicionarios. Mais todo é válido, e que as palabras vivan ou revivan sempre é unha regalía; e no caso que nos ocupa, ademais, importa moito o subtítulo da obra, inequívoco: Cando as nosas civilizacións esmorecen. Maalouf, que foi galardoado este mesmo ano, por certo, co XIII Premio Internacional Grupo Compostela-Xunta de Galicia, denuncia no seu ensaio a deleiba intelectual, financeira, climática, xeopolítica e mesmo ética que, dende os primeiros meses do século XXI, deu en coñecer -”acontecementos desacougantes”- o mundo. O intelectual libanés ve -vémolo moitos-, como as Luces enfeblecen na sociedade actual, tan pouco preocupada polo cultivo da intelixencia; como a idea e a materialización da liberdade cotiza á baixa no conxunto do planeta e como en vez de debuxarse unha “diversidade harmoniosa” triúnfa o fanatismo, a violencia e a exclusión. ¿E que “facer”, vella pregunta? Maalouf deixa no ar un interrogante: ¿será que a humanidade xa atinxiu o teito da súa incompetencia moral? E o autor navega entre dúas tensións: a intelixencia do pesimismo e o desexo real dunha esperanza. En todo caso, o importante é a lectura do libro -a tradución galega roza a perfección-, algo que, sen dúbida, activará o noso pensamento e o noso compromiso. Miguel Anxo Fernán Vello

Artigo publicado por Miguel Anxo Fernán Vello en Galicia hoxe.

Chuzame! A Facebook A Twitter

A novela «Os días ocultos» de Daniel Ameixeiro recomendada por Antón Baamonde

25 Novembro 2009

Blogs,Críticas,Narrativa,Opinións_lectores/as

Ramón Piñeiro. Os días ocultos ( Ed. Xerais, 2009) é o título dunha pequena novela de Daniel Ameixeiro. Lese con moito agrado e de corrido -eu fíxeno no tren Santiago-Vigo- e constitúe unha pequena e magnífica lección de historia de Galicia.
Quen o lea terá nese texto unha especie de retrato dun período e dunhas xentes que talvez se equivocaron, ou non fixeron o que se supoñía que tiñan que facer -eu cóntome entre os que supoñen iso- pero que estiveron aí cando poucos tiñan o valor e a coraxe de facelo.
Os días ocultos intentan retratar a atmosfera de posguerra no ambiente do galeguismo do momento. É unha novela escrita con moita simpatía e cariño por Ramón Piñeiro e Victor Campio, os dous protagonistas. So iso fai do libro unha circunstancia rara porque, como todo o mundo sabe, Piñeiro en particular esta fora do Panteón e non se merece comprensión algunha. Só ira e reprobación.
Ira e reprobación que, na maior parte dos casos, provén de xente sentada no seu sofá e que non ten nin idea xa non de en qué podía consistir a represión franquista senón outra cousa menor, pero talvez moralmente máis importante: o baleiro en torno a sí dos que intentaban facer algo.
Agora podemos saber exactamente o período que pasou Piñeiro no cárcere http://www.xornal.com/artigo/2009/11/20/cultura/liberdade-condicional-ramon-pineiro/2009112000161666570.html o que non podemos saber é canta xente lle dixo “non”, o reducido dos vimbios cos que intentou facer primeiro un cesto. Non hai que enganarse, nese período o medo era grande, e as persoas que estaban dispostas a xogarse o tipo ou a profesión eran máis que escasas.
A Xaime Illa Couto oínlle dicir un día de alguén que facía fachenda do seu nacionalismo, unha vez morto Franco, lonxe os perigos “!Quen o soubera ¡”.
Como todos sabemos, e meu pai repetía, “O falar non ten cancelas”. Antón Baamonde

Texto publicado no blog «O café na trincheira» de Antón Baamonde.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Dez motivos para ler «Sol de Inverno» por Agustín Agra

1 Novembro 2009

Autores,Narrativa,Opinións_lectores/as,Premios_Xerais
  1. Estamos a falar do Premio Xerais de novela. Despois de 30 anos unha garantía máis que contrastada de calidade literaria.
  2. A traxectoria literaria da propia autora. A súa obra anterior é a súa mellor carta de presentación.
  3. Sol de Inverno non é unha obra alimenticia; é literatura feita dende as entrañas, con paixón e compromiso. (A arte nunca pode ser pasatempo, Rosa Dixit)
  4. A Inverno, a protagonista, impúlsaa o alento de Homero, como a Ulises na Odisea: a súa é unha viaxe vital salferida por un milleiro de historias a cada cal máis engaiolante.
  5. Polo lirismo da súa escrita; marca da casa, á que xa nos ten acostumados.
  6. Estamos ante unha Historia que calla (como acontece con Veu visitarme o mar ou Resistencia). As primeiras 40 páxinas son inesquecíbeis; dignas de volver a elas unha e outra vez como a calquera das nosas máis entrañábeis lecturas de referencia.
  7. Polos seus Personaxes: sabia mestura de imaxinarios (Inverno) e reais (Felix Muriel/ Dieste; Dona Carme…)
  8. A recreación de escenarios e ambientes históricos é esquisita. (Aldea galega de 1936, a Barcelona da guerra; Francia no 39/40; o Ipanema; Cuba nos 40-50…)
  9. A Desmitificación (Galicia conservadora, franquista, antirrepubliacana)/ mitificación (Galicia progresista, republicana e laica) da nosa historia no século XX.
  10. Rosa Aneiros. Ela mesma, as súas cualidades como persoa. As miñas palabras aquí sobran; quen teña a fortuna de coñecela e testemuña do que digo. Agustín Agra
Chuzame! A Facebook A Twitter

«Herta Muüller, a linguaxe e o perigo da verdade»

15 Outubro 2009

Narrativa,Opinións_lectores/as,Premios,Traducións

Recollemos os primeiros parágrafos da anotación de Xosé Manuel Eyré sobre a concesión do premio Nobel 2009 a Herta Müller e a edición en galego da súa novela O home é unha grande faisán no mundo:

Anda a xente aínda coa sorpresa. Ninguén contaba con ela, e velaí está. Ando lendo a novela que traduciu Frank Meyer ao galego, unha preciosa tradución, por certo. Xerais leva uns aniños ben afortunados, tanto con Pinter, como LeClezio, e agora chega Herta e tamén a teñen en catálogo. O traballo ben feito sempre ten recompensa; apostar pola Literatura con maiúscula, tamén. Velaí.

