Antonio Reigosa: «Sóbrannos prexuízos e fáltanos orgullo». Entrevista de Armando Requeixo

7 Marzo 2012

Autores,Blogs,Entrevistas

O blog Criticalia, de Armando Requeixo, publica unha entrevista con Antonio Reigosa.

 

Parlamento das Letras

Antonio Reigosa

Teño dito nalgunha ocasión que Antonio Reigosa é quen de localizar cantos seres máxicos imaxinarse poidan, bo coñecedor coma el é dos seus costumes e das máis variadas técnicas que lle permiten unha relación proveitosa cos mesmos, pois non en van é un dos poucos humanos que ten visado permanente para circular libre de atumes pola Mourindade, a nación dos mouros.

De por parte, é bo amigo do golpe Lourenzo, ao que biografou nun libro no que relata as súas andanzas (Memorias dun raposo), e ten trato amigable co fillo do Demo Maior, que puxo de peregrino a Compostela en Resalgario. Por descontado, sabe tamén doutros heroes de fábula, entre os que abundan aves e renartes (O galo avisado e o raposo trampulleiro, A raposa no galiñeiro), suíños (Bacoriño) e outras animalias de máis escura ascendencia (O polimacho e outras criaturas).

Seica estudou a súa ciencia trasneira en lugar que descobre A escola do Briador, aprendeu das artes tronantes dos nubeiros para contar A noite dos pesadelos e converteu a don Álvaro Cunqueiro en singular Ciprianillo que guiou a Lu e Go pola muralla na procura dun tesouro oculto.

Pero no que máis ocupou os días foi en andar por congostras intransitables, cavorcos imposibles, petoutos esgrevios, arredadísimas caivancas e lugarexos de mal vivir e peor dar preguntándolles, infelices, aos nosos benqueridos paisanos por cantares e contares millenta, adiviñas, contos, fábulas, apólogos, cantigas e coplas, arrolos, lendas, mitos, cantos de Nadal, oracións, chistes, anécdotas, refráns, romances, trabalinguas e que sei eu que máis. Do que nestas xeiras aprendeu deu conta, en solitario ou con compaña, en volumes como Polavila na Pontenova ou Da fala dos brañegos e, sobre todo, nas recreacións literaturizadas que conforman os vinte volumes da colección Cabalo Buligán e doutras series de contos (fantásticos, marabillosos, colorados, prodixiosos, máxicos…), no Dicionario dos seres míticos galegos, nos témeros relatos de Arrepíos e outros medos ou nas lendas do libro A flor da auga.

Hai nada descubriunos as marabillas do Nadal en Trece noites, trece lúas e todo parece indicar que ha seguir a revelarnos novos misterios agochados na nosa literatura de tradición oral. No entanto, non desatende a supervisión de revistas orais ás que pon suxestivos nomes como “O pazo das musas” ou “A voz dos carraos”, mantén o blog Caderno de campo e traballa arreo para actualizar o portal Galicia Encantada, auténtica Enciclopedia Virtual da Fantasía Galega.

Non hai ciencia humana capaz de saber de onde tirou tempo para responder este Parlamento…

—¿Cando, onde e da man de quen publicaches os teus primeiros textos?

É case seguro que o primeiro texto meu que se publicou foi unha nota de urxencia en coautoría con Fernando Arribas polo pasamento do noso compañeiro de traballo, o pintor Luís Pacios, no primeiro tomo do Boletín do Museo Provincial de Lugo, ano 1983. No ano 1985 publicáronme en El Progreso unha colaboración con motivo das festas das San Lucas dese ano, e no mesmo xornal, no prestixioso suplemento “Táboa Redonda” uns «Apuntes para a historia da prensa en Mondoñedo» no ano 1987. Naqueles anos tamén me publicaron algún texto de ficción na revista Artesonado, voceiro dos exalumnos da Escola de Arte “Ramón Falcón”, e na Revista do Centro Galego de Barakaldo un relato premiado nun certame. Non foi ata 1998 cando me publicou Xerais o primeiro libro titulado Memorias dun raposo, Premio Merlín daquel ano, ao que seguiron os dous primeiros tomos da colección Cabalo Buligán e o Dicionario dos seres míticos galegos, xunto a Xosé Miranda e Xoán R. Cuba, con ilustracións de Lázaro Enríquez.

