«Dragal» de Elena Gallego Abad, inicio dunha prometedora triloxía

29 Abril 2010

Fóra de Xogo,Noticias,Xuvenil

Elena Gallego Abad debuta na narrativa galega con Dragal. A Herdanza do Dragón, unha primeira novela, finalista do Premio Fundación Caixa Galicia de Literatura xuvenil 2009, coa que se inicia, ademais, unha futura triloxía baixo o título de “Dragal”, o dragón galego. Dragal. A Herdanza do Dragón chegará ás librarías esta vindeira fin de semana coincidindo coa Feira do Libro de Santiago e será presentado en Cangas do Morrazo nas vindeiras semanas. A autora está preparando un espazo web para a participación dos lectores e lectoras ao longo da triloxía.

Acaroado na fachada da igrexa de San Pedro, o dragón de pedra agarda que chegue o tempo no que Dragal recobre a vida. Hadrián aínda non o sabe, pero el é o elixido para conseguir que se cumpra a profecía. Mais, quen pode imaxinar que o vello templo medieval agocha as claves para atopar a senda do último dragón galego? Un antigo medallón de metal en estado vivo, herdanza do seu pai, será a chave que lle abrirá a Hadrián as portas para cumprir co seu destino. Para atopar respostas, o mozo tamén deberá buscar nos libros prohibidos da vella biblioteca do seu bisavó e mergullarse nos segredos que agochan as augas da Poza da Moura. Só grazas á amizade de Mónica, compañeira de clase no instituto, e coa complicidade de don Xurxo, o cura da parroquia, Hadrián poderá percorrer a senda que, os cabaleiros da Orde de Dragal deixaron aberta para el moitos séculos atrás.

Unha fermosa guía de lectura de «Contos para levar no peto»

Animación á lectura,Clubs_de_lectura,Merlín,Xerais nos blogs

Moitas grazas ao CEIP Alexandre Bóveda por este magnífico traballo arredor de Contos para levar no peto.

«Cama e conto», crítica de María Navarro

Críticas,Infantil,Sopa de Libros,Traducións,Xerais_nos_medios

TENRO E DELICADO

Cama e conto constitúe un texto tenro e delicado que expón unha realidade cotiá. Gonzalo Moure, convencido de que todo o vivimos na intimidade da nosa mente, escribe un conto no que salientan as perspectivas adoitadas; primeiro a da nena, Malva, logo a da nai e superposta a elas, a do lector, mozo e adulto, como complemento do proceso comunicativo que supón o libro.

O que máis lle gusta a rapaza protagonista da historia son as palabras “cama e conto” que cada noite pronuncia súa nai no momento de ir durmir. Son palabras máxicas para Malva, como máxicas son as verbas que, relacionadas entre si, tecen os relatos que son quen de transportar á nena a mundos fantásticos e marabillosos, cheos de sensibilidade nuns momentos, monstruosos noutros, pero sempre evocadores de realidades cotiás, unhas veces, e sublimes, outras.

Cando a nena fai seis anos a situación cambia e o que antes era un grato acompañamento nocturno devén nunha desacougante soidade que some a Malva nunha persistente tristeza ao ollar a indiferenza dos seus proxenitores, feito que a leva a poñer en práctica un estratéxico plan de actuación no que se invirten os papeis, de modo que os adultos son tratados coma nenos e a nena adoita a posición dun adulto.

Esta dislocación de roles resulta certamente interesante e permite adoitar unha actitude crítica perante determinadas situacións. Ás veces, situarse no lugar do outro ofrece a posibilidade de ver reflectidos comportamnteos ou mesmo opinións que reverberan imaxes sorprendentes. A literatura, posta ao servizo da sociedade, convértese neste sentido nun bo instrumento co que contan lectores e escritores para verquer sobre el reflexións propias da vida cotiá que axudan a medrar e camiñar.

As ilustracións de Lucía Serrano con trazos ben definidos, en cores pardas atenuadas e con expresións máis ca suxestivas acompañan a un texto que dende o punto de vista temático resulta atractivo ao introducir un elemento real e cercano ao lector, que dende a perspectiva linguística trata o lector con intelixencia e que no conxunto produce un volume con interesantes contidos educativos. María Navarro

Texto de María Navarro publicado en «Faro da Cultura» suplemento de Faro de Vigo o 29 de abril de 2010. A páxina completa onde aparece o texto pode baixarse en pdf aquí.