O que xa me gusta menos é a edición, o deseño editorial. Imaxino que Xerais querería tela, agora, noutra colección. Non me gusta porque desfigura. Semella unha noveliña (diminutivo afectuoso, polo tamaño) o que en realidade é unha grande novela. Levo a metade lida e, a verdade, agrádame moito.

Cando digo que desfigura, refírome ao amoreamento. Os capítulos sucédense sen espazo a repousar a lectura; obrigan a unha lectura moi mecánica, en exceso. De se fuxir dese exceso, a novela tería outra presentación, e unha lectura máis acorde ao tipo de escrita da autora. Unha escrita que valora moito a densidade semántica da palabra, a densidade e a precisión. Como tamén valora moito a capacidade expansiva do lector e a lectura, por iso mesmo semella dun certo minimalismo, se se quere camuflado de detallismo.

Lidas as primeiras referencias,  e lido o lido, comezo a ter a mosca detrás da orella. A dúbida. Ou temor. A que tanto se fale da súa linguaxe que iso leve a esquecer a inescusábel finalidade denunciadora da súa obra. Así, por exemplo, non será raro que a prensa de dereitas use iso para calar o outro. Perversión como esta son pan de cada día. Perversións que moi malintencionadamente pretenden condicionar a lectura… Xosé Manuel Eyré

Chuzame! A Facebook A Twitter

Fin de semana na Ribeira Sacra

9 Outubro 2009

Guías_de_viaxe,Natureza,Opinións_lectores/as,Xerais_nos_medios

Cristóbal Ramírez recomenda no seu blog de La Voz de Galicia gozar duns días na Ribeira Sacra da man da guía práctica A Ribeira Sacra de Manuel Garrido. Unha magnífica recomendación para esta fin de semana longa.

Existe edición en galego e castelán.

Chuzame! A Facebook A Twitter

“Escapado” anotacións de Modesto Fraga

8 Outubro 2009

Crónica,Opinións_lectores/as,Presentacións,Xerais_nos_medios

O escritor Modesto Fraga ven dedicando nas últimas semanas moita atención no seu blog á publicación de Escapado, a primeira novela de Luís Lamela. O pasado 25 de setembro publicou unha primeira anotación na que recolle parte da intervención que realizou na presentación da novela o 4 de setembro en Fisterra. En anotacións posteriores, dos días  26 30 de setembro, completa un traballo de referencia sobre a obra de Lamela. O noso recoñecemento a Modesto Fraga por tan magnífico traballo.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Sol de Inverno»: «gustoume moito, moito»

7 Outubro 2009

Narrativa,Opinións_lectores/as,Premios_Xerais

Trafegando ronseis recomenda de forma entusiasta Sol de Inverno, a novela de Rosa Aneiros gañadora do Premio Xerais 2009. Reproducimos un texto na súa totalidade:

Gustoume moito, moito, este último premio Xerais, Sol de Inverno de Rosa Aneiros. Un ruxe-ruxe lírico que atrapa o lector desde a primeira ata a última páxina, onde un narrador que se dirixe a Inverno, a protagonista, fala da importancia da memoria, da palabra, e con esta, vainos contando todo o periplo vívido dunha nena que padece a morte do seu primeiro grande amor en Antes (lugar real) e, desde este, acontecementos históricos desgranados no sufrimento e na simboloxía dun seu pai que loita polos seus ideais de liberdade ata o final e que ela persegue e admira sabéndose diferente e ao mesmo tempo igual, porque o importante é o regreso a un mundo seu que xa nunca volverá a selo. Esmiuzando sentimentos, coa vida de Inverno, a súa familia, os personaxes que a rodean, percorremos unha parte importante da historia do século XX, a guerra civil, o exilio, a fuxida a Francia, a marcha a Cuba, a fame, a revolución, os cambios, o regreso a un lugar pendurado do esquenzo… e a enfermidade que planea sobre o ser humano retando a non lembrar mesmo quen somos. Acompañan a todos estes seres ficticios personaxes arrancados da realidade, importantes para a nosa propia memoria, incluída a morte de Castelao, quizais nun capítulo un pouco forzado de admiración e de loito. Porque a novela non é só un itinerario, é unha chamada de atención a todo aquilo que se pode perder na nosa propia historia: a nosa lingua e a nosa idiosincrasia. De aí esa reiteración aos ideais galeguistas que se difuminan hoxe en día e que o exilio posterior á guerra civil levou alén do mar. Unha novela que imos ler, de seguro, este curso. Paga a pena.
Chuzame! A Facebook A Twitter

«A dama da luz», un álbum fermoso recomendado por Trafegando ronseis

Álbums,Infantil,Opinións_lectores/as

Lucidísimo comentario de Trafegando ronseis sobre A dama da Luz, o álbum escrito por Agustín Fernández Paz e debuxado por Jorge Magutis. Reproducímolo na súa totalidade:

Fermoso libro, fermoso texto, fermosa historia, fermosas ilustracións. A dama da Luz de Agustín Fernández Paz, ilustrado por Jorge Magutis, é unha xoia bibliográfica que debemos ter nos nosos andeis. Para abrila de cando en vez. Para deter o esquenzo de historias máxicas. Unha historia fantástica que conta a loita perenne entre o Inverno e a Primavera, –seres fantásticos que viven nunha vila mariñeira moi diferente á que existe actualmente– da man do avó de Marta, protagonista e gardián dun segredo do pasado que relata agora con tenrura á súa neta para que esta comprenda a transformación e a ledicia do entendemento. Porque a vida tamén sabe ofrecer marabillas, como esa flor que descubrirá a nena nunha fenda, unha flor que é quen de medrar entre o asfalto como triunfo da natureza. E que é a fin dun relato marabillosamente nostálxico. Trafegando ronseis

