Tras O lume de San Antón, onde se achegaba ás contendas entre o poder relixioso e o civil, e logo de Menino morreu no que erixía unha suxestiva reivindicación do espazo mítico do Couto Mixto, Luís M. García Mañá volve ofrecernos [n´O grito do Ipiranga] unha nova entrega en clave aventureira, con certo arrecendo a novela bizantina, con todos os ingredientes da novela detectivesca e, como vén sendo habitual nas propostas do autor, construída con calculadas doses de evocación histórica que, neste caso, alterna cos universos espaciais e culturais, tan próximos e tan distantes, de Galicia, Portugal e o Brasil, como evidencia o propio título da novela desde o que se fai referencia ao acontecemento ocorrido en setembro de 1822 e que simboliza a independencia do país americano: o príncipe portugués D. Pedro –futuro D. Pedro IV–, rexente do Brasil, declara o territorio definitivamente separado da metrópole coa afirmación “Independencia ou morte!”, nas marxes do río Ipiranga.
E neste contexto, onde a loita dos antiabolicionistas constitúe un fío a ter moi en conta, recupérase quen fora o protagonista de anteriores propostas de ficción: o pre-detective Nemesio Castro, en quen conflúen as posibilidades que xera un personaxe catalogado como colaborador eventual da Secretaría de Estado do goberno da raíña Isabel II e, xa que logo, dono de certo status diplomático que lle permite inmiscirse en ambientes de difícil acceso; por outro lado nel destácase un intuitivo, valente e perspicaz proceder que lle facilita ir puíndo as aristas máis reviradas da intriga, dun xeito especialmente verosímil pois non fica a salvo, nesta ocasión, dos golpes que pode dar a vida, malia terse convertido nun exitoso home de negocios. Con todo, non é esta unha novela de personaxe pois a presenza doutros personaxes ben perfilados como Clemente, orixinario igualmente do Couto Mixto, Regina, Agostinho e outros máis así o testemuñan.
Mais alén da actividade de carácter pre-detectivesca, e o devandito deseño das tensións sociais operadas en pleno século XIX, non só entre Portugal e o Brasil, senón tamén no panorama das sociedades galega e española da época –resoltas, por certo, con evidente acerto e en moitas ocasións con apenas unhas pinceladas contextuais–, tamén cumpriría, ao meu ver, non esquecer outro vector de certo peso nesta historia como é o do deseño do mundo da emigración galega, tanto a Portugal coma ao Brasil, un continuo e plástico pano de fondo que espella a enxurrada migratoria galega cara a estes dous países, deténdose con certo vagar na descrición do Río de Janeiro postcolonial ou na cidade de Lisboa.
A intensa capacidade fabuladora que se desprende desta novela convértese noutro dos seus sinais de identidade pois, alén das liñas xerais que dominan a novela, son abondosos os argumentos de menor entidade que conflúen no principal, seducindo e interesando ao lector con numerosas e dinámicas deslocacións espaciais, encontros e desencontros que chegan a unha prevista intersección no seu momento xusto… Neste sentido apenas subliño tres elementos: a cuberta do libro recolle a imaxe dun falcón, retratado cunha luva de falcoeiro cuxo inesperado emprego paródico suscitará, sen dúbida, o sorriso do lector; non está tampouco exenta de interese a reflexión sobre a ideoloxía escravista, descualificada por si mesma e polos argumentos empregados e, finalmente, talvez para min o menos convicente da novela: a presenza de certos excursos de carácter sentimental, probablemente mellorables nun autor afeito a deseñar estes universos ficcionais.
García Mañá, sen dúbida, é quen de seducir ao lector porque artella unha novela dinámica, na que mestura aventuras con outros elementos de filiación histórica, social, política e mesmo humorística que deberían converter esta proposta nun obxectivo para os afeccionados ao xénero e mesmo, por que non, para os que non o son. Conclúo cunha suxestión: velaquí unha inmellorable proposta da que podería tirarse un guión cinematográfico máis que interesante.
XERAIS
Xulio Valcárcel publica na páxina literaria de Diario de Ferrol unha crítica entusiasta de Xuvia-Neda, o libro máis recente de Vicente Araguas. Valcárcel salienta de inicio a grata lectura dos relatos que compoñen o volume, para destacar despois a sutileza e elegancia coa que foron escritos: «Aragua stece e destece, confíos levísimos, lembranzas, emocións, sentimentos, aduviados con comentarios inxeniosos, cando non abertamente humorísticos, pero mantendo sempre un delicado equilibrio entre o real e o imaxinario, entre o enlevo poético e a melancolía que deita da sabedorái e da experiencia». Tras unha análise moi detallada da estrutura e contido do libro, Valcárcel remata deste xeito: « Araguas avanza decidido e firme no camiño trazado por Agora xa foi e A canción do verán [...], cómpre engadir con non menor mérito que estes relatos o confirman como indispensable en calquera antoloxía e como un fito indiscutible da máis esixente narrativa galega».
O martes, 25 de maio, ás 19:00 horas terá lugar a presentación do libro de 
[...] Hai que precisar que non foron moitos os nacionalistas galegos que estiveron na confrontación estudantil contra o franquismo, alá polo 1968, e menos que lideraran as loitas. Logo de estar un tempo no PCG Arxona e Foz, este último, cara a 1967, pasou a artellar opcións políticas maoístas. Logo marchou cara a Francia, en xaneiro de 1968. Nese curso a cara visible do nacionalismo era Sanxuás. En canto á loita na universidade, foron cristiáns con compromiso social, baixo a marca ADE, comunistas e algúns pro-chineses, os que, de xeito unitario, foron quen de trasladarlles inquedanzas sociopolíticas aos estudantes do común.
César Lorenzo