«Uxío Novoneyra. Revisitado», crítica de Armando Requeixo

Críticas,Estudos literarios,Xerais_nos_medios

LECTURA AGRADECIDA

Xosé Lois García, para alén do seu estimable traballo como poeta, ten gañado merecidamente a sona de ensaísta e investigador serio e rigoroso. Xusto por iso, a aparición dun novo volume seu é sempre garantía de contribución de interese certo.

O que escribo vese confirmado en Uxío Novoneyra. Revisitado, xenuína achega ao particular cosmos creativo e vital do autor do Courel. Cómpre salientar, amais, que García non ofrece un contributo sobre a biobibliografía do poeta homenaxeado nestas Letras Galegas que supoña na súa traxectoria unha primeira aproximación. Lonxe diso, este pensador lugués vén interesándose dende hai anos pola escritura e circunstancia do autor de Tempo de elexía, ao que chegou a tratar moi amigablemente, e a quen dedicou con anterioridade estudos, poño por caso, sobre o seu marxismo e nacionalismo.

Uxío Novoneyra. Revisitado afástase da ensaística ao uso que adoito atopamos en datas próximas ao grande feirón do 17 de Maio. García brinda, nun libro de máis de trescentas páxinas, trinta ensaios breves que xiran ao redor doutras tantas cuestións vencelladas co poeta e que abalan entre a análise textual, o anecdotario persoal e mesmo a consideración sociopolítica e ideolóxica en sentido amplo.

Así, nesta obra García revoa sobre os máis variados temas: o orientalismo da poética novoneyrana,o seu labor como gravador, a súa habelencia como recitador, as presenzas do mundo medieval e compostelán nos seus versos, a pegada courelá e madrileña nestes, as súas vivencias catalás, as preferencias lectoras e amizades gremiais, o papel do idioma en relación coa patria, o insubornable nacionalismo, o telurismo e o selo elexíaco dunha non pequena parte das súas composicións ou a súa escrita de xorne amatorio, entre moitos outros asuntos.

O resultado é un mosaico no que é doado ir recompoñendo, tesela a tesela, o perfil dun Novoneyra en íntima conexión cunha paisaxe (no seu caso, nomeadamente, a da montaña lucense), unha lingua (o galego, idioma inequívoco de instalación, con moi puntuais incursións na veciñanza castelá) e unha Terra (que soñaba “librada” pola forza do amor, endexamais “inutle”) que ecoaron en versos nos que o persoal e o colectivo irmandaron como en ben poucos.
O libro enriquécese, a maiores, con numerosas fotografías do autor e a súa obra que, nalgúns casos, revelan materiais gráficos inéditos e que teñen un valor indubidable para reconstruír o pasar vital e autorial do persoeiro.

Uxío Novoneyra. Revisitado é un roteiro ensaístico idóneo para se achegar á figura do poeta do Courel. Un libro de lectura agradecida pola súa fluidez, que foxe deliberadamente dos academicismos estériles para franquearnos o paso do coñecemento directo do alentar dun autor que marcou época. Armando Requeixo

Texto de Atmando requeixo publicado no suplemento «Faro da Cultura» de Faro de Vigo o 29 de abril de 2010. A páxina completa onde aparece pode baixarse en pdf aquí.

«Ás de bolboreta» de Rosa Aneiros, crítica de Isabel Soto

Críticas,Fóra de Xogo,Premios_Xerais,Xerais_nos_medios,Xuvenil

PERSONAXES ELIXIDOS

Premio Fundación Caixa Galicia de Literatura Xuvenil. Tras catro convocatorias, desde a súa creación en 2006 froito dun acordo entre a Fundación Caixa Galicia e Edicións Xerais, o galardón converteuse nun bo seleccionador de tendencias, temas e autores do século XXI dentro do amplo espectro da “literatura xuvenil”, tendo en conta que no xurado participan mozos e mozas. Coma tal, a preferencia pola narrativa e por historias de coidada construción que amosan olladas ao contorno, conflitos extraídos da realidade enfocados desde a psicoloxía adolescente e que implican a asunción dun posicionamento.