A dama da luz será presentado en Vigo, o luns, 19 de outubro, ás 20:00 na Casa do Libro. A editora Helena Pérez acompañará aos autores no acto.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«A poesía infantil no século XXI (2000-2008)»

8 Setembro 2009

Monografías,Opinións_lectores/as,Poesía

Esta semana chega ás librarías A poesía infantil no século XXI (2000-2008), o volume anual da Rede Temática de Investigación ¨LIJMI», que coedita Xerais e a Fundación Caixa Galicia.

XG00158301Os membros da Red Temática de Investigación sobre Literatura Infantil y Juvenil del Marco Ibérico e Iberoamericano (LIJMI), coa colaboración doutros investigadores convidados, reúnen neste volume un conxunto de estudos, destinados fundamentalmente a todos aqueles que desenvolven labores de mediación, centrados na Poesía infantil e xuvenil no século XXI (2000-2008).
Tras dunha introdución teórica na que se repasan a historia e as características que adoitan identificar o xénero, incídese no valor da poesía á hora de educar a sensibilidade, desenvolver a creatividade e fomentar o espírito crítico desde as primeiras idades e deféndese a súa presenza nas aulas mediante unha boa selección de textos que acolla tanto os escritos expresamente para a infancia e a mocidade como aqueloutros cun destinatario universal. A seguir inclúense enfoques panorámicos que abordan o xénero no período estudado nas literaturas castelá, catalá, galega, portuguesa e vasca, co engadido de tres achegas que estudan a poesía no ámbito literario alemán, brasileiro e inglés. O volume inclúe ademais unha selección de poemarios, trece dos cales son obxecto dun comentario pormenorizado, co fin de facilitarlles aos mediadores e mediadoras algunhas claves de aproximación para o seu uso na educación literaria.

O volume será presentado o xoves, 10 de setembro, ás 12:00 horas, no seo das actividades do VIº curso de formación continua As literaturas infantís e xuvenís ibéricas. A súa influencia na formación lectora, que se desenvolve ao longo de toda esta na Biblioteca da Fundación Caixa Galicia de Santiago.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Que libro de Xerais recomendas para o verán?

30 Xuño 2009

Facebook,Narrativa,Noticias,Opinións_lectores/as

No perfil de Facebook de Xerais estase desenvolvendo un interesante debate sobre os libros do catálogo da editorial que os seareiros e seareiras recomendan para o verán. Ata o momento as propostas son moi diversas:

Eva Carrión del Pozo recomenda Resistencia de Rosa Aneiros. “Eu téñolle un especial apego a este libro porque, coma quen di, fun aprendendo galego con el. Descubriume todo un abano de posibilidades nunha lingua que non era a miña. É un libro que engancha e emociona dende o primeiro momento, a min demostroume unha vez máis como as palabras poden emocionar, facernos rir e mesmo enchernos de xenreira e impotencia. É unha historia que nos achega a crueza da realidade arrolando ao lector nun mar de lirismo e metáforas que non por iso deixan de doer. Unha verdadeira xoia que nos mergulla na historia política dese veciño ás veces tan obviado coma é Portugal. E coma Resistencia lese dunha sentada, podemos seguir con Herba Moura de Teresa Moure, tamén moi interesante. Boa lectura!”

Eva Moreda O barón rampante de Italo Calvino. “Lino hai uns 15 ou 16 anos, cando estaba na colección xuvenil Xabarín (xunto cos seus compañeiros de triloxía, O vizconde demediado e O cabaleiro inexistente) e foi un descubrimento: non era literatura xuvenil, era literatura sen máis que podía ser tamén lida pola mocidade. Non vou enumerar as razóns polas que o recomendo porque a quen non lle interesaría a historia dun rapaz que se enrabecha con seu pai o barón e decide subir a unha árbore para non volver baixar máis?”

Iria Méndez Leocadio, o león de Oli e Teresa Novoa.

Marisa Movila O Globo de Shakespeare de Jaureguizar.  “Neste libro hai un homenaxe ás obras de Shakespeare, unha trama moi intrigante e un sentido do humor que che fai rir en calquera intre. Ten ademáis un trasfondo moito máis serio, xa que mostra abertamente as paixóns humanas e as relacións de amor e rancor cas persoas que máis cerca temos.”

Ana B. Crespo Concubinas de Inma López Silva. “Esta obra conta a historia de tres mulleres dunha mesma familia, pertencentes a distintas xeracións pero que comparten o feito de non ser afortunadas no amor. Esta novela mestura fantasía con realidade, amor con traxedia… é unha obra que chama á lectura, un libro que unha vez aberto non o podes pechar, non antes de rematalo.”

Montse Paz Monte Louro de Luís Rei Núñez.  “Unha magnífica novela da emigración. É a historia dun emigrante a Barcelona, primeiro, e logo a Bos Aires. É a historia dun home acompañado e amado por moitas mulleres… Asegúrovos que en canto vos poñades a ler é difícil de deixar, engancha!”

Paz Raña Educación e Paz III. Literatura e Paz de Xesús R. Jares (coord.).

Marisol Rodríguez A casa dos Lucarios de Teresa Moure.

Martin Pawley Lúa do Senegal de Agustín Fernández Paz.

Ana Cosque Meira A lúa dos Everglades de Xesús Manuel Marcos.

Rocío Barreiro Rodríguez Resistencia de Rosa Aneiros.

Alexandre Marín Elucidario de Gonzalo Navaza.

