«Xuvia-Neda» de Vicente Araguas, crítica entusiasta de Xulio Valcárcel

24 Maio 2010

Críticas,Narrativa,Xerais_nos_medios

Xulio Valcárcel publica na  páxina literaria de Diario de Ferrol unha crítica entusiasta de Xuvia-Neda, o libro máis recente de Vicente Araguas. Valcárcel salienta de inicio a grata lectura dos relatos que compoñen o volume, para destacar despois a sutileza e elegancia coa que foron escritos: «Aragua stece e destece, confíos levísimos, lembranzas, emocións, sentimentos, aduviados con comentarios inxeniosos, cando non abertamente humorísticos, pero mantendo sempre un delicado equilibrio entre o real e o imaxinario, entre o enlevo poético e a melancolía que deita da sabedorái e da experiencia». Tras unha análise moi detallada da estrutura e contido do libro, Valcárcel remata deste xeito: « Araguas avanza decidido e firme no camiño trazado por Agora xa foi e A canción do verán […], cómpre engadir con non menor mérito que estes relatos o confirman como indispensable en calquera antoloxía e como un fito indiscutible da máis esixente narrativa galega».

O texto completo da crítica de Xulio Valcárcel pode baixarse en pdf aquí.

«Inmunda escoria», presentación na Coruña

Crónica,Noticias,Presentacións

O martes, 25 de maio, ás 19:00 horas terá lugar a presentación do libro de Ricardo Gurriarán, Inmunda escoria. A universidade franquista e as mobilizacións estudantís en Compostela. 1939-1968, no Centro Social Caixanova da Coruña (Rúa Riego de Agua). O acto, organizado pola Unión Comarcal de CC.OO da Coruña, a Fundación 10 de marzo e Xerais, coa colaboración da Asociación Cultural Namentras, contará coa participación de Pancho Fontenla, Anxo Guerreiro, Víctor Santidrián, Manuel Bragado e o autor.

Ricardo Gurriarán, entrevista en «Galicia hoxe»

Autores,Crónica,Xerais_nos_medios

Ricardo Gurriarán, autor de Inmunda escoria, é entrevistado por Manuel Vidal Villaverde, dentro da serie ¨Conversas contemporáneas» de Galicia hoxe. Recollemos algúns fragmentos dun texto moi interesante:

[…] Hai que precisar que non foron moitos os nacionalistas galegos que estiveron na confrontación estudantil contra o franquismo, alá polo 1968, e menos que lideraran as loitas. Logo de estar un tempo no PCG Arxona e Foz, este último, cara a 1967, pasou a artellar opcións políticas maoístas. Logo marchou cara a Francia, en xaneiro de 1968. Nese curso a cara visible do nacionalismo era Sanxuás. En canto á loita na universidade, foron cristiáns con compromiso social, baixo a marca ADE, comunistas e algúns pro-chineses, os que, de xeito unitario, foron quen de trasladarlles inquedanzas sociopolíticas aos estudantes do común.

Inmunda escoria é o libro co que me considero máis identificado, pois considérome plenamente identificado coa loita que levaron a cabo os estudantes no 68. Por razóns naturais, eu fun un beneficiario das súas conquistas, e continuador do seu ideario. Mais non esquezo o meu primeiro libro, unha biografía do meu parente Florencio Delgado Gurriarán (1999), pois pescudar o seu itinerario e a súa desaparición de Valdeorras abriume moito os ollos sobre o que pasou no país.

As atrocidades das guerras, en si mesmas, levan á aniquilación do inimigo, sen reparos (aquí tivemos un golpe de Estado faccioso). Mais a nosa non rematou no 1939, pois a liquidación dos vencidos perdurou durante moito tempo. Mentres non se rexeite publicamente a Ditadura franquista e o xenocidio cometido, mediante lei, non se poderá reparar a xustiza que reclaman as familias dos perdedores. As feridas interiores, como as corporais, non hai que tapalas, pois non curan. Hai que airealas e sacalas á luz.

Teresa Moure entrevistada por «A Nosa Terra»

Autores,Entrevistas,Narrativa,Presentacións,Xerais_nos_medios

César Lorenzo entrevista a Teresa Moure nas páxinas d’ A Nosa Terra con motivo da publicación d’ A Intervención, a quinta novela da monfortina. Recollemos un fragmento das palabras de Teresa, que se poden ler na súa totalidade na edición impresa do semanario:

«Eu quixen poñer en práctica a idea central deste libro. Pero faltoume o apoio dun grupo de amigos con ganas de seguirme. Debo ter pouca forza de convicción. Así que, aproveitándome do poder da literatura, plasmei o meu desexo nunha novela. Penso que hai que buscar xeitos de participación política distintos aos habituais ou tradicionais. Cómpre procurar formas de intervención na sociedade que produzan cambios reais. Velaí a idea dos personaxes da novela e velaí, en parte, a miña visión da literatura. Nese sentido, cada libro pode ser un artefacto que faga abalar certas cousas que non me gustan. Pero opino que isto é extensíbel a outros eidos. Na educación aínda segue a haber un modelo de coñecemento xerárquico e alleo á realidade de fóra das aulas que precisaría unha mudanza absoluta.»