Ás de bolboreta. Un novo reto Galardoada nesta cuarta edición, Ás de bolboreta, de Rosa Aneiros, achégase á contemporaneidade, tanto na temática coma na estrutura fragmentaria e aberta, o cal supón un gran reto para o lectorado, que debe superar as esixencias do texto e participar nel activamente. Nun espazo concreto e cotián, a cafetería Luzada, situada nunha cidade monumental afeita a recibir peregrinos, coinciden as vidas de clientes habituais e doutros de distintos lugares do mundo. Unha voz narradora todopoderosa retrata os personaxes con concisos trazos psicolóxicos que axudan a entender cadansúa historia, unha escolma de vidas aparentemente felices ou estragadas, coas súas covardías, erros e miserias íntimas. Os microrrelatos analépticos que conforman os capítulos esgázanse da estrutura principal, ben nun movemento de vaivén ben concedéndolles espazo nunha única ocasión.

A novela conxuga técnicas literarias e cinematográficas, con movementos de cámara que alternan angulacións e planos panorámicos con outros planos primeiros e subxectivos de determinados personaxes para afondar neles illadamente, con saltos temporais e espaciais. A perspectiva de conxunto ofrece a unión por misteriosos fíos dun contexto complexo e global e mais do mundo representado nese pequeno café ao que se lle outorga a centralidade, consonte a interconexión do efecto bolboreta que evocado no título. Isabel Soto

Texto de Isabel Soto publicado na páxina de Literatura Infantil e Xuvenil de El Correo Gallego o 28 de abril de 2010.

Blanca Roig escribe sobre «Lúa do Senegal» de Agustín Fernández Paz

Críticas,Sopa de Libros,Xerais_nos_medios

Blanca Ana Roig Rechou, profesora da USC, inaugura en El Correo Gallego a súa sección sobre Literatura Infantil e Xuvenil cun formidable artigo sobre Lúa do Senegal, a novela de Agustín Fernández Paz, recentemente gañadora do Premio AELG 2010 ao mellor libro infantil e xuvenil de 2010. Reproducimos o texto polo seu interese:

INMIGRACIÓN/EMIGRACIÓN E IDENTIDADE

É de xustiza iniciar esta sección visualizando unha obra de Agustín Fernández Paz (Vilalba, 1947) un clásico contemporáneo da LIX e autor dunha ampla listaxe de títulos gozosos.

Este vilalbés nunca deixa de sorprendernos con propostas innovadoras, tanto temáticas coma formais, transmisoras dunha poética moi persoal, inconfundible. No ano que acaba de rematar, publicou tres títulos: Valados e A dama da luz nos que reflexiona sobre a amizade, solidariedade, odio, xenreira, fraternidade, igualdade, liberdade, elementos identitarios… e Lúa do Senegal (Xerais) na que se achega, coa axuda das ilustracións de María Seoane, cruamente pero con sensibilidade, afectividade e calidade literaria, á emigración/inmigración, dependendo do lado desde o que se mire o ter que abandonar, por circunstancias varias, non por elección, a contorna xeográfica de nacencia e a identidade, para se incorporar a unha nova.

Para escribir esta obra o autor documéntase en profundidade e faino ver a través dos textos que acompañan a historia que se conta, é dicir de peritextos nos que dá noticia das fontes consultadas, das causas do nacemento da obra e do vocabulario de termos do wolof, a lingua maioritaria do Senegal. Ademais, nas dedicatorias fai chiscadelas sobre a historia que se vai contar con ecos rosalianos e outros debidos a creadores de dentro e fóra de Galicia. O tempo do discurso comeza cos preparativos de Khoedi, a nena protagonista, da nai e da irmá pequena, para deixar a súa casa do Senegal e vir a Vigo, nun mes de xuño, para se reunir co seu pai que xa leva anos emigrado. Descóbrese que o pai chegou en patera, non a París como pensaban senón a Vigo, onde, por fortuna, puido alugar unha casa e reclamar a familia para iniciar unha nova vida cargada de nostalxia e sufrimento pero cunha clara intención de se implicar na sociedade de acollida, sen renunciar á súa identidade e procurando axudar aos que, coma eles, chegan a un país alleo en busca de traballo.

