Carlos Callón: «Para avanzar nos dereitos lingüísticos hai que usar a nosa lingua». Entrevista de Mar Varela

16 Maio 2012

Crónica,Entrevistas

A edición de Carballo de La Voz de Galicia publica unha entrevista de Mar Varela con Carlos Callón a raíz da presentación de Como defenderes os teus dereitos lingüísticos.

Carlos Callón: «O futuro do galego está nas persoas que non o falan»

Ou filólogo, gañador do concurso de artigos normalizadores de Carballo, presentou onte en Malpica ou seu novo libro

O profesor Carlos Callón Torres (Ribeira, 1978) viaxou onte ata Malpica para presentar un dos seus libros, Como defenderes os teus dereitos lingüísticos, no que propón que os cidadáns revitalicen a lingua galega día a día, a través de «pequenas accións, concretas e realizábeis». Callón, presidente da Mesa pola Normalización Lingüística e portavoz da plataforma Queremos Galego, regresará mañá a Bergantiños para recoller en Carballo o galardón do oitavo Premio a Artigos Xornalísticos Normalizadores, convocado polo Concello. Será nun acto (a partir das 21.00 horas, no Pazo da Cultura) no que tamén actuará o grupo Sés.

-¿Cales son esas pequenas accións que se poden facer?

-Todos e todas podemos sementar un futuro diferente para o noso idioma e iso podemos conseguilo a través de pequenas accións, porque ás veces os pequenos xestos poden proporcionar grandes transformacións. Non hai nada máis revolucionario e con maior fortuna para avanzar nos dereitos lingüísticos que usar a nosa lingua, a pesar das dificultades sociais que podamos atopar. Basta con escoller o galego alí onde temos opción e alí onde non a temos, pedir que nos deixen usar o noso idioma.

 

-¿Como é a situación actual?

-Desgrazadamente, cada vez atopamos máis obstáculos e comprobamos que é máis difícil poder vivir no noso propio idioma na nosa propia terra.

-¿Que lugares son eses nos que aínda non se pode usar o galego?

-Hai moitísimos, en case todos ámbitos sociais atopamos dificultades. Por exemplo, hai dous anos distribuíuse un programa informático aos xulgados galegos que impide usar o noso idioma. Antes en cambio, si que podían.

 

-¿De que trata o artigo co que gañou o premio de Carballo?

-Titúlase Fai teu o galego e plasma a idea de que calquera persoa que queira pode formar parte da comunidade lingüística galega e que mesmo o futuro do galego está nas persoas que aínda non o falan. Propoño unha serie de pequenos consellos sobre como pasar de ser galego calante a galego falante e como romper o perxuizo de pensar que alguén no é capaz de falar galego. É un convite, que todo o mundo saiba que o galego é de todos e que todos podemos falalo.

Cando a poesía é unha bala. Crítica de Xosé Manuel Eyré sobre «transmuta», de Xabier Cordal

Críticas,Poesía

Xosé Manuel Eyré publicou en Galicia confidencial unha recensión crítica sobre transmuta de Xabier Cordal.

 

Sintaxe de cando a poesía é unha bala

Xosé Manuel Eyré aborda esta semana de ‘Transmuta’, un poemario de Xabier Cordal, editado por Galaxia e que fala desa poesía que é unha batalla de todos os días.