Soledad Felloza das novidades Sempre quixen bailar un tango contigo de Teresa González Costa e, un libro máxico, Magog de María Gándara.

Luisa Lis recomenda Resistencia de Rosa Aneiros, Palabras contadas de Camilo Franco; e das novidades Monte Louro de Luís Rei Núñez.

Saúl Rivas Riofero de Xelís de Toro.

Pilar Ponte A profa recomendaría dúas obras de Xosé Fernández Ferreiro, Agosto do 36 e Os últimos fuxidos, e a poder ser lidas nesa orde. Tematicamente clasificaríanse dentro da guerra civil e as súas consecuencias inmediatas mais no primeiro caso o momento histórico é só un pretexto que permite o desenvolvemento dos acontecementos e no segundo sería maís apropiado falar de drama persoal. Son dous volumes, sobre todo no caso do primeiro (publicado en 1991), que soportan moi ben o paso do tempo e para min ese é un indicio de que o texto funciona. Espero que se alguén se anima, non sufra decepción con estas recomendacións e, en caso de que a cousa guste, envíen correo e se lles remitirá o enderezo onde deben enviar a caixa de marisco. Saúdos :-)

reloxoEntre os seareiros e seareiras do perfil que participen nesta discusión cada semana sortéanse tres reloxos “En galego todo o tempo”.  Este reloxo de Xerais foi deseñado polo noso compañeiro Ramón Domínguez e entregado como agasallo aos participantes nacerimonia  de entrega dos Premios Xerais 2009. Animamos a participar nesta xeira. A forza do libro galego está na voz dos seus lectores e lectoras.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Dez razóns para ler "Monte Louro"

29 Xuño 2009

Narrativa,Opinións_lectores/as,Premios,Presentacións

Recollemos un fragmento da intervención que sobre a novelagañadora do Blanco Amor 2009  Monte Louro de Luís Rei Núñez  leu o crítico e profesor Armando Requeixo durante o acto de presentación en Burela, o pasado 30 de maio.

XG00167401…. Cando teñan ocasión de se achegar ás páxinas de Monte Louro descubrirán unha historia fascinante protagonizada por un neno muradán, que logo se fará mozo barcelonés e que acabará por vivir o seu tempo de adulto no Bos Aires dos anos setenta e oitenta do pasado século. As case setecentas páxinas nas que se relata esta intensa peripecia vital agochan en cada recanto moitas e moi fundadas razóns para convencer da necesidade da súa demorada lectura, pero, coa intención de que se deixen atrapar polo engado desta narración, voume permitir agora enunciarlles dez motivos polos cales coidou o xurado que Monte Louro tiña por forza que ser este ano a novela gañadora do certame:

1. En contadas ocasións se ten dado na historia da literatura galega recente a escrita dunha historia onde os personaxes que a poboan fosen caracterizados cunha profundidade psicolóxica tan reveladora, tan certeira, de tanta fondura.

2. Moi poucos escritores de noso poden presumir dun dominio e dunha plasticidade tan abraiante nas descricións e no profundar nas psiques de personaxes de ambos xéneros, facendo cribles por igual as máis diversas vivencias de mulleres e homes de distinta condición, idade e circunstancia.

3. Admira o realismo e a verosimilitude coa que se recrean escenarios, tempos e espazos, demostrando un sorprendente traballo de documentación que tivo que ter presente un lapso de tempo moi dilatado e localizacións moi diferentes.

4. Salienta a habelencia do autor á hora de lograr unha perfecta integración dun abano de personaxes variado e numeroso en moitos feitos paralelos ou sucesivos que se orquestran nunha estrutura superior sólida e coidada.

5. A novela ten a virtude de relatarnos a trama facendo progresar a acción dosificadamente, conseguindo así manter sempre a atención e a tensión narrativas, evitando caer en devalos, reiteracións ou excursos innecesarios.

6. O estilo da prosa é moi elaborado, cun galego vizoso e unha adxectivación e uso de modismos ben acaídos que fan de moitos parágrafos da obra pezas maxistrais polo seu resaibo poético.

7. Os diálogos da novela están instalados nun verismo convincente e en todo momento se fan cribles e recoñecibles.

8. A narración incorpora no seu seo citas e referencias máis ou menos explícitas a moitos e moi variados autores da literatura universal; ora ben, faino dun xeito tal que, lonxe de pedanterías metaliterarias ao uso, acaba por fundir esa tradición en homenaxes ben traídas que serven para tecer unha inconfundible voz de seu.

9. A acuidade e delicadeza coa que se formulan e resolven as grandes cuestións do ser humano nesta obra sorprende dende a primeira ata a última páxina. O amor, a morte, a amizade, a loucura, a incomprensión, o medo, a ira, a tristura viven nos personaxes da novela, facéndoos tan humanos e próximos a nós que é inevitable sentirnos retratados neles en maior ou menor medida e recoñecer nas súas vivencias as nosas propias paixóns e debilidades.

E 10. A ambición e o alento que anima unha novela de máis de medio milleiro de planas esixe unha orquestración estrutural e un labor de esmerilado de todas e cada unhas das múltiples láminas que a van engrosando tan grande que só un escritor extraordinariamente dotado é quen de afrontar o reto con posibilidades de éxito. Armando Requeixo

Chuzame! A Facebook A Twitter

"Cita co Xerais", comentario de Perozo

22 Xuño 2009

Opinións_lectores/as,Premios_Xerais,Xerais_nos_medios

Xosé Antonio Perozo publica n’ A Nosa Terra un comentario agarimeiro sobre os Premios Xerais.

foto_00141A débeda que a cultura galega ten con Edicións Xerais de Galicia queda compensada cando escoitamos a Manolo Bragado falar das cifras millonarias de libros editados e vendidos ó longo da historia da editorial. Xerais ten o privilexio de ser a primeira industria cultural do libro en galego, e de ser o proxecto que conseguiu sacar a literatura galega do gueto do voluntarismo elitista e do complexo de cultura de resistencia do pasado. Apareceu no momento histórico oportuno para facer historia e sementar futuro. O paso do tempo certificou o acertado da iniciativa e o que representa como motor para outras moitas empresas que se miran no seu espello. Teño dito que unha cultura sen industria cultural é unha cultura morta, porén, algo tan elemental custou que penetrase no tecido da Galicia que viña de sufrir a ditadura e o desprezo da lingua galega. Xerais foi a primeira pedra do edificio actual e hai que recoñecelo.