—¿Cal das túas obras cres que foi mellor tratada e cal pasou máis desapercibida para o público e/ou a crítica? ¿Por que cres que recibiron ese trato desigual?

Aínda que hai títulos que pasaron máis desapercibidos ca outros, en xeral non me queixo da atención que lle prestaron tanto lectores como medios e crítica. Algúns deles, ao gozar dalgún premio, tiveron máis fortuna, pois formaban parte das listaxes de promoción das editoriais e iso sempre axuda.

Hai un par de libros que me gustaría que fosen máis coñecidos do que foron, e por razóns parecidas. Un titúlase Contos colorados. Narracións eróticas da tradición oral, escrito con Xoán R. Cuba e Xosé Miranda, con ilustracións do malogrado Lázaro Enríquez, publicado por Xerais en 2001. Trátase dunha obra pioneira e aínda única no campo da literatura galega erótica oral, ilustrada e editada maxistralmente. O outro libro que me gustaría que tivese máis eco publicouno a editorial Morgante e leva por título Os dous irmáns e outros contos populares do antigo Exipto, unha recreación, a primeira en galego, dos contos populares exipcios, berce dos nosos contos populares actuais e de moita da chamada literatura culta que consumimos.

—¿Tes algún hábito singular ou manía á hora de escribir?

Ningunha teima. Só me gustaría poder escribir con regularidade, todos os días un pouco, non a saltos como hai que facer tantas veces. Ah, non me gustan os “ruídos” arredor cando escribo, aínda que se chamen musicais.

—Nunha antoloxía da nosa literatura recente, ¿ao pé de que autores/as preferirías figurar?

Dos recentes, pero xa mortos, gustaríame ir de acólito de Álvaro Cunqueiro ou de Eduardo Blanco Amor. Entre as escritoras e escritores vivos hai uns cantos dos que non me importaría ser considerado par. Permítame que non diga nomes por se a memoria me traizoa ou algún amigo ou amiga se incomoda.

—Se tiveses que historiografar a túa propia traxectoria literaria, ¿que trazos salientarías?

Recreador, investigador e divulgador apaixonado da mitoloxía popular e da literatura galega de tradición oral.

—¿Que lecturas te acompañan decote ou a que escritores/as regresas con frecuencia?

Cada vez leo menos ficción e máis ensaio, antropoloxía, etnografía ou didáctica da oralidade e, diariamente, algún traballo de literatura oral ou de mitoloxía popular. Polo demais, cada certo tempo regreso a Juan Rulfo, a Borges e a Cunqueiro.

—¿Que cres que lle falta aínda ás nosas letras e que lle sobra definitivamente?

Sóbrannos prexuízos e fáltanos orgullo. Sóbrannos inimigos e fáltannos lectores e lectoras. Sóbranos marxinalidade e fáltanos visibilidade nos medios de comunicación, nas librerías e nas feiras do libro. Sóbrannos guetos e fáltanos recoñecemento social. Sóbrannos xestores culturais que militan no autoodio e fáltannos políticos cultos e orgullosos de xestionar a cultura do gran país que somos.

—Se soubeses que o teu tempo se esgota, ¿que non te perdoarías non deixar escrito?

Non teño preocupacións nese sentido. Todo canto escribín ou poida chegar a escribir é perfectamente prescindible. Supoño que vivirei un pouquiño máis ca outros por non ter preocupacións deste tipo.

—¿Cal é a túa valoración do noso presente literario?

Máis alá do obviedade de que nunca antes a literatura galega tivo tantos e tan bos creadores e creadoras, cun sistema e cunha industria tan desenvolvida, tamén percibo que a calidade da lingua literaria perde comba. Seguramente é consecuencia da perda de calidade do galego como lingua de comunicación oral, tamén pode ser debido a certas présas por encher mercado… Preocúpame esa rebaixa de nivel do galego literario.

—Se desexas facer algunha outra consideración, túa é a palabra.

Grazas.

Armando Requeixo

Non hai comentarios

Aínda non hai comentarios.

Feed RSS para comentarios deste artigo.

O formulario do comentario está pechado neste momento.