O primeiro poema podería titularse “vin a primeira imaxe”, mais o certo é que, se nos deixamso guiar pola convención, tal título non excede da primeira. Porén, se a poesía é unha bala, de primeiras debemos ter en conta que non é poesía convencional senón tentativa de furar calquera convención. E esta dos títulos é unha. Que, se en realidade existe no poemario algo semellante, é simplemente pola necesidade de marcar cando comeza un novo poema, tendo moi en conta, porén, que unha bala non é distinta doutra seguida ou anterior xa que o obxectivo sobre o que se percuta tampouco semella ser diferente senón sempre a mesma soga arredor do pescozo da xente. De aí que o poema pretenda ser obxectivo, e polo tanto adopte estratexia descritiva, superpoñendo, sobre esa obxectividade un feito poético trascendental, que foxe de toda banalidade anecdótica e se volve autoreferencial porque el, o poema crea o seu propio mundo desde a súa necesidade expresiva.
Cando a poesía é unha bala, tal cousa pode parecer sorpresiva, mais a toda hora estamos a falar de poesía porque a batalla é de todos os días.
Cando a poesía é unha bala, se triras do anel a cervexa pode ser de salgueiro e a frialdade da atmosfera, a frialdade do mundo, a codia que hai que atravesar.
Desde o valor nutricio ou referencial do cotián, do cotián e a incompresnsión ou non doada asimilación do extraordinario. Porque, o certo é que somos, humanos, materia escura, cómpre sabelo, por natureza, mais o poeta sabe, por experiencia propia e tantas veces poética, que calquera mergullo nesta natureza real e lóxica tende ao infinito de non solucionar nada, de non solucionarlle nada á estirpe de entre a dolor e a lembranza (cantas veces todo pracer só é iso, lembranza!).
Cando a poesía é unha bala, non te sorprendas, lector, se é breve, obxectiva- unha bala é unha bala- e contundente,como a necesidade de botar fóra o cancro da desnaturalización que levamos dentro.
Cando a poesía é unha bala tamén é conveniente saber valorar o silencios. Porque cando a poesía é unha bala non falamos de poesía convencional e, polo tanto, debemos estar atentos a todo o que pareza a-literario, como, por exemplo os xogos cos títulos, que pode non habelos, literalmente non habelos, ou poden ser simples suxestións entre parénteses, do  mesmo xeito que o propio poema tamén vai mutando, porque como natureza verbal e viva e comunicativa transparenta a pulsión interior que o leva a fragmentarse e reconcentrarse nunha brutal tentativa expresiva.
Cando a poesía é unha bala tamén é sorpresa e xa estamos, encetada, na segunda das partes do pomeario. Si, mais a soidade segue a ser a soidade, como afastamento do mundo que nos penetrra desde a información, ou como autoafastamento a que leva a que a necesidade de autorecoñecemento no caos do mundo. E non pode facerse raro que o poema sexa a suma de dúas voces, a inteiror e a(s) exterior (es). Non, porque cando a poesía é unha bala… a poesía é unha proposta, unha proposta analítica, tan simple ou tan complexa como un(ha tentativa de) caligrama ou unha descrición que remate cunha onomatopea en inglés, porque a poesía, esta poesía, sempre é delirio ( a soidae, o amor, a incomprensión) como texto contraposto á razón (autora das atrocidades que nso rodean  e non nos asustan)
Cando a poesía é unha bala, é unha bala desesperada, e o teorema de Bell, cuántico teorema da imposibilidade, pode ser a terceira parte do poemario. E aínda que ninguén sabe xa dicilo…a liberade só existe de noite e constátase que os humanos somos constelacións de mundos diferentes/diverxentes. E en toda esa conxuntura imposibilista, o poema vólvese un pozo/gozo, retórcese visualmente, renaturalízase e baseándose en sensacións reais mesmo pode chegar a ser como un comentario sobre un filme, ou, a seguir, un making off parateatral, críptico ( coma sempre) retrato…Porque candoa poesía é como unha bala non deixa de ser oficio de beleza, nin o amor deixa de ser droga como outras formas de poder convencional. Así de brutal.
Cando a poesía é unha bala, o poeta non pode esquecer a Rosalía, “Do íntimo”.
Cando a poesía é unha bala, segue sendo necesario, e complicado, soñar. Soñar, por exemplo, cunha república. E segue violentando a descrición da(s) soidade(s).
A descrición da(s) soidade(s) humana(s), esa é a foto dos (nosos) días. Esa é a codia ( dos nosos días). E faise preciso que todo o poema se volva, se retorza nunha paréntese combativa e popular, unha paréntese combativa, popular e cultural. Porque o poema é resistencia, oposición á imposición (difrazada, ou non, de dádiva necesaria). Porque, sendo resistencia, o poema se (configura) como unha brutal crónica atemporal: mestura de pasado, de futuro e de presente, e de indiferenza e orgullo e a negrura dos que queren mal. Porque é como un poema nocturno, libre, simple e froito do traballo como os rulos do silo. Porque é a única maneria de penetrar os  círculos dantescos que nos rodean. Para o cal se reclama o auxilio da ficción, o auxilio do relato ficticio que pon en valor, e evidencia, as codias que nos (en)cerran.
Porque cando a poesía é unha bala, é unha bala libertaria.