E así acontece cada ano na peregrinación que facemos á illa de San Simón na convocatoria dos Premios Xerais. Outra iniciativa pioneira consolidada, que xa é a cita máis senlleira do mes das letras galegas, por riba doutras que naceron e esmoreceron diante da falla de seriedade e dun proxecto cultural solvente. Os Xerais marcan cada ano tendencias na escrita da novela e da literatura infantil e xuvenil galegas, por riba dos intereses editoriais propios doutros premios. Da solvencia e independencia dos seus xurados tivemos este ano unha mostra contundente cando dous deles sorprendéronse premiando dúas obras de Rosa Aneiros. Unha excepción que confirma a solvencia da autora e dos Xerais.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Agustín Fernández Paz en «Xornal de Galicia»

20 Xuño 2009

Autores,Entrevistas,Homenaxes,Narrativa,Opinións_lectores/as,Xerais_nos_medios

Agustin Fernandez PazCon motivo da homenaxe que lle tributa hoxe a AELG en Vilalba e a entrega do Premio Nacional de Literatura Infantil o vindeiro martes en Teruel, Agustín Fernández Paz é entrevistado de forma extensa por Iago Martínez en Xornal de Galicia.

Así mesmo, Martín Pawley, tamén en Xornal de Galicia, publica un comentario de opinión titluado «Un home de ben» que transcribimos:

“Pertenzo a unha xeración cunha cualidade que a fai única: fomos os últimos nenos que medramos sen a presenza da televisión”. Así comezaba As paisaxes da memoria, o pequeno relato autobiográfico que Agustín Fernández Paz escribiu como acompañamento á edición española de varias das súas obras. Naquel texto memorábel Agustín elixiu describirse como unha rareza sociolóxica, alguén que garda na súa memoria recordos que hoxe poden parecer arqueoloxía e experimentou ao longo da súa vida o tránsito dun país non moi afastado da Idade Media a outro máis ou menos mergullado no século XXI. A liña do tempo que nos leva do arado de ferro até internet, unha época de cambios abruptos, de incríbeis transformacións ideolóxicas, sociais e tecnolóxicas. Agustín Fernández Paz é fillo de todas elas. Un elo que conecta as narracións de aparecidos desa infancia sen televisión cos libros de Lovecraft aos que chegou xa adulto; as conversas políticas clandestinas da longa noite de pedra cos debates non menos encendidos que hoxe flúen a través da rede.

O que non cambiou foi o gusto por recibir historias, “de viva voz, nas páxinas dun libro ou dun cómic, na escuridade dunha sala de cinema ou a través das diversas pantallas que teño na casa”. Un gusto pola ficción que creceu canda el, cos contos que se escoitaban arredor da cociña de ferro e coa modesta biblioteca do seu pai onde descubriu a Verne, Salgari, Poe, Stevenson ou Mark Twain. Deixou de ser neno en Xixón, cando marchou con catorce anos para facerse perito na Universidade Laboral, hoxe convertida nunha espléndida fábrica de cultura. Pasou sete anos interno, abondo para ser quen de camiñar polos corredores do edificio cos ollos pechados sen bater contra parede ningunha.

Barcelona foi despois diso un oasis de liberdade, un lugar cheo de espazos para o coñecemento. Na Coruña aprendeu a ser mestre e comezou o período máis fértil da súa vida. Porque Agustín é mestre, mestre antes que escritor. Mestre de escritores, mesmo. Exerceu a docencia con paixón e formou parte activa, activísima, dos movementos de renovación pedagóxica. Está detrás dalgúns dos primeiros manuais escolares en galego, feitos de maneira esforzada e precaria nunha altura na que “cortar e pegar” aínda non era unha metáfora informática. Para aqueles libros escribiu infinidade de textos, as lecturas necesarias para ilustrar cada lección, lecturas que daquela non tiñamos en galego. Supoño que aí naceu o Agustín que todos admiramos. O Agustín que empezou a escribir por pracer e por necesidade creativa, mais tamén coa convicción de que era preciso ocupar un oco que aínda estaba por encher. O que agora entendemos por literatura infantil e xuvenil galega inventárona nos oitenta xente coma Agustín, coma Paco Martín, coma Xabier P. Docampo, amigos, chairegos (uns máis que outros) e compañeiros de xeración os tres, esa que Manuel Bragado deu felizmente en chamar “Xeración Lamote”. A débeda que temos contraída con eles é impagábel. No fondo, a verdadeira razón de ser deste artigo é a de lles dar publicamente as grazas.

A cidade dos desexos abriu en 1989 unha carreira, a do vilalbés, inzada de premios. As flores radiactivas, Cos pés no aire e Corredores de sombra son algúns dos títulos que fan grande a un autor apreciado e querido, que recibe centos e centos de cartas deses mozos e mozas que fixeron de Cartas de inverno un fito da nosa literatura con case setenta mil exemplares vendidos en lingua galega. Contos por palabras, unha marabilla, supuxo o seu recoñecemento internacional ao ser incluído na listaxe de honra do IBBY en 1992, igual que Aire negro, escollido de novo polo IBBY en 2001 e pola Jugenbibliothek de Munich que outorga os prestixiosos White Ravens. Cando lle concederon o Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil o ano pasado polo seu volume de relatos O único que queda é o amor, Santiago Jaureguizar deulle a volta á noticia no seu blog: o importante non era que Agustín gañara o Nacional, senón que o Nacional gañara a Agustín. Non lle faltaba razón. Era o premio o que ficaba honrado ao acollelo na súa listaxe de vencedores, ao destacar un escritor cuxa ausencia case resultaba escandalosa.

