«De como cheguei á marabilliña», anotación de Xosé Manuel Eyré

17 Xaneiro 2010

Críticas,Infantil,Merlín,Premios_Xerais,Xerais nos blogs

Transcribimos a anotación de Xosé Manuel Eyré publicada no seu blog sobre Mil cousas poden pasar. Libro I de Jacobo Fernández Serrano, premio Merlín de Literatura Infantil 2009.

Unha pequena marabilla, ía falar diso.

Defino así a lectura que estou facendo estes días. Defínoa así, moi traballosamente porque non é nada doado, nada.

Primeiramente. Non quero renunciar a “pequena”. Porén hai que ter en conta que son, afortunadamente, máis de 200 páqxinas. E tamén que promete continuación,  outrosí afortunadamente. “Pequena” podría estra xustificado po vir publicada esta obra na colección Merlín, ou por levar un premio de Literatura Infantil. Podería, mais a estas alturas a esas etiquetas non lles pido gran cousa máis que sexan un referente que axude á horta de efectuar unha compra. Iso de fraccionar a lectura, ou os lectores, por tramos de idade, é unha solemne bobería que, dáme por pensar, inclusive pode ser  contraproducente á hora de vender xa que ben puidera afastar a adultos de lecturas que, se se atreveran, lles ían resultar ben proveitosas e gozosas. “Pequena” tamén pode estar xustificado porque as personaxes son das que se din do universo infantil ( o que non quere dicir que non haxa adultos). E pois non. Eu emprego aquí “pequena” nun senso afectivo. Non me dou explicado moi ben a razón, mais cando algo me prace moito tendo a aplicarlle esa denominación, nunha tentativa, quizá, de expresar que a sinto moi miña.

Jacobo  Fernández Serrano é o autor deste apaixonante e marabilloso proxecto. Marabilloso, en toda extensión da palabra. Non só porque recrea un fantástico mundo marabilloso. No que se mesturan ilustración e literatura, de maneira moi calculada e artisticamente sobresaliente.

Falolles de Mil cousas poden pasar. Libro I Achégense a el desde estas atinadas palabras de Isabel Soto.

Eu, o primeiro ( teño prevista outra anotación, polo menos) que lles quero comentar é verbo da fronteira realidade/ficción. Unha fronteira en principio áspera, dura, transcendente, que, pola  contra, Jacobo Fernández difumina cunha facilidade, sinxeleza, naturalidade ( si, si,  naturalidade ) e inclusive lóxica, que me fan lembara ao mellor Cunqueiro. Un exempliño para iso da lóxica e da naturalidade. A ver, imaxinen un exercito, xa non hai guerra, en que reconvertirían os soldados. Jacobo Fernández recíclaos en músicos de banda, total o uniforme xa o teñen, están haituados a desfilar e o resto ben se aprende.

Unha apaixonante marabilla. Quen me queira meter nun compromiso que me pida que recomende esta lectura para unha idade. Son incapaz. Non sei como  a acollerán os rapaces, mais eu, desde a miña carga idosa, saúdo este título con moita ledicia, estouno gozando intensamente.

A Jacobo Fernández lémbroo daquel Archimboldo Roque do Golfiño. Hai moito daquel mundo do Archimboldo. De feito as de aquí son personaxes ás que se lles creou un mundo á medida, mellor dito: personaxes que crean un mundo á medida. Á medida da sensibilidade e dos soños, duns soños e dunha sensibilidade na cal a razón perde peso porque as personaxes achan razóns, para se moveren e xustufucaren, en aberta confrontación co mundo real, logrando unha dinámica racional alternativa desafiante e moi atraente.

Desde aquí pódese pensar que a rapazada dificilmente poida acceder a tal mensaxe, que estaría vaios chanzos por riba das súas posibilidades. Poderá. Eu non estou completamente seguro diso. Dubídoo, e moito. Igual o que pasa é que non lles sabemos ensinar o valor desa posición ideolóxica, á que eles chegarían de xeito moi natural e sen estridencias. Iugual o que pasa é que os adultos non saben conservar a maxia que provoca esa facilidade, cegados por unha trincheira falsaria de racionalidade.

E velaí unha das virtualidades que máis me apaixonan deste tipo de literatura: o feito de que me obrigan a repensar niso. Repensar o mundo desde os intereses ou perspectivas da rapazada non equivale a tirar pola ventá a bagaxe acumulada pola racionalidade discursiva predominante. Iso só certo para os que lle teñen medo, para os apóstolos da razón moderna, esa aborrecida e falsaria razón. Saint-Exupéry volve, a visión de. Por dar un exemplo ilustrante.

Resulta paradoxalmente hipócrita marabillarnos co Principiño ou con estas Mil cousas poden pasar, e seguir aferrados á moral discursiva adulta como única forma válida de entender e explicar o mundo. Covarde e hipócrita.

Teño Mil cousas poden pasar por un dos mellores títulos publicados no 2009. E nese aserto non afío diferenzas xenéricas ou doutro estilo.

Ás veces teño a impresión, constantemente, de que os diversos Quixotes que  a humanidade foi parindo foron en balde, non se aprendeu nada deles.

Iso, unha marabilliña. Terán máis noticias.