Proxecto de Xerais para a Diversificación Curricular na ESO: Ámbito Lingüístico-social 1 e 2

Libros_texto_ESO,Novidades

Diversificación Curricular: Ámbito Lingüístico-social 1 e 2

O proxecto Xerais para Diversificación Curricular ESO: Os libros están formados por 6 unidades didácticas (que inclúen os apartados de Comunicación, Lingua e literatura galegas, Ciencias sociais e Lengua y literatura castellanas).
En cada unidade trabállanse as distintas materias, diferenciadas por cores, que compoñen o ámbito: Comunicación, Lingua e literatura galegas, Ciencias sociais e Lengua y literatura castellanas.
Comunicación. O bloque de Comunicación está organizado arredor dos seguintes apartados: Comprensión e expresión (lecturas para traballar a comprensión lectora e propostas de expresión escrita)e Tipoloxía textual (contidos vinculados á lectura inicial relacionados co traballo de tipoloxía textual).
Lingua e literatura galegas. Consta dos seguintes apartados: Gramática, Ortografía e Léxico (contidos e actividades da s ferramentas necesarias para adquirir as destrezas lingüísticas) e Literatura(aborda o estudo da literatura galega de forma cronolóxica desde a Idade Media ata o Rexurdimento, no nivel 1, e dende o XIX á actualidade, no nivel 2).
Ciencias sociais. Os contidos de Ciencias sociais preséntanse nun ámbito xeral para concretarse nun ámbito máis próximo. No nivel 1 trátanse os contidos de Xeografía e no 2, os de Historia.
Lengua y literatura castellanas. Consta dos apartados: Gramática, Ortografía e Léxico (contidos e actividades das ferramentas necesarias para adquirir as destrezas lingüísticas) e Literatura (aborda o estudo da literatura castelá de forma cronolóxica desde a Idade Media ata o século XVIII, no nivel 1, e dende o século XVIII á actualidade, no nivel 2).

AUTORAS:
Ana María del Pino Solana
Dolores Gómez Regalón

Máis información no Folleto en pdf adxunto.

Reeditado «Aire negro», de Agustín Fernández Paz, na colección Narrativa

Narrativa,Novidades

Xa está nas librerías a reedición, na colección Narrativa, de Aire negro, de Agustín Fernández Paz.

Cando o doutor Vítor Moldes comeza a traballar na clínica psiquiátrica Beira Verde, ten como primeira paciente a Laura Novo, unha muller coa memoria borrada, que ocupa as horas do día en escribir de xeito compulsivo o seu nome, aferrada a el coma se fose o único resto dalgún naufraxio emocional. Mediante unha terapia innovadora, o doutor consigue que a paciente abandoe a súa prisión interior e comece a lembrar o seu pasado. «Escríbao todo, reviva outra vez o que pasou. Escriba o que non é capaz de expresar con palabras en voz alta. Así irán collendo sentido as lembranzas que agora permanecen enmarañadas na súa memoria.» O doutor conseguirá que Laura rememore todo o que lle sucedeu nos meses anteriores, cando unha escura sombra parecía ameazar a súa vida. Ningún dos dous podía imaxinar que lle estaban abrindo a porta a unha realidade terrible, ao esqueceren que por baixo da tranquilizadora superficie da vida os terrores máis fondos agardan a ocasión propicia para destruírnos.