Vén de publicar Lúa do Senegal, dedicada entre outros “a Ousmane Sembène, mestre” nun xesto que revela ao mesmo tempo a súa cinefilia e a súa bondade. Bondade é o que transpira este libro en todas as súas páxinas; bondade e amor. Amor por Khaedi, a nena que deixa atrás África para instalarse coa súa familia nunha cidade, Vigo, que tamén é a de Agustín e na que todo é diferente; amor polos personaxes, polas palabras, polos lectores, por todos nós. Porque Agustín é un home de ben, e esa é unha condición necesaria para facer arte con maiúsculas.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Ana Bande recomenda "A lúa dos Everglades"

17 Xuño 2009

Blogs,Críticas,Narrativa,Opinións_lectores/as,Premios

Ana Bande recomenda no seu blog A lúa dos Everglades, a novela de Xesús Manuel Marcos gañadora do Premio de narrativa Terra de Melide 2008. Recollemos o seu texto:

XG00138401Belgrano (Bos Aires), Miami, Madrid, Os irmáns Quintelos, Aurora, Manuel Eiras e Andrés Leiro, tres relatos de emigración que tecen un pano triste, escuro e esgazado polos furados da violencia, a dor e a miseria que é a marca da casa da nosa emigración. Custa ter que recoñecérmonos neses traballadores avarentos, aforradores, Luís, Dosinda e Antón, os gallegos, os irmáns Quintelo, xente con cartos, pero que aproveitaba a roupa ata o miolo, sempre coa leira ás costas, eles mesmos cultivaban nun terreo que tiñan nunha quinta o barrio de Alte Brown, xentes que xamais foran de vacacións a ningures, nin sequera ao veciño Parque Nacional do Tamá. Velaí a miseria. Lembroume moito a desolación que sentín cando visitei o Centro Galego de Newark hai uns dez anos ao comprobar o absoluto illamento destes galegos que malia vivir a media hora de Central Park no puxeran un pe na grande mazá na súa vida. Vivindo en Newark estaban tan lonxe de Nova Iorke como calquera galego de Betanzos ou Entrimo. Galegos que só saían puntualmente da casa de Primeira Xunta…para ir á igrexa, os domingos, escoitar a homilía de Alexandre Gwerder…galegos vellos que tiñan os cartos acochados nos zapatos, botes de cociña, en libros vellos e ata no cortello, galegos sen expedientes médicos, e herba luisa. Andrés Leiro e Manuel Eiras, galegos en Madrid, enfermos de morriña, non o podo evitar, dixo. Cada vez qeu vexo unha matrícula, ou, sentado nun banco do parque, escoito unha conversa, e Aurora, galega en Miami, unfa fuxida inútil dun mundo rural enchoupado nunha violencia cruelmente cotiá contra nenas e mulleres que hoxe chamariamos estructural, escuros tempos de silencio e brutalidade que convidan a alonxarse de tópicos e pantasmas que como moito só servirían para argallar tremendismos literarios insospeitadamente persistentes. Unha boa novela que me deixou con mal corpo, a insoportable levidade do ser galego….xa me entendedes!

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Peaxes» recomendada por Trafegando ronseis

2 Xuño 2009

Blogs,Narrativa,Opinións_lectores/as,Xerais_nos_medios

Trafegando ronseis publica unha anotación recomendando a lectura de Peaxes, a novela de Santiago Lopo.

Capa_PeaxesNon me disgustou nada este libro de Santiago Lopo, Peaxes, que desenvolve unha idea na que supoño tod@s temos cavilado nalgún momento cando pagamos na autoestrada, aínda que cae nalgúns tópicos (topiquísimos) e se deixa levar polas boas intencións con algúns trazos de denuncia que non chegan a medrar; aínda así, unha novela curta de fácil lectura e trato agradable que sintoniza cun día a día dun traballador da peaxe que prefire non tolear dentro do seu cubículo maxinando a vida daqueles e daquelas que pola súa ventá pasan cada día. Curiosa resulta a maneira de introdución de cada novo capítulo cun anaco tirado de cancións que supostamente as personaxes escoitan nos seus coches e das que se nos dará ao final do libro unha perfecta relación, pero que case podemos escoitar nós tamén -de coñecérmolas- coa lectura; unha música diferente segundo sexa quen conduce o coche: unha información decisiva sobre as súas personalidades. Quizais o peor sexa o final: un final marabilloso case de conto de Disney. Pero unha lectura agradable para unha hora de descanso antes de coller a estrada.

Chuzame! A Facebook A Twitter

"Incertos"

18 Maio 2009

Narrativa,Opinións_lectores/as,Xerais_nos_medios

XG00145801Rubén Ruibal publica no seu blog unha anotación sobre Incertos, o libro de relatos de Antón Dobao. Unha memorable recomendación literaria.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Conexión Tubinga»

29 Abril 2009

Narrativa,Opinións_lectores/as,Xerais_nos_medios

No blog Trafegando ronseis publícase unha anotación moi interesante de Thalía Troitiño sobre a súa lectura de Conexión Tubinga, a novela de Alberto Canal.

xg00159601Este libro, Conexión Tubinga de Alberto Canal, conta a historia dun mozo que está estudando no Seminario. El, Tito Besteiro, vive no Divino Mestre, onde forma parte dun grupo, “Os Zaratustra“, grupo de mozos que se reunen clandestinamente polas noites nas habitacións para falar dos libros lidos, experiencias, etc.

A historia, principalmente, sitúase no ano anterior ao Rito, último paso para ser cura.
Durante este ano vivirá grandes experiencias que farán que se replantexe o seu futuro, e coñecerá á persoa que o marcará e axudará con respecto a este.