Khoedi, en once capítulos, cargados de simbolismo, fala coa Lúa, elemento natural que a une ao Senegal, e vaille contando os seus problemas de adaptación, recordos da súa aldea, da avoa Feriane, dos contos que lle contaba e que ela agora actualiza segundo as necesidades do momento, ao mesmo tempo que se transmiten, en catro capítulos, os gustos literarios e vitais, os medos diante do rexeitamento que percibe, e isto antes de comezar o colexio no mes de setembro. Tamén se fala nos capítulos restantes da forza que se lle transmite para saiba vivir sen renunciar á súa identidade e dándolle azos para se adaptar e se converter en transmisora da identidade propia facéndoa madurar coa forza precisa, coma a do baobab, para con esperanza, crear un futuro máis xusto.

Recórdase explicitamente a emigración galega noutros tempos. Merece ser lida, non decepciona senón que fai recordar a importancia que ten o imaxinario socio-cultural propio pero tamén como é preciso incorporarse e comprender ao outro para convivir en paz. blanca. Ana Roig Rechou

«”Níxer”: crónicas para un país silenciado»

Autores,Crónica,Entrevistas,Presentacións,Xerais_nos_medios

Acción Contra a Fame e Xerais publican Níxer, un libro solidario sobre o país africano

Sobre os países dese Terceiro Mundo tan afastado para as nosas latitudes só se fala cando hai grandes traxedias que conmoven a Occidente coas imaxes dunha explosión de dor. Cando esa explosión se apaga, o silencio cóbreo todo e o sufrimento segue aí. Quizais ese é o caso de Níxer, un país que sae intermitentemente nos xornais cando hai unha desgraza puntual, xa sexa un golpe de estado ou unha seca. Pero os males endémicos, os que permanentemente sacoden un país que morre por inanición, quedan fóra da tinta dos periódicos e dos obxectivos das cámaras. «Xa sabemos que o habitual non é noticia», explica o xornalista Camilo Franco, que onte presentou xunto co pintor Alfonso Costa e o escritor Francisco Fernández Naval a obra Níxer, editada por Xerais e cuxos dereitos de autor das vendas serán cedidos na súa totalidade á Acción Contra a Fame e Cultura Solidaria Galega.

Esta obra que ve agora a luz é o resultado dunha viaxe organizada por Acción Contra a Fame hai catro anos a Níxer. «A viaxe serviu para que cada un de nós fixese crónicas cada día sobre o que acontecía nun país no que, como se lembra no libro, de cada cen nenos catorce non chegan os oito anos. A xente alí morre por pura fame. Esa viaxe era a escusa para poder contar un país», lembra Camilo Franco.

Nese intento de «contar un país», o libro recolle o punto de vista de tres autores diferentes. Por unha banda, están as dúas crónicas elaboradas por Camilo Franco e por Fernández Naval e, pola outra, un traballo máis poético –no que se mesturan imaxes e debuxos– elaborado por Alfonso Costa. Ademais, o libro presentado onte inclúe un texto elaborado polo autor do país africano Moustapha Bello Marka. «Cando viaxamos a Níxer, tivemos un encontro con artistas, entre os que estaba este escritor, que xa colaborou con nós na revista da Cultura Solidaria Galega», sinala Fernández Naval.

A asociación Cultura Solidaria Galega naceu hai xa seis anos despois de que a axencia Acción contra Fame organizase no anterior Ano Santo unha peregrinación con fotógrafos e xornalistas. Aí xurdiu unha asociación que hoxe en día segue a colaborar principalmente con esta ONG.

«TODO EMPEORA»

Daquela viaxe pasaron xa catro anos, pero a realidade do país africano continúa sen mellorar. «A situación non fixo máis que empeorar. Dende a viaxe, hai xa catro anos, até agora a realidade non mellorou. A ONU alertou hai pouco do perigo dunha nova pandemia de fame», lamenta Francisco Fernández Naval. Níxer continúa así a ser un terreo vougo abandonado e no que só as ONG se preocupan de sementar. «Nesa difícil situación, a gran parte da poboación vive con resignación, aínda que non sei se definilo exactamente como resignación. Quizais aceptan a situación como algo que lles toca vivir e aceptan con frialdade a morte. Quizais é unha falta de rebeldía ou, se cadra é que entenden o sentido da vida mellor ca nós», reflexiona Camilo Franco. Sexa como sexa, os autores de Níxer reflicten sen resignación un de tantos países esquizos por Occidente. Alberto Ramos

Texto de Alberto Ramos publicado en Xornal de Galicia o 29 de abril de 2010 con motivo da presentación en Santiago do libro Níxer.