O vindeiro sábado, 29 de maio, ás 13:00 horas, Teresa Moure lerá o pregón da Feira do Libro de Ourense. No serán do mesmo día, ás 20:30 horas, presentará A intervención na carpa da feira ourensá, acompañada do editor Manuel Bragado

«O grito do Ipiranga», primeira crítica, Ramón Nicolás en «La Voz de Gaicia»

Críticas,Narrativa,Xerais_nos_medios

UN NOVO CASO DE NEMESIO CASTRO
LUÍS MANUEL GARCÍA MAÑÁ  OFRECE UNHA NOVA INTRIGA, NESTA OCASIÓN EMPRAZADA EN GALICIA, PORTUGAL E O BRASIL DO SÉCULO XIX.

Tras O lume de San Antón, onde se achegaba ás contendas entre o poder relixioso e o civil, e logo de Menino morreu no que erixía unha suxestiva reivindicación do espazo mítico do Couto Mixto, Luís M. García Mañá volve ofrecernos [n´O grito do Ipiranga] unha nova entrega en clave aventureira, con certo arrecendo a novela bizantina, con todos os ingredientes da novela detectivesca e, como vén sendo habitual nas propostas do autor, construída con calculadas doses de evocación histórica que, neste caso, alterna cos universos espaciais e culturais, tan próximos e tan distantes, de Galicia, Portugal e o Brasil, como evidencia o propio título da novela desde o que se fai referencia ao acontecemento ocorrido en setembro de 1822 e que simboliza a independencia do país americano: o príncipe portugués D. Pedro –futuro D. Pedro IV–, rexente do Brasil, declara o territorio definitivamente separado da metrópole coa afirmación “Independencia ou morte!”, nas marxes do río Ipiranga.

E neste contexto, onde a loita dos antiabolicionistas constitúe un fío a ter moi en conta, recupérase quen fora o protagonista de anteriores propostas de ficción: o pre-detective Nemesio Castro, en quen conflúen as posibilidades que xera un personaxe catalogado como colaborador eventual da Secretaría de Estado do goberno da raíña Isabel II e, xa que logo, dono de certo status diplomático que lle permite inmiscirse en ambientes de difícil acceso; por outro lado nel destácase un intuitivo, valente e perspicaz proceder que lle facilita ir puíndo as aristas máis reviradas da intriga, dun xeito  especialmente verosímil pois non fica a salvo, nesta ocasión, dos golpes que pode dar a vida, malia terse convertido nun exitoso home de negocios. Con todo, non é esta unha novela de personaxe pois a presenza doutros personaxes ben perfilados como Clemente,  orixinario igualmente do Couto Mixto,  Regina, Agostinho e outros máis así o testemuñan.

Mais alén da actividade de carácter pre-detectivesca, e o devandito deseño das tensións sociais operadas en pleno século XIX, non só entre Portugal e o Brasil, senón tamén no panorama das sociedades galega e española da época –resoltas, por certo, con evidente acerto e en moitas ocasións con apenas unhas pinceladas contextuais–, tamén cumpriría, ao meu ver, non esquecer outro vector  de certo peso nesta historia como é o do deseño do mundo da emigración galega, tanto a Portugal coma ao Brasil, un continuo e plástico pano de fondo que espella a enxurrada migratoria galega cara a estes dous países, deténdose con certo vagar na descrición do Río de Janeiro postcolonial ou na cidade de Lisboa.

A intensa capacidade fabuladora que se desprende desta novela convértese noutro dos seus sinais de identidade pois, alén das liñas xerais que dominan a novela, son abondosos os argumentos de menor entidade que conflúen no principal, seducindo e interesando ao lector con numerosas e dinámicas deslocacións espaciais, encontros e desencontros que chegan a unha prevista intersección no seu momento xusto… Neste sentido apenas subliño tres elementos: a cuberta do libro recolle a imaxe dun falcón, retratado cunha luva de falcoeiro cuxo inesperado emprego paródico suscitará, sen dúbida, o sorriso do lector; non está tampouco exenta de interese a reflexión sobre a ideoloxía escravista, descualificada por si mesma e polos argumentos empregados e, finalmente, talvez para min o menos convicente da novela: a presenza de certos excursos de carácter sentimental, probablemente mellorables nun autor afeito a deseñar estes universos ficcionais.

García Mañá, sen dúbida, é quen de seducir ao lector porque artella unha novela dinámica, na que mestura aventuras con outros elementos de filiación histórica, social, política e mesmo humorística que deberían converter esta proposta nun obxectivo para os afeccionados ao xénero e mesmo, por que non, para os que non o son. Conclúo cunha suxestión: velaquí unha inmellorable proposta da que podería tirarse un guión cinematográfico máis que interesante.

Texto de Ramón Nicolás publicado no suplmento «Culturas» de La Voz de Galicia o 22 de maio de 2010.