A historia xira en torno a un libro prohibido no Divino Mestre, o titulado Existe Deus? de Hans Kiing. O porqué da prohibición vén dos anos 70, anos de enfrontamento da igrexa vangardista de Hans Kiing coa igrexa tradicional.
Toda a polémica desenvólvese na cidade alemá de Tubinga.

Neste libro trátanse aspectos como o amor, a liberdade de elección, os enfrontamentos do pasado, o que é e o que foi a Igrexa, a homosexualidade…

Creo que é un libro interesante e disfrutei da súa lectura, por iso quero recomendalo aquí. Fíxome reflexionar sobre algúns aspectos dos que trata a obra, o que é importante. Thalía Troitiño.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«A clase» e «O valor do envoltorio»

8 Abril 2009

Educación,Narrativa,Opinións_lectores/as,Traducións,Universitaria,Xerais_nos_medios

Hai varios días recollemos a anotación de Cesare sobre Mal de escola. Hai uns días publicou outras dúas anotacións de grande interese, a primeira sobre A clase e a segunda sobre O valor do envoltorio.

picture-2Se non me chegaba xa coa lectura de Mal de escola, vou a embiburgo pra ver o fantástico filme Entre as paredes, traducido aí embaixo como A clase, e publicado como novela tamén con ese estraño e, ao meu ver, distorsionador nome — editores, pronúnciense, :) —. Porque nese espazo que construíu a escola moderna (republicana (!) chámanlle os franceses), nada funciona. O filme é devastador: o catálogo de malas prácticas pedagóxicas repásase de principio a fin, e a falta de respecto constante dos mestres cara aos alumnos vai medrando ata que remata da única maneira que pode facelo: o profe chámalles putas ás alumnas e un estudante é expulsado nunha escena tan dantesca que poderían asinar os irmáns Marx, se non fose porque o conto é triste.
Tiña boa razón un dos comentaristas deste blog: a escola é o último espazo moderno nun mundo postmoderno. Pouco mudou a escola dende o tempo que estudaron os nosos pais, agás polas zostregadas nas unllas e demais castigos físicos. E pouco mudará se seguimos a aparvar a perdiz: unha reforma urxente é necesaria, de currículo, de actitudes e de dinámicas, que sitúe os rapaces no centro, e non os profesores… ata de arquitectura dos centros debe mudar, pra axudar a romper ese espazo artificial e absurdo creado entre as paredes. Cesare.

Chuzame! A Facebook A Twitter

A música de «Peaxes»

1 Abril 2009

Música,Narrativa,Opinións_lectores/as

O crítico Xosé Manuel Eyré tivo a paciencia de elaborar unha relación completa dos temas musicais que aparecen na novela Peaxes de Santiago Lopo.

Capa_Peaxes«Police and de thieves»…….Junior Murvin/Lee Perry

«Just a visitor»………………..Fellow Travellers

«Wat a wonderful world»……Louis Armstrong

«Ave María»…………………..David Bisbal

«Soy Gitano»…………………Camaron de la Isla

«Te vamos a quemar»……Todos Tus Muertos

«A hard day´s nigth»……The Beatles

«God save the queen»…..Sex Pistols

«El chiringuito»……………Goergie Dann

«O Fortuna»……………….das Carmina Burana de Carl Orff

«Cuando tu vas»………..Chenoa

«Medicine man»…………Sargento García

«No deberáis»…………..Doctor Harapos

«Career opportunities»…………… The Clash

«Presiento que me engañas»…..Camela

«Historias de psiquiátrico»…….Doctor Harapos

«Sunny happy people»…………..R.E.M.

«No passa res»…………………….La Trinca

«Va, pensiero»……………………..Verdi

«Ron»…………………………………La Liga Antialcohólica

«Knockin´on heaven´s door»……. Bob Dylan

«Crying want´help you»……………B.B. King

«Wild thing»…………………………..The Troggs

«Le pays va mal»……………………Tiken Jah Fakoly

«On thee road again»……………….Canned heat

«Get back, (Toni)»…………………..Remolca Madriña

«Asesinos profesionales»………..Todos Tus Muertos

«Il faut me jurer de m´aimer»….Boris Vian

«Quince años tiene mi amor»……Dúo Dinámico

«Aún así te vas»……………………..Belanova

«Get up, stand up»………………….Bob Marley

«No somos nada»…………………..La Polla Records

«Suele pasar»………………………..Belanova

«Born to the wild»…………………Steppenwolf

«Teach me tonight»………………Ella Fitzgerald

«Karma Police»…………………….Radiohead

«Hago vudú»……………………….Doctor Harapos

»El pescador»………………………El Padre Jony

«21st century schizoid man»……..King Crimson

«Augardente»…………………..Viñalar Fantastic Band

«Que será de nuestro amor»……….Gisela

«Diga que le debo»…………….Siniestro Total

«Andamos armados»…………..Control Machete

«Economía sumerxida»……….Os  Resentidos

«Deltoya»…………………………Extremoduro

«Imos de voda»………………..Remolca Madriña

«Será que vai chover?»………Os Paralamas do Sucesso

«From her to eternity»……………Nick Cave and the Bad Seeds

«El bar Tijuana»……………………Los Cocorocos

«Sobreviviré»……………………….Mónica Naranjo

«Pierdo el contro»………………..Doctor Harapos

«Sexi»………………………………..Doctor Harapos

«Trigofilia»…………………………Remolca Madriña

«Al uso principal»……………….Remolca Madriña

Chuzame! A Facebook A Twitter

«O sombreiro chichiriteiro»

30 Marzo 2009

Infantil,Merlín,Opinións_lectores/as,Xerais_nos_medios

Recollemos a anotación que sobre O sombreiro chichiriteiro, o recente álbum de Manuel Rivas e Patricia Castelao, publican o blog Trafegando ronseis:

Capa o sombreiro chichiriteiro .inddProliferan ultimamente os libros infantís con desigual resultado, salvados en moitas ocasións polas fermosas ilustracións que acompañan uns textos que dáme a impresión non chegan en moitas ocasións a nenos e nenas. Pero non é este o caso: o texto de Manuel Rivas e as ilustracións de Patricia Castelao son fermosos por igual. Un relato sobre a amizade e a esperanza nunha coidada edición de tapa dura cunhas ilustracións que non deixan indiferente. Un fermoso libro para agasallar, para follear, para disfrutar.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Mal de escola»

29 Marzo 2009

Educación,Narrativa,Opinións_lectores/as,Xerais_nos_medios

Recollemos a anotación que sobre Mal de escola de Daniel Pennac publica Cesare no seu blo As túas balas.

xg001515011I

Os estudantes son agora moito peores ca antes –dime un profesor universitario de 31 anos–. O outro día púxenlles ao grupo B un exercicio que fago todos os anos: teñen que preparar unha noticia e locutala como se fose un telexornal, metendo a cabeza por unha tele de cartón. Este ano copiaron en cinco minutos unha nova de internet, e comezaron a lela tal cal. Eu cortei o exercicio de raíz e pasamos a outra cousa.

II
Calquera manual de pedagoxía podería sinalar os erros desa práctica: dende a definición dos obxectivos ata un modelo de aprendizaxe baseado na nota, pasando por construír situacións irreais que conducen a que criaturas, a miúdo batante máis achegadas á realidade cós seus profesores, bordeen ou eludan o absurdo. Se ademais este novo pero experimentado profesor lese Mal de escola, de Daniel Pennac, podería intuír que a culpa do fracaso do exercicio era en boa medida súa.
As renovacións pedagóxicas, as contrarrenovacións, os sindicatos, os políticos, as anpas e os medios de comunicación foron sinalando como causas do fracaso escolar o método, as reformas legais, as infraestruturas, as familias desestruturadas, as vacacións dos profes ou esa violencia da mocidade que tan precisamente describe Pennac. Pero o erro está na falta de amor, como di Pennac, e na falta de autocrítica, que é outra vertente da falta de amor.
Mal de escola é poliédrico, embarullado e marabilloso, anque Pennac é fondamente conservador: de aí a súa teima nos alicerces do ensino: a ortografía, a literatura dos séculos pasados (ás veces moi pasados) ou, ata un punto que asusta, a proposición subordinada adverbial concesiva, que a pequena Nathalie, con toda lóxica, non entende. A escola ten que revisar métodos e amores, si, pero tamén contidos, ese pequeno e obsesivo apósito que vai xunto á aprendizaxe de modelos, e sobre o que, estrañamente, avaliamos.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Ámote vermella»

Opinións_lectores/as,Poesía,Xerais_nos_medios

Recollemos o comentario que sobre Ámote vermella, o poemario de Claudio R.Fer, ilustrado por Sara Lamas, publica o blog Trafegando ronseis.

Claudio Rodríguez Fer xunto coa ilustradora Sara Lamas presentan un libro fermoso tanto pola edición como pola idea: un poemario dedicado ás mulleres represaliadas e esquecidas da nosa terra: Ámote vermella. E digo que é fermoso en canto á idea, porque tal como afirma o autor a súa intención é “afirmar a vida, loitar contra a morte. Cómpre unha catarse colectiva para superar o trauma deste esquecemento no que vivimos instalados nunha democracia tardofranquista amnésica. O franquismo foi unha ditadura androcéntrica e machista, que practicou a violencia de xénero. Setenta anos despois, quixemos demostrar que hai quen as ama, aquí están os seus nomes elas que foron as esquecidas entre os esquecidos, aquí están os seus retratos, cando tivemos a fortuna de atopalos”. En canto á edición, paréceme un libro preciso, cunhas ilustracións exquisitas, todo el en vermello.
Outra cousa diferente desde o meu punto de vista é o poemario en si, que non acabou de convencerme. Porén, como adoita acontecer, hai poemas que gustan máis ca outros, e como é costume déixovos unha pequena selección. Recoméndovos a súa lectura por mor de sabermos máis sobre nós mesmos, sobre o noso pasado recente, sobre unhas mulleres esquecidas por seren mulleres, sobre a valentía da vida naquela época, sobre o feito de procurar unhas ideas que outros non consentiron. Cómpre lembrar, porque na memoria radica a forza de que non volvan acontecer feitos coma estes.

Chuzame! A Facebook A Twitter

Experiencia de animación á lectura en Radio Tui

5 Marzo 2009

Animación á lectura,Infantil,Merlín,Narrativa,Noticias,Opinións_lectores/as,Radio

fourseasons_logoDende o pasado mes de xaneiro alumnado do 3º ciclo de Educación Primaria do Colexio Público Pazos de Reis de Tui desenvolven durante as mañás dos martes un programa de animación á lectura na Radio Municipal de Tui. Os alumnos e alumnas analizan un libro, realizan unha pequena reseña do autor e recomendan a súa lectura.

Premendo en cada título podemos escoitar os programas dedicados a Cidades de Fran Alonso, A rebelión dos coellos máxicos de Ariel Dorfman, A lagoa das nenas mudas de Fina Casalderrey e Mal de escola de Daniel Pennac (programa no que participaron dous profesores do centro).

Os nosos parabéns ao alumnado participante e á comunidade educativa de Pazos de Reis por tan fermosa iniciativa.

Chuzame! A Facebook A Twitter

«Monbars o exterminador»

Narrativa,Opinións_lectores/as,Xerais_nos_medios

xg00152101Xa comecei a lectura de Monbars o exterminador (Hixinio Puentes). E tenme moi boa pinta, moi-moi boa o actual Eixo Atlántico. Seguramente imos lembrar durante moito tempo o ano pasado, ímolo reler decote. Conto, coa novela de Hixinio Puentes para figurar no top 5 das mellores novelas galegas de 2008. X.M Eyré.

Chuzame! A Facebook A Twitter
